II SA/Lu 1073/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. oraz S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości - w zakresie wniosków K. W. oraz S. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o sporządzenie uzasadnienia wyroku p o s t a n a w i a: I. odmówić K. W. oraz S. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku; II. odmówić K. W. oraz S. W. sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 14 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę K. W. oraz S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W dniu 31 marca 2017 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem skarżących, uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, albowiem "w czasie rozprawy i bezpośrednio po niej" zasłabł skarżący S. W.. Ponadto oboje skarżący "nie byli w stanie zrozumieć istoty wyroku ani złożyć wniosku o uzasadnienie wyroku". Taki stan rzeczy – jak wyjaśnili skarżący – ustał dopiero w dniu 29 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wnioski skarżących o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie oraz o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku nie zasługują na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie zaś z art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy podkreślić, że skarżący nie uprawdopodobnili braku swej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że jak wynika z zaświadczenia z dnia 29 marca 2017 r., wystawionego przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej, skarżący S. W. jest osobą wymagająca stałego leczenia z uwagi na przewlekłe schorzenia narządu ruchu oraz układów: płciowego, pokarmowego i krwionośnego (vide k. 36). Niewątpliwie jednak charakter tych schorzeń nie wskazuje na jakiekolwiek zaburzenia zdolności logicznego myślenia oraz postrzegania rzeczywistości, w tym na schorzenia utrudniające percepcję ludzkiej mowy. Oczywiste jest również, że schorzenia te nie uniemożliwiły skarżącemu przyjazdu do Sądu oraz udziału w rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. Poza sporem jest przy tym, że skarżąca K. W., biorąca udział wraz z mężem w rozprawie przed Sądem w dniu 14 marca 2017 r., nie wykazała w żaden sposób, iż stan zdrowia uniemożliwiał jej podejmowanie czynności procesowych w sprawie, w okresie od 14 marca 2017 r. do 29 marca 2017 r., to jest ponad 14 dni. Należy mieć również na uwadze, że jak wynika z protokołu rozprawy, oboje skarżący brali w niej aktywny udział, popierając swą skargę, okazując dodatkowe dokumenty i logicznie wyjaśniając swoje stanowisko procesowe (vide k. 28). Nie budzi przy tym wątpliwości, że skarżący nie tylko w trakcie rozprawy w dniu 14 marca 2017 r. (vide k. 28-29), ale także w doręczonym im zawiadomieniu o terminie rozprawy zostali wyczerpująco pouczeni o konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, w celu uzyskania uzasadnienia na piśmie wyroku oddalającego skargę. W pkt. 2 pisma z dnia 13 lutego 2017 r. informującego o terminie rozprawy zawarta była następująca informacja: "W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718), przy czym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. (art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Ponadto w pkt 3. ww. pisma Sąd pouczył stronę skarżącą, że "zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji" (k. 22-25 akt sądowych). Wskazać więc trzeba, że skarżący – jako osoby należycie dbające o własne interesy – mieli obowiązek zapoznać się wnikliwie z treścią powyższego pouczenia. Poza sporem jest przy tym, że skarżący w toku rozprawy w jakikolwiek sposób nie zwrócili uwagi Sądu na to, iż nie zrozumieli treści doręczonego im pouczenia ani treści ogłoszonego wyroku i udzielonego im przez Sąd pouczenia co do sposobu i trybu zaskarżenia wyroku (vide k. 28-29). Niewątpliwie zaś, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym oraz w literaturze, przywrócenie terminu ma charakter zupełnie wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. przykładowo: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2007 r., I OZ 738/09, 29 maja 2009 r., 23 października 2009 r., I OZ 989/09, 26 października 2009 r., I OZ 996/09, 28 września 2011 r., II FZ 508/11 oraz 27 października 2011 r., II OZ 1064/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 86 P.p.s.a., w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 4). Ponadto w ocenie Sądu, mając na uwadze względy doświadczenia życiowego, za nieprawdopodobne uznać należy wyjaśnienia skarżącej K. W., która twierdzi, że z powodu złego stanu zdrowia męża oraz własnego złego samopoczucia nie mogła przez ponad 14 dni "wyjść z domu ani złożyć wniosku o uzasadnienie" wyroku z dnia 14 marca 2017 r., mimo tego, że co najmniej od dnia 24 marca 2017 r. skarżący wiedzieli o konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie opisanego wyroku, gdyż w tym dniu doręczono im kserokopię protokołu rozprawy. Nie sposób więc uznać, że w rozpoznawanej sprawie w uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której skarżący nie mogli usunąć nawet przy użyciu największego wysiłku. Wbrew więc twierdzeniom skarżących, podniesione przez nich okoliczności nie dawały podstaw do uwzględnienia ich wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu w niniejszej sprawie. W konsekwencji powyższego, oddaleniu podlegał również – jako spóźniony – wniosek skarżących o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 14 marca 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 i § 2 P.p.s.a., uzasadnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie mogło zostać sporządzone wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku został złożony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 31 marca 2017 r., a zatem nastąpiło to z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 P.p.s.a. Wniosek ten, jako prawnie bezskuteczny (art. 85 P.p.s.a.), nie mógł wywołać skutku zamierzonego przez skarżących. Zauważyć przy tym trzeba, że jak wskazano wyżej, już w piśmie z dnia 13 lutego 2017 r. (stanowiącym zawiadomienie o terminie rozprawy) skarżący zostali uprzedzeni przez Sąd o tym, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie terminu ustawowego jest czynnością prawnie bezskuteczną. Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.