II SA/Lu 462/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skarg I. I. oraz E. K. i E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargi. Sygn. akt II SA/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpatrzeniu zażaleń I. I. oraz E. i E. małż. K. na postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonych jako działki nr ewid. [...], [...], [...], z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr ewid. [...], [...] i [...], położonych w obrębie [...] G., Gmina B. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 262 § 1 pkt 1 i 2, art. 263 § 1 i art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium przedstawiło następująco stan sprawy: Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. organ pierwszej instancji ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego działek nr [...], [...], [...] (stanowiących własność J. J.) z działką nr [...] (stanowiącą własność I. I.) oraz działkami nr [...] i [...] (stanowiącymi własność E. i E. małż. K.) na łączną kwotę [...]zł, będącą równowartością wynagrodzenia geodety wyznaczonego w sprawie. Połową tych kosztów, tj. kwotą [...]zł organ pierwszej instancji obciążył wnioskodawcę postępowania J. J., drugą zaś połowę podzielił pomiędzy pozostałych uczestników postępowania, obciążając I. I. kwotą [...]zł, zaś E. i E. małż. K. kwotą [...]zł. Na powyższe postanowienie zażalenia wnieśli I. I. oraz E. i E. małż. K.. I. I. podniosła, że nie była wnioskodawcą postępowania i nie powinna ponosić kosztów rozgraniczenia nieruchomości, co do których - w jej ocenie - nie zaistniał spór graniczny. Strona wskazała ponadto na swoją trudną sytuację materialną, uniemożliwiającą jej uregulowanie przedmiotowych kosztów. E. i E. małż. K. również zarzucili, że obciążanie ich kosztami postępowania rozgraniczeniowego jest niezasadne, skoro nie zostało ono wszczęte na ich wniosek. Podkreślili, że nie kwestionowali przebiegu granicy pomiędzy ich nieruchomością, a nieruchomością wnioskodawcy, i nie zgłaszali żadnych nieprawidłowości dotyczących przebiegu tej granicy. Wskazując na trudności finansowe także stwierdzili, że nie są w stanie uregulować przedmiotowych kosztów. Po rozpatrzeniu ww. zażaleń Kolegium doszło do wniosku, że nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem postanowienie organu pierwszej instancji odpowiada prawu. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony (pkt 1), lub zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). Organ przywołał również treść art. 263 § 1 k.p.a. określającego składniki kosztów postępowania jako koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że w przypadku I. I. koszty postępowania rozgraniczeniowego w przedmiotowej sprawie zostały ustalone na kwotę [...]zł, co stanowi połowę kosztów ustalenia granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...] i [...] (własność J. J.), a nieruchomością będąca własnością I. I., oznaczona jako działka nr [...] (według ustaleń geodety długość granicy pomiędzy ww. nieruchomościami to 1140,59 m, zaś całkowity koszt rozgraniczenia tego odcinka to [...] zł). W przypadku zaś E. i E. małż. K. koszty ustalone zostały na kwotę [...]zł, co stanowi połowę kosztów ustalenia granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...] i [...] (własność J. J.), a nieruchomością oznaczona jako działka nr [...] (własność E. i E. małż. K.) oraz pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] (własność J. J.), a nieruchomością będącą własnością E. i E. małż. K., oznaczoną jako działka nr [...] (według ustaleń geodety długość granicy pomiędzy ww. nieruchomościami to 873,34 m, zaś całkowity koszt rozgraniczenia powyższego odcinka to [...] zł). W ocenie Kolegium ustalenie kosztów przedmiotowego postępowania, stanowiących wynagrodzenie geodety (kwota ta wynika z zawartej przez Gminę B. z geodetą M. D. umowy z dnia [...] lipca 2015 r.) oraz obciążenie nimi we wskazany powyżej sposób wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości (stron postępowania), uznać należy z prawidłowe. Organ stwierdził, że wbrew twierdzeniom wyrażonym w zażaleniach, w przedmiotowej sprawie zaistniał spór graniczny. Ustalenie przebiegu granicy leżało zatem w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości rozgraniczanych, wobec czego koszty rozgraniczenia winny obciążyć wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego tj. wszystkich właścicieli nieruchomości objętych rozgraniczeniem. Organ podkreślił, że w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym ma zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 Kodeksu cywilnego, z której wynika, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, a zatem koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie. Ponadto wskazał na zastosowanie powołanego wyżej art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., z którego wynika, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, a więc w przypadku rozgraniczenia koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w powołanym wyżej art. 152 k.c. Na poparcie powyższych argumentów organ przywołał treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, w której przyjęto, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania, a zatem w interesie prawnym wszystkich właścicieli leży ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości, ponieważ granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. W ocenie Kolegium rozdzielenie kosztów przypadających na uczestników przedmiotowego postępowania według przyjętego przez organ pierwszej instancji klucza (tj. jako proporcjonalny podział ogólnych kosztów postępowania z uwzględnieniem długości poszczególnych granic, a następnie ich rozdzielenie w częściach równych pomiędzy właścicieli nieruchomości, których granice te dotyczą) znajduje swoje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, jak też odpowiada zasadzie rozdziału kosztów rozgraniczenia, wynikającej z powołanej powyżej uchwały. Odnosząc się końcowo do argumentów autorów zażaleń wskazujących na trudności finansowe uniemożliwiające im poniesienie kosztów rozgraniczenia, organ drugiej instancji zwrócił uwagę na możliwość złożenia na podstawie art. 267 k.p.a. do organu pierwszej instancji wniosku o zwolnienie ich od przedmiotowych kosztów - po ostatecznym ustaleniu ich wysokości. Na wydane zaś postanowienie w w/w przedmiocie (zwolnienia od kosztów) przysługiwało będzie stronie zażalenie do organu wyższego stopnia. Na powyższe postanowienie I. I. oraz E. i E. małż. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. odrębne skargi o analogicznej treści. Skarga I. I. została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Lu 462/16, zaś skarga E. i E. małż. K. – pod sygnaturą II SA/Lu 463/16. W obu tych skargach wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wójta Gminy B.. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zgodnie zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego jedynie w oparciu o wycenę biegłego i umowę zawartą pomiędzy Gminą B. a M. D.; 2. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego postanowienia w zakresie wyboru geodety M. D. oraz przyjęcie jego ceny za wykonanie przedmiotowej opinii, ponadto brak uzasadnienia faktycznego postanowienia w zakresie powodów dla których Wójt Gminy B. nie porównał ceny za przedmiotową opinię z cenami proponowanymi przez innych geodetów; 3. art. 9 i art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w zakresie rozgraniczenia nieruchomości w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a w szczególności przez brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszego postępowania w zakresie wyboru geodety oraz ceny za wywołaną opinię; 4. art. 262 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że ustalone przez organ administracyjny koszty postępowania zostały poniesione w interesie skarżących, a także nieuwzględnienie przy orzekaniu o kosztach postępowania rozgraniczeniowego zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, tj. istoty i charakteru sporu, roli, interesów i żądań poszczególnych stron jednoznacznie wskazujących na winę J. J. wynikającą z bezzasadnego wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego; 5. art. 124 § 2 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewskazanie uzasadnienia faktycznego i prawnego przedmiotowego postanowienia, tj. w szczególności przez niewskazanie istoty i charakteru sporu oraz roli, interesów i żądań poszczególnych stron oraz wpływu tych okoliczności na wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W uzasadnieniach skarg skarżący w pierwszej kolejności podnieśli, że dziwi ich sposób w jaki został dokonany wybór geodety do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Wybór ten został bowiem dokonany na podstawie jednostronnej decyzji Wójta Gminy B., poprzedzonej jedynie zapytaniem o wycenę danej usługi tylko jednego biegłego - "Biuro Usług Geodezyjnych - M. D.". Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika natomiast, aby Wójt wystąpił z zapytaniem o wycenę usługi do innych biegłych. W ocenie skarżących trudno zatem uznać za przejrzyste i jasne działanie Wójta Gminy B.. w zakresie wyboru geodety do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Strony nie wiedzą bowiem, czym organ pierwszej instancji kierował się przy wyborze geodety oraz dlaczego akurat M. D. wykonał przedmiotową opinię. Skutkuje to naruszeniem norm prawnych zawartych w art. 8 i art. 9 k.p.a. Skarżący stwierdzili, że przy zawieraniu umowy o wykonanie tak kosztownej pracy zasadnym byłoby sprawdzenie, czy inni biegli nie zaproponowaliby korzystniejszych warunków. Okoliczność, iż wysokość wynagrodzenia biegłego geodety wynika z umowy nie oznacza, że postępowanie Wójta Gminy B. było prawidłowe. Zdaniem skarżącej mierniki wynagrodzenia geodety powinny być poparte transparentnymi i zrozumiałymi dla stron wyliczeniami wysokości stawek wynagrodzenia, a nie ograniczać się tylko do przedstawienia umowy. Z uzasadnienia postanowienia powinno ponadto wynikać dokładne wyliczenie tych kosztów, poparte stosownymi dowodami, tak aby strony postępowania konkretnie wiedziały z czego wynikają ustalone koszty geodety za poszczególne czynności. Skarżący podkreślili, że powyższe stanowisko znajduje oparcie w wyroku NSA OZ w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 1999 r., sygn. akt. I SA/Gd 1846/97, w którym uznano za niedopuszczalne w praworządnym państwie, żeby strona postępowania administracyjnego, obciążona kosztami postępowania w części obejmującej koszty biegłego, pozbawiona była możliwości podniesienia zarzutów co do wysokości tych kosztów. Skarżący podtrzymali również stanowisko, że w niniejszej sprawie niezasadnie obciążono kosztami postępowania rozgraniczeniowego jego (wszystkich) uczestników. Zdaniem autorów skarg wykładnia art. 262 § 1 k.p.a. każe dojść do wniosku, że koszty administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego obciążają zawsze wnioskodawcę. Tymczasem – jak wskazali – jedynym inicjatorem postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie był J. J.. Żaden z pozostałych uczestników rozgraniczenia nie kwestionował granicy pomiędzy działkami. Co więcej, na skutek jego przeprowadzenia biegły potwierdził dotychczas istniejącą granicę, która została ustalona podczas podziału działek w 1998 r. Wówczas to w postępowaniu administracyjnym prowadzonym pod sygn. 521-12/98 zostały ustalone współrzędne punktów rozgraniczające przedmiotowe nieruchomości. W ocenie skarżących w żaden sposób nie dali oni zatem podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego i nie mieli żadnego interesu, prawnego ani faktycznego, w tym, aby biegły potwierdził istniejący stan faktyczny. Odpowiadając na skargi I. I. oraz E. i E. małż K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W złożonych w obu zainicjowanych przed sądem postępowaniach pismach procesowych z dnia [...] grudnia 2016 r. uczestnik postępowania J. J. – reprezentowany przez adwokat J. K.-M. – wniósł o oddalenie skarg w całości. W uzasadnieniach powyższych pism uczestnik postępowania zakwestionował twierdzenia skarżących, jakoby złożenie przez niego wniosku o rozgraniczenie nieruchomości było bezzasadne. Wyjaśnił, że pomimo ustalenia w 1998 r. spornej granicy, I. I. oraz E. i E. małż. K. nie respektowali jej przebiegu. Stale naruszali granicę nieruchomości, wkraczając na grunt należący do J. J., a nadto nie reagowali na kierowane do nich ustnie i pisemnie wezwania do zaniechania naruszeń. Uczestnik postępowania ponadto ocenił jako nieprawdziwe twierdzenia skarżących, jakoby nie mieli oni wpływu na wybór geodety oraz, że nie byli informowani o niezbędnych kosztach wynikających z jego udziału w sprawie. Wskazał, że Wójt Gminy B. podejmował bezskuteczne próby doprowadzenia do ugody pomiędzy stronami i tym samym uniknięcia kosztów rozgraniczenia (chociażby organizując w tym celu w dniu [...] maja 2013 r. spotkanie w Urzędzie Gminy). Dopiero wobec braku zgody skarżących podjął niezbędne działania celem wyłonienia geodety, a następnie w dniu [...] kwietnia 2015 r. skierował do stron pismo zawierające informacje o przewidywanych kosztach rozgraniczenia, określając je na kwotę [...]zł. Wobec dalszego braku woli ze strony skarżących na zawarcie porozumienia, w lipcu 2015 r. organ pierwszej instancji poinformował ich o podpisaniu umowy z geodetą M. D., ponownie określając wysokość kosztów związanych z rozgraniczeniem. Wójt poinformował także, że przedmiotowymi kosztami strony zostaną obciążone w częściach proporcjonalnych do długości poszczególnych granic działek. Zatem wbrew twierdzeniom wyrażonym w skargach, zdaniem J. J., skarżący mieli od początku świadomość i wiedzę o tym, kto będzie dokonywał czynności geodezyjnych i jakie wiążą się z tym koszty. J. J. wyraził także stanowisko, iż brak jest podstaw do kwestionowania wysokości wynagrodzenia geodety, który zgodnie z wiedzą i należytą starannością podjął szereg działań, celem dokonania czynności rozgraniczeniowych. W ocenie uczestnika postępowania, wszelkie czynności podjęte przez geodetę były uzasadnione i doprowadziły do jednoznacznego potwierdzenia przebiegu granicy. Na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę ze skargi I. I. (II SA/Lu 462/16) ze sprawą ze skargi E. i E. małż. K. (II SA/Lu 463/16) i prowadzić obie sprawy pod sygnaturą II SA/Lu 462/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są niezasadne. Zaskarżone postanowienie odpowiada bowiem prawu. Przedmiotem kontrolowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...] i [...] (będących własnością J. J.) z działkami nr [...] (będącej własnością skarżącej I. I.) oraz [...] i [...] (będącymi własnością skarżących E. i E. małż. K.). W. tych kosztów została przez organ pierwszej instancji ustalona na kwotę [...]zł, z czego połową tej wartości, tj. kwotą [...]zł obciążono wnioskodawcę rozgraniczenia J. J., zaś drugą połowę koszów podzielono pomiędzy skarżących w częściach adekwatnych do długości granic dzielących odpowiednio ich działki z działkami wnioskodawcy. W konsekwencji I. I. obciążono kwotą [...]zł, zaś E. i E. K. solidarnie kwotą [...]zł. Powyższe ustalenia – zarówno w zakresie całkowitej wysokości kosztów rozgraniczenia jak i sposobu ich podziału pomiędzy uczestników rozgraniczenia – zostały zaaprobowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.) – dalej jako "p.g.k.", nie określają zasad ponoszenia kosztów rozgraniczenia nieruchomości. W związku z tym, przy ustalaniu wysokości takich kosztów zastosowanie mają przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego, zawarte w art. 262-267. Zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). W przypadku, o którym mowa w pkt 2 przytoczonego unormowania, podstawową przesłanką pozwalającą na obciążenie strony kosztami postępowania jest stwierdzenie, że są to koszty, które nie powstały w wyniku działań organu administracji w zakresie jego ustawowych obowiązków. Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych (art. 263 § 1 k.p.a.). Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 K.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 (publ. ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 26) wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może – uwzględniając normę art. 152 Kodeksu cywilnego – obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Powołując się na treść powołanej wyżej uchwały organy orzekające w niniejszej sprawie przyjęły, że zasadą jest, iż kosztami postępowania rozgraniczeniowego winny zostać obciążone wszystkie osoby biorące w nim udział, albowiem ustalenie granic sąsiednich nieruchomości leży w interesie wszystkich ich właścicieli. Z kolei w ocenie skarżących sposób obciążenia kosztami postępowania winien uwzględniać okoliczności sprawy rozgraniczeniowej, w szczególności kwestię zasadności i potrzeby zainicjowania sporu granicznego oraz racje stron w tym sporze. W tym kontekście skarżący podnosili w toku postępowania, że obciążenie spornymi kosztami nie tylko wnioskodawcy rozgraniczenia J. J., lecz również ich, jako pozostałych uczestników rozgraniczenia, jest niezasadne, albowiem nie mieli oni zastrzeżeń co do dotychczasowego przebiegu granicy. Przyznać w tym miejscu należy, że sama teza powołanej wyżej uchwały z dnia 11 grudnia 2006 r. rzeczywiście może sugerować pewną uznaniowość organu w stosowaniu art. 152 k.c. w postępowaniu w sprawie ustalenia kosztów rozgraniczenia. W konsekwencji w nielicznych orzeczeniach sądów administracyjnych pojawiła się taka właśnie jej interpretacja, zakładająca, że organ orzekający o kosztach postępowania powinien wziąć pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich, czy wszystkie, a w tym ostatnim przypadku – w jakim stosunku (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2211/14). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela jednak odmienne -dominujące w judykaturze stanowisko, że treść powołanej uchwały nie oznacza dowolności stosowania art. 152 k.c. w przypadku rozstrzygania o kosztach postępowania rozgraniczeniowego. Skoro zaś w myśl tego przepisu koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie, to jest to regułą ich ponoszenia przez obie strony sporu bez względu na towarzyszące im zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (decyzją rozgraniczeniową rozstrzygającą sprawę co do istoty, aktem ugody czy też decyzją o jego umorzeniu wydaną w trybie art. 34 ust. 2 p.g.k. – por wyroki NSA: z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2832/13, z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1833/14). O słuszności tego stanowiska świadczy jednoznacznie uzasadnienie ww. uchwały, a zwłaszcza następujący jej fragment: "Konsekwentnie więc należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że kryterium "interesu prawnego" musi dotyczyć interesu prawnego jednostki, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). Zatem uznać należy, że branie udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym." W ocenie Sądu należy zatem przyjąć, że cytowaną wyżej uchwałą z dnia 11 grudnia 2006 r. przesądzono, iż koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c. Zagadnienie sporności granic czy też istnienia innych powodów do ich kwestionowania nie ma natomiast w tym wypadku znaczenia. W świetle powyższych rozważań za całkowicie prawidłowe uznać należy obciążenie przez Wójta Gminy B. kosztami rozgraniczenia działek nr [...], [...] i [...], będących własnością J. J., odpowiednio z działką nr [...] należą do I. I. oraz działkami nr [...] i [...] należącymi do E. i E. małż. K., wszystkich wskazanych uczestników tego postępowania, w częściach proporcjonalnych do długości granicy dzielących poszczególne działki, podzielonych odpowiednio po połowie na właścicieli sąsiednich gruntów. Ustalenie - w wyniku postępowania wszczętego na wniosek J. J. postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] – granicy pomiędzy powyższymi nieruchomościami niewątpliwie bowiem leżało w interesie wszystkich ich właścicieli. Bez wpływu na tę ocenę pozostaje ustalenie, który z nich kwestionował uprzedni dotychczasowy przebieg granicy oraz, czy samo wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego było w tym wypadku niezbędne. Ubocznie jedynie wypada zauważyć, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przeczy twierdzeniom skarżących, jakoby przedmiotowy spór graniczny nie miał uzasadnionych podstaw. Z załączonego do dokumentacji geodezyjnej sprawozdania technicznego z wykonania rozgraniczenia, opracowanego przez uprawnionego geodetę M. D., wynika bowiem jednoznacznie, że wprawdzie sporna granica została ustalona w oparciu przede wszystkim o zarys pomiarowy nr [...] wykonany podczas założenia ewidencji gruntów oraz o operat z podziału działki nr [...] (nr [...]), to jednak jej ujawniony przebieg na gruncie częściowo odbiega od przebiegu umownej "miedzy" dzielącej dotychczas przedmiotowe nieruchomości (zob. szkic graniczny– k. 44 akt adm. I inst.). Za niezasadne uznać należy również zarzuty skarg dotyczące wyboru geodety w niniejszej sprawie. W sprawach dotyczących rozgraniczenia to na organie spoczywa bowiem obowiązek wskazania i upoważnienia geodety, a przepisy regulujące postępowanie rozgraniczeniowe nie nakładają na organ obowiązku dopuszczenia stron do udziału w procedurze wyboru geodety dokonującego czynności ustalenia przebiegu granic. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 445/07 (LEX nr 477266), geodeta jest wyznaczany i umocowany przez organ, a nie przez stronę postępowania, zaś upoważnienie geodety może być przez organ wydane osobno lub zawarte w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Wezwanie do wskazania uprawnionego geodety należy zaś traktować jako czynność fakultatywną. W świetle powyższego Wójt Gminy B. był w pełni uprawniony do samodzielnego wyboru geodety do wykonania czynności rozgraniczeniowych w przedmiotowej sprawie, zaś przepisy prawa nie nakładały na organ obowiązku wyłonienia geodety w drodze przetargu. Uzasadnionych podstaw nie znajdują również zarzuty wskazujące na nadmierną (nieadekwatną w stosunku do wykonanych czynności) wysokość wynagrodzenia geodety. Sąd podziela wprawdzie pogląd orzeczniczy zgodnie z którym ustalenie kosztów opinii biegłego nie może być arbitralne (por. wyrok NSA OZ w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 1846/97, LEX nr 39401 – powołany w skardze, a także wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 302/08 i wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1271/13 – dostępne w CBOSA), jednak w niniejszej sprawie o obciążeniu stron kosztem udziału w sprawie geodety w taki właśnie sposób nie można mówić. Należy bowiem zwrócić uwagę, że skarżący jeszcze przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego byli informowani przez organ pierwszej instancji o określonej przez geodetę prognozowanej cenie wykonania czynności rozgraniczeniowych (zgodnej z ostatecznym kosztem – pisma z dnia [...] marca 2015 r. i z dnia [...] kwietnia 2015 r., k. 10 i 15 akt adm.), jak również o planowanym obciążeniu tą kwotą uczestników rozgraniczenia. Wówczas w żaden sposób nie kwestionowali oni ustalonej wysokości tych kosztów, ani też nie zaproponowali zlecenia wykonania opinii innemu, wskazanemu przez siebie geodecie. Z ich zastrzeżeniami nie spotkała się również ponowna informacja ze strony organu o takiej treści, wystosowana już po wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego i zawarciu umowy z geodetą M. D. (pismo z dnia [...] lipca 2015 r. – k. 30 akt adm.). Podkreślić jednocześnie należy, że przepisy prawa nie określają wysokości stawek za usługi geodezyjne, lecz są one kształtowane zasadami wolnego rynku. Trudno zatem zakwestionować cenę ustaloną przez ww. geodetę w niniejszej sprawie, a w szczególności stwierdzić, by była ona nieadekwatna względem nakładu pracy wykonanej podczas ustalania przebiegu spornej granicy (który to nakład pracy szczegółowo obrazuje załączona do akt sprawy dokumentacja geodezyjna), zwłaszcza przy uwzględnieniu jej łącznej długości, przekraczającej 2 km. Z tych wszystkich względów Sąd, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) skargi oddalił.