II SA/Lu 1150/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy inspektor sądowy Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi C. T. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lutego 2015r., sygn. akt II SA/Lu 429/14 oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 26 listopada 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), odmówił wydania B. K. (dalej także: "inwestor") nakazu wykonania, w oznaczonym terminie, zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami budynku gospodarczego o wym. 2,58 x 5,95, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w [...], gm. A.. Organ wskazał, że – jak wynika z akt sprawy – na wskazanej działce znajduje się murowany budynek gospodarczy o wym. 2,58 x 5,95 m, który w części o wym. 2,58 x 3,75 m służy do chowu drobiu, zaś w pozostałej części wykorzystywany jest jako letnia kuchnia. Obiekt ten dobudowany jest do północnej ściany istniejącego na posesji inwestora budynku gospodarczego, wybudowanego około 1961 r. Zadaszenie obiektu stanowi przedłużona połać dachowa omawianego budynku gospodarczego, o pokryciu z płyt eternitowych. Dobudowany budynek gospodarczy, w części użytkowanej jako kurnik, usytuowany jest w odległości 4,01 - 4,10 m od granicy pomiędzy działką nr ewid. [...] i działką nr ewid. [...], stanowiącą własność C. T. (dalej także: "skarżący") oraz 14,75 m od istniejącego na działce skarżącego budynku mieszkalnego. Według oświadczenia biorącego udział w oględzinach z dnia 25 września 2013 r. inwestora sporny obiekt dobudowany został do istniejącego budynku gospodarczego w 1993 r. Obecny podczas tych oględzin skarżący nie zakwestionował podanej przez sąsiada daty dokonanej dobudowy. Ponadto inwestor oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających legalność wykonania omawianej dobudowy, ponieważ zaginęły one podczas powodzi. Organ pierwszej instancji ocenił, że dobudowana część budynku gospodarczego nie narusza obowiązujących zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Budynku tego nie można także zaliczyć do budynków fermowych uciążliwych dla środowiska, albowiem uzupełnia on zabudowę zagrodową o niewielkich wymiarach i służy do chowu drobiu na potrzeby własne. Ponadto usytuowanie budynku jest zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie jego realizacji. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ pierwszej instancji stwierdził, że obiekt ten nie narusza prawa, a to – w świetle art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) – uzasadnia nałożenie na inwestora określonych obowiązków, w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami. Decyzją z dnia 20 marca 2014 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ odwoławczy podtrzymał w całości stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższa decyzję organu drugiej instancji, skarżący zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 10 § 2, art. 75, art. 77, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 269 ze zm.; dalej: "k.p.a."), poprzez naruszenia zasad postępowania wymienionych w tych przepisach, - art. 28 i art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, jak i § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 88, poz. 48 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. nr 17, poz. 62), poprzez wadliwe stwierdzenie, że stanowiący przedmiot rozstrzygnięcia obiekt nie narusza przepisów prawa; - przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), wskutek wadliwego określenia przebiegu granicy między działkami nr ewid. [...] i [...]. Wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 429/14, WSA w Lublinie oddalił wskazaną skargę. Od wyroku tego żadna za stron nie złożyła skargi kasacyjnej i stał się on prawomocny. W dniu 10 czerwca 2016 r. skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżący wskazał przepis art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wskazując na nowe dowody: 1) zdjęcie przedstawiające stanowiący przedmiot postępowania budynek inwentarski, wykonane w czasie oględzin z dnia 25 września 2013 r., o którym dowiedział się "przed dniem 10 listopada 2011 r."; 2) zdjęcie lotnicze otrzymane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie wraz z licencją z dnia 12 kwietnia 2016 r., przedstawiające stan faktyczny budynku inwentarskiego na dzień 20 września 2003 r., o którym dowiedział się "w dniu 13 kwietnia 2016 r. wraz z licencją z dnia 12 kwietnia 2016 r."; 3) pismo Burmistrza A. z dnia 16 maja 2016 r., złożone na okoliczność tego, że w 1998 r. nie było powodzi w tej gminie, o którym dowiedział się w dniu 24 maja 2016 r. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 596/16, WSA w Lublinie odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to orzeczenie postanowieniem z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II OSK 2344/16 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sadowi pierwszej instancji. Na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. Sąd postanowił dopuścić dowód ze zdjęć załączonych do skargi o wznowienie postępowania oraz zdjęć dołączonych do pism z dnia 19 stycznia 2017 r. i 14 lutego 2017 r., a także pisma Burmistrza A. z dnia 16 maja 2016 r., na okoliczność istnienia przesłanek do wznowienia postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie nie jest zasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej orzeczenie postanowieniu z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II OSK 2344/16, za nieprawidłowe uznał stanowisko WSA w Lublinie wyrażone w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 596/16, że przy tak określonych, jak to uczynił skarżący, podstawach wznowieniowych, skarga nie spełnia warunku oparcia jej na ustawowej podstawie i podlega odrzucenia na podstawie art. 280 p.p.s.a. Zdaniem NSA, badanie na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 p.p.s.a.), nie może polegać na ocenie zasadności podstawy wznowienia, gdyż taka ocena może być przeprowadzona w toku rozpoznawania skargi. NSA wskazał przy tym, że odrębną kwestią jest to, czy zasadne jest żądanie wznowienia postępowania w oparciu o podstawy wznowienia wskazane przez skarżącego. W związku z tym NSA stwierdził, że ocena wskazanych podstaw wznowieniowych powinna nastąpić podczas rozpoznania na rozprawie skargi o wznowienia postępowania sądowego. Podkreślenia wymaga, że istota wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego sprowadza się do stworzenia możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już prawomocnym orzeczeniem sądu, o ile zachodzą enumeratywnie wyliczone w ustawie przyczyny wznowienia postępowania. Wznowienie tego postępowania stanowi przy tym – co niezwykle ważne – instytucję o charakterze nadzwyczajnym, której celem jest stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe nie było dotknięte, którąś z kwalifikowanych ściśle określonych wad wymienionych w art. 271 p.p.s.a. (przyczyny nieważności), stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny lub kompetentnego organu międzynarodowego niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 p.p.s.a.) oraz tzw. przyczyn restytucyjnych wymienionych w art. 273 p.p.s.a. Stanowi ono zatem postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności i prawomocności orzeczeń sądowych. Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał art. 273 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy stan faktyczny mógł zostać ustalony niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, z powodu późniejszego wykrycie okoliczności faktycznych czy dowodów, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Istotne jest również, że wspomniane okoliczności bądź dowody muszą istnieć już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania i mogą dotyczyć tylko tego postępowania, które poprzedzało wydanie wyroku objętego skargą o wznowienie. Przepis ten nie znajdzie zastosowania w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne czy środki dowodowe były w postępowaniu zakończonym kwestionowanym orzeczeniem sądu jawne, ale nie zostały dostrzeżone przez stronę. Trzeba zatem mieć na względzie, że powołana przez stronę skarżącą podstawa wznowieniowa odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronom. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Nie może również stanowić podstawy wznowienia postępowania okoliczność faktyczna czy też środek dowodowy jawny z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżony przez stronę. Inaczej bowiem skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (zob. postanowienia NSA z dnia 7 kwietnia 2006 r., II OSK 689/05 i z dnia 22 listopada 2010 r., II FSK 2135/10; wyroki NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04 i z dnia 19 maja 2004 r., GSK 5/04; postanowienie SN z dnia 24 maja 1982 r., II CO 1/82, OSPiKA 1984, z. 2, poz. 27, z glosą W. Stojanowskiej, OSPiKA 1984, z. 2, s. 77; H. Knysiak-Sudyka, Komentarz do art. 273, [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, SIP Lex, nr 7). Odnosząc się do wskazanych przez stronę skarżącą środków dowodowych, wskazać należy w pierwszej kolejności, że niewątpliwie pismo Burmistrza A. z dnia 16 maja 2016 r., z którego wynika, że w 1998 r. nie było powodzi w gminie A., zostało sporządzone już po zakończeniu postępowania sądowego, którego wznowienia skarżący się domaga, a więc nie może stanowić "nowego" dowodu, o jakim mowa w powołanym art. 273 § 2 p.p.s.a. Nie budzi zarazem wątpliwości, że nawet gdyby uznać, że dowód ten istniał przed uprawomocnieniem się wyroku, to nie mógłby on mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Trzeba bowiem mieć na względzie, że skarżący składając ten dowód chciał podważyć wiarygodność twierdzeń uczestnika postępowania – inwestora, który wskazywał, że uzyskał pozwolenie na budowę opisanego na wstępie obiektu budowlanego, lecz zagubiło się ono podczas powodzi, jaka miała miejsce w 1998 r. Tymczasem z treści uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 429/14, wynika, że sąd stwierdził jednoznacznie, że "organy [...] prawidłowo uznały, że dobudowany budynek do kuchni letniej na działce nr ewid. [...] został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc samowolnie". Zdaniem Sądu, dowodów, który dawałyby podstawę do uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania nie stanowią również przedłożone zdjęcia lotnicze działek skarżącego i inwestora, wskazane w pkt 2 skargi oraz dołączone do pisma procesowego z dnia 19 stycznia 2017 r., a także zdjęcia dołączone do pisma procesowego z dnia 14 lutego 2017 r., przedstawiające – jak twierdzi skarżący – sporne zabudowania inwestora oraz hodowany tam drób. Oczywiste jest bowiem, że zdjęcia takie skarżący mógł uzyskać już w toku wspomnianego postępowania sądowego, jednakże tego nie uczynił, nie wyjaśniając w jakikolwiek sposób powodów nie podjęcia takich czynności procesowych przed wydaniem wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 429/14. Nie można zatem stwierdzić, że omawiane zdjęcia stanowią dowody, których skarżący nie mógł uzyskać ani przedstawić w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r. Trzeba mieć na względzie, że przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do nadużycia instytucji wznowienia postępowania sądowego, która – ze swej istoty – nie może służyć jako dodatkowy, konkurencyjny względem zwykłych środków zaskarżenia, tryb postępowania, służący naprawieniu błędów popełnionych przez strony w toku postępowania zwykłego. Takiej możliwości przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują, albowiem wskazują one wyraźnie na podstawy wznowienia postępowania, jako mające charakter zupełnie wyjątkowy, służący wzruszeniu wyroku zapadłego między innymi w oparciu o dowody, z których strona nie mogła skorzystać w zakończonym postępowaniu z uwagi na okoliczności zobiektywizowane, a nie jedynie wynikające z jej zaniedbania. W ocenie Sądu, dowód, na który powołuje się skarżący w pkt 1 skargi – zdjęcie przedstawiające stanowiący przedmiot postępowania budynek inwentarski, wykonane w czasie oględzin z dnia 25 września 2013 r., nie może uzasadniać wznowienia postępowania, ponieważ skarżący wiedział o nim już w toku poprzedniego postępowania, skoro jak sam wskazał – dowiedział się o nim "przed dniem 10 listopada 2011 r." Mając powyższe na uwadze, oczywiste jest, że skarżący nie zachował terminu do złożenia skargi o wznowienie. Zgodnie bowiem z art. 277 p.p.s.a., termin ten wynosi 3 miesiące licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Okoliczność ta natomiast, z uwagi na związanie Sądu stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II OSK 2344/16, nie mogła stanowić podstawy do odrzucenia skargi. Należy zauważyć, że Sąd nie mógł ocenić merytorycznie dowodów przedłożonych wraz z pismem procesowym złożonym w dniu 28 lutego 2017 r. (data nadania – k. 116-127), albowiem wpłynęły one do Sądu już po wydaniu wyroku w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego.