I SA/Lu 323/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący – Asesor sądowy WSA Jakub Polanowski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 28 kwietnia 2025 r., znak: SKO.406.EG/142/25 w przedmiocie oddalenia zarzutów postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić Wójtowi Gminy [...] uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej (dalej: Kolegium) z 28 kwietnia 2025 r., znak: SKO.406.EG/142/25, w przedmiocie oddalenia zarzutów, złożył Wójt Gminy [...] (dalej: Wójt) wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, z uwagi na to, że została złożona przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W myśl art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia określoną w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jeżeli skarga została złożona przez podmiot, który z istoty rzeczy nie może być skarżącym. Ma to miejsce, gdy wobec skarżącego w ogóle nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, gdyż nie jest on legitymowany do jej wniesienia, w świetle obowiązujących przepisów. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Wspomniana jednostka jako osoba prawna, może być stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy przyznają stronom postępowania. Ustawa może jednak wyznaczyć organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. (organu podatkowego – art. 13 § 1 pkt 1 o.p.). W takim wypadku będzie on bronił interesu tejże jednostki w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Dlatego też powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z 16 lutego 2005 r., OSK 1017/04). Stanowisko to zostało potwierdzone w uchwale NSA z 16 lutego 2016 r., I OPS 2/15, gdzie stwierdzono, że "Konsekwencją unormowań przyjętych w polskim prawodawstwie jest rozwiązanie, zgodnie z którym organy jednostek samorządu terytorialnego posiadają podwójny charakter. Z jednej strony organy te są organami osoby prawnej, z drugiej zaś organami administracji publicznej. Co do zasady, dla organów występujących w tym pierwszym charakterze właściwe będą działania podejmowane w formach cywilnoprawnych, o charakterze niewładczym. Dla tych drugich zaś charakterystyczne będą prawne formy działania administracji oparte na imperium (chociaż nie zawsze tak być musi. Por. szerzej W. Chróścielewski, Imperium a gestia w działaniach administracji publicznej (w świetle doktryny i zmian ustawodawczych lat 90-tych), PiP 1995, nr 6, s. 49 i n.; M. Maciołek, Przyczynek do zagadnienia kontroli gestii administracyjnej, PiP 1995, nr 11, s. 134–136). Fakt ten limituje granice, w jakich jednostka samorządu terytorialnego jest objęta sądową kontrolą. Występuje tu bowiem następująca zależność. Ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostki samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne lub podatkowe w sprawie indywidualnej, na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze postępowania sądowego". Ugruntowane jest jednocześnie, że organ administracji publicznej powołany do wydania decyzji (postanowienia) w pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi w tej samej sprawie, w której jako organ administracji publicznej występował na jej pierwszym etapie (zob. postanowienia NSA z: 20 kwietnia 2012 r., II FSK 527/12; 8 lutego 2013 r., I OSK 109/13; 5 kwietnia 2018 r., I GSK 1781/18; 9 maja 2018 r., I OSK 1051/18; 18 marca 2025 r., I OSK 190/25 r.). W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że zaskarżonym przez Wójta postanowieniem z 28 kwietnia 2025 r. Kolegium, po rozpatrzeniu zażalenia M. P., uchyliło w całości postanowienie Wójta z 23 grudnia 2024 r., znak: Fn.3160. 75.2024, w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oraz przekazało sprawę Wójtowi do ponownego rozpoznania. Niewątpliwie zatem ani Wójt, który działając jako organ pierwszej instancji wydał opisane postanowienie z 23 grudnia 2024 r., wyeliminowane z obrotu prawnego zaskarżonym postanowieniem Kolegium, ani Gmina [...], której organem wykonawczym jest Wójt, nie posiadają legitymacji skargowej do wniesienia skargi do Sądu w niniejszej sprawie, co uzasadnia odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Z tych względów Sąd odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie z urzędu uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.