I SA/Lu 419/21

WyrokWSA w Lublinie2021-11-19

Skład orzekający: Monika Kazubińska-Kręcisz, Agnieszka Kosowska, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2015 w trybie wznowienia postępowania, opierając się na twierdzeniu o kontynuacji działalności gospodarczej, mimo przedstawienia przez stronę dowodów wskazujących na zaprzestanie tej działalności i zmianę sposobu użytkowania nieruchomości?
Ratio decidendi
Organy podatkowe dopuściły się istotnego naruszenia przepisów proceduralnych, nie przeprowadzając rzetelnego postępowania dowodowego w przedmiocie przesłanek wznowienia postępowania. Ograniczyły się do kwestionowanych źródeł, takich jak ogłoszenia internetowe, nie uwzględniając przy tym urzędowych dokumentów (np. z CEiDG) ani nie podejmując wystarczających działań w celu odtworzenia rzeczywistej sytuacji związanej z użytkowaniem nieruchomości. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący K. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2015, twierdząc, że błędnie wykazano powierzchnię budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą, gdyż zmarła współwłaścicielka, która prowadziła taką działalność, zaprzestała jej przed śmiercią, a spadkobiercy jej nie kontynuowali. Organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że działalność gospodarcza była kontynuowana, a przedstawione przez stronę okoliczności nie stanowiły nowych dowodów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak rzetelnego postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r. nr [...]; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. W. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Agnieszka Kosowska WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za [...] r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] w sprawie odmowy uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania - ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] ustalającej K. W. (skarżącemu, podatnikowi, stronie), T. W., J. W. i M. W. (podatnikom, współwłaścicielom) podatek od nieruchomości za rok 2015 w kwocie [...]zł. Jak wynika z akt sprawy i treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, organ pierwszej instancji ustalił solidarnie wymiar podatku za 2015 r. podatnikom – współwłaścicielom nieruchomości, przyjmując do opodatkowania budynek mieszkalny o pow. 158.20 m2, budynki pod działalność gospodarczą o powierzchni 109.8 m2, grunty pod działalność gospodarczą o powierzchni 489 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 762 m2. Przedmioty opodatkowania zostały ustalone na podstawie danych wykazanych w informacji w sprawie podatku od nieruchomości za rok podatkowy [...] złożonej przez T. W. po śmierci M. W.. Podatnicy przed dokonaniem wymiaru podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2015 nie składali nowej informacji podatkowej, ani korekty do złożonej informacji za rok 2012. W dniu 30 grudnia 2020 r. do organu wpłynął wniosek K. W. (działającego także z upoważnienia pozostałych współwłaścicieli) o wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r. na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. We wniosku podano, że w informacji za rok 2012 błędnie wykazano powierzchnię budynku i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z uwagi na zaprzestanie prowadzenia usług noclegowych przez zmarłą M. W.. Spadkobiercy zmarłej nie kontynuowali tej działalności gospodarczej. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, po czym odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]. Wskazał, że przesłanka wznowienia nie zaistniała, albowiem zgodnie z poczynionymi ustaleniami pod adresem ul. [...] w [...] prowadzona była działalność gospodarcza: T. C. P. [...] bar, kontynuowano działalność p. n. Hotel - J. W., nadto zgodnie z KRS znajduje się tam siedziba S. z o.o. W odwołaniu, które skarżący wniósł od powyższej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 122, 187, 191 i 199a § 1 O.p. z uwagi na nieprzesłuchanie w charakterze strony podatników, na okoliczność prowadzenia lub nie działalności gospodarczej w obiektach objętych w/w decyzją; - art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. przez oparcie decyzji na domniemaniach organu podatkowego o zakresie i rozmiarze prowadzonej działalności gospodarczej, przez co m.in. doszło do dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego; - art. 121 § 1, art. 123 § 1 i 2 oraz art. 200 O.p. poprzez niewyznaczenie terminu do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, co skutkowało tym, że przy ustalaniu podatku za 2015 rok nie wszyscy współwłaściciele brali udział w postępowaniu w tamtym czasie, a decyzja nie została doręczona każdemu ze współwłaścicieli odrębnie; - art. 2, 3, 4, 5 i art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, polegającego na zastosowaniu niewłaściwej stawki podatku do gruntów i budynków. Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wznowienie może mieć miejsce, gdy ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe, ale istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie nie otwiera przy tym na nowo sprawy podatkowej, albowiem w pierwszej kolejności ustaleniu podlega, czy zaistniała przesłanka wznowienia. Stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy podatkowej. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, iż nie istniały określone w art. 240 O.p. podstawy do wznowienia postępowania. Kolegium podzieliło ocenę organu pierwszej instancji, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wymieniana w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Podane we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności faktyczne nie były nowymi, podobnie jak nie zgłoszono nowych dowodów nieznanych organowi, a istniejących w dacie wydania decyzji. Przedmioty opodatkowania, wykazane w złożonej informacji podatkowej za rok 2012, były tożsame w roku podatkowym 2015 (kontynuacja prowadzenia działalności gospodarczej w formie wynajmu pokoi noclegowych). Nie jest sporne w sprawie, że w roku podatkowym 2015 w opodatkowanych nieruchomościach była prowadzona działalność gospodarcza przez spółkę S. i przedsiębiorcę - T. C. P. [...] Odnośnie do kwestii nieprzesłuchania podatników organ odwoławczy tłumaczył, że na okoliczność faktycznego wykorzystywania budynków do działalności gospodarczej zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, które wykazało zakres prowadzonej działalności gospodarczej na nieruchomości. Organ nie podzielił zarzutu, że strony internetowe mogły jedynie stanowić określone domniemanie na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej. Zaznaczył też, że wbrew twierdzeniom odwołania, pełnomocnik strony otrzymał zawiadomienie w trybie art. 200 § 1 O.p. W zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zgodziło się ze stanowiskiem, że doszło do błędnego opodatkowania działki nr [...]. Działka ta nie jest zabudowana, jest w całości utwardzona kostką brukową i stanowi dojazd do posesji nr [...], na której była prowadzona działalność gospodarcza, a także stanowiła parking dla właścicieli nieruchomości i potencjalnych usługobiorców. Zdaniem organu, w decyzji wymiarowej z dnia 5 lutego 2015 r. zastosowano prawidłowo stawki podatkowe wynikające z przepisów właściwej uchwały Rady Miasta w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Kolegium wskazało też, iż organ pierwszej instancji błędnie przywołał w sentencji rozstrzygnięcia art. 245 § 1 pkt 3 lit a O.p., jednak oceniło, że ta nieprawidłowość nie rzutuje na prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. W. zarzucił naruszenie: - art. 122, art. 187 § 1, art 180 § 1 i art. 191 O.p. w zakresie, w jakim organy obu instancji uznały, że skarżący nie wykazał istnienia nowych dowodów, będących podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.; - art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, prowadzące do przyjęcia niezgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego oraz dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, sprzeczność wniosków organów z zebranym materiałem dowodowym oraz z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, przez pominięcie złożonych dowodów i wyjaśnień skarżącego mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a nadto przez ocenę dowodów i materiałów w sposób dowolny i w konsekwencji prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych; - art. 121 w zw. z art. 2a O.p przez naruszenie zasady in dubio pro tributario, polegające na niedostrzeżeniu wątpliwości podnoszonych przez skarżącego na etapie postępowania podatkowego jak również na etapie odwołania; - art. 194 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji naruszającej prawo; - art. 210 § 1 pkt 6 O.p., art. 240 § 4, O.p. przez ograniczenie uzasadnienia decyzji do przedstawienia w znacznym stopniu opisu zasad postępowania podatkowego, bez ustosunkowania się do zgromadzonego materiału, w szczególności do załączonych map, szkiców i wyjaśnień skarżącego z tym związanych, choć organ był obowiązany do wskazania którym dowodom dał wiarę a którym odmówił wiarygodności i z jakich powodów taka odmowa nastąpiła; - art. 127 O.p. przez ograniczenie się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, bez pogłębionej analizy całokształtu sprawy, a zatem bez ponownego rozpatrzenia sprawy; - art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1, art.4 ust, 1 pkt 1 i 2, art. 5 i art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, polegającego na zastosowaniu niewłaściwej stawki podatku do gruntów jak i do budynków; - art. 21 ust 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że działka [...] jest zajęta pod działalność gospodarczą. Skarżący domagał się uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że podatnicy stali się współwłaścicielami nieruchomości na podstawie aktu dziedziczenia jako spadkobiercy M. W.. Prowadzona przez nią działalność z mocy prawa uległa likwidacji po jej śmierci, nikt ze spadkobierców nie prowadził działalności gospodarczej w zakresie wynajmu pokoi, a ta kwestia pozostaje zasadniczą osią sporu w niniejszej sprawie. Ponadto, nieprawidłowo zakwalifikowano niezabudowaną działkę o nr [...], będącą w zasadzie drogą dojazdową do działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym, tj. do działki nr [...]. Podatnicy, składając na wezwanie organu informację sądzili, że chodzi o zaktualizowanie kręgu właścicieli, nie mieli świadomości, że powielając dane o powierzchniach budynków i gruntów związanych ze zlikwidowaną działalnością gospodarczą zgłaszają w pewnym sensie jej kontynuację. Zaznaczyli, że w dniu 13 października 2020 r. odbyły się oględziny, w trakcie których ustalono, że: - działka nr [...] jest niezabudowana, utwardzona częściowo kostką brukową i stanowi dojazd do posesji mieszkalnej, tj. do działki nr [...], - działka nr [...] jest zabudowana budynkiem parterowym handlowo-usługowym, - działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym z przylegającym do niego garażem, w budynku tym jest wynajmowana powierzchnia 8 m2 na rzecz S. spółki z o. o. Taki stan użytkowania pozostaje niezmienny od chwili śmierci M. W.. Skarżący wskazywali, że J. W. i M. W. to osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym, utrzymujące się z renty socjalnej. W 2001 r. J. W. w ramach programu rehabilitacji podjął się działalności w zakresie wynajmu miejsc noclegowych, jednak nie poradził sobie z jej prowadzeniem. Działalność w tym zakresie zarejestrowała następnie M. W., prowadząc ją aż do śmierci, a bez niej kontynuacja wynajmu miejsc noclegowych była niemożliwa. Skarżący argumentował, że jeżeli deklarowana powierzchnia nieruchomości jest odmienna od tej, która została wskazana w złożonej przez podatnika informacji, to jest to nowa okoliczność faktyczna, mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Co do zasady, podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowi informacja składana przez podatnika będącego osobą fizyczną. Informacja ta tworzy domniemanie, że dane w niej zawarte są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy i to właśnie w oparciu o nie organ wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości. Organ ma jednak możliwość jej zweryfikowania i ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w oparciu o dane, które będą odbiegać od zadeklarowanych przez samego podatnika. Skarżący tłumaczył też, że działka nr [...] w ewidencji gruntów jest sklasyfikowana jako grunty rolne niezabudowane. Wypis z rejestru gruntów jest dla organu wiążący zarówno co do powierzchni gruntów, jak i sposobu ich kwalifikacji. Ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W żadnym miejscu uzasadnienia decyzji nie znajduje się wyjaśnienie, na podstawie jakich dowodów organ zakwalifikował tę działkę jako grunt związany z działalnością gospodarczą, podczas gdy w ewidencji jest zakwalifikowana jako grunt rolny bez zabudowy. W odpowiedzi na skargę [...] wniosło o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w decyzji. Podkreśliło, że za lata 2013-2019 przedmiot opodatkowania był ustalony w ostatecznych decyzjach, na podstawie danych zawartych w informacji podatkowej złożonej w 2012 r. W informacji tej wykazano część hotelową budynku mieszkalnego. Strona nie kwestionowała żadnej ze wskazanych decyzji, nie składała (podobnie jak inni współwłaściciele) odwołań. Nie wykazała też istnienia którejkolwiek z przesłanek wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji (dotkniętą tymi samymi deficytami) winny w ocenie Sądu zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek złożonego przez skarżącego w dniu 30 grudnia 2020 r. do organu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 5 lutego 2015 r. Podkreślenia wymaga, że jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest - określona w art. 128 O.p. - zasada trwałości decyzji podatkowej. Zgodnie z tą zasadą, decyzje, od których nie przysługuje odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Przywołana zasada służy stabilizacji i pewności obrotu prawnego, zapewniając podmiotom stosunku prawnopodatkowego ochronę praw nabytych. Uchylenie lub zmiana decyzji posiadających atrybut ostateczności może nastąpić tylko w następstwie zainicjowania jednego z trzech postępowań nadzwyczajnych obejmujących: wznowienie postępowania (art. 240 - 246 O.p.), stwierdzenie nieważności decyzji (247 - 252 O.p.) oraz uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej (art. 253 - 256 O.p.). To co istotne dla niniejszej sprawy, to fakt, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 O.p. Wznawiając postępowanie (art. 243 § 1 O.p.) właściwy organ podatkowy bada pierwotnie, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania, określone w art. 240 § 1 O.p. (samo wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania o tym bowiem jeszcze nie przesądza). Przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest co do zasady ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wyliczone w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2367/01). Niemniej jednak, celem postępowania wznowieniowego nie jest wyłącznie wyeliminowanie dotkniętej wadliwością kwalifikowaną decyzji, ale – w razie stwierdzenia tej wadliwości – doprowadzenie do uchylenia decyzji i wydania nowej rozstrzygającej o istocie sprawy. Dlatego postępowanie dotyczące wznowienia, jakkolwiek prowadzone w trybie nadzwyczajnym, podlega w zakresie przesłanki wznowieniowej tym samym regułom co każde postępowanie podatkowe. W pełni zatem znajdują w nim zastosowanie reguły nakazujące organowi podjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 1/13 i powołane tam orzecznictwo). Pogląd, że to wyłącznie na stronie wnioskującej o wznowienie postępowania ciąży dowód wykazania podnoszonych okoliczności jest w ocenie Sądu niesłuszny zważywszy na fakt, że do wznowienia postępowania dochodzić może także z urzędu. Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem do tego, czy istniały podstawy wznowienia postępowania wskazane we wniosku oraz inne, których w nim nie wymieniono, a wynikają z art. 240 § 1 O.p. Oznacza to równocześnie, że przy spełnieniu przesłanki wznowienia, organ zobowiązany jest do zbadania czy istnieje podstawa do uchylenia decyzji oraz wydania nowej decyzji rozstrzygającej istotę sprawy. Stwierdzenie braku wystąpienia przesłanek wznowienia wiąże się natomiast z koniecznością odmowy uchylenia ostatecznej decyzji (art. 245 § 1 pkt 2 O.p.). We wniosku o wznowienie postępowania skarżący powołał – jako podstawę jego złożenia - na art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, kiedy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). Prawidłowe zastosowanie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymaga uprzedniej analizy postępowania podatkowego zwykłego zakończonego decyzją ostateczną, w tym ustalonej tam podstawy faktycznej i dowodów, w których znajduje ona oparcie. Tylko bowiem w taki sposób można ocenić czy wskazany w ramach podstawy wznowienia nowy dowód lub nowa okoliczność istotnie mają cechę nowości i istotności z punktu widzenia treści rozstrzygnięcia. Pod pojęciem "nowych okoliczności faktycznych" (bowiem o taką podstawę chodzi w istocie we wniosku strony, a dopiero na etapie skargi skarżący wskazuje także na nowe dowody) judykatura rozumie obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne (niezależne od treści przepisów), które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2701/13, wyrok NSA z dnia 1 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 2675/12, wyrok NSA z 23 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2484/01). W świetle art. 240 § 1 pkt 5 O.p. istotny jest obiektywny fakt nieznajomości, niewiedzy organu co do istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów, nie zaś przyczyny tej niewiedzy, tj. dające się np. przypisać organowi albo stronie (por. wyrok NSA z 20 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1553/16; wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 63/19). Zdaniem NSA, zawartym w drugim ze wskazanych wyroków, "nowe dowody" i "nowe okoliczności" muszą mieć charakter obiektywny co oznacza, że ich ujawnienie nie daje podstaw do dokonywania ustaleń, czy i z jakich powodów nie były one znane organowi pierwotnie prowadzącemu postępowanie. Zagadnieniem drugorzędnym jest więc to, czy brak ujawnienia należy wiązać z niedopatrzeniem strony, jej niedbalstwem, czy wprost z zawinionym nieujawnieniem tych okoliczności czy dowodów. Za takim rozumieniem podstawy wznowienia przemawia przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej, a także interes społeczny (E. Mzyk, Wznowienie postępowania administracyjnego, Warszawa – Zielona Góra 1994, str. 78; wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 472/19 i przywołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1508/18). Skarżący w we wniosku z dnia 30 grudnia 2020 r. podniósł, że istnieją nowe istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności (fakty), nieujawnione w informacji IN-1 złożonej po śmierci M. W. w 2012 r. Informacja ta stanowiła podstawę wydania decyzji ostatecznej również za 2015 r., bowiem do tej chwili nie składano nowego dokumentu o odmiennej niż wskazana treści. W informacji – jak twierdzi skarżący - wskazano jednak jedynie nowych właścicieli nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...] (spadkobierców M. W.), nie zostały w niej natomiast odzwierciedlone rzeczywiste zmiany w sposobie użytkowania części nieruchomości po śmierci M. W., która prowadziła tam działalność gospodarczą w postaci usług hotelowych. Działalność ta została wykreślona z CEiDG w dniu 27 kwietnia 2012 r. Według twierdzenia skarżącego (posiadającego w postępowaniu przed organem pełnomocnictwo od pozostałych współwłaścicieli) spadkobiercy, ani też nikt poza nimi, nie kontynuowali tej działalności. Uległa tym samym zmniejszeniu powierzchnia budynku mieszkalnego wykorzystywanego na cele związane z działalnością gospodarczą z 41,8 m2 do 8 m2. Powierzchnia ta zwiększyła natomiast powierzchnię mieszkaniową. Zmniejszeniu uległa również powierzchnia gruntów związanych z działalnością gospodarczą ze 100 m2 do 8 m2. Powierzchnia ta zwiększyła powierzchnię gruntów pod budownictwo mieszkaniowe. Według skarżącego, faktyczny sposób użytkowania przedstawiał się w 2012r. następująco: budynki mieszkalne – 192 m2, budynki związane z działalnością gospodarczą – 76 m2, grunty związane z działalnością gospodarczą – 121 m2, grunty pod budownictwo mieszkaniowe – 1.130 m2. Poza tym skarżący wskazał, że także przed 2012 r. (a tym samym i w roku podatkowym 2015) mylnie określano powierzchnię gruntu pod budynkiem, związaną z działalnością gospodarczą, zawyżając ją o 58,2 m2. Podobnie – jak stwierdził - błędnie zadeklarowano do opodatkowania na działce [...] powierzchnię gruntów 389 m2. Do powierzchni tej zaliczono bowiem całość działki [...], która stanowi ogród i wjazd do posesji. W 2015 r., według twierdzeń strony, z działalnością gospodarczą prowadzoną na działce [...] związana była powierzchnia 100 m2 działki nr [...], będącej od 2013 r. wyłączna własnością K. W. i odrębnie opodatkowaną. Postanowieniem z dnia 3 marca 2021 r. organ wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia 5 lutego 2015 r., z uwagi na wskazywane nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi. Przeprowadzone postępowanie doprowadziło jednak do odmowy uchylenia decyzji (decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].). Decyzję tę następnie utrzymał w mocy organ odwoławczy (decyzja SKO w [...] z dnia [...] lipca 2021 r.). Zdaniem organów, wskazywane we wniosku o wznowienie okoliczności nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Brak jest w szczególności podstaw do przyjęcia, że działalność hotelowa ustała wraz ze śmiercią i wykreśleniem z C. M. W.. Organ stwierdził, że aż do 2019 r. w internecie aktywna była oferta hotelowa H. – J. W. i Pokoje gościnne – J. W., ul. [...] T.. Wskazuje to na kontynuację działalności gospodarczej i jej prowadzenie także w 2015 r. Organ podkreślił też, że wniosek o wznowienie złożony został wiele lat po wydaniu decyzji (wcześniej przez żadnego z podatników solidarnych nie kwestionowanej), kiedy już nie można było przeprowadzić miarodajnych dla roku podatkowego 2015 oględzin i dokonać stosownych ustaleń. Nade wszystko jednak organ akcentował, że podatnicy nie zaoferowali żadnego materiału dowodowego, który dowodziłby ich twierdzeń w sposób wiarygodny, a byli do tego stosownie zobowiązani (wezwanie z dnia 4 stycznia 2021 r. i następnie postanowienie z dnia 25 stycznia 2021 r., w którym równocześnie powiadomiono stronę, że "nie ujawnienie dokumentów skutkować może podjęciem decyzji negatywnej dla wnioskodawcy" – k. 58 i 60 akt administracyjnych). Powoływanie się na ustalenia dokonane w czasie oględzin przeprowadzonych w 2020 r. materiału takiego – zdaniem organów - bez wątpliwości nie stanowią. W obliczu braku aktywności podatników organ uznał, że okoliczności wskazane we wniosku o wznowienie, jakkolwiek co do zasady istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (bo wpływające na podstawę opodatkowania) i nieznane organowi w dacie wydania decyzji (bo ujawnione dopiero na etapie wniosku o wznowienie postępowania), nie zostały udowodnione. Według natomiast skarżącego, w 2015 r. działalność hotelowa nie była już w ogóle prowadzona na nieruchomości. J. W. faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w 2005 r., a w 2011 r. został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej (na tę okoliczność skarżący przedłożył odpis z CEiDG- k. 64 akt administracyjnych). Administrator strony internetowej natomiast bez wiedzy i zgody J. W. zamieszczał ogłoszenie z ofertą usług hotelowych, które faktycznie nie były już od dawna świadczone (wpisy są zatem zdezaktualizowane), zaś tabliczka na ogrodzeniu nie była zdejmowana aż do 2020 r. tylko z uwagi na przeszkody techniczne (zdjęta została wraz z demontażem płotu). Skarżący uznał przeprowadzone przez organy działania za niewystarczające. Zarzucił nie tylko brak jakiejkolwiek inicjatywy w zakresie gromadzenia dowodów, ale też brak oceny materiałów zaoferowanych przez skarżącego (mapy, szkice, zaświadczenia z CEiDG). W ocenie Sądu, należy przyznać rację skarżącemu, że organy podatkowe nie przeprowadziły w przedmiocie istnienia przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. rzetelnego postępowania dowodowego. Ograniczenie się do kwestionowanego przez skarżącego ogłoszenia internetowego, które przeciwstawiono dokumentom urzędowym w postaci zaświadczeń z CEiDG o wykreśleniu działalności M. W. i J. W. jest działaniem z gruntu wadliwym i nie może prowadzić do wniosków postawionych w treści decyzji. Również skierowane do skarżącego wezwanie do przedłożenia dowodów (bardzo ogólne w swej treści) nie może zastępować czynności, które w sprawie – dla uznania wywiązania się z obowiązków wynikających z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. - winien podjąć organ. Jakkolwiek nie sposób podważyć twierdzenia organu, że działalność gospodarcza dla celów wymiaru podatku od nieruchomości oznacza stan faktyczny, nie zaś zapisy w rejestrach, to jednak równocześnie trzeba wskazać, że organy ograniczyły się w tym względzie do danych z zupełnie niemiarodajnych obiektywnie źródeł (internet). Nie można także stwierdzić, że przez upływ czasu nie jest już możliwe odtworzenie rzeczywistej sytuacji związanej z użytkowaniem gruntu i budynków. Organ nie odebrał w tym względzie wyjaśnień od współwłaścicieli nieruchomości, nie skorzystał z informacji, jakimi mogą dysponować wynajmujący powierzchnię inni przedsiębiorcy – T. C. i przedstawiciele spółki S. . Nie skorzystał też z informacji organów podatkowych właściwych dla podatków uiszczanych przez przedsiębiorców (VAT). Wpisy dokonywane we właściwych rejestrach (w tym wypadku CEiDG) nie kreują oczywiście działalności gospodarczej, ale wynikają z nich określone domniemania. Jeśli więc przedsiębiorca został wykreślony z CEiDG, to wniosek o rzeczywistym prowadzeniu - pomimo tego wykreślenia - działalności gospodarczej powinien zostać przez organ, budujący na takim stwierdzeniu określone oceny prawne, udowodniony. Podkreślenia wymaga też i to, że przedmiotem sporu w sprawie nie jest fakt prowadzenia na nieruchomości działalności gospodarczej w ogóle, bowiem skarżący nie podważa faktu dzierżawienia powierzchni takim podmiotom jak T. C. czy spółka S. Podmioty te zajmują jednak zupełnie inną (należycie opodatkowaną) powierzchnię budynku i gruntu niż ta, której dotyczy wniosek o wznowienie. Zawarte zatem w decyzji stwierdzenie, że podmioty te nadal są aktywnymi przedsiębiorcami absolutnie nie przesądza o wyniku niniejszego postępowania. Organy dopuściły się zatem istotnego z punktu widzenia treści rozstrzygnięcia naruszenia przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. nie dokonując w postępowaniu wznowieniowym niezbędnych czynności o charakterze dowodowym i dokonując ocen wykraczających poza granice swobody, kreowanej przez wiedzę, logikę i doświadczenie życiowe. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. także decyzję organu pierwszej instancji, zważając na zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego i zakres koniecznego do uzupełnienia postępowania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2018 r., poz. 1687). Na zasądzoną od organu kwotę składają się: wpis od skargi – [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w osobie doradcy podatkowego – [...] zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą wykładnię i wskazania Sądu co do dalszego prowadzenia postępowania, w szczególności co do konieczności podjęcia określonych działań dowodowych. Oceni, po stosownym uzupełnieniu postępowania dowodowego, czy w sprawie zaistniały przesłanki wznowienia (zarówno te wskazane we wniosku, jak i pozostałe wymienione w art. 240 § 1 O.p.), a jeśli stwierdzi ich istnienie – oceni w kontekście brzmienia art. 240 § 1 pkt 5 O.p., czy wskazane okoliczności są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia o podatku od nieruchomości za 2015 r. i czy mają walor okoliczności nowych, nieznanych organowi w dacie wydania decyzji. Organ w takim wypadku zważy także na przepis art. 245 § 1 pkt 3 lit b O.p. i ograniczenia z przepisu tego płynące.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło