II SA/Lu 229/22
WyrokWSA w Lublinie2022-06-07
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Grzegorz Grymuza, Brygida Myszyńska-Guziur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Lubelski prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania, uznając, że wniosek o wznowienie został złożony po terminie, mimo że organ pierwszej instancji wznowił postępowanie?Ratio decidendi
Wojewoda Lubelski prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne. Organ odwoławczy zasadnie uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a., ponieważ wnioskodawcy posiadali wiedzę o decyzji z 1956 r. od co najmniej 2014 r., a wniosek o stwierdzenie jej nieważności złożyli w 2015 r. Wznowienie postępowania przez organ pierwszej instancji pomimo uchybienia terminowi stanowiło rażące naruszenie prawa, co uzasadniało uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego orzeczeniem z 1956 r. o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego jej ojca. Wniosek opierała na twierdzeniu, że orzeczenie nie zostało doręczone jej ojcu, który został przymusowo wysiedlony. Starosta Hrubieszowski wznowił postępowanie, jednak Wojewoda Lubelski uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi L. S., K. K. oraz Z. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 28 stycznia 2022 r., nr GN-Z.7515.7.2021.MF w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
L. S., Z. K. i K. K. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawcy") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 28 stycznia 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że L.S., działająca w imieniu swoim i swoich braci Z. K. i K.K., wnioskiem z dnia 10 października 2019 r. skierowanym do Starosty Hrubieszowskiego zwróciła się o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego Orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie z dnia 10 maja 1956 r. orzekającego w punkcie 2 o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego J. K. o pow. 5,60 ha położonego we wsi R., gromada R., powiat H.. W treści wniosku strona podniosła, że orzeczenie nigdy nie było doręczone jej ojcu J.K., gdyż na orzeczeniu widnieje adres R., z której został wywieziony 9 lat wcześniej na Ziemie Zachodnie. Brak adresu, pod który powinno być doręczone orzeczenie, uniemożliwił mu wniesienie odwołania i staranie się o ewentualną rekompensatę, gdyby zabrane mienie nie było już odzyskane. Ponadto zarzuciła, że nie poczyniono żadnych kroków w celu ustalenia adresu osoby przymusowo wywiezionej. Mając powyższe na uwadze strona wnosi o wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie z dnia 10 maja 1956 r.
Starosta Hrubieszowski uznając się za organ niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy, pismem z dnia 18 października 2019 r. przekazał wniosek Wojewodzie Lubelskiemu jako, jego zdaniem, organowi właściwemu. Wojewoda Lubelski uznał się za organ niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy i wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Hrubieszowskim a Wojewodą Lubelskim. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt I OW 34/20 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał Starostę Hrubieszowskiego jako organ właściwy w sprawie.
Postanowieniem z dnia 3 września 2020 r. Starosta Hrubieszowski, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 150 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") wznowił postępowanie administracyjne zakończone orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie z dnia 10 maja 1956 r.
W trakcie postępowania organ I instancji podjął działania zmierzające do wyjaśnienia, czy w sprawie zaszły okoliczności określone w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, to jest, czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W tym celu wystąpił do Archiwum Państwowego w Lublinie, Archiwum Państwowego w Lublinie oddział w Chełmie, Starostwa Powiatowego w Chełmie, Urzędu Miasta Szczecin.
Archiwum Państwowe w Lublinie, pismem z dnia 9 marca 2021 r., nadesłało kopie:
Dziennika Urzędowego Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 1 sierpnia 1957 r. Nr 6 wykonaną na podstawie zbiorów bibliotecznych oraz
uwierzytelnioną kopię karty przesiedleńczej J. K., w której zostali ujęci członkowie rodziny: K. W. - żona, K. Z. - syn, K. L. - córka.
Archiwum Państwowe w Lublinie oddział w Chełmie, pismem z dnia 15 października 2021 r., nadesłało:
kopię podania J. K. z dnia 18 sierpnia 1957 r. skierowanego do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie wydział Rolnictwa o wydanie zaświadczenia o stanie posiadania ziemi, położonej we wsi R., celem przedłożenia w Gromadzkiej Radzie Narodowej w R., do odebrania przedmiotowego zaświadczenia upoważniony został J. W. - teść,
kopię podania J. K. (bez daty) skierowane do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie Wydział Rolnictwa o wydanie dwóch zaświadczeń - pierwszego stwierdzającego że od roku 1937 do roku 1952 posiadał i użytkował we wsi R. ziemię o pow. 5,38 ha. Drugie zaświadczenie stwierdzające iż ziemia położona we wsi R. w rejestrze przechowywanym w Wydziale Rolnictwa jest jego własnością. Na podaniu widnieje adnotacja, iż za nie umiejącego podpisać się J. K. podpis złożyła jego żona – W.K..
kopię pisma Prezydium Powiatowego Rady Narodowej w Hrubieszowie Powiatowy Zarząd Rolnictwa Zarząd Urządzeń Rolnych znak: RUR.II.9/196/57 z dnia 18 kwietnia 1957 r., skierowanego do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wojewódzki Zarząd Rolnictwa Zarząd Urządzeń Rolnych w Lublinie przedkładające w załączeniu orzeczenie Prezydium w sprawie przejęcia na własność Państwa gospodarstw nie będących w faktycznym władaniu właścicieli z prośbą o ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie,
kopię pisma Prezydium Powiatowego Rady Narodowej w Hrubieszowie Powiatowy Zarząd Rolnictwa Zarząd Urządzeń Rolnych znak: RUR.II.9/352/57 z dnia 21 listopada 1957 r., zawiadamiającego, że nieruchomość położona we wsi R. została przejęta na własność Państwa na podstawie Dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. (Dz. U nr 46 poz. 339), co oznacza, że J.K. nie jest jej właścicielem,
kopię Orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie z dnia 10 maja 1956 r.
Urząd Miasta Szczecin Wydział Ochrony Środowiska pismem z dnia 1 marca 2021 r. poinformował, że nie dysponuje dokumentami, z których wynikałoby, że J. K. starał się o otrzymanie na własność gospodarstwa (działek) bądź mienia nierolniczego stosownie do art. 5 Dekretu z dnia 27 lipca 1949 r.
W wyniku przeprowadzonego postepowania Starosta Hrubieszowski decyzją z dnia 28 września 2021 r. odmówił uchylenia Orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie z dnia 10 maja 1956 r., wyjaśniając, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można stwierdzić, iż J.K. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 28 stycznia 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść art. 148 i 149 k.p.a. oraz wskazał, że złożenie podania w terminie jest jedną z okoliczności dopuszczalności wznowienia postępowania, a kwestia ta badana jest przez organ z urzędu. Strona może wnieść wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie do jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda ona wznowienia postępowania na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., termin liczy się od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji (art. 148 k.p.a.). Niedopełnienie obowiązku zachowania terminu skutkuje odmową wznowienia postępowania. Jeżeli wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez stronę po upływie terminu określonego w art. 148 Kpa i termin ten nie został przywrócony, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminowi, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Wojewoda wskazał, że w trakcie postępowania organ uzyskał dowody, z których wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, iż poprzednik prawny skarżących – J. K. posiadał wiedzę o Orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 10 maja 1956 r. Pomimo posiadania wiedzy o wydaniu skarżonego Orzeczenia nie podjął żadnych kroków w kierunku jego wyeliminowania z obrotu prawnego w tamtym czasie, nie starał się również o otrzymanie na własność gospodarstwa, bądź mienia nierolniczego stosownie do art. 5 Dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., o czym świadczy pismo Urzędu Miasta Szczecin Wydział Ochrony Środowiska z dnia 1 marca 2021 r. informujące o braku dokumentów, z których miałby wynikać ten fakt. Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawcy, jako następcy prawni J. K., również posiadali wiedzę o wydaniu skarżonego Orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 10 lipca 1956 r. od co najmniej od 27 stycznia 2015 r., to jest czasu złożenia przez nich wniosku o stwierdzenie jego nieważności. Po rozparzeniu tego wniosku Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 10 czerwca 2016 r odmówił stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 września 2018 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2049/18 oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W tej sytuacji, w ocenie Wojewody wniosek strony o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie został złożony po terminie określonym w art. 148 k.p.a. i termin ten nie został przywrócony. W związku z powyższym Wojewoda stwierdził, że z tego powodu organ I instancji winien był odmówić wznowienia postępowania. Natomiast w sytuacji, w której już doszło do wznowienia postępowania, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, ustalenie braku zachowania terminu musi skutkować umorzeniem wznowionego postępowania (jako wadliwego), a nie odmową uchylenia decyzji, które to rozstrzygnięcie jest przewidziane dla braku przesłanek wznowieniowych (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.).
W skardze do tut. Sądu L. S., działająca w imieniu swoim i swoich braci Z. K. i K. K. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie Orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie z dnia 10 maja 1956 r. orzekającego o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego J. K. o powierzchni 5,6 ha położonego we wsi R. gromada R., o ile nie zostało już wznowione postanowieniem Starosty Hrubieszowskiego z dnia 3września 2020 r. Strona podniosła, że co do tego wątpliwości posiada również Wojewoda Lubelski, który uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji w całości. W ocenie strony niejasne jest co Wojewoda uchyla, jaką decyzję i które postępowanie umarza. Wojewoda stwierdził, że Starosta Hrubieszowski naruszył procedurę, jednak strona nie rozumie jaki miało to wpływ na rozpatrzenie sprawy. Skarżąca wniosła również o orzeczenie o nieważności Orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie z dnia 10 maja 1956 r., orzekającego o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego J. K. o powierzchni 5,6 ha położonego we wsi R., gromada R., powiat H. oraz o zwrot na jej rzecz kosztów postępowania w tym opłaty stałej od wniesionej skargi w kwocie 200 złotych.
Strona podniosła, że sama wraz braćmi zbierali niezbędne dokumenty będące podstawą do wniesienia różnych wniosków, począwszy od wniosku z 2014 r. skierowanym do Urzędu Marszałkowskiego w Lublinie o rekompensatę. Wskazała, że organy nie poinformowały wnioskodawców, że postępowanie należy rozpocząć od wniosku o wznowienie postępowania. Po wskazówce otrzymanej od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli wniosek do Starosty Hrubieszowskiego o wznowienie postępowania. Strona ponownie podniosła, że jej ojciec – J.K., jako strona nie był powiadomiony o toczącym się postępowaniu przed Prezydium Rady narodowej w Hrubieszowie zakończonym Orzeczeniem z dnia 10 maja 1956 r., o którego wyeliminowanie z obiegu wnioskodawcy starają się od 2014 r.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).
Na wstępie wyjaśnić należy, że tryb wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Może się ono toczyć dopiero po wydaniu przez właściwy organ (art. 150 § 1 k.p.a.) postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), który to akt stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania stwarza możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Postępowanie można wznowić bądź z urzędu bądź też na wniosek strony, z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).
Należy też podkreślić, że złożenie podania o wznowienie postępowania nie powoduje automatycznie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Po wpłynięciu do organu podania o wznowienie postępowania organ ten dokonuje jego analizy pod kątem tego, czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom k.p.a., dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym, czy zostały w nim powołane przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie (art. 148 k.p.a.) liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania bądź w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Dopiero wystąpienie powyższych przesłanek łącznie, obliguje właściwy organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Natomiast w przypadku gdy organ oceni, że wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., bądź nie zostały zachowane terminy do jego złożenia przewidziane w art. 148 k.p.a., jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stosownie do art. 149 § 3 k.p.a.
Zasadą ustaloną w art. 148 § 1 k.p.a. jest to, że strona wnosi podanie w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Wyjątek stanowi sytuacja, w której podanie o wznowienie postępowania jako przyczynę wznowienia podaje przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W świetle bowiem art. 148 § 2 k.p.a. podanie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Podstawowe znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia podania ma zatem ustalenie daty powzięcia przez stronę wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia oraz daty uzyskania przez stronę wiedzy o decyzji, a następnie daty wystąpienia przez nią z podaniem.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wprawdzie to strona winna wykazać, że termin ten zachowała, jednakże nie może to jednocześnie zwalniać organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (vide: wyrok NSA z 21 marca 2012 r. I OSK 463/11 - dostępny w bazie LEX nr 1145113). Organ dokonuje bowiem weryfikacji terminowości podania o wznowienie z urzędu. W tej sytuacji wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi o rażącym naruszeniu przez organ prawa, godzącym we wspomnianą wyżej zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. (vide: wyroki NSA z dnia 25 października 2018 r., I OSK 2816, LEX nr 2582224, z dnia 18 grudnia 2019 r., II OSK 376/18 - dostępny w bazie LEX nr 2774288).
W przedmiotowej sprawie Wojewoda Lubelski dokonując kontroli decyzji Starosty Hrubieszowskiego z dnia 28 września 2021 r. stwierdził, że organ I instancji pomimo złożenia wniosku o wznowienie postępowania wydaniem Orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie z dnia 10 maja 1956 r. orzekającego w punkcie 2 o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego J.K. o pow. 5,60 ha położonego we wsi R., gromada R., powiat H., z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., postanowieniem z dnia 3 września 2021 r. wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia 28 września 2021 r . odmówił uchylenia wskazanego Orzeczenia.
W niniejszej sprawie w toku postępowania ustalono, że J. K. posiadał wiedzę o Orzeczeniu z dnia 10 maja 1956 r., - świadczy o tym korespondencja kierowana do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie. J. K.
podaniem z dnia 18 sierpnia 1957 r. skierowanym do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie zwrócił się o wydanie zaświadczenia o stanie posiadania ziemi, położonej we wsi R., celem przedłożenia w Gromadzkiej Radzie Narodowej w R.. W podaniu zawarto upoważnienie dla J. W. (teścia) zamieszkałego we wsi R. powiat Hrubieszowski do pobrania zaświadczenia. Natomiast odpowiedź Prezydium Powiatowego Rady Narodowej w Hrubieszowie Powiatowy Zarząd Rolnictwa Zarząd Urządzeń Rolnych znak: RUR.II.9/352/57 z dnia 21 listopada 1957 r., skierowana do J. K. zawiadamiała, że nieruchomość położona we wsi R. została przejęta na własność Państwa na podstawie Dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. (Dz. U nr 46 poz. 339) co oznacza, że J. K. nie jest jej właścicielem. Ponadto poinformowano go, iż przedmiotowa nieruchomość została rozdysponowana na rzecz innego rolnika i nie może być zwrócona. Pouczono go również o możliwości starania się zgodnie z art. 5 Dekretu o ekwiwalent przysługujący na Ziemiach Zachodnich, gdyż na terenie powiatu nie znajdują się wolne grunty. Natomiast zwrócić należy uwagę, że podanie J. K. bez daty, skierowane do Wydziału Rolnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie, z wymienieniem granic sąsiedzkich o wydanie zaświadczenia o posiadaniu ziemi o powierzchni 5,38 ha w latach 1937 - 1952 wskazuje adres: wieś R. gromada D.. Odpowiedź Zarządu Urządzeń Rolnych Powiatowego Zarządu Rolnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie z dnia 21 listopada 1957 r, znak RUR.II.9/352/57 zawierała informację, że zgodnie z art. 5 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. J. K. o przysługujący mu ekwiwalent może starać się na Ziemiach Zachodnich ze względu na rozdysponowanie przejętych nieruchomości.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji, niezależnie od źródła, z którego ta informacja pochodzi (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt I OSK 1663/16, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się również, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania (zob. wyroki NSA: z dnia 12 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2083/17, czy z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt II OSK 674/13). Chodzi tu o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest przy tym konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, za wystarczające uznaje się, że posiadła ona informację, czego dana decyzja dotyczy. Tym samym, powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem strony o pełnej treści decyzji (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 686/21).
Zdaniem Sądu mając na względzie powyższe, nie ulega wątpliwości, że w 1957 r. J. K. posiadał wiedzę o Orzeczeniu z dnia 10 maja 1956 r. Również następcy prawny J. K. – wnioskodawcy posiadali wiedzę o wydaniu wskazanego Orzeczenia, co najmniej, jak podnoszą w skardze od 2014 r., kiedy złożyli wniosek do Urzędu Marszałkowego w Lublinie o usunięcie z obrotu prawnego spornego Orzeczenia z 1956 r. Ponadto wskazać należy, że w dniu 27 stycznia 2015 r. skarżący złożyli wniosek o stwierdzenia nieważności Orzeczeniu z dnia 10 maja 1956 r. W tej sytuacji nawet licząc termin jednego miesiące określony w art. 148 § 2 k.p.a. od dnia 27 stycznia 2015 r. stwierdzić należy, że wniosek o wznowienie postepowania w przedmiotowej sprawie został złożony po terminie o jakim mowa w art. 148 § 1 w zw. z § 2 k.p.a. Powinno to zatem skutkować wydaniem przez Starostę Hrubieszowskiego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania przez ten organ postanowieniem z dnia 3 września 2021 r. nastąpiło zatem z oczywistym naruszeniem tych przepisów. Stwierdzenie tego naruszenia przez Wojewodę Lubelskiego w postępowaniu odwoławczym stanowiło zaś podstawę do wydania przez ten organ orzeczenia opartego o treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzenia postępowania o wznowienie, ze względu na złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu. Oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującym prawem.
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło