II SA/Lu 145/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2008 r. na rozprawie skargi Z. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 października 2007r., sygn. akt II SA/Lu 441/06 w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. przyznać [...] L. B.od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług oraz kwotę 12,40 zł (dwanaście złotych czterdzieści groszy) tytułem wydatków. W dniu 21 stycznia 2008r. Z. W. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 13 października 2006r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 441/06 oddalającym skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W skardze o wznowienie, a następnie w piśmie uzupełniającym Z. W. jako podstawę wznowienia wskazał dwa przepisy: art. 273 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2007r., sygn. akt I OSK 59/07 uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 15 września 2006r., sygn. akt II SA/Lu 599/06 oddalający skargę Z. W. na decyzję SKO w L. z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego oraz art. 273 § 2 ppsa, wskazując na opinie biegłych z dnia 15 grudnia 2003 r. i z 2004 r., swoje oświadczenie z dnia 6 czerwca 2007r. oraz postanowienie IV K 84/04. Skarżący powołując się na wyrok NSA I OSK 59/07 podnosił, że przy wydaniu wyroku w sprawie II SA/Lu 441/06 Sąd (podobnie jak i organy administracyjne) błędnie dopuścił możliwość zastosowania art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.) i odmowy przyznania świadczenia z uwagi na brak współdziałania wnioskodawcy z organem pomocy społecznej przy ustalaniu sytuacji rodzinnej i majątkowej w sytuacji, gdy wnioskodawca jest osobą chorą psychicznie. W przekonaniu skarżącego prawidłowe jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w uzasadnieniu wyroku w sprawie I OSK 59/07, iż w przypadku, gdy wnioskodawca cierpi na chorobę psychiczną, nie można mówić o braku jego współdziałania z organem, a więc nie można na podstawie art.11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej odmówić przyznania mu świadczenia. Z kolei uzasadniając konieczność wznowienia postępowania na podstawie art. 73 § 2 ppsa skarżący jako nowe środki dowodowe wskazał opinie biegłych z dnia 15 grudnia 2003 r. i z 2004 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w L. IV Wydziału Karnego z dnia 29 czerwca 2005r., sygn. akt IV K 84/04 na potwierdzenie, że cierpi na chorobę psychiczną znoszącą poczytalność, a także wskazał na swoje oświadczenie z dnia 6 czerwca 2007r. skierowane do Wójta Gminy N., w którym zarzucał, że pracownicy Ośrodka świadomie naruszali przepisy prawa działając celowo na szkodę skarżącego. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. w sprawie II SA/Lu 441/06 (a także w szeregu innych spraw) powinien zostać zmieniony, ponieważ art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie powinien być zastosowany ze względu na jego chorobę psychiczną. Skarżący podkreślił, że przedmiot spraw, których wznowienia się domaga, jest taki sam, tj. dotyczy świadczeń z pomocy społecznej i w jego przekonaniu sposób naruszenia prawa odnosi się do wszelkich świadczeń. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że wyrok NSA o sygn. akt I OSK 59/07 dotyczy innej sprawy niż ta, której skarżący domaga się wznowienia. Sąd zważył, co następuje: Skarga o wznowienie podlega odrzuceniu. Wznowienie postępowania sądowego ma charakter wyjątkowy, dotyczy ściśle określonych sytuacji, wymienionych w przepisach art. 271-273 ppsa. Sąd może wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem (wyrokiem), a następnie ponownie przeprowadzić postępowanie w tej samej sprawie, tylko wówczas, gdy stwierdzi że występują ustawowe podstawy wznowienia, wskazane w tych przepisach. Zdaniem Sądu wskazane przez skarżącego w niniejszej sprawie podstawy wznowienia nie wystąpiły, a w konsekwencji Sąd nie może ponownie rozpoznać sprawy oznaczonej sygn. akt II SA/Lu 441/06 ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Zgodnie z pierwszym przepisem, powołanym przez skarżącego, tj. z art. 273 § 3 ppsa, można żądać wznowienia postępowania sądowo - administracyjnego w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Orzecznictwo sądowe i doktryna przyjmuje jednolite stanowisko, iż późniejsze wykrycie prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego (tej samej sprawy) stanowi podstawę wznowienia tylko wówczas, gdy wykryty wyrok zapadł i stał się prawomocny przed wydaniem orzeczenia w postępowaniu, którego dotyczy skarga o wznowienie, lecz o którym to wyroku strona wówczas nie wiedziała. (por. post. SN z dnia 26 czerwca 1997r., I CKN 149/97, post. SN z dnia 5 maja 1967r., I PZ 20/67; wyrok NSA z 21 lutego 2006r., II GSK 361/05) Wyrok NSA, który jako podstawę wznowienia powołuje skarżący, został wydany i stał się prawomocny w dniu 16 października 2007r., a więc dopiero po wydaniu w dniu 13 października 2006r. wyroku w sprawie II SA/Lu 441/06, której wznowienia skarżący się domaga. Już tylko z tej przyczyny nie ma podstaw do wznowienia tego postępowania i rozpoznania sprawy na nowo. Ponadto dokonując analizy wskazanych przez skarżącego orzeczeń stwierdzić należy, że nie dotyczą one tej samej sprawy, której wznowienia się on domaga. Sprawa oznaczona sygnaturą I OPS 59/06 dotyczyła innej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. i innego świadczenia, niż sprawa, której wznowienia skarżący się domaga. Sprawa I OPS 59/06 obejmowała skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego, zaś sprawa, której wznowienia domaga się on obecnie tj. II SA/Lu 441/06, obejmowała skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Nie zachodzi więc tożsamość sprawy, o której mowa w art. 273 § 3 ppsa. Wznowienie na tej podstawie byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdyby ta sama sprawa była przedmiotem wielokrotnego badania i oceny przez sąd, a w konsekwencji, gdyby sąd wielokrotnie rozstrzygał tę samą sprawę. Natomiast w sytuacji, gdy przedmiot sprawy, której wznowienia domaga się skarżący Z. W. jest inny (dotyczy innego świadczenia), niż przedmiot sprawy, na którą powołuje się w skardze o wznowienie, to okoliczność, iż Sąd odmiennie w tych sprawach ocenił możliwość zastosowania w odniesieniu do osoby skarżącego art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie uzasadnia skargi o wznowienie postępowania. Odmienna wykładnia tego samego przepisu dokonana przez Sądy jest dopuszczalna, mieści się bowiem w granicach niezawisłości sędziowskiej. Niezawisłość sądu nie jest jednak nieograniczona i strona ma prawo kwestionować pogląd sądu składając przewidziane w ustawie zwykłe środki zaskarżenia. Natomiast środki nadzwyczajne (m.in. skarga o wznowienie) nie mogą się opierać wyłącznie na odmiennej - i wadliwej w przekonaniu skarżącego - wykładni zastosowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa. Nie uzasadniają również wznowienia postępowania sądowego w sprawie II SA/Lu 441/06 środki dowodowe, na które wskazuje skarżący powołując się na art. 273 § 2 ppsa. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W świetle tego przepisu warunkiem wznowienia postępowania jest wykrycie tylko takich okoliczności bądź dowodów, które nie były znane stronie i na które strona nie mogła się powołać przed wydaniem orzeczenia w sprawie, której wznowienia się domaga. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Opinie biegłych, na które powołuje się skarżący nie są nowymi środkami dowodowymi, z których skarżący nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu: w ocenie Sądu były mu one znane już przed wydaniem wyroku w dniu 13 października 2006r. w sprawie II SA/Lu 441/06, skoro zostały sporządzone w 2003r. i 2004r.; to samo dotyczy postanowienia Sądu Rejonowego w L. IV Wydział Karny z dnia 29 czerwca 2005r. Poza tym okoliczność choroby psychicznej skarżącego była znana Sądowi przy rozpoznawaniu sprawy II SA/Lu 441/06; skarżący wielokrotnie podnosił ją w pismach procesowych składanych w tej sprawie. Z tych powodów nie jest możliwe wznowienie tego postępowania i dokonanie odmiennej, niż to uczynił w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceny zdolności skarżącego do podejmowania świadomych czynności prawnych. Opinie biegłych, na które powołuje się skarżący, nie przesądzają o braku zdolności skarżącego do czynności prawnych, w tym do samodzielnego występowania przed sądem (zdolności procesowej) w toku postępowania w sprawie II SA/Lu 441/06, co mogłoby stanowić podstawę wznowienia zgodnie z art. 271 pkt 2 ppsa. Powołane opinie zostały bowiem sporządzone we wcześniejszym okresie, tj. w 2003 i 2004r. i dlatego nie stanowią dowodu całkowitego zniesienia poczytalności skarżącego; dowód taki mogłoby stanowić wyłącznie (wydane w oparciu o aktualną opinię biegłego) postanowienie właściwego sądu o ubezwłasnowolnieniu. Nie może również stanowić podstawy wznowienia postępowania w sprawie II SA/Lu 441/06 powołane przez skarżącego jego oświadczenie z dnia 6 czerwca 2007r. skierowane do Wójta Gminy N., w którym podnosi on, że pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej świadomie naruszają przepisy prawne działając celowo na szkodę skarżącego. Oświadczenie to potwierdza wprawdzie nieufność skarżącego wobec urzędników, o której mowa w powołanych wyżej opiniach biegłych, ale samo z siebie nie stanowi dowodu, że skarżący miał zniesioną poczytalność, co mogłoby uzasadniać wznowienie postępowania. Z powyższych względów, skarga o wznowienie nie może być uwzględniona z uwagi na brak podstaw wznowienia i podlega odrzuceniu na podstawie art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.