II SA/Lu 155/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę Decyzją z dnia 20 grudnia 2010 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., po rozpoznaniu odwołania J. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia 6 września 2010 r., nr [...], nakazującej A spółce z o.o. wykonanie, w terminie do dnia 30 listopada 2010 r. zaleceń wynikających z ekspertyzy technicznej z dnia 30 czerwca 2010 r., w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym kanalizacji deszczowej hotelu "X", zlokalizowanego na działkach nr ewid. 34, 35, 36 i 37, przy ul. L. 14 w L. - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin na dzień 31 stycznia 2011 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 24 kwietnia 2003 r., nr [...], udzielono A spółce z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę budynku Hotelu "X", przy ul. L. 14 i 16 w L. wraz z infrastrukturą techniczną i zjazdem z ulicy L. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. decyzją z dnia 23 czerwca 2004 r., nr [...], udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie budynku Hotelu "X" z przyłączami: wodociągowym, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, energetycznych linii kablowych zasilających SN-15 kV, kabli energetycznych NN oświetlenia zewnętrznego i linii kablowej NN - oświetleniowej, zjazdu z ulicy L., dróg manewrowych, miejsc postojowych, placów dostaw i ukształtowania terenu wraz z murami oporowymi. Po wszczęciu na wniosek mieszkańców ulicy C., zamieszkałych pod nr 20, 22, 24 i 26, którzy zgłaszali fakt zalewania ich posesji wodami opadowymi z terenu hotelu "X", PINB miasta L. przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie odprowadzenia wód opadowych z terenu hotelu oraz w sprawie istniejącej na tym terenie kanalizacji deszczowej. Decyzją z dnia 26 października 2009 r., nr [...], organ pierwszej instancji odmówił wydania Hotelowi "X" w L. nakazu usunięcia nieprawidłowości w sprawie odprowadzenia wód opadowych i istniejącej kanalizacji burzowej na działkach nr ewid. 34, 35, 36 i 37 przy ul. L. 14 w L. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzenia odwołania J. S. od powyższej decyzji PINB m. L., uchylił tę decyzję. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, uznając, iż zalewanie sąsiednich nieruchomości wodami podczas intensywnych opadów wskazywać może na nieodpowiedni stan techniczny kanalizacji deszczowej. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do podjęcia działań w trybie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania dowodowego przy wykorzystaniu uprawnień organu, wynikających z art. 81c ust. 2 lub art. 62 ust. 3 tejże ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nakazał A spółce z o.o., w terminie do 18 czerwca 2010 r., wykonanie ekspertyzy stanu technicznego kanalizacji deszczowej, zawierającej inwentaryzację stanu istniejącego wraz z określeniem stanu technicznego kanalizacji deszczowej oraz wskazanie zakresu robót budowlanych niezbędnych do wykonania celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Po złożeniu przez inwestora żądanej dokumentacji, decyzją z dnia 6 września 2010 r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, PINB miasta L. nakazał A spółce z o.o. wykonanie, w terminie do dnia 30 listopada 2010 r., zaleceń wynikających z ekspertyzy technicznej z czerwca 2010 r., wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. J. I., dotyczących: - wykonania robót naprawiających wpust W 4 poprzez zastosowanie systemowych przejść szczelnych przez ściany studzienki W4 jako rozwiązania zalecanego przez producenta systemu instalacyjnego, - wykonania nowego kanału ściekowego betonowego przy wpuście W 4 (lub wyremontowanie istniejącego odwodnienia powierzchniowego), odprowadzającego wody opadowe do wpustu deszczowego, z zastrzeżeniem, że kanał ściekowy należy dokładnie zabudować ze szczelną izolacją wykonaną przy istniejącym murze oporowym, - zamontowania na odpływie ze studzienki osadnikowej zaworu zwrotnego przeciwcofkowego z dwoma samoczynnie zamykającymi się klapami, w tym jedną z zamknięciem ręcznym. Organ zobowiązał również inwestora do przeprowadzenia powyższych roboty pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia w branży sanitarnej. Organ drugiej instancji rozpoznając odwołanie stwierdził, że w sprawach dotyczących użytkowania obiektu budowlanego stroną postępowania jest – stosownie do art. 61 prawa budowlanego – właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Jednakże w sprawie stanu technicznego zewnętrznej kanalizacji deszczowej, obsługującej hotel "X" przy ul. L. 14 w L. oraz teren działek nr ewid. 34, 35, 36 i 37, organy nadzoru budowlanego uznały za słuszne dopuszczenie do udziału na prawach strony właścicieli nieruchomości sąsiednich, ponieważ mają oni interes prawny i faktyczny w sprawie sprawnego działania omawianej kanalizacji deszczowej. Kwestia ta ma zasadnicze znaczenie z uwagi na ukształtowanie terenu w rejonie ulic C. i L.. Organ wskazał, że przedłożona przez A spółkę z o.o. ekspertyza określa stan techniczny instalacji kanalizacji deszczowej jako dobry. Z dokumentu tego wynika, iż w wyniku przeprowadzonych wizji lokalnych podczas padającego deszczu w dniu 4 czerwca 2010 r. oraz ulewy w dniu 14 czerwca 2010 r. nie stwierdzono nieprawidłowości w pracy zewnętrznej instalacji kanalizacji. Ekspertyza zaleca właścicielowi obiektu wykonanie przy wpuście W4 nowego kanału ściekowego betonowego, odprowadzającego wody opadowe do wpustu deszczowego lub przeprowadzenie remontu istniejącego odwodnienia powierzchniowego. Zdaniem autora tego dokumentu, nowy kanał ściekowy, jako element zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej, należy również dokładnie zabudować ze szczelną izolacją wykonaną przy istniejącym murze oporowym. W powołanej ekspertyzie proponuje się również zastosowanie systemowych przejść szczelnych przez ściany studzienki W4 jako rozwiązania zalecanego przez producenta systemu instalacyjnego. Ponadto, jak podkreślił organ, ekspertyza ta stwierdza, iż można zlecić wykonanie dodatkowych prac w celu usprawnienia kanalizacji, to jest na odpływie ze studzienki osadnikowej zamontować zawór zwrotny/przeciwcofkowy z dwoma samoczynnie zamykającymi się klapami, w tym jedną z zamknięciem ręcznym. Zamontowanie zaworu uniemożliwi ewentualną cofkę wód opadowych przy deszczu nawalnym większym niż założone przez projektanta natężenie deszczu (150 I*s/ha ) przez wpust W4, znajdujący się w najniższym punkcie całości odwodnienia terenu posesji hotelu. Retencja deszczu nawalnego odbywać się będzie w zewnętrznej instalacji deszczowej na terenie hotelu "X". W ocenie organu odwoławczego decyzja PINB miasta L. nakazująca wykonanie zaleceń określonych w powołanej ekspertyzie jest prawidłowa. W związku z upływem terminu wykonania wskazanych zaleceń organ drugiej instancji zmuszony był jednak do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej tego terminu i wyznaczenia nowego terminu. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył J. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia 23 czerwca 2004 r., nr [...], udzielającej inwestorowi pozwolenia na użytkowanie budynku Hotelu "X". W skardze J. S. zarzucił zaskarżonej decyzji [...]WINB w L. naruszenie: art. art. 7, 12 § 1, 35 § 1 i 3, 36 § 3, 77 § 1, 81 i 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasad postępowania wynikających z tych przepisów, a także art. art. 36a ust. 5 pkt 1, 59 i 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez rozstrzygnięcie sprawy mimo oczywiście wadliwego pozwolenia na użytkowanie. Uczestnik postępowania A spółka z o.o. w W. (który w toku postępowania sądowego zmienił nazwę na: B spółka z o.o. w W.) wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż skarżący, jako współwłaściciel nieruchomości sąsiedniej, nie posiada legitymacji skargowej w niniejszej sprawie, z uwagi na brak interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu ze względu na brak legitymacji skargowej skarżącego. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. Istotę interesu prawnego we wniesieniu skargi, w rozumieniu tego przepisu, stanowi żądanie oceny przez sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym porządkiem prawnym, gdy istnieje związek między sferą praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem lub czynnością. Zgodnie z art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Przepis art. 5 ust. 2 ustawy stanowi zaś, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest także, w świetle art. 61 pkt 2 ustawy, zapewnić – dochowując należytej staranności – bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. W celu wyegzekwowania wypełnienia powyższych obowiązków przez podmioty wskazane w art. 61 ustawy, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska albo, że jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo, że jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo że powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, właściwy organ, w drodze decyzji wydanej na podstawie w art. 66 ust. 1 ustawy, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, zakreślając termin wykonania tego obowiązku. Powyższe przepisy określają krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie i nie budzi wątpliwości, że poza właścicielem nieruchomości udział w toczącym się w takiej sprawie postępowaniu może wziąć jedynie zarządca obiektu budowlanego. Wszelkie inne podmioty, w tym również właściciel sąsiedniej nieruchomości, mogą mieć jedynie interes faktyczny w określonym rozstrzygnięciu sprawy, w której – w razie złożenia przez te osoby zawiadomienia – postępowanie wszczynane jest z urzędu i prowadzone bez udziału tych osób jako stron postępowania. Należy bowiem podkreślić, iż po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) i zmianie brzmienia art. 5 i art. 61 ustawy Prawo budowane, w postępowaniu w przedmiocie utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego odpadła przesłanka nakazująca uwzględnianie uzasadnionych interesów osób trzecich. W obecnym stanie prawnym właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają więc uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowane (por. przykładowo: wyroki NSA z dnia: 4 lipca 2007 r., II OSK 999/06, LEX nr 366267 i 10 lutego 2011 r., II OSK 286/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r., II SA/Kr 541/09, wyroki WSA we Wrocławiu z dnia: 16 lipca 2009 r., II SA/Wr 173/09 i 29 czerwca 2009 r., II SA/Wr 217/09, wyroki WSA w W. z dnia: 18 maja 2010 r., VII SA/Wa 2337/09, 18 marca 2010 r., VII SA/Wa 2382/09 i 12 stycznia 2010 r., VII SA/Wa 1165/09, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 października 2008 r., II SA/Gl 297/08, wyroki WSA w Opolu z dnia: 17 czerwca 2010 r., II SA/Op 280/10 i 7 kwietnia 2009 r., II SA/Op 43/09, wyrok WSA w Olsztynie z 11 września 2009 r., II SA/Ol 702/09 – niepublikowane). W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, iż skarżący J. S. nie jest właścicielem ani zarządcą nieruchomości, oznaczonej jako działki nr nr ewid. 34, 35, 36 i 37, przy ul. L. 14 w L., na której znajduje się hotel "X". Skarżący, jak wynika z akt administracyjnych, posiada udział w wysokości 1/3 we współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. 31, przy ul. C. 22 w L., sąsiadującej z nieruchomością, na której zlokalizowany jest wskazany obiekt budowlany (k. 62-63 akt adm. I inst.). Skarżący nie posiada zatem interesu prawnego we wniesieniu skargi do Sądu w niniejszej sprawie, co skutkuje oddaleniem złożonej przez niego skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Ubocznie należy podnieść, iż w ocenie Sądu nie ma przeszkód, by skarżący, jako współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości, jeżeli uważa, że występują inne niż rozważane w sprawie przez organy nadzoru budowlanego nieprawidłowości związane z użytkowaniem budynku położonego w sąsiedztwie bądź gdy uzna, że podjęte przez te organy środki zaradcze nadal nie rozwiązały problemu zalewania jego posesji z terenu hotelu "X", złożył kolejne zawiadomienie do organów nadzoru budowlanego w tym przedmiocie albo wystąpił o ochronę swojej posesji na drodze cywilnoprawnej. Należy również podkreślić, iż jakkolwiek organy administracji w rozpoznawanej sprawie błędnie uznały skarżącego za stronę postępowania administracyjnego w tej sprawie to okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż uchylenie zaskarżonej decyzji z tej przyczyny prowadziłby do pogorszenia sytuacji procesowej skarżącego. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji.