I SA/Lu 254/11

WyrokWSA w Lublinie2012-02-14

Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Małgorzata Fita, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji w sprawie podatku VAT, może orzekać w części decyzji organu I instancji, która nie została zaskarżona przez stronę odwołującą się?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, działając na zasadzie skargowości, jest związany zakresem zaskarżenia określonym przez stronę w odwołaniu. Rozpatrzenie przez organ odwoławczy części decyzji organu I instancji, która nie została zaskarżona, stanowi przekroczenie jego kompetencji i prowadzi do nieważności decyzji w tej części. W sytuacji, gdy decyzja organu I instancji zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, strona ma prawo odwołać się od całej decyzji lub od każdej samodzielnej części takiego rozstrzygnięcia, które może funkcjonować w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji, od którego strona nie wniosła skutecznie odwołania, staje się ostateczne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od maja do grudnia 1997 r. Strona skarżąca (spółka "A" S.A.) zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Spółka podnosiła m.in. kwestie przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz prawidłowości zastosowanych środków egzekucyjnych. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podatku za lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 1997 r., uznając, że organ odwoławczy przekroczył swoje kompetencje, orzekając w części niezaskarżonej przez stronę.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec 1997 r., sierpień 1997r., wrzesień 1997r. i grudzień 1997r.; w pozostałej części skargę oddala; orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części określonej w pkt I; zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz "A" S.A. w C. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Małgorzata Fita, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy miesięczne od maja do grudnia 1997 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec 1997 r., sierpień 1997r., wrzesień 1997r. i grudzień 1997r.; II. w pozostałej części skargę oddala; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części określonej w pkt I; IV. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz "A" S.A. w C. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania "A" S.A. w C. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] lipca 2010r Nr [...] dotyczącej rozliczenia i wymiaru podatku VAT za poszczególne okresy miesięczne od maja do grudnia 1997r - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzonej przez Inspektora Kontroli Skarbowej w UKS kontroli prawidłowości i rzetelności rozliczania i odprowadzania przez "A" S.A. podatku od towarów i usług za okresy miesięczne od stycznia do grudnia 1997r stwierdzono, że wykazany w deklaracjach VAT - 7 podatek pozostawał w sprzeczności z danymi wynikającymi z ewidencji zakupów i sprzedaży VAT. Ewidencje prowadzone były nierzetelnie, a w szczególności dotyczyło to rozliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez zakład pracy chronionej ("I"), które dokonane zostało z naruszeniem par. 54 ust 5 pkt 1 i ust 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995r w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Strona w rozliczeniu poszczególnych okresów miesięcznych objętych kontrolą, podatek naliczony wynikający z ewidencji zakupów VAT zmniejszała o podatek naliczony wynikający z niezapłaconych faktur otrzymanych w danym miesiącu od "I" (bez względu na ich wartość) oraz zwiększała ten podatek o podatek zawarty w niezapłaconych fakturach "I" otrzymanych w poprzednim miesiącu (również bez względu na ich wartość). Stwierdzono również, iż działając w warunkach powiązań kapitałowych Spółka, na podstawie faktury VAT z dnia 28 maja 1997r Nr [...], dokonała sprzedaży na rzecz "B" Sp. z o.o. w C. linii produkcyjnej do produkcji tektury wraz z wytwornicą pary oraz linii do produkcji opakowań (wartość netto 2.680.124,24 zł, VAT 589.627,33zł). W związku z tym organ wskazał na treść art. 17 ust 1 pkt 3 oraz ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) i wyjaśnił, iż w ostateczności przeprowadzone w tej kwestii postępowanie dowodowe nie dało podstaw do kwestionowania obrotu z tej transakcji. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż w sprawie niniejszej wydawane były już rozstrzygnięcia zarówno przez organy podatkowe jak i Sądy Administracyjne obu instancji i omówił tok dotychczasowego postępowania w sprawie (str. 3 zaskarżonej decyzji). W konsekwencji wskazał, iż na obecnym etapie postępowania w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami dotyczącymi rozliczeń z "I" organ I instancji wydał decyzję z dnia 22 lipca 2010r, w której dokonał odmiennego rozliczenia podatku VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe od maja do grudnia 1997r. W odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnicy Spółki podnosili, iż organ ten niezasadnie przyjął wysokość obrotu oraz podatku należnego w oparciu o wystawioną fakturę VAT z dnia 28 maja 1997r. [...], dokumentującą sprzedaż na rzecz "B" Sp. z o.o. w C. linii do produkcji tektury wraz z wytwornicą pary oraz linii do produkcji opakowań (wartość netto 2.680.124,24 zł VAT 589.627,33 zł). Stanowiło to naruszenie art. 17 ust.1 pkt 3 i ust 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 187 Ordynacji podatkowej. W związku z tym zaskarżyli decyzję organu podatkowego I instancji w części określenia zobowiązania za miesiące maj, czerwiec, październik i listopad 1997r i wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ( k.- 3 tom IX). Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, iż w toku postępowania odwoławczego wniesiono wniosek o zawieszenia tego postępowania, lecz Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011r wniosku tego nie uwzględnił. Odnosząc się do kwestii podnoszonego przez stronę we wniosku przedawnienia zobowiązania podatkowego organ wskazał na dowody zebrane w sprawie (tom V akt) oraz stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Lu 195/07 uchylającym decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2006r. w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w zakresie rozliczenia podatku VAT za miesiące od maja do grudnia 1997r oraz oddalającym skargę w pozostałym zakresie, zgodnie z którym "przerwa biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki trwała do wejścia w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej z dniem 1 września 2005r. Dopiero z tym dniem na nowo zaczął biec pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki, zgodnie z art. 70 par. 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005r". Organ odwoławczy powołał się zatem na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazał, że zobowiązanie podatkowe Spółki, dotyczące okresów rozliczeniowych objętych decyzją (od maja do grudnia 1997r), zostało zabezpieczone hipoteką w dniu 26 października 2006r. Rygor natychmiastowej wykonalności został zaś nadany decyzji organu I instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010r. Nr [...]. W oparciu o dokonane decyzją organu I instancji rozliczenie podatku VAT za miesiąc październik 1997r stwierdzono istnienie nadpłaty, którą postanowieniami z dnia 9 sierpnia 2010r zaliczono na poczet zaległości w podatku za maj 1997r, za czerwiec 1997r i za listopad 1997r, a postanowienia te są prawomocne. W odniesieniu do pozostałych kwot zaległości podatkowych wystawiono tytuły wykonawcze: z dnia 9 sierpnia 2010r obejmujący pozostałą zaległość podatkową oraz odsetki za miesiąc listopad 1997r i z dnia 10 sierpnia 2010r obejmujący zaległość podatkową i odsetki za grudzień 1997r. Zawiadomieniem z dnia 31 sierpnia 2010r dokonano zajęcia wierzytelności strony z tytułu zawartych umów i wzajemnych rozliczeń z "C" S.A. a zawiadomienie doręczono dłużnikowi Spółki w dniu 31 sierpnia 2010r. W tym też dniu doręczono ww. zawiadomienie wraz z odpisem tytułów wykonawczych Spółce. Dłużnik zajętej wierzytelności przyjął tytuły do realizacji. Następnie organ odwoławczy wskazał na treść art. 70 § 8 oraz art. 59 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W związku z wyżej przytoczonymi okolicznościami faktycznymi i prawnymi wywiódł, iż zaległości za miesiące czerwiec i lipiec 1997r zostały uregulowane (zarachowanie nadpłaty) w całości przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a tym samym wygasły. Za okresy miesięczne od lipca do września 1997r zostały określone kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Z kolei za miesiąc październik 1997r określono zobowiązanie podatkowe w kwocie niższej od zadeklarowanej. Stąd wobec braku zaległości podatkowych za okresy miesięczne od maja do października 1997r bez znaczenia pozostaje kwestia treści ksiąg wieczystych. Powyższe stanowisko zaprezentowano z uwzględnieniem ww. stanowiska WSA w Lublinie w sprawie I SA/Lu 195/07. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku siedmiu sędziów z dnia 28 czerwca 2010r w sprawie I FPS 5/09. W związku z nim wskazał, iż decyzja organu I instancji wydana została przed upływem terminu przedawnienia, a i odwołanie od tej decyzji wniesione zostało przed tym terminem. Podniósł że, jak wskazano wyżej, za miesiąc październik 1997r stwierdzono nadpłatę, którą zaliczono na poczet zaległości za miesiąc maj, czerwiec i listopad 1997r, a postanowienia w tej kwestii są prawomocne. Skoro podatnik przed upływem terminu przedawnienia objętych decyzją zobowiązań podatkowych wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, należało przyjąć, że interes prawny Podatnika, artykułowany w sposób jednoznaczny w odwołaniu przemawia za orzekaniem, pomimo upływu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za okresy miesięczne od maja do października 1997r , nastąpiło bowiem zmniejszenie zaległości za okres rozliczeniowy dotyczący nieprzedawnionego zobowiązania podatkowego. Odnosząc się do dokonanego w decyzji organu I instancji rozliczenia podatku za miesiące listopad i grudzień 1997r, wskazał, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za te okresy rozliczeniowe został przerwany w dniu 31 sierpnia 2010r ( tytuły wykonawcze z dnia 9 sierpnia 2010r i z dnia 31 sierpnia 2010r). Ustosunkowując się do zarzutu odwołania kwestionującego wielkość obrotu i podatku należnego z tytułu sprzedaży linii do produkcji tektury wskazał, iż została ona przyjęta zgodnie z treścią faktury z dnia 28 maja 1997r [...] ( tom I,k- 45), a strona nigdy tych danych nie kwestionowała, uzasadniając w toku całego postępowania, że faktura odzwierciedla faktyczny obrót. Uwzględniając powyższe, w ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do zwracania się do innych Urzędów Skarbowych z terenu Polski, czy nie zanotowały w maju 1997r transakcji takimi urządzeniami. Odnosząc się zaś do niekwestionowanych w odwołaniu nieprawidłowości dotyczących dokonanego przez Spółkę rozliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur VAT Z"I" organ odwoławczy odwołał się do ustaleń organu I instancji omówionych w uzasadnieniu decyzji tego organu na k.30 -36. Dokonał ponownie oceny tych ustaleń odnośnie miesiąca maja 1997r, czerwca 1997r, lipca 1997r, sierpnia 1997r, września 1997r, października 1997r, listopada 1997r i grudnia 1997r. Następnie wskazał na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 30 października 2007r w sprawie I SA/Lu 197/07, w którym Sąd ten potwierdził prawidłowość skorygowania przez organy podatkowe wadliwego rozliczenia przez Spółkę podatku naliczonego w tym zakresie i zastosowania przez organy podatkowe art. 10 ust. 2 oraz 19 ust 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz §54 ust 5 pkt 1 i ust 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995r w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski Dyrektor Izy Skarbowej orzekł jak w decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik "A" S.A. zarzucał wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 187 Ordynacji podatkowej, polegającym na braku ustaleń czy zastosowany środek egzekucyjny z dnia 31 sierpnia 2010r w postaci zajęcia wierzytelności zobowiązanego wywołał skutki prawne w zakresie przerwy biegu przedawnienia; mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez wyrażenie błędnego poglądu, że wykładnia prawa dokonana przez WSA w uzasadnieniu poprzednio wydanego prawomocnego wyroku w zakresie zaistniałych przerw biegu terminu przedawnienia wiąże organ administracji, bez względu na możliwość zmiany stanu faktycznego i prawnego oraz z naruszeniem art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez przyjęcie bezzasadnego poglądu, że ustalenia nieistnienia wpisanej hipoteki przymusowej a zabezpieczającej zobowiązanie podatkowe dokonać można tylko w sytuacji wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką a nie także wygaśnięcia podstawy prawnej, na podstawie której dokonano wpisu oraz braku przesłanki współkonstytuującej powstanie wpisu i w oparciu o te zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnosił, iż środki egzekucyjne zastosowane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wbrew zasadom ogólnym tego postępowania nie wywołują skutków prawnych w zakresie przerwy biegu przedawnienia, przy czym legalność tego postępowania nie może być przedmiotem badania w postępowaniu podatkowym. Postępowania egzekucyjne nie zostały prawomocnie zakończone, chociaż podatnik zainicjował ich umorzenie z powodu niedopuszczalności, a więc bezprawności. Odnośnie zarzutu naruszenia art 153 p.p.s.a. argumentował, że pogląd organu odwoławczego jest niezasadny, bowiem przyjmuje się, że stanowisko Sądu wiąże tylko przy niezmienionym stanie faktycznym lub prawnym. Zakończenie postępowań egzekucyjnych z wniosków o umorzenie postępowań egzekucyjnych, których przedmiotem jest VAT za poszczególne miesiące 1997r może zmienić stan faktyczny i spowodować, że pogląd WSA w tym zakresie nie jest wiążący. Odnośnie zarzutu naruszenia art.10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wskazywał, że gdyby doszło do uznania, że postępowania egzekucyjne są prowadzone bezprawnie, to kwestia istnienia hipoteki miałaby decydujące znaczenie dla oceny, czy nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości ustalenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu bezprawnego prowadzenia egzekucji wskazał na własne postanowienie wydane w przedmiocie zarzutów (tytuły wykonawcze [...] i [...] wystawione w oparciu o wymiar podatku VAT), którym odmówiono uznania zarzutów skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi są bezzasadne, lecz nie będąc związany, stosownie do art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. powoływana dalej jako p.p.s.a.), zarzutami skargi, Sąd stwierdza że zaskarżona decyzja w części orzekającej o rozliczeniu podatku za miesiące lipiec 1997r, sierpień 1997r, wrzesień 1997r oraz grudzień 1997r dotknięta jest wadą nieważności. Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] lipca 2010r organ podatkowy I instancji działając na podstawie m.in. akt 21 § 1 pkt 1 i § 3a Ordynacji podatkowej, art. 10 ust 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym określił "A" S.A w C. w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za miesiąc maj 1997r w kwocie 851.511 zł, za miesiąc czerwic 1997r w kwocie 51.781 zł, za miesiąc lipiec 1997r nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 82.340 zł i do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 168.136 zł, za sierpień 1997r nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 154.478 zł oraz do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 106.759 zł, za wrzesień 1997r nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 123.504 zł oraz do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 7.342 zł, za październik 1997r zobowiązanie podatkowe w kwocie 301.542 zł, za listopad 1997r zobowiązanie podatkowe w kwocie 98.067 zł oraz za grudzień 1997r nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 77.847 zł. / k.- 313 tom VII /. Decyzja organu I instancji zawiera zatem samodzielne rozstrzygnięcia co do 8 miesięcy rozliczeniowych skarżącej w podatku VAT za miesiące od maja do grudnia 1997r. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpoznaniu odwołania skarżącej Spółki z dnia 5 sierpnia 2010r. od ww. decyzji organu I instancji dotyczącej rozliczenia i wymiaru podatku od towarów i usług za poszczególne okresy miesięczne od maja do grudnia 1997r - utrzymał w mocy tę decyzję. Uszło jednak uwadze organu odwoławczego, iż w odwołaniu z dnia 5 sierpnia 2010r (k.- 3 tom IX) skarżąca Spółka, określając zakres odwołania, wyraźnie wskazała, iż zaskarża decyzję organu I instancji w części określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: maj, czerwiec, październik i listopad 1997r i wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W zarzutach wobec decyzji podnosiła naruszenie art. 187 ordynacji podatkowej poprzez brak ustalenia okoliczności faktycznych odnoszących się do faktury z dnia 28 maja 1997r / Nr [...]/ w zakresie ceny sprzedaży używanych maszyn i urządzeń do produkcji tektury i opakowań, linii tekturniczej oraz wytwornicy pary oraz art.17 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W takim stanie faktycznym, wskazania wymaga, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne a uruchomienie postępowania odwoławczego, stosownie do art. 220 tej ustawy, następuje na skutek wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego przez uprawniony podmiot. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Organ odwoławczy nie jest przy tym związany uzasadnieniem wniesionego środka odwoławczego. Ma więc obowiązek skontrolować postępowanie i decyzję organu I instancji z punktu widzenia jej legalności niezależnie od tego, jakie zarzuty w tym względzie zostały podniesione przez odwołującego się. Skoro jednak postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości, to organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Tylko wniesienie odwołania pozwala organowi odwoławczemu na korzystanie z uprawnień dla niego przewidzianych. Decyzja organu odwoławczego wydana bez odwołania strony dotknięta jest nieważnością postępowania z powodu rażącego naruszenia prawa / art 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej /. Przepis art. 220 Ordynacji podatkowej nie stanowi wyraźnie o możliwości zaskarżenia tylko części orzeczenia, ale nie wprowadza ograniczeń w zakresie prawa strony do wniesienia odwołania, co oznacza, że to strona decyduje czy i w jakim zakresie domaga się kontroli decyzji organu I instancji. W sytuacji, gdy decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia ma więc prawo odwołać się od całej decyzji lub od każdej samodzielnej części takiego rozstrzygnięcia, które może funkcjonować w obrocie prawnym. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji, od którego strona nie wniosła skutecznie odwołania, staje się ostateczne /art. 128 Ordynacji podatkowej/. Gdy strona w odwołaniu jednoznacznie wskazuje, że zaskarża decyzję organu I instancji w określonej części, to jednocześnie zakreśla granice kompetencji organu odwoławczego, a organ ten nie może poddać kontroli niezaskarżonej części, gdyż oznaczałoby to jego działanie z urzędu ( por. wyroki NSA z dnia 21.05.2007r IOSK 556/06, z dnia 25.04.2007r I OSK 1198/06 oraz z dnia 12.05.2011r II FSK 27/10). Skoro zatem z odwołania wniesionego przez skarżącą Spółkę wprost wynika zakres zaskarżenia – rozliczenie podatku VAT za miesiące maj, czerwiec, październik i listopad 1997r , to rozstrzygając poza zakresem zaskarżenia za pozostałe miesiące 1997r objęte decyzją organu I instancji, tj.: lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 1997r organ odwoławczy przekroczył swoje kompetencje i orzekł o tej części decyzji, która stała się ostateczna. Powyższe dawało podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w tej części na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. , a to wobec zajścia przyczyny, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W dalszej kolejności wskazania wymaga, że stosownie do art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Odmienne od zadeklarowanego przez skarżącą Spółkę rozliczenie podatku VAT wynikało z naruszenia przepisów par. 54 ust 5 pkt 1 w zw. Z ust 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995r w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 154, poz. 797 z późn. zm.). W toku postępowania ustalono bowiem, że w poszczególnych miesiącach 1997r w tym odnoszących się do zaskarżonej części decyzji, podatek naliczony wynikający z ewidencji Spółka zmniejszała o podatek naliczony wynikający z niezapłaconych faktur "I" na koniec miesiąca bez względu na wartość faktury oraz zwiększała o podatek naliczony zawarty w fakturach niezapłaconych dotyczących "I" na koniec poprzedniego miesiąca. Nieprawidłowość ta powodowała, że podatek naliczony wynikający z faktur "I" bez względu na wartość faktury odliczano w miesiącu zapłaty. Tak powyższe ustalenia, jak i dokonana przez organy podatkowe interpretacja ww. przepisów prawa zaakceptowana została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 29 września 2004r. w sprawie I SA/Lu 249/04, który stał się prawomocny. Poglądem tam wyrażonym, stosownie do powołanego wyżej art. 153 p.p.s.a. związane były zarówno organy podatkowe jak i WSA rozpoznający sprawę I SA/Lu195/07 oraz obecnie. Nie ulega natomiast wątpliwości i nawet nie twierdzi tego skarżącą, że od wydania powyższego wyroku w sprawie I SA/Lu 249/04, w sprawie dokonano ustaleń faktycznych innych, niż podlegające ocenie w sprawie I SA/Lu 249/04. W takiej sytuacji uznać należało, iż bez naruszenia ww. przepisów prawa doszło do rozliczenia podatku VAT za miesiące maj, czerwiec, październik i listopad 1997r, bowiem wobec odstąpienia od kwestionowania innych nieprawidłowości zarzucanych Spółce przez organy podatkowe, tylko ustalenia odnoszące się do faktur "I" były podstawą wydania zaskarżonej decyzji, co wynika bezpośrednio z uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz zaskarżonej decyzji. Prawidłowo wskazał również organ odwoławczy, że WSA w Lublinie w wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Lu 195/07 w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego wyraził pogląd, zgodnie z którym "przerwa biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki trwała do wejścia w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej z dniem 1 września 2005r. Dopiero z tym dniem na nowo zaczął biec pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005r". Tym poglądem prawnym zarówno organ podatkowy, jak i sąd rozpoznający sprawę w składzie obecnym są związani. Istotne dla rozstrzygnięcia były zatem takie zdarzenia faktyczne lub prawne, które nastąpiły po 1 września 2005r, a miały wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące objęte zaskarżeniem. W tym zakresie organ odwoławczy wskazywał na wygaśnięcie w części zobowiązania podatkowego za maj, czerwiec i listopad 1997r wobec zaliczenia nadpłaty za miesiąc październik 1997r na zaległości za te miesiące prawomocnym postanowieniem organu podatkowego oraz na podjęcie przed upływem terminu przedawnienia czynności egzekucyjnych, w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione na zobowiązaną Spółkę ( k.- 49 i 63 tom IX). Za zgodne z prawem uznać zatem należy stanowisko, iż zgodnie z art. 70 par 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa wskutek zaliczenia nadpłaty lub zaliczenia zwrotu podatku. Warunkiem formalnym zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych zobowiązań podatkowych jest wydanie w tej kwestii postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Z akt wynika, iż takie postanowienia zostały wydane i są one prawomocne. Istotny dla kwestii legalności zaskarżonej decyzji jest również fakt, iż skarżąca, w związku z wystawionymi na nią tytułami wykonawczymi [...]/10 i SM [...]/04 , wniosła zarzuty w trybie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zarzuty te nie zostały uznane. Korzystając z prawa wniesienia skargi do tut. Sądu Spółka zaskarżyła wydane w przedmiocie zarzutów postanowienie, a wyrokiem w sprawie sygn. akt I SA/Lu 109/11 skarga Spółki została oddalona. Wyrok jest prawomocny (dołączone do akt sprawy niniejszej akta sprawy I SA/Lu 109/11). W takim stanie faktycznym i prawnym podnoszone w skardze zarzuty związane z przedawnieniem objętych zaskarżoną decyzją zaległości podatkowych uznać należy za bezzasadne, a kwestię naruszenia przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece za bezprzedmiotową. W zakresie zaś zarzutów dotyczących kwoty obrotu wynikającej z faktury z dnia 28 maja 1997r. Nr [...], dokumentującej sprzedaż linii do produkcji tektury, która w ostateczności, co do uwidocznionej w niej ceny rynkowej towaru, nie była kwestionowana przez organy podatkowe, wskazać należy na treść art. 32 ust 1 oraz art. 33 ust.1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie z art. 32 ust.1 powołanej ustawy, podatnicy, z zastrzeżeniem niemającym zastosowania w niniejszej sprawie, obowiązani są wystawiać fakturę stwierdzającą w szczególności sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 tej ustawy w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona z podatku. Nie budzi wątpliwości, iż wypełniając obowiązek wynikający z powyższych przepisów Spółka wystawiła ww. fakturę, w której wykazała kwotę podatku, a faktura ta nigdy nie została skorygowana. Obowiązek zapłaty podatku wykazanego w tej fakturze nie może zatem budzić wątpliwości. W tych okolicznościach, skoro zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza, w pozostałym zakresie skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 w zw. Z art. 205 par. 2 i 4 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło