II SA/Lu 321/21

WyrokWSA w Lublinie2021-06-30

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ugoda sądowa określająca zakres kontaktów rodzica z dzieckiem może stanowić podstawę do ustalenia opieki naprzemiennej w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, skutkującej podziałem świadczenia wychowawczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ugoda sądowa, podobnie jak orzeczenie sądu, może stanowić podstawę do ustalenia opieki naprzemiennej w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Samo ustalenie miejsca zamieszkania dziecka przy jednym z rodziców nie wyklucza istnienia opieki naprzemiennej. Organy administracji błędnie zignorowały analizę treści ugody i oparły się jedynie na postanowieniu o miejscu zamieszkania dziecka.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego ojcu dziecka, mimo że posiadał on władzę rodzicielską i na mocy ugody sądowej sprawował opiekę nad dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach. Organy administracji uznały, że opieka naprzemienna musi wynikać wyłącznie z orzeczenia sądu, a nie ugody, a ustalenie miejsca zamieszkania dziecka przy matce wyklucza możliwość podziału świadczenia. Strona skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania M. S., dalej: "strona", "skarżący", od decyzji Prezydenta Miasta Z., dalej: "Prezydent Miasta", "organ pierwszej instancji", z dnia [...] r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że kolejnymi decyzjami, na okresy w nich wskazane (ostatnio, na podstawie wniosku strony z dnia [...] r. na okres: od [...] r. do [...] r.), świadczenie wychowawcze na D. S. przyznawane było stronie, jako ojcu. Organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] r., odmówił zaś przyznania świadczenia wychowawczego E. J. - matce D. S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję ponieważ organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w należyty sposób okoliczności sprawy. Przede wszystkim organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z odpisu wyroku Sądu Rejonowego w Z. [...] w sprawie o sygn. [...] wynika, że od strony na rzecz D. S. zasądzone zostało świadczenie alimentacyjne, płatne do rąk matki – E. J., wraz z odsetkami za późnienie w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, poczynając od [...] r. Kolejną decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji ponownie odmówił świadczenia wychowawczego E. J., biorąc pod uwagę, że podczas rozprawy administracyjnej, odbytej w dniu [...] r., strona zobowiązała się do przekazywania połowy świadczenia matce dziecka, począwszy od lipca 2020 r. do czasu wydania prawomocnego orzeczenia sądu w zakresie ustalenia miejsca pobytu dziecka. Strona, wnioskiem z dnia [...] r., zwróciła się o podział świadczenia między stronę, a matkę D. S., powołując się na ugodę zawartą przez Sądem Rejonowym w Z. [...], z której – zdaniem strony - wynika, że mimo ustalenia miejsca pobytu D. S. przy matce, obowiązek opieki rozkłada się po połowie. Jeśli zaś obowiązek opieki nad dzieckiem rozkłada się "po równo", to można uznać, że stan faktyczny wskazuje na wykonywanie opieki naprzemiennej, nawet jeśli w sentencji wyroku wprost tego nie orzeczono (jak – zdaniem strony - orzekł WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. II SA/Gl 623/19). Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta uchylił prawo strony do świadczenia wychowawczego powołując się na zmianę sytuacji rodzinnej mającej wpływ na prawo do świadczenia rodzinnego. Ustalono bowiem, że postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r., sygn. akt [...] orzeczono, że miejscem zamieszkania małoletniej D. S. jest każdorazowe miejsce zamieszkania jej matki. Po rozpatrzeniu odwołania strony od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdziło, iż zasadnicze znaczenie dla oceny stanu faktycznego sprawy ma art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W myśl tego przepisu, w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Jak zaś wynika z utrwalonego w judykaturze poglądu, pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną nie jest okolicznością możliwą do ustalania przez strony lub organ administracji prowadzący postępowanie, a w konsekwencji również przez sąd administracyjny. Powinna ona wynikać bezpośrednio z orzeczenia sądu powszechnego, jako wyłącznie właściwego do jej ustalenia (zob. wyroki NSA z 26 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 878/17, z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2088/17, z 22 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2302/17, z 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 788/17 oraz z 17 listopada 2017 r., sygn. aktI OSK 1046/17. Biorąc to pod uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż na rozprawie w dniu [...] r. strona zawarła przed Sądem Rejonowym w Z. [...] ugodę sądową, sygn. akt: [...] z E. J., w treści której to ugody Sąd ustalił zakres kontaktów sprawowanych przez te osoby nad ich wspólnym dzieckiem - D. S.. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, powyższa ugoda nie ma charakteru orzeczenia sądu, ustalającego opiekę naprzemienną nad D. S.. Decydujące znaczenie dla oceny zasadności pobierania świadczenia wychowawczego przez stronę – zdaniem organu odwoławczego - ma postanowienie Sądu Rejonowego w Z. [...] z dnia [...] roku wydane w sprawie [...] w którym to Sąd ustalił miejsce zamieszkania D. S. przy jej matce - E. J.. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wyrażającej się w uznaniu, iż pomimo zawartej przez E. J. i skarżącego ugody sądowej w przedmiocie opieki naprzemiennej nad małoletnią córką, kwota świadczenia wychowawczego nie przysługuje każdemu z rodziców, pomimo, że małoletnie dziecko przebywa pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców żyjących w rozłączeniu w porównywalnych i powtarzających się okresach; 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 4 w zw. z art. 22 w zw. z art. 15 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez błędne przyjęcie, że świadczenie wychowawcze na małoletnią córkę nie przysługuje skarżącemu, bowiem dla istnienia tego uprawnienia w przypadku rodziców żyjących w rozłączeniu konieczne jest orzeczenie sądu o opiece naprzemiennej, a nadto, że o prawie do świadczeń decyduje formalne rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej, a nie faktyczne przebywanie i faktyczna opieka nad małoletnią; 3. naruszenie prawa materialnego tj. art. 13 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, poprzez jego niewłaściwą wykładnię wyrażającą się w niezasadnym przyjęciu, że przepis ten wyklucza prawo skarżącego do świadczenia, podczas gdy przepis ten nie określa kręgu osób uprawnionych do świadczeń, a jedynie wskazuje osoby uprawnione do złożenia wniosku, do których skarżący się zalicza oraz warunki formalne wniosku; 4. naruszenie prawa materialnego tj. art. 58, 95, 96 i 97 k.r.i.o. poprzez niewłaściwą ich wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że małoletnia znajduje się pod opieką matki, podczas gdy jedynie miejsce pobytu małoletniej D. S. zostało ustalone w każdorazowym miejscu pobytu jej matki, przy czym wykonywanie władzy rodzicielskiej przysługuje obojgu rodzicom w pełnym zakresie, a nadto faktyczna opieka jest sprawowana przez oboje rodziców zgodnie z uregulowaniem kontaktów na mocy ugody sądowej z dnia [...] r., zawartej przed Sądem Rejonowym w Z. [...] 5. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - art. 7, 8, 9, 77 § 1 oraz 80 kpa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji uznanie, iż skarżący nie spełnia warunków do przyznania jej świadczenia wychowawczego na małoletnią córkę D. S.. Formułując powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; względnie o uchylenie decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy, stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2021 r. poz. 137, przy czym powołany przepis zachował brzmienie nadane mu w 2002 r.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zasadniczo wykonywana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie z kolei do art. art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza – jak to wynika z pkt 2 - nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; wreszcie, zgodnie z pkt 3 - stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem niemającym zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem sporu w prawie niniejszej jest kwestia prawa skarżącego do świadczenia wychowawczego przewidzianego w art. 4 ustawy z dnia z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm.), co z kolei jest następstwem charakteru opieki wykonywanej przez skarżącego i E. J. nad ich wspólną małoletnia córką. Zdaniem skarżącego, wykonuje on wraz z matką opiekę naprzemienną. Jest bowiem, na podstawie ugody zawartej przez Sądem Rejonowym w Z. [...] w dniu [...] r., uprawniony i zobowiązany do kontaktów z małoletnią córką w ten sposób, że zajmuje się córką 1) w co drugi weekend od czwartku - od zakończenia przez małoletnią zajęć lekcyjnych do poniedziałku do rozpoczęcia przez małoletnią zajęć lekcyjnych; we wtorek i czwartek każdego tygodnia nieobejmującego kontaktu weekendowego - od zakończenia przez małoletnią zajęć lekcyjnych do godziny 19.00; 2) w latach parzystych: a) w I tygodniu ferii zimowych - od poniedziałku od godz. 15.00 do niedzieli do godz. 18.00; b) w miesiącu lipcu - od 1 lipca od godz. 12.00 do 31 lipca do godz. 18.00; c) w dniu 25 grudnia od godz. 9.00 do godz. 19.00; d) w Poniedziałek Wielkanocny od godz. 9.00 do godz. 19.00; 3) w latach nieparzystych: a) w II tygodniu ferii zimowych - od poniedziałku od godz. 15.00 do niedzieli do godz. 18.00; b) w miesiącu sierpniu - od 1 sierpnia od godz. 12.00, do 31 sierpnia do godz. 18.00; c) w dniu 24 grudnia, od godz. 9.00 do godz. 19.00; d) w Wielkanoc od godz. 9.00 do godz. 19.00, poza miejscem zamieszkania małoletniego dziecka, bez obecności matki - poczynając od [...] r., z obowiązkiem spoczywającym na matce każdorazowego wydania dziecka ojcu na czas ustalonych kontaktów i nieprzeszkadzania ojcu w wykonywaniu kontaktów oraz z obowiązkiem ojca do odebrania dziecka z miejsca zamieszkania bądź ze szkoły. Oznacza to, jak akcentuje skarżący, iż córka niemalże pół miesiąca spędza w miejscu zamieszkania skarżącego, jako ojca. Nadto tak matka dziecka, jak i skarżący posiadają pełnię władzy rodzicielskiej w stosunku do małoletniej D. S.. Skarżący – według jego oceny - spełnia zatem kryteria opieki naprzemiennej: posiada bowiem władzę rodzicielską, wspólnie zamieszkuje i przebywa z dzieckiem w wymiarze ok. pół miesiąca, zaspokaja potrzeby bytowe córki, zaspokaja potrzeby wychowawcze i emocjonalne córki. Zatem również wychowuje i utrzymuje córkę. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazana wyżej ugoda z dnia [...] r. nie ma jednak charakteru orzeczenia sądu, ustalającego opiekę naprzemienną nad D. S.. Tymczasem opieka naprzemienna powinna wynikać bezpośrednio z orzeczenia sądu powszechnego, jako wyłącznie właściwego do jej ustalenia. Nie jest ona okolicznością możliwą do ustalania ani przez strony, ani organ administracji prowadzący postępowanie. Zasadnicze znaczenie, według organu odwoławczego, ma to, że Sąd ustalił miejsce zamieszkania D. S. przy jej matce - E. J.. Zgodnie z postanowieniem Sądu – zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego - należy więc uznać, iż to E. J. sprawuje wyłączną opiekę nad D. S.. Dlatego też, świadczenie wychowawcze powinno zostać jej w całości przyznane, a co za tym idzie brak jest podstaw do podziału świadczenia pomiędzy matkę D. S., a skarżącego. Odnosząc się do tak zarysowanego przedmiotu sporu zauważyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Z tego względu, jak stanowi art. 4 ust. 2, świadczenie to przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo opiekunowi prawnemu dziecka, albo wreszcie dyrektorowi domu pomocy społecznej. Art. 5 ust. 2a przewiduje natomiast, że w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Zauważyć ponadto należy, że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nie zawiera legalnej definicji opieki naprzemiennej. Co więcej, definicji tej nie zawierają również przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu postępowania cywilnego. Zwrócić trzeba natomiast uwagę, że przepisów art. 5821 § 4, art. 59822 oraz art. 75622 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego wynika, że sąd może wydać orzeczenie, w którym określi, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach. Biorąc zatem pod uwagę treść art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu, przyjąć należy, iż opieka naprzemienna obydwojga rodziców wynika z określenia w orzeczeniu sądu, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach, przy czym, aby wykonywanie opieki naprzemiennej skutkowało podział świadczenia wychowawczego (w wysokości połowy świadczenia za dany miesiąc) między wykonujących taka opiekę rodziców, każde z nich musi wykonywać opiekę w powtarzających się – i co należy podkreślić – porównywalnych okresach. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażane przez NSA w powoływanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyrokach, zgodnie z którym pozostawanie dziecka pod opieka naprzemienną nie jest okolicznością możliwą do ustalania przez strony lub organ administracji prowadzący postępowanie, a w konsekwencji również przez sąd administracyjny. Powinna ona wynikać bezpośrednio z orzeczenia sądu powszechnego, jako wyłącznie właściwego do jej ustalenia. Jest ono wprost oparte na treści art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu, zgodnie z którym podział świadczenia wychowawczego następuje wówczas, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu. Sąd stoi jednak na stanowisku, że rozstrzyganie o władzy rodzicielskiej, w tym o opiece naprzemiennej, może odbywać się nie tylko w drodze orzeczeń sądu (wyroku, postanowienia), ale może także znaleźć uregulowanie w ugodzie, zawartej przed sądem. Oczywiście, nie można by przyjąć istnienia opieki naprzemiennej w sytuacji, gdy sąd w orzeczeniu powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem tylko jednemu z rodziców lub gdy z mocy prawa władza rodzicielska przysługuje tylko jednemu z rodziców, a drugi rodzic ma na mocy orzeczenia sądu jedynie ustalone w określonym wymiarze i okresie kontakty z dzieckiem, nawet w bardzo szerokim zakresie (np. z możliwością zabierania dziecka na weekendy do swojego miejsca zamieszkania, spędzania z nim wakacji, ferii, świąt). Jednakże nie wyklucza uznania, że dziecko objęte jest opieką naprzemienną zamieszczenie w orzeczeniu sądowym rozstrzygnięcia o pozostawieniu obojgu rodzicom władzy rodzicielskiej nad dzieckiem i ustalenie miejsca jego zamieszkania przy jednym z nich. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 28 Kodeksu cywilnego, można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Ustalenie zatem miejsca zamieszkania, z konieczności najwyżej przy jednym z rodziców mających odrębne miejsca zamieszkania, nie może być okolicznością wykluczającą ustalenie istnienia opieki naprzemiennej. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że prawomocnym postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w Z. [...] postanowił ustalić, że miejscem pobytu małoletniej D. S. jest każdorazowe miejsce zamieszkania jej matki – E. J. J.. Jednocześnie postanowieniem z tej samej daty, tj. [...] r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z. [...], w tym samym składzie, umorzył postępowanie z wniosku E. J. J. z udziałem M. S. o ustalenie kontaktów wobec zawarcia przez wnioskodawczynię i uczestnika postępowania ugody określającej zakres kontaktów ojca (tj. skarżącego) z dzieckiem. Treść tej ugody została już wyżej przedstawiona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze akcentuje, że fakt pozostawania dziecka pod opieką naprzemienną nie może być samodzielnie ustalany przez organ administracji publicznej, ale musi wynikać z orzeczenia sądu. Jest to, jak była o tym mowa, spostrzeżenie trafne i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę je podziela. Następnie jednak organ odwoławczy dochodzi do konkluzji, że ugoda nie ma jednak charakteru orzeczenia sądu, ustalającego opiekę naprzemienną nad D. S.. Tak sformułowana konkluzja jest niejednoznaczna. Może bowiem sugerować zarówno, iż zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do zasady z ugody, ponieważ nie jest ona orzeczeniem sądu, nie może wynikać istnienie opieki naprzemiennej wykonywanej przez oboje rodziców, jak i to, że z treści tej konkretnej ugody nie wynika aby skarżący i E. J., jako rodzice D. S., sprawowali opiekę naprzemienną. Trzeba jednak zauważyć, że z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle analizowało treści ugody z dnia [...] r. Przyjęło natomiast, zdaniem Sądu błędnie, że ze względu na ustalenie przez Sąd miejsca zamieszkania małoletniej przy matce, to ona sprawuje wyłączną opiekę nad D. S., a z tego z kolei wynika, iż matce, a nie skarżącemu, powinno w całości zostać przyznane świadczenie wychowawcze. Taki sposób argumentacji wskazuje na negowanie w ogóle możliwości rozstrzygnięcia w sprawie opieki naprzemiennej na podstawie ugody sądowej, co Sąd uznaje za niezasadne. Zdaniem Sądu, jak była o tym wyżej mowa, samo miejsce zamieszkania przy jednym z rodziców nie jest okolicznością wykluczającą istnienie opieki naprzemiennej. Ma więc rację skarżący, zarzucając naruszenie prawa materialnego – art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – poprzez błędną wykładnię, a także naruszenie przepisów postępowania – art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez pominięcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ nie kwestionował jednak, tego że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych, że ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują odpowiednio na wniosek matki, ojca, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka albo dyrektora domu pomocy społecznej i nie kwestionował wynikającej z ustawy treści tego wniosku, ani także regulacji ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci dotyczącej zbiegu prawa do świadczeń. Nie odwoływał się także do treści przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i nie wyprowadzał z niej argumentów co do rozumienia pojęcia opieki naprzemiennej. Powołane przez skarżącego przepisy tego Kodeksu dotyczą innych kwestii. Zarzuty skarżącego w tym zakresie są zatem niezasadne. Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Prowadząc ponownie postępowanie organy uwzględnią przedstawiony przez Sąd pogląd prawny i ocenią jakie znaczenie dla stwierdzenia istnienia, bądź nieistnienia opieki naprzemiennej ma treść ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Z. w dniu [...] r., w związku z zawarciem której Sąd ów umorzył postępowanie o ustalenie kontaktów skarżącego z jego córką D. S.. Analizując treść tej ugody orany będą miały na względzie także treść art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który stanowi, iż w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu (co zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę oznacza także ugodę sądową), jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Podejmując rozstrzygnięcie organy odniosą się także do kwestii wykonywania władzy rodzicielskiej przez skarżącego wobec D. S.. Odnosząc się do żądania zasądzenia od organu kosztów postępowania według norm przepisanych Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt a) p.p.s.a., sprawy z zakresu pomocy społecznej objęte są zwolnieniem z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący w związku z tym nie był wzywany do uiszczenia wpisu sądowego i wpisu takiego nie uiścił. Skarżący, działający osobiście, nie wskazał także by poniósł jakiekolwiek koszty, o których mowa w art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło