II SA/Lu 105/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi w sprawie ze skargi D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Działający w imieniu skarżącej jej pełnomocnik na druku PPPr wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił tym, że nie ma możliwości uiszczenia opłaty od wniesionej skargi, gdyż – według wiedzy pełnomocnika – wartość posiadanych przez skarżącą nieruchomości jest mniejsza od obciążających ją wierzytelności. Przeciw skarżącej toczy się kilka postępowań egzekucyjnych z wniosku podmiotów prywatnych jak i publicznych. Spółka jest zadłużona w urzędach skarbowych oraz ZUS. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że nie zna aktualnego stanu rachunków bankowych skarżącej, domniemywa jednak, że ze względu na szereg toczących się postępowań egzekucyjnych, które w większości przypadków są umarzane z powodu bezskuteczności egzekucji, prawdopodobnie na kontach bankowych brak jest środków pozwalających uiścić wpis sądowych od skargi. W. kapitału zakładowego spółki wynosi [...] złotych. Spółka jest właścicielem nieruchomości w Bukowie o powierzchni 28218 ha zabudowanej budynkiem produkcyjno – przemysłowym o powierzchni użytkowej 8490,62 m2, nieruchomości położonej w [...], co do której pełnomocnik nie posiada informacji, oraz czterech nieruchomości położonych w B. P.. Według pełnomocnika wysokość obciążeń tych nieruchomości przewyższa ich wartość. Pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia 6 kwietnia 2016 r. wyjaśnił, że wnosi o zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Odpowiadając na wezwania z dnia 21 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 19 maja 2016 r. wyjaśnił, że nie posiada szczegółowych informacji na temat nieruchomości spółki położonych w [...], nie posiada aktualnych wyciągów z rachunków bankowych spółki czy jej lokat. Nie ma bowiem i nigdy nie miał dostępu do takich danych. Nie ma też obecnie możliwości zdobycia takich danych, gdyż skarżąca nie posiada obecnie organu zarządzającego. Pełnomocnik oświadczył też, że nie posiada sprawozdania finansowego skarżącej za ostatni rok obrotowy oraz jej bilansu i rachunku zysków i strat. Według pełnomocnika skarżącej sprawozdanie finansowe za ubiegły rok jak i kilka lat ubiegłych nie było sporządzane. Z informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że ostatnie sprawozdanie finansowe skarżąca złożyła w 2007 r. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Przy czym, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 grudnia 2012 r. (sygn. akt II OZ 1069/12), muszą to być dane prezentujące aktualną sytuację majątkową i możliwości finansowe strony. Referendarz sądowy analizując informacje zawarte na druku PPPr złożonym w niniejszej sprawie stwierdził, że są one niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Opierają się one bowiem na przypuszczeniach i domniemaniach pełnomocnika skarżącej a nie na jego rzeczywistym stanie wiedzy na temat sytuacji majątkowej i możliwości finansowych skarżącej. Są to też dane pochodzące z przed kilku lat poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie są one zatem aktualne. Przy czym dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostaje twierdzenie pełnomocnika, iż nie może ich obecnie pozyskać, gdyż brak jest osoby zarządzającej i reprezentującej spółkę. Zwłaszcza, że jak wynika z wypisu z KRS dołączonego do druku PPPr od dnia 19 maja 2015 r. ustanowiony jest dla spółki kurator, który co prawda powołany został w celu powołania organów spółki bądź jej likwidacji, co jednak nie wyklucza uzyskania od niego informacji o aktualnej kondycji finansowej spółki i jej stanie majątkowym. Udzielanie bowiem takich informacji nie ma nic wspólnego z zastępowaniem organów spółki, zwłaszcza gdy udzielane są one jej pełnomocnikowi. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej aktualnie znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała jakie są jego rzeczywiste możliwości finansowe. Nie nadesłała aktualnego odpisu z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej w [...], aktualnych wyciągów z rachunków bankowych i lokat oraz sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy oraz bilansu i rachunku zysków i strat. Przy czym z faktu, że spółka od 2007 r. nie składała do KRS bilansów nie można wnioskować, iż od tego roku ich nie sporządza. Okoliczność ta świadczy jedynie o tym, że nie składała bilansów do Krajowego Rejestru Sądowego. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Referendarz sądowy nie znając dokładnej sytuacji finansowej i materialnej skarżącej nie mógł ocenić, czy istotnie nie ma ona realnych możliwości uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, zwłaszcza, że wnosząc skargę spółka uiściła należy od niej wpis sądowych. Jednocześnie pełnomocnik spółki nie wykazał, aby w czasie pomiędzy uiszczeniem wpisu a złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy zaszły zdarzenia uniemożlwiające spółce uiszczenie wpisu od skargi. Choć nadesłane przez niego wypisy z ksiąg wieczystych dotyczących nieruchomości położonych na terenie Polski potwierdzają fakt prowadzenie względem spółki szeregu postępowań egzekucyjnych i zabezpieczenia dochodzonych w nich należności na nieruchomościach położonych w Rzeczypospolitej Polskiej to twierdzenie o tym, że wartość zabezpieczonych na nieruchomościach wierzytelności jest wyższa niż wartość samych nieruchomości jest bezpodstawne. Nie jest bowiem znana rzeczywista wartość nieruchomości. Na zakończenie należy zaznaczyć, że zadłużenie spółki względem ZUS czy urzędów skarbowych nie uzasadnia zwolnienia od wpisu sądowego od wniesionej skargi, gdyż ten stanowi dochód budżetu państwa (art. 212 § 1 i 2 p.p.s.a.), tak samo jak należności podatkowe. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.