II SA/Lu 220/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy - w zakresie wniosku J. P. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2015r. p o s t a n a w i a: odmówić J. P. przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2015r. W dniu 30 marca 2015 r. wpłynęła do Sądu skarga J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Odpis tego zarządzenia został mu doręczony w dniu 5 maja 2015 r. (k. 12 akt sądowych). W dniu 12 maja 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 1 lipca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na niezłożenie w zakreślonym terminie tego wniosku na urzędowym formularzu (przesłanym stronie przez Sąd). Po złożeniu przez skarżącego sprzeciwu od tego zarządzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zarządzeniem z dnia 23 września 2015 r. pozostawił bez rozpoznania opisany wniosek skarżącego. W związku z uprawomocnieniem się tego orzeczenia, zarządzeniem z dnia 10 listopada 2015 r. skarżący został ponownie wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w kwocie 100 zł pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis tego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 4 grudnia 2015 r. (k. 36 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. Sąd odrzucił skargę, z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi w zakreślonym terminie. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 22 stycznia 2016 r. W dniu 2 lutego 2016 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia od zarządzenia Sądu z dnia 23 września 2015 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie w tym samym piśmie skarżący zawarł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 21 grudnia 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2016 r. Sąd odrzucił powyższy wniosek o przywrócenie terminu, z uwagi na niezłożenie go w ustawowym terminie. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 3 marca 2016 r. (k. 70 akt sądowych). W dniu 11 marca 2016 r. wniósł on zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 10 lutego 2016 r. Postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r. Sąd odrzucił powyższe zażalenie, z uwagi na niezłożenie go w ustawowym terminie. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 22 kwietnia 2016 r. (k. 81 akt sądowych). W dniu 29 kwietnia 2016 r. złożył on zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 23 marca 2016 r. W treści zażalenia skarżący zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 10 lutego 2016 r., wskazując, iż wniosek ten składa z ostrożności, na wypadek nieuwzględnienia jego zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 23 marca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OZ 827/16, oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu z dnia 23 marca 2016 r. Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r. Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 10 lutego 2016 r. Następnie Sąd postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r. odrzucił zażalenie skarżącego na opisane wyżej zarządzenie Sądu z dnia 23 września 2015 r. Postanowienie to jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia z dnia 21 grudnia 2015 r. nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie zaś z art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z akt sprawy wynika, że postanowienie z dnia 21 grudnia 2015 r. zostało doręczone osobiście skarżącemu w dniu 22 stycznia 2016 r. (k. 52 akt sądowych), co potwierdził on własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru korespondencji. Termin do wniesienia zażalenia upływał zatem w dniu 29 stycznia 2016 r. Należy zauważyć, że skarżący został prawidłowo pouczony o terminie i trybie wniesienia zażalenia (pismo o doręczeniu odpisu postanowienia, k. 44-45 akt sądowych), a pomimo to wniósł ten środek zaskarżenia po upływie ustawowego terminu do jego złożenia. W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2015 r., które to zażalenie zostało nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 2 lutego 2016 r. Jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu, skarżący upatruje podstaw do uwzględnienia swego żądania w tym, że w "czasie stosownym do złożenia zażalenia skarżący przebywał poza swoim miejsce zamieszkania (200 km), z uwagi na fakt, iż jest on posiadaczem gospodarstwa rolnego w ww. odległości" (k. 53 akt sądowych). Nie można uznać, że okoliczność ta uniemożliwiała mu skuteczne złożenia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 21 grudnia 2015 r. w ustawowym terminie. Niewątpliwie obowiązkiem skarżącego, tak jak każdej osoby należycie dbającej o własne interesy, było takie pokierowanie swoim działaniem, by z zachowaniem wspomnianego terminu dokonać opisanej wyżej czynności procesowej, nawet w sytuacji, gdy był on zmuszony wyjechać poza miejsce swego zamieszkania. Nie wystąpiły przy tym żadne nadzwyczajne okoliczności, które nie pozwoliłyby mu złożyć w terminie wspomniany środek zaskarżenia. Należy zaś podkreślić, że – jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym oraz w literaturze – przywrócenie terminu ma charakter zupełnie wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. przykładowo: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2007 r., I OZ 738/09, 29 maja 2009 r., 23 października 2009 r., I OZ 989/09, 26 października 2009 r., I OZ 996/09, 28 września 2011 r., II FZ 508/11 oraz 27 października 2011 r., II OZ 1064/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 86 P.p.s.a., w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 4). Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.