I SA/Lu 48/26

WyrokWSA w Lublinie2026-04-08

Skład orzekający: Grzegorz Wałejko, Andrzej Niezgoda, Jakub Polanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może wznowić postępowanie zakończone decyzją ostateczną na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powołując się na nowe okoliczności faktyczne (istnienie budynków przemysłowych na gruncie), jeśli te okoliczności wynikały z ewidencji gruntów i budynków, do której organ miał dostęp i mógł się z nią zapoznać przed wydaniem pierwotnej decyzji?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może wznowić postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli powołuje się na okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, ale organ miał możliwość i obowiązek zapoznać się z nimi już w toku pierwotnego postępowania. Instytucja wznowienia postępowania nie służy naprawianiu błędów organu popełnionych w postępowaniu zwykłym. W przypadku, gdy organ miał dostęp do danych z ewidencji gruntów i budynków przed wydaniem decyzji, nie można uznać, że ujawnienie się tych danych w późniejszym czasie stanowi "nową okoliczność" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Poniatowej uchylającą pierwotną decyzję ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za 2023 r. i ustalającą nowe, wyższe zobowiązanie. Organ podatkowy wznowił postępowanie, powołując się na nowe okoliczności faktyczne w postaci ujawnienia niezgłoszonych budynków przemysłowych na gruncie, co wynikało z aktualizacji ewidencji geodezyjnej. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podstaw do wznowienia postępowania, gdyż organ miał dostęp do danych ewidencyjnych już wcześniej. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Poniatowej, umorzył postępowanie podatkowe i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. Z. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Asesor sądowy Jakub Polanowski (sprawozdawca) Protokolant referent stażysta Magdalena Klimczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 listopada 2025 r. nr SKO.41/3193/P/2025 w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Poniatowej z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr FB.3123.3.16.2025; II. umarza postępowanie podatkowe; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz R. Z. kwotę 697 zł (słownie sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją 14 listopada 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej: Kolegium, organ odwoławczy, organ), po rozpoznaniu odwołania R. Z. (dalej: skarżący, strona), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 21 § 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111, ze zm.; dalej: o.p.), art. 6c ust. 1, art. 6 ust. 6 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 333, ze zm.; dalej: u.p.r.), art. 6 ust. 7 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1452, ze zm.; dalej: u.p.o.l.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Poniatowej (dalej: Burmistrz, organ pierwszej instancji, organ podatkowy) z 18 sierpnia 2025 r., znak: FB.3123.3.16.2025, w sprawie uchylenia decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2023 r. i ustalenia wysokości tego zobowiązania w kwocie 58.423 zł. Jak wynika z akt sprawy i uzasadnieniu postanowienia Kolegium, decyzją Burmistrza Poniatowej z 18 sierpnia 2025 r., znak: FB.3123.3.15.2025 została uchylona jego decyzja z 13 lutego 2023 r., nr 52.5, na łączne zobowiązanie pieniężne za 2023 r. w kwocie 6.946 zł i jednocześnie ustalona nowa wysokość tego zobowiązania na kwotę 58.423 zł. Organ podatkowy umotywował usunięcie ostatecznego nakazu płatniczego z obrotu prawnego tym, że wyszły na jaw nowe okoliczności istotne dla wymiaru podatkowego, które istniały w dniu jego wydania, ale nie miał o nich wiedzy. Dotyczyło to faktu, że zgodnie z danymi ewidencji geodezyjnej na opodatkowanym gruncie znajdowały się niezgłoszone do opodatkowania budynki przemysłowe, a powierzchnia gruntu była zaokrąglona błędnie do dwóch zer po przecinku. W odwołaniu strona zarzuciła, że decyzja organu podatkowego narusza art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art.122, art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 o.p. przez to, że organ ten uznał, że w sprawie występuje przesłanka wznowienia postępowania, chociaż w dniu wydania pierwotnej decyzji miał dostęp do ewidencji gruntów i budynków i znał stan faktyczny sprawy, w szczególności to, że skarżący jest osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne. Wskazał także na wadliwość, niewnikliwość i niepełność prowadzenia postępowania dowodowego, co narusza art. 122, art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 o.p. w następstwie pominięcia okoliczności, że opodatkowane budynki nie istniały, nieruchomości wykorzystywane są wyłącznie na cele rolnicze, znajdujące się na gruncie obiekty nie są budynkiem w świetle przepisów o podatku od nieruchomości, a organ podatkowy nie dokonał ich oględzin. W piśmie z 22 października 2025 r. strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z: - oględzin ww. nieruchomości, celem ustalenia nieistnienia budynków stanowiących przedmiot opodatkowania, ich wymiarów oraz wykorzystywania nieruchomości wyłącznie na cele rolnicze przez osobę fizyczną; - przesłuchania skarżącego oraz świadka D. Z., na okoliczności opisane wyżej oraz złego stanu technicznego budowli i faktycznego wykorzystania nieruchomości; - opinii biegłego z zakresu budownictwa, na okoliczność prawidłowości wyliczenia powierzchni użytkowej budowli, ich stanu technicznego i faktycznego wykorzystania nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo organ pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 13 lutego 2023 r., nr 52.5, orzekającą o łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2023 r. spełniona została ustawowa przesłanka wznowienia postępowanie z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Pismem Starosty O. (dalej także: Starosta) z 2 lipca 2024 r. organ podatkowy został poinformowany, że na działkach nr [...] i [...], obrębu ewid. [...], jedn. ewid. P. [...] znajdują się budynki niezgłoszone do opodatkowania. Na działce nr [...] położone są dwa budynki o powierzchni użytkowej 4144 m2 i 1517 m2, a na działce nr [...] budynek o powierzchni użytkowej 76 m2. Aktualizacja ewidencji geodezyjnej nastąpiła na podstawie operatu technicznego w dniu 3 września 2003 r. Skarżący był właścicielem tych budynków do dnia 12 listopada 2024 r., co wynika z danych geodezyjnych i umowy warunkowej sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego rep. A nr [...]. Organ podkreślił, że wynikające z tego pisma, nowe fakty istniały w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego, ale zostały ujawnione dopiero po dniu, gdy stała się ona ostateczna w administracyjnym toku postepowania. Wbrew twierdzeniom strony, ustalenia dowodowe nie potwierdzają, jakoby opisane budynki w 2023 r. nie istniały, gdy uległy rozbiórce. Przy tym – zdaniem organu – strona sama sobie przeczy, twierdząc, że te obiekty budowlane nie są budynkami w rozumieniu przepisów o podatku od nieruchomości. Definicja legalna budynku jest zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 2023 r. Budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Wymaganie te spełnia każdy z trzech budynków zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...]. Fakt ten jest przyznany przez samego podatnika, który przystępując do umowy warunkowej sprzedaży w formie aktu notarialnego rep. A nr [...] złożył oświadczenie nie tylko woli, ale i wiedzy o nieruchomości. Te ustalenia dowodowe są także potwierdzone danymi ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w Starostwie Powiatowym w O. L.. Odnosząc się do wniosku z 22 października 2025 r. organ stwierdził, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są podstawa wymiaru podatków, mają one szczególną moc dowodową, gdyż są osnową dokumentów urzędowych. Wynikają z nich domniemania autentyczności i rzetelności, które mogą być obalone dowodem przeciwnym zainicjowanym przez podatnika (art. 194 § 3 o.p.). Skarżący nie przeprowadził w sposób skuteczny tego dowodu. Organ nie miał obowiązku uwzględnienia żądania strony przeprowadzenia dowodu, gdy istotne okoliczności faktyczne stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W tej sprawie zostały one już wyjaśnione dowodami z ewidencji gruntów i budynków oraz z dokumentu prywatnego, jakim jest akt notarialny sprzedaży warunkowej. Zdaniem organu, na podstawie oględzin przedmiotu podatku od nieruchomości, które miałyby miejsce w 2025 r. nie można ustalić stanu faktycznego z 2023 r. W skardze do Sądu strona zarzuciła zaskarżonej decyzji Kolegium naruszenie: 1. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 122 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 o.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza, mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób niepełny i niewnikliwy – skutkujący wydaniem decyzji w oparciu o fakt istnienia na ww. nieruchomości budynków o powierzchni 76 m2 i 1517 m2, przez co zmianie uległa wysokość zobowiązania podatkowego, pomijając okoliczność, iż te budynki nie istnieją oraz nie istniały od objęcia przez stronę we władanie ww. nieruchomości, tj. od 2011 r., a nadto organ zrezygnował z dokonania oględzin, przez co dokonał on błędnego naliczenia zobowiązania podatkowego; 2. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 122 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 o.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza, mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób niepełny i niewnikliwy – skutkujący wydaniem decyzji pomijając, że strona jest osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne oraz że te nieruchomości wykorzystywane są wyłącznie na cele rolnicze; 3. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 122 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 o.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza i uznanie, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, pomijając to, że organ w dniu wydania pierwotnej decyzji miał dostęp do ewidencji gruntów i budynków oraz znał stan faktyczny sprawy, a w szczególności, że zobowiązany jest osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne, tak więc wznowienie postępowanie uznać należy za bezzasadne w związku z utrwaloną praktyką organu; 4. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 122 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 o.p. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza, mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób niepełny i niewnikliwy - skutkujący wydaniem decyzji pomijając, że istniejący obiekt na ww. nieruchomości nigdy nie był i nie jest budynkiem w związku z niespełnianiem przesłanek definicyjnych budynku zwartych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych; 5. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 187 i art. 188 o.p., poprzez odmowę przez organ przeprowadzenia dowodów, zgodnie z wnioskiem z 22 października 2025 r., mimo że miały one fundamentalne znaczenie dla sprawy i zaistniałych w niej spornych okoliczności. W oparciu o te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił – powołując szeroko orzecznictwo sądów administracyjnych – że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania opisana w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Zdaniem strony, z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić, tym bardziej, że organ jednocześnie powołuje się na wiążące zapisy ewidencji gruntów i budynków. Organ zobowiązany był do dokonania dogłębnej i wszechstronnej analizy sytuacji prawnej i faktycznej nieruchomości objętych decyzją. Organ zaś, po pierwsze, nie uwzględnił faktu nieistnienia budynków na nieruchomościach, a po drugie, mając dostęp do wskazanej ewidencji w dacie wydawania pierwotnej decyzji, wiedział on o ich oznaczeniach i rzeczywistym wykorzystywaniu (działalność rolnicza). W związku z tym nie sposób uznać, aby w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności nieznane organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji. Skoro obowiązkiem organu jest sięgnięcie do odpowiedniej ewidencji przy określaniu zobowiązania podatkowego, to oznacza, że wiedział on w dniu wydawania pierwotnej decyzji o danych w niej zawartych, w szczególności, że od wielu lat przeznaczenie ww. nieruchomości się nie zmieniało, tj. są one wykorzystywane wyłącznie w ramach działalności rolniczej prowadzonej przez stronę – osobę fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne. W sprawie nie pojawiła się więc nowa lub nieznana organowi okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania, w szczególności, że od 2020 r. w stosunku do nieruchomości, wobec których określono wysokość zobowiązania podatkowego, nie zaszły żadne zmiany w ich stanie prawnym. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, popierając stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadniczo ocena czy w tej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania opisana w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W pierwotnej decyzji Burmistrza ustalono skarżącemu (osobie fizycznej) łączne zobowiązanie pieniężne za rok podatkowy 2023, które dotyczyło wyłącznie gruntów – podatek od nieruchomości od jednej działki oraz podatek rolny od działki (objętej zwolnieniem). Organ podatkowy uznał, że wyszły na jaw nowe okoliczności istotne dla wymiaru podatkowego, które istniały w dniu jego wydania, ale nie miał o nich wiedzy. Dotyczyło to faktu, że zgodnie z danymi ewidencji geodezyjnej na opodatkowanym gruncie znajdowały się niezgłoszone do opodatkowania budynki przemysłowe. Organ powołał się przy tym na to, że o tej nowej, istotnej dla wymiaru podatku od nieruchomości okoliczności dowiedział się z pisma Starosty O. z 2 lipca 2024 r. informującego, że na działkach nr [...] i [...], obrębu ewid. [...], jedn. ewid. P. M., [...] znajdują się budynki niezgłoszone do opodatkowania. Na działce nr [...] położone są dwa budynki o powierzchni użytkowej 4144 m2 i 1517 m2, a na działce nr [...] budynek o powierzchni użytkowej 76 m2. W związku z tym organ podatkowy wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną i po przeprowadzeniu wznowionego postępowania orzekł o uchyleniu decyzji własnej z 13 lutego 2023 r., nr 52.5, ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2023 r. w kwocie 6.946 zł i jednocześnie ustalił nową wysokość tego zobowiązania w kwocie 58.423 zł. Skarżący natomiast uważa, że nie było podstaw do wznowienia postępowania przez organ pierwszej instancji z urzędu w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Jego zdaniem, organ zobowiązany był do dokonania dogłębnej i wszechstronnej analizy sytuacji prawnej i faktycznej nieruchomości objętych decyzją. Mając dostęp do wiążących go zapisów ewidencji gruntów i budynków w dacie wydawania pierwotnej decyzji, organ ten znał jej treść. W związku z tym nie sposób uznać, aby w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności nieznane organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji. W ocenie strony, skoro obowiązkiem organu jest sięgnięcie do odpowiedniej ewidencji przy określaniu zobowiązania podatkowego, to oznacza, że wiedział on w dniu wydawania pierwotnej decyzji o danych w niej zawartych. Podkreślił przy tym skarżący, że od 2020 r. w stosunku do nieruchomości, wobec których określono wysokość zobowiązania podatkowego, nie zaszły żadne zmiany w ich stanie prawnym. W tak określonym sporze przyznać należało rację skarżącemu. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowanie podatkowego następuje z urzędu lub na żądanie strony (art. 241 § 1 o.p.). W myśl art. 243 § 1 i 2 o.p. w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 243 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 244 § 1 o.p.). Organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie (art. 245 § 1 pkt 1 o.p.). W świetle regulacji art. 240 § 1 pkt 5 o.p. wyjście na jaw nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych istniejących w dacie wydania decyzji ostatecznej, istotnych dla sprawy uzasadnia co do zasady wznowienie postępowania z wyłączeniem sytuacji, gdy wiedzę o tych okolicznościach faktycznych lub dowodach posiadał sam organ. Dlatego, aby stwierdzić zaistnienie omawianej przesłanki wznowienia muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności. Muszą wyjść na jaw istniejące w dniu wydania decyzji okoliczności faktyczne lub dowody, które mają charakter "nowych" okoliczności lub "nowych" dowodów. Te nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji. Wreszcie omawiane nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Konsekwencją tego jest, że opisywanej podstawy wznowienia nie mogą stanowić okoliczności faktyczne, z którymi organ podatkowy mógł i powinien zapoznać się już w toku postępowania wymiarowego (zob. wyroki NSA z: 26 sierpnia 2025 r., III FSK 205/25; 23 września 2025 r., III FSK 425/24, 2 grudnia 2025 r., II FSK 879/25). Inaczej mówiąc, skoro istotą postępowania wznowieniowego jest – jako wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowych wyrażonej w art. 128 o.p. – możliwość przeprowadzenia postępowania w sytuacji, gdy postępowanie główne, w którym wydana została kwestionowana decyzja, dotknięte było wadami określonymi w art. 240 o.p. Muszą być to wady tego rodzaju, że na zasadzie wyjątku otwierają drogę do wzruszenia decyzji, która ma już przymiot ostatecznej. Niedopuszczalne jest więc wykorzystywanie postępowania wznowieniowego do kontynuowania merytorycznej kontroli decyzji, dokonanej wcześniej w postępowaniu zwykłym. Dlatego postępowanie w przedmiocie wznowienia toczy się co do zasady w zakresie oceny istnienia jednej lub kilku przesłanek określonych w art. 240 § 1 o.p. Wznowienie postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 o.p. może – w zakresie wyznaczonym tą podstawą wznowieniową – służyć nadzwyczajnej weryfikacji zakończonego decyzją ostateczną postępowania podatkowego, a nie ponawianiu czy też uzupełnianiu wcześniejszego postępowania wymiarowego (zob. wyroki NSA z: 8 stycznia 2013 r., II FSK 994/11; 15 stycznia 2019 r., I FSK 393/17; 10 października 2024 r., II FSK 75/22; 17 lipca 2025 r., II FSK 1358/22). Dlatego jeśli organ podatkowy nie przeprowadził postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, w ramach którego mógł ustalić istotne okoliczności, nie może w przypadku zaniechania tej czynności odwoływać się do nieznajomości ważnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. W sytuacji więc, gdy organ ten podjął ryzyko wydając decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe bez dostatecznej weryfikacji podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i nie powinien wykorzystywać instytucji wznowienia postępowania, aby stwierdzić wadliwość tak wydanej decyzji i naprawić swój błąd (zob. wyroki NSA z: 21 czerwca 2023 r., III FSK 2189/21; 5 marca 2024 r., III FSK 4777/21). Podkreślenia wymaga, że wbrew temu, co przyjęły organy obu instancji, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły podstawy do wznowienia postępowania oraz uchylenia – w wyniku wznowienia – dotychczas wydanej decyzji ostatecznej. Przesłanka wznowienia, na którą powołały się organy podatkowy, ujęta w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., zakłada, że wychodzą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, które nie były znane organowi. W tej sprawie miałby to być – zdaniem organów – fakt istnienia budynków na działkach nr ewid. [...] i [...]. Tymczasem z ewidencji gruntów i budynków, jak również z akt postępowania podatkowego, wynika, że zmiana w zakresie przedmiotowym ewidencji gruntów i budynków miała miejsce w 2003 roku. Potwierdza to treść skierowanego do organu podatkowego pisma Starosty Opolskiego z 2 lipca 2024 r., które to pismo stanowiło odpowiedź na adresowane do Starosty pismo Burmistrza z 17 czerwca 2024 r. z prośbą o udzielenie informacji, kiedy zostały ujawnione w bazie ewidencji gruntów i budynków budynki na działce nr ewid. [...] oraz na działce nr ewid. [...] – to jest o podanie dokładnej daty wraz z podstawą prawną oraz powierzchni użytkowej budynków. Pismo Starosty z 2 lipca 2024 r. informowało organ pierwszej instancji, że budynki zostały ujawnione w bazie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z operatem technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 3 września 2003 r. Starosta wyjaśnił jednocześnie, że stosownie do ujawnionych w 2003 roku danych, zgodnie z powołanym operatem, na działce nr ewid. [...] znajduje się inny budynek przemysłowy jednokondygnacyjny o pow. zabudowy 4644,56 m2 i pow. użytkowej 4144 m2 oraz inny budynek przemysłowy jednokondygnacyjny o pow. zabudowy 1566,63 m2 i pow. użytkowej 1517 m2, zaś na działce nr ewid. [...] znajduje się inny budynek przemysłowy jednokondygnacyjny o pow. zabudowy 76 m2 i pow. użytkowej 76 m2. Wobec tego, organ podatkowy wydając decyzję ostateczną dotyczącą ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. mógł i powinien był zapoznać się z urzędu z materiałem dowodowym, obejmującym również wiążące zapisy ewidencji gruntów i budynków, w taki sposób, aby wnikliwie i wyczerpująco zarazem ustalić okoliczności faktyczne sprawy oraz aby na tej podstawie wydać prawidłowo omawianą decyzję ostateczną. Nie ulega wątpliwości Sądu, że postępowanie wznowieniowe nie służy uzupełnianiu przez organ podatkowy materiału dowodowego wadliwie zgromadzonego bądź wadliwie ocenionego przez ten organ w postępowaniu wymiarowym. Jeżeli organ podatkowy nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób prawidłowy przed wydaniem decyzji ostatecznej (ustalającej), to nie mógł naprawić tego błędu wykorzystując do tego instytucję prawną wznowienia postępowania podatkowego. Zauważyć należy jednocześnie, że z uzasadnienia decyzji Burmistrza z 13 lutego 2023 r., nr 52.5, ustalającej stronie łączne zobowiązanie pieniężne za 2023 r., wynika expressis verbis, że została ona wydana "na podstawie ewidencji gruntów i budynków i/lub złożonej przez podatnika informacji podatkowej". Niezależnie więc od tego czy informacja podatkowa złożona przez podatnika była prawidłowa (informacja ta nie ma charakteru deklaracji), obowiązkiem organu – po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego – było zebranie zupełnego materiału dowodowego oraz w oparciu o ten materiał wydanie opisanej decyzji wymiarowej. Organ wskazał wyraźnie, że analizował zapisy obowiązującej w dacie orzekania w pierwotnie prowadzonym postępowaniu wymiarowym ewidencji gruntów i budynków oraz uwzględnił dane z tej ewidencji wynikające, a zatem nie miał podstaw, by twierdzić następczo, że na skutek uzyskanej informacji w 2024 roku od organu ewidencyjnego powziął wiedzę o ujawnieniu się nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które nie były znane organowi podatkowemu. Działanie organów obu instancji było – zdaniem Sądu – sprzeczne z zasadą zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.) oraz zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.), zgodnie z którą w toku postępowania (w tym postępowania w przedmiocie wznowienia) organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Niewątpliwe zaś w postępowaniu wznowieniowym zasadę prawdy materialnej należało stosować wąsko jedynie do wskazanych w postanowieniu określonym w art. 243 § 1 o.p. konkretnych okoliczności czy dowodów istniejących w dacie wydania decyzji ostatecznej, które nie były znane Burmistrzowi w dacie wydania decyzji ostatecznej. Podsumowując powyższe, raz jeszcze wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie nie zachodziła określona w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. podstawa wznowienia. Wobec tego, uwzględniając wynikającą z art. 128 o.p. zasadę trwałości decyzji ostatecznych należało orzec o uchyleniu decyzji organów podatkowych obu instancji oraz o umorzeniu postępowania wznowieniowego, ze względu na jego bezprzedmiotowość (w rozumieniu art. 208 § 1 o.p.). Przesłanka wznowieniowa, na którą powołał się organ podatkowy wznawiając postępowanie, w rzeczywistości nie zachodziła w sprawie. W świetle danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, opisana w powołanym wyżej piśmie Starosty z 2 lipca 2024 r., zmiana przedmiotowa zapisów tej ewidencji gruntów i budynków co do działek nr ewid. [...] i [...] miała miejsce w 2003 r., na skutek przeprowadzonej aktualizacji ewidencji na podstawie operatu technicznego. Organ podatkowy wydając decyzję wymiarową za 2023 rok obowiązany był więc te dane uwzględnić. Sąd stwierdził zatem, że w sprawie naruszono przepisy art. 243 § 1 i § 2 oraz art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w wyniku bezpodstawnego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania wznowieniowego względem zobowiązania wynikającego z decyzji ostatecznej. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza także art. 233 § 1 pkt 1 o.p., gdyż brak było podstaw do utrzymania w mocy wadliwej decyzji pierwszej instancji. Mając to wszystko na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji (pkt I sentencji). Wobec zaś stwierdzenia braku podstaw do wznowienia postępowania podatkowego, Sąd umorzył postępowanie administracyjne (podatkowe) w oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a. (pkt II sentencji). Przepis ten jest bowiem przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 208 § 1 o.p. W konsekwencji powyższego za bezprzedmiotowe należało uznać formułowanie wobec organu podatkowego jakichkolwiek wskazań do dalszego postępowania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony kwotę 697 zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi – 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego adwokatem, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 r., poz. 215) – 480 zł oraz opłatę za złożenie do akt dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło