II SA/Lu 47/18
WyrokWSA w Lublinie2018-05-10
Skład orzekający: Jacek Czaja, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., może odmówić uchylenia decyzji ostatecznej, jeśli stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia, mimo że strona, która nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu, została uznana za stronę przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie wznowione na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Mimo uznania skarżącego za stronę postępowania przez NSA, organy prawidłowo oceniły, że nie zaszły przesłanki do uchylenia pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem zasadnie odmówiły jej uchylenia zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że przyznanie statusu strony nie oznacza automatycznie wadliwości samej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie uchylenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych (instalacja wodociągowa i energetyczna ze studni). Skarżący, początkowo pominięty jako strona, został uznany za stronę przez NSA. Po wznowieniu postępowania organy administracji odmówiły uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że mimo wadliwości pierwotnego postępowania, nie zaszły przesłanki do uchylenia pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] października 2017 r. Wojewoda na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2017 r., poz. 1257) po rozpatrzeniu odwołania W. W. od decyzji Starosty L. z dnia [...] lipca 2017 r. o odmowie uchylenia decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2012 r. dotyczącej udzielenia [...] pozwolenia na wykonanie robót budowlanych tj. zewnętrznej instalacji wodociągowej ze studni wraz z jej obudową oraz zewnętrznej instalacji energetycznej zasilającej pompę studni na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości N. gm. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu [...] stycznia 2013 r., do Starosty wpłynęło pismo W. W. o wstrzymanie budowy z uwagi na zagrożenie jego urządzeń wodociągowych znajdujących się na działce nr ew. [...] oraz wznowienia postępowania z powodu pominięcia jako strony w postępowaniu, mimo, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Stwierdził ponadto, że złożone przez wnioskodawców oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane są nieprawdziwe i wniósł o udział w postępowaniu prokuratora. Postępowanie wznowiono postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Wznowienie nastąpiło na podstawie art. 145 § pkt 1 i 4, art. 149 § 1 i art. 150 k.p.a. Następnie zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Starosta orzekł na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji pierwotnej. Organ I instancji podał, że decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. wydaną z upoważnienia Starosty L. udzielono [...] A. Ł. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych: zewnętrznej instalacji wodociągowej ze studni wraz z jej obudową oraz zewnętrznej instalacji energetycznej zasilającej pompę studni na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości N., gm. [...]. Starosta stwierdził, że obszar oddziaływania inwestycji zgodnie z ustawą Prawo budowlane ogranicza się wyłącznie do działek inwestorów tj. działek nr ew. [...] i [...] i nie wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich, tym samym skarżący nie jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych. Ponadto zdaniem Starosty przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie została przez skarżącego udokumentowana.
Od decyzji odwołał się W. W., wnosząc o uchylenie decyzji Starosty L.. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] kwietnia 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2012 r.
Na skutek skargi wniesionej przez W. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu [...] uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2013 r. i decyzję Starosty L. z dnia [...] kwietnia 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2012 r. dotyczącej udzielenia inwestorom pozwolenia na wykonanie robót budowlanych opisanych w decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu I instancji, uzasadniając, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie powoduje, że art. 28 k.p.a. jest całkowicie wyłączony. WSA stwierdził, że rację mają organy dowodząc, że dla ziszczenia się przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt.1 k.p.a., według którego wznawia się postępowanie, jeżeli dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, nie jest wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego o nieprawdziwości składanych przez inwestora oświadczeń w zakresie ustalania stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. WSA podzielił stanowisko organów, że druga z przyczyn wznowienia postępowania wymieniona we wniosku, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe) nie została przez skarżącego w żaden sposób udokumentowana i wyjaśniona.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, bądź uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący jest stroną w postępowaniu w sprawie udzielenia inwestorom pozwolenia na wykonanie robót budowlanych opisanych w decyzji;
- art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie polegające na ustaleniu, że organy administracji powinny uchylić decyzję Starosty L. z dnia [...] listopada 2012 r., dotyczącą udzielenia inwestorom pozwolenia na wykonanie robót budowlanych i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 stycznia 2017 r, sygn. akt II OSK 1229/15 oddalił skargę kasacyjną Wojewody, uznając W. W. za stronę postępowania. NSA stwierdził, że działka skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a skarżący jako właściciel nieruchomości znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu, jako podmiot którego poszanowanie interesów nakazuje art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, winien mieć możliwość sprawdzenia czy w związku z tą inwestycją w przyszłości na jego działkach nie będzie potrzeby wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych. NSA za zasadny uznał natomiast zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. opisany w pkt 2 skargi kasacyjnej.
Organ I instancji pismem z dnia [...] maja 2017 r., ponownie rozpoznając sprawę i uwzględniając uwagi zawarte w wyroku NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1229/15 zawiadomił strony o wszczęciu postępowania dotyczącego uchylenia decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2012 r. W odpowiedzi na powyższe w dniu [...] maja 2017 r., wpłynęło pismo skarżącego wnoszące uwagi i zastrzeżenia do przedmiotowej inwestycji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., Starosta orzekł na podstawie 151 § 1 k.p.a. o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu [...] i A. Ł. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych tj. zewnętrznej instalacji wodociągowej ze studni wraz z jej obudową oraz zewnętrznej instalacji energetycznej zasilającej pompę studni na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości N. gm. [...]. Starosta wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 1 planu miejscowego zaopatrzenie w wodę przewiduje się: z wodociągów grupowych zasilanych z ujęć wód podziemnych. Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia [...] czerwca 2001 r., o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne ma prawo odmówić przyłączenia do sieci nieruchomość, gdy nie istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Organ I instancji, podał, że pismem z dnia [...] października 2012 r., Zakład Gospodarki Komunalnej poinformował, że brak jest technicznych możliwości świadczenia usługi dostawy wody z sieci wodociągowej do nieruchomości inwestorów. Wskazał, że brak zaopatrzenia w wodę przedmiotowej nieruchomości uniemożliwi inwestorowi korzystanie z tej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego czyli zabudową mieszkaniową jednorodzinną. Ponadto zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r., właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r., (data wpływu do organu w dniu [...] sierpnia 2017 r.) W. W. wniósł o uzupełnienie decyzji Starosty L. z dnia [...] lipca 2017 r., na podstawie art. 111 k.p.a., a w szczególności o uzupełnienie rozstrzygnięcia w sprawie zachowania lub niezachowania wymaganej odległości studni od istniejących oraz projektowanych nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt. Spowodowało to, że do dnia otrzymania odpowiedzi w przedmiocie uzupełnienia decyzji nie mógł wnieść na tę decyzję odwołania do Wojewody.
Powyższy wniosek został wniesiony w terminie określonym w przepisie art. 111 § 1 k.p.a., w związku z powyższym Starosta L. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., uzupełnił decyzję o brakujące rozstrzygnięcie.
Od decyzji odwołał się W. W., wnosząc o uchylenie decyzji Starosty L.. Wskazał, że nie zgadza się z decyzją Starosty z dnia [...] lipca 2017 r., uzupełnioną postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r.
Rozpatrując odwołanie organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. Według Wojewody stanowisko organu I instancji jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Wznowienie postępowania stanowi instytucję, której celem jest stworzenie możliwości prawnej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa. Wzruszenie decyzji w trybie wznowienia postępowania jest możliwe w przypadku istotnych wad prawno - procesowych decyzji, co wynika z faktu, że omawiana instytucja ma na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna.
Wojewoda wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., wydaną z up. Starosty L. udzielono [...] i A. Ł. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych opisanych w tej decyzji. Na terenie obejmującym działki o nr ew. [...] i [...] w miejscowości N. obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], zatwierdzony Uchwałą Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., (Dz. Urz. Woj. L. . Nr [...] poz. 1007). Działka nr ew. [...] leży w terenie zabudowy zagrodowej MR z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej MN. Działka nr ew. [...] leży w terenie zabudowy jednorodzinnej MN. Organ odwoławczy przytoczył treść § 8 planu miejscowego , uznając jednocześnie, że skoro przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne odmówiło przyłączenia nieruchomości inwestorów do sieci wodociągowej, ponieważ nie istniały wówczas techniczne możliwości świadczenia usług, to nie można było odmówić inwestorowi udzielenia pozwolenia na wykonanie powyższych robót budowlanych. Brak zaopatrzenia w wodę przedmiotowej nieruchomości uniemożliwiłby inwestorowi korzystanie z tej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego czyli zabudową mieszkaniową jednorodzinną. Ponadto przytoczył treść art. 36 ust. 1 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. stanowiący o uprawnieniach właściciela gruntu do zwykłego korzystania z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie.
Starosta prawidłowo wznowił postępowanie postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Wznowienie nastąpiło na podstawie art. 145 § pkt 1 i 4, art. 149 § 1 i art. 150 k.p.a., gdyż z akt sprawy wynika, że termin został zachowany, ponieważ o okoliczności wznowienia postępowania odwołujący dowiedział się w dniu [...] grudnia 2012 r. Wniosek o wznowienie skarżący wniósł w dniu [...] stycznia 2013 r., zatem zarówno wznowienie postępowania (ustawowy termin do złożenia wniosku należy uznać za zachowany), jak i kończąca je decyzja spełniają unormowania prawne.
Stosownie do treści przepisu art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zgodnie 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organ administracji publicznej, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może nie uwzględnić, a zatem pominąć oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż jest nim związany. Organ administracji rozpatrując sprawę ponownie, obowiązany jest zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
NSA w wyroku z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1229/15. stwierdził, że wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu i podzielił stanowisko tego sądu , wbrew ocenie organów, wyłącznie co do przysługiwania skarżącemu w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. statusu strony.
W. W. został uznany za stronę postępowania, zaś swój interes prawny w kwestionowaniu decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2012 r., wywodzi z faktu, że jest współwłaścicielem działek nr ew. [...], [...], [...], [...] (znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie z działkami, na których przewidziano realizację spornej inwestycji) oraz działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Powyższe znajduje potwierdzenie w księgach wieczystych nr [...] (dla działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) i LU [...]/4 (dla działki nr ew. [...], [...], [...], [...]). Inwestycja polega na wykonaniu zewnętrznej instalacji wodociągowej ze studni wraz z jej obudową oraz zewnętrznej instalacji energetycznej zasilającej pompę studni na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości N., gm. [...]. Organ odwoławczy podniósł, że nie przewiduje się jakichkolwiek robót na którejkolwiek z działek stanowiących własność wnioskodawcy.
Nie stwierdzono aby sporna inwestycja w jakikolwiek sposób ograniczała wnioskodawcę w zagospodarowaniu nieruchomości stanowiących jego współwłasność. Sporna inwestycja oddalona jest od granicy najbliżej położonej działki W. W. nr ew. [...] o ok. 5 m. W pierwszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, że nieruchomości stanowiące współwłasność skarżącego tj. działki o nr ew. [...], [...], [...] i [...] znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie z działką inwestycyjną, a także działki o nr ew. [...], [...], [...], [...], nie stanowią w rozumieniu obowiązujących przepisów działek budowlanych. Z akt sprawy wynika, że ww. nieruchomości są działkami o charakterze drogowym. Spośród pozostałych działek skarżącego najbliżej planowanej inwestycji położona jest działka nr ew. [...] oddalona o ok. 13 m od planowanej studni i ok. 5 m od przyłącza wodociągowego.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz charakter spornej inwestycji Wojewoda stwierdził, że zachowane są również odległości, o których mowa w § 12 tj. dopuszczalne odległości budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Spełniony jest również § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7.00 – 17.00 , § 13 (przesłanianie obiektów) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sporne przedsięwzięcie nie pozbawia też nieruchomości wnioskodawcy dostępu do drogi publicznej, dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, elektryczność, kanalizacja, telekomunikacja). Ponadto rozwiązania projektowe nie przewidują zmiany spływu wód podziemnych oraz nie wpływają na warunki ochrony przeciwpożarowej.
Planowane usytuowanie studni nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości należących do wnioskodawcy. Przepis § 31 ww. warunków technicznych określa dopuszczalne odległości studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej. Zgodnie z treścią ww. unormowania odległość studni powinna wynosić, licząc od osi studni, co najmniej 5 m do granicy działki (§ 31 ust.1 pkt 1), 15 m do budynków inwentarskich i związanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń (§31 ust. 1 pkt 3), 30 m do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód (§ 31 ust.1 pkt 4) oraz 70 m do nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt hodowlanych, najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji lokalnej bez urządzeń biologicznego oczyszczania ścieków oraz do granicy pola filtracyjnego (§ 31 ust.1 pkt 5). Mając na względzie regulacje wynikające z § 31 ust.1 pkt 3, 4 oraz pkt 5, organ podkreślił, co już wskazano wyżej, że działka nr ew. [...] oddalona jest o ok. 13 m od spornej inwestycji.
Zarzuty odwołania dotyczące nieaktualności mapy zdaniem Wojewody nie zasługują na uwzględnienie. Organ podkreślił, że w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie projekt zagospodarowania działki lub terenu należy sporządzić na kopii aktualnej mapy zasadniczej, przy czym dopuszcza się dwukrotne pomniejszenie lub powiększenie tej mapy. W rozpoznawanej sprawie projekt zagospodarowania działki został sporządzony przez uprawnionego geodetę na aktualnej mapie do celów projektowych, przyjętej do zasobu geodezyjno-kartograficznego, co potwierdza stosowna adnotacja na tejże mapie. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest władny kwestionować mocy prawnej takiej mapy pochodzącej od właściwego organu administracji geodezyjnej i kartograficznej. Innymi słowy o ile inwestor spełni wymogi Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych w zakresie sporządzenia projektu zagospodarowania terenu na kopii mapy zasadniczej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co stwierdza klauzula właściwego organu, brak podstaw do podważania przez organ przebiegu zaznaczonych na mapie granic, co więcej jedynie w oparciu o twierdzenia strony przeciwnej.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego braku dostępu spornej inwestycji do drogi publicznej organ odwoławczy wskazał, że stosownie do § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Zgodnie z definicją drogi publicznej zawartą w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U z 2000 r., Nr 71, poz.838, według stanu na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę) podstawowym jej elementem jest "droga", która zgodnie z art. 4 pkt 2 ww. ustawy jest budowlą wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniem oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego i zlokalizowaną w pasie drogowym. Drogi publiczne, stosownie do art. 2 ust. 1 ww. ustawy, dzielą się na różne kategorie, a mianowicie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne.
Natomiast przez dostęp do drogi publicznej rozumieć należy bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności (np. służebności drogi koniecznej - art. 2 pkt 14 ustawy z dnia marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r., Nr 80, poz. 717, stan prawny na dzień wydania decyzji.). Powyższy przepis przewiduje zatem dwa alternatywne sposoby zapewnienia danej nieruchomości gruntowej pośredniego dostępu do drogi publicznej. Jednym z możliwych rozwiązań jest dostęp poprzez inną działkę, przy czym w tym przypadku konieczne jest obciążenie tej działki odpowiednią służebnością (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt. IV SA/Wa 1854/11).
Działki nr ew. [...] i [...] nie mają bezpośrednio dostępu do drogi publicznej. Jednocześnie podkreślono, co wynika jednoznacznie z treści Kw Nr [...], Dział III - "Prawa, Roszczenia i ograniczenia", że na działce nr ew. [...], w dniu [...] grudnia 2002 r., na podstawie aktu notarialnego została ustanowiona na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr ew.[...] służebność przejazdu i przechodu na całej działce nr ew. [...]. Powyższa działka o szerokości ok. 6 m połączona jest z drogą gminną nr 106040L Tym samym nie sposób uznać, aby sporne przedsięwzięcie w sposób rażący naruszało ww. regulację. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii braku dostępu działki nr ew. [...] do drogi publicznej należy zaznaczyć, że przedmiotowa nieruchomość poprzez działkę nr ew. [...], dla której ustanowiono służebność przejazdu i przechodu na działce nr ew. [...], posiada w sposób pośredni dostęp do drogi publicznej. Organ zauważył, że ww. działki nr ew. [...] i [...] tworzą jedną nieruchomość. Z uwagi na powyższe brak jest konieczności ustanowienia dla działki nr ew. [...] służebności przejazdu przez ww. działkę nr ew. [...]. Jednocześnie wyjaśniono, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa użyte w § 14 w ust. 1 rozporządzenia z dnia [...] kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pojęcie "jezdni" odnosi się do każdego pasa, po którym ma odbywać się dojazd, a w konsekwencji - że minimalnym wymaganiem dla takiego pasa jest szerokość 3 m (wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 646/08).
Działka nr ew. [...] po której odbywa się dojazd z działek nr ew. [...] i [...] do drogi publicznej posiada szerokość ok. 6 m, wobec czego ww. działka nr ew. [...], na której ustanowiono służebność przejazdu i przechodu spełnia wymagania przepisów prawa (w tym w szczególności w zakresie szerokości), w odniesieniu do pasów, po których ma odbywać się dojazd.
Nie może mieć znaczenia, podnoszony w odwołaniu zarzut nieuwzględnienia naruszenia przywołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ stwierdził, że naruszeń tych przepisów nie dopatrzył się w niniejszej sprawie. Sprzeciw jednej ze stron postępowania (uczestnika na prawach strony) wobec planowanej inwestycji nie może stanowić wyłącznej przesłanki uchylenia pozwolenia na budowę. Zarzuty skarżącego koncentrują się w dużej mierze na polemice z organem. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu, składając liczne pisma, w których domagał się wyjaśnienia podnoszonych kwestii. Zdaniem organu odwoławczego nie można skutecznie postawić zarzutu, że organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego stosownie do wymogu art. 77 § 1 k.p.a., co powoduje że uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie sposób odmówić waloru kompletności, jakiego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto brak jest, zdaniem organu podstaw do uznania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań nałożonych przez art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności - by nie zawierało wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Wbrew zarzutom strony skarżącej organ I instancji wyjaśnił w sprawie wszystkie istotne okoliczności sprawy, zgodnie z wymogami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Postępowanie wznowieniowe nie jest procedurą, przy pomocy której można wzruszyć wadliwą decyzję administracyjną w każdym przypadku. Możliwość taka istnieje tylko w przypadkach określonych w art. 145 § 1 k.p.a. W toku nadzwyczajnego postępowania administracyjnego nie stwierdzono istnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. W. domagał się uchylenia powyższej decyzji, zarzucając:
- dopuszczenie M. F.-B. do prowadzenia postępowania odwoławczego i przygotowania decyzji, mimo że już wcześniej ta sama osoba zajmowała się tą samą sprawą w postępowaniu odwoławczym, i ta wcześniejsza decyzja Wojewody z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie uchylenia decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2012 r. - przygotowana przez tę samą osobę - została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 13 stycznia 2015 sygn. akt II SA/Lu 560/14, zaś następnie skarga kasacyjna Wojewody została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 1229/15. W konsekwencji nadal ignorowany jest fakt, iż budowa studni na działce [...] w [...] wywołuje ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich, w tym nieruchomości skarżącego. Z tych względów Wojewoda, nie wyznaczając innej osoby do prowadzenia postępowania, naruszył przepis art. 24 § 3 k.p.a., gdyż nie zachował wszystkich warunków niezbędnych do wydania obiektywnego rozstrzygnięcia;
- odmowę uchylenia decyzji wbrew treści art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.;
- odmowę uchylenia decyzji wbrew faktowi braku niezbędności realizacji inwestycji, polegającej na budowie studni wraz z instalacjami, gdyż działka nr ew. [...] w [...] już jest podłączona do oddanej do użytkowania gminnej sieci wodociągowej o odpowiedniej przepustowości i mogącej dostarczać wodę dla spożycia przez ludzi;
- wydanie decyzji bez rozpoznania aktualnego stanu faktycznego i prawnego, w tym obowiązujących aktualnie przepisów prawa miejscowego;
- błędne informowanie wszystkich stron postępowania, że obszar oddziaływania inwestycji polegającej na wykonaniu zewnętrznej instalacji wodociągowej ze studni wraz z jej obudową oraz zewnętrznej instalacji energetycznej zasilającej pompę studni na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości N. gmina [...] mieści się w granicach ewidencyjnych działek [...] i [...] i nie wywołuje żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działek sąsiednich, co w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 1229/15 jest oczywistą nieprawdą;
- ignorowanie i rażące naruszenia treści - wiążących w sprawie - rozstrzygnięć sądów administracyjnych: wyroku z 13 stycznia 2015 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie sygn. akt II SA/Lu 560/14 oraz wyroku z 13 stycznia 2017 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 1229/15.
Skarżący zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art.6, art.7, art.8, art.9, art. 10 § 1, art. 24 § 3, art.28, art. 75 §1 i §2, art.76, art.77 §1 i §4, art. 78 §1, art.80, art. 104 §1 i §2, art.107 §3, art.145 §1 pkt 4 i 5§2, art. 149 § 2, art. 151 §1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak pełnego merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego, a także naruszenie przepisów prawa materialnego tj. ustawy Prawo budowlane, a w szczególności art. 3 pkt 20, art. 4, art. 5 ust.1 pkt 1d, pkt 2, 8 i 9, art. 7 ust.1 pkt 1, art. 18 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust.1 pkt 1 i 2, art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20, art.32 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 1 i 2, art. 34 ust.3 pkt 1, 2, 3b, 4, art. 35 ust. 1 i 3, art.81 ust.1 oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. § 14.1, § 26.1, § 30, § 31.1 pkt 3 i 5.
Ponadto zarzucił "naruszenie szeregu innych przepisów szczegółowo (...) niewymienionych w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy Prawo budowlane, Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisów innych prowadzi do wniosku, iż ze względu na rażące naruszenie przepisów przywołanych ustaw oraz obowiązujących przepisów prawa miejscowego, w tym zmienionego uchwalą Rady Gminy [...] z [...] czerwca 2017 r. Nr [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (Dziennik Urzędowy Województwa
L. z 2017 roku poz. 3374) powinno nastąpić uchylenie decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...], chociażby ze względu na przewidzianą aktualnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego funkcję drogową działki [...], na której jest studnia, a także ze względu na występujący aktualnie obowiązek podłączenia nieruchomości do wybudowanej sieci wodociągowej, a więc całkowicie odmiennie jak przyjmowano wcześniej - co w rezultacie nie pozwala automatycznie przyjmować, że w wyniku wznowienia może zapaść tylko taka sama decyzja".
W. W. wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi opisał szczegółowo przebieg postępowania w tej sprawie. Wskazał, że organy w postępowaniu wznowieniowym nie dokonały zgodnie z wytycznymi Sądu stosownej kontroli decyzji znak: [...] Tym samym doszło do naruszenia przez organy administracji art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podkreślił, że po wszczęciu postępowania pismem z [...] maja 2017 r. zgłosił uwagi i wnioski, podnosząc w szczególności, że działka nr ew. [...] w [...] jest podłączona do sieci wodociągowej od [...] lipca 2003 r., a więc faktycznie brak jest niezbędności budowy studni. Sieć wodociągowa Dz 90, przechodząca przez działkę [...] w [...], na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] marca 2017 r. sygn. akt II Ca [...], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w L. Lublin-Wschód z/s w Ś. z dnia [...] kwietnia 2016 r. sygn. akt I C [...], oraz na podstawie protokołu z [...] maja 2017 r. jest własnością Gminy [...]. W związku z tym nieruchomość inwestorów jest podłączona do gminnej sieci wodociągowej. Jednocześnie wyjaśnił, że przejęcie na własność sieci wodociągowej przez Gminę [...] mogłoby nastąpić znacznie wcześniej, gdyby Gmina [...] nie uchylała się od tego obowiązku. Fakt uchylania się od takiego obowiązku potwierdzone zostało decyzją Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów RLU [...] z [...] grudnia 2014 r. znak:RLU-411- [...]
Inwestorzy, ubiegając się o uzyskanie pozwolenia na budowę studni w 2012 roku wykonali projekt na nieaktualnych mapach. W ten sposób zatajono istotne fakty, między innymi to, że na nieruchomościach sąsiadujących z działkami [...] i [...] w [...] zaprojektowano już wcześniej (uzgodnienie ZUDP Starostwa L. nr [...] z [...] marca 2012 r.) kanalizację deszczową, z której to zbiornikami do gromadzenia nieczystości ciekłych koliduje aktualnie studnia. Natomiast obowiązkiem projektanta studni było sprawdzenie faktycznego stanu terenu objętego obszarem oddziaływania projektowanej studni.
Podkreślił, że jego nieruchomości (w tym działki [...] i [...]) leżą w terenie zabudowy zagrodowej, a więc ma prawo sfinalizować na nich zamiar wybudowania budynków i pomieszczeń do prowadzenia hodowli zwierząt, a co się z tym naturalnie wiąże, zorganizowanie niektórym zwierzętom swobodnego wybiegu w granicach wyznaczonych przez istniejącą linię ogrodzenia w granicach jego nieruchomości.
W ocenie skarżącego organy oparły się na nieaktualnych ustaleniach, dokonanych w przeszłości. Także oparcie się na rozwiązaniach projektowych, dokonanych przy błędnym założeniu, że obszar oddziaływania obiektu ogranicza się wyłącznie do obszaru nieruchomości inwestorów i nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich w sytuacji, kiedy założenie takie zostało uznane przez Sąd za błędne.
Wskazał, że decyzja Starosty L. z [...] listopada 2012 r. została wydana na podstawie zaświadczenia ZGK w [...] z dnia [...] października 2012 r. W związku z tym po tak znacznym upływie czasu (5 lat) stan obecny wymaga wiarygodnego i gruntownego sprawdzenia co do jego aktualności. Ponadto zaświadczenie to zostało wydane na podstawie przepisów prawa miejscowego, które z kolei jako niezgodne z ustawą zostały uchylone na wskutek wezwania dokonanego przez organ nadzoru, czyli Wojewodę. Zaznaczył, że możliwość legalnego korzystania z sieci wodociągowej występuje już od [...] lutego 2013 r., co potwierdza informacja o przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania z [...] lutego 2013 r. dostępna organom z urzędu (ponadto dołączona do odwołania jako załącznik 6). Organy administracji nie uwzględniły faktu, że treść prawa miejscowego w odniesieniu do nieruchomości inwestorów uległa istotnej zmianie na skutek uchwalenia w dniu [...] czerwca 2017r. przez Radę Gminy [...] zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Według skarżącego przedstawione przez niego dokumenty bez wątpienia potwierdzają fakt podłączenia działki nr ew. [...] do gminnej sieci wodociągowej, a więc tym samym odpadają wszelkie argumenty przemawiające za koniecznością budowy studni, w tym nieaktualne jest odwołanie się do wcześniejszych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dopuszczających w niektórych sytuacjach - w związku z brakiem sieci wodociągowej - realizację studni.
Nawet gdyby hipotetycznie zakładać brak odpowiedniej przepustowości odcinków sieci wodociągowych, to przedstawiona przez skarżącego ekspertyza biegłego sądowego (załącznik 5 do odwołania) taką ewentualność całkowicie wyklucza.
Ponadto skarżący zarzuca, że projekt budowlany został sporządzony na nieaktualnej mapie.
Mapa w istocie jest całkowicie nieprzydatna dla celów postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, między innymi ze względu na brak aktualizacji terenów sąsiednich, a te obowiązkowo powinny być jednak zaktualizowane, jako że inwestycja polegająca na budowie studni wywołuje ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Jednocześnie inwestycja wymaga zachowania minimalnych odległości od określonych elementów zagospodarowania tych sąsiednich nieruchomości - elementów istniejących i projektowanych.
Ponadto podniósł, że w projekcie, jak jest teraz wiadome, projektant błędnie ustalił, że obszar oddziaływania obiektu mieści się w granicach działek [...] i [...], będących własnością inwestorów. W związku z czym w konsekwencji błędnego założenia projektant zastosował w projekcie błędne rozwiązania i oparł się na niekompletnej mapie. Dlatego doszło do rażącego naruszenia przepisów Prawa budowlanego, w tym art.28 ust.2 Prawa budowlanego przy wydaniu decyzji, jak również do rażącego naruszenia art. 34 ust. 3 ze względu na istotne uchybienia projektu. Ze względu na rażące naruszenie wskazanych przepisów Prawa budowlanego decyzja powinna być uchylona. W szczególności dlatego, że na skutek pominięcia szeregu wymaganych w projekcie informacji - wcale nie można wykluczyć sytuacji - wystąpienia kolizyjności nieujawnionych w projekcie obiektów ze studnią, a także ujawnienia braku zachowania wymaganych przepisami minimalnych odległości studni i instalacji od pominiętych obiektów.
Dodatkowo wyjaśnił, że ostatnio doszło do uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwałą Rady Gminy [...] z [...] czerwca 2017 r. Nr [...] Uchwała jest opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z 2017 roku poz. 3374. Zmianami objęta jest też nieruchomość inwestorów, gdyż w § 62 ust.4 pkt 8 jest ona wprost wymieniana. Ponadto jak wynika z §17.1 punkt 1 uchwały obowiązuje podłączenie do sieci wodociągowej w przypadku jej wybudowania. A także zgodnie z § 62 ust.4 pkt 8 dla działki [...] ustalono przeznaczenie komunikacyjne dla obsługi terenu [...] Ze wskazanych względów treść decyzji z [...] lipca 2017 r. istotnie koliduje z uchwaloną zmianą miejscowego planu zagospodarowania w zakresie możliwości oraz wiążącego sposobu zagospodarowania terenu działki [...].
Decyzja Wojewody z dnia [...] października 2017 r. , ani też postanowienie z [...] listopada 2017 r. w sprawie jej uzupełnienia, wcale nie wyjaśniły zgłaszanych wcześniej uwag, ani też nie wyjaśniły wbrew wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a., dlaczego wskazywane przez skarżącego okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę.
Wojewoda wbrew faktom nie dostrzega w ogóle istnienia na nieruchomościach skarżącego obiektów budowlanych (istniejących, projektowanych lub wznoszonych), tak więc przedstawione w decyzji rozważania w sprawie o zachowanych minimalnych odległości właśnie od tych obiektów pozbawione są jakiejkolwiek realności i jakiegokolwiek sensu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu [...] maja 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego, w którym usprawiedliwił nieobecność na rozprawie czynnościami służbowymi.
W piśmie tym wskazał na brak kart 14, 15, 16 w aktach organu administracji I instancji oraz istotną wątpliwość, czy zawiadomienie z [...] maja 2017 roku znak: AB. [...] o wszczęciu postępowania jest właściwą formą procesową w sytuacji, kiedy zgodnie z art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego odmowa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia winna być poprzedzona czynnościami wymienionymi w art. 149 § 2 k.p.a. Podkreślił, że w aktach obecnych występuje inny egzemplarz projektu budowlanego, który różni się istotnie od tego, który występował wcześniej w aktach znak: IF- [...] oraz aktach sądowych sygn. akt II SA/Lu 560/14 i II OSK 1229/15. Różnica polega między innymi na tym, że w projekcie, który był w aktach II SA/Lu 560/ 14 i II OSK 1229/15 na mapie do celów projektowych obszar aktualizacji, dokonanej przez geodetę w październiku 2012 r. zaznaczony był wyraźnie kolorem żółtym. Obszar ten obejmował wyłącznie teren działek inwestorów, t.j. działek ewidencyjnych [...] i [...]. W takiej sytuacji zakres aktualizacji był bezsporny. Z nieznanych przyczyn projekt ten obecnie zastąpiono kopią innego niekompletnego egzemplarza projektu, w którym brak jest jednak zaznaczenia przez geodetę obszaru aktualizacji mapy. Ponadto organ administracji nie poinformował Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o tak istotnym fakcie, iż na wniosek skarżącego z [...] września 2017 r. prowadzone jest postępowanie w sprawie nieważności decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2012 r. znak: AB. 6740.4.229. 2012. Jej rozstrzygnięcie może mieć wpływ na ważność obecnego postępowania sądowego, a więc być może obecne postępowanie sądowe powinno być zawieszone z urzędu.
Wskazał także, że Sąd Najwyższy postanowieniem z [...] grudnia 2017 roku sygn. akt IV CSK [...](załącznik 1) odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Gminy [...] w przedmiocie złożenia oświadczenia woli o odpłatnym przejęciu wodociągu. Nie ma więc też żadnych racjonalnych podstaw do kwestionowania faktu, że działka nr ew. [...] podłączona jest do gminnej sieci wodociągowej. Nie można też faktycznie kwestionować, że z punktu technicznego sieć wodociągowa była gotowa do eksploatacji już od dnia [...] grudnia 2011 r., co potwierdza opinia biegłego sądowego (karty 28-34 akt II instancji).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.).
Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.
W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, że na podstawie art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć, jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa.
Oznacza to, że za przesądzony uznać należało pogląd NSA o przysługującym skarżącemu przymiocie strony z uwagi na położenie jego nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji. W ocenie tego Sądu , skarżący jako właściciel nieruchomości znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu, jako podmiot, którego poszanowanie interesów nakazuje art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, winien mieć możliwość sprawdzenia czy w związku z tą inwestycją w przyszłości na jego działkach nie będzie potrzeby wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych.
W związku z tym - po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - organ I instancji w dniu [...] maja 2017 r. zawiadomił strony postępowania (w tym także skarżącego) o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji wydanej z upoważnienia Starosty L. z dnia [...] listopada 2012 r. udzielającej [...] i A. Ł. pozwolenia na budowę zewnętrznej instalacji wodociągowej ze studni wraz z jej obudową oraz zewnętrznej instalacji zasilającej pompę studni na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości N. gm. [...]. Strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z aktami, uzyskania wyjaśnień oraz złożenia wniosków.
Na wstępie wyjaśnić należy, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości; ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w trybie zwykłym (zob. uchwała NSA z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02, ONSA 2003/3/86).
Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia możliwość wznowienia postępowania od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku dwóch przesłanek negatywnych. Przesłankami pozytywnymi są rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną i wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145 a § 1 k.p.a. podstaw prawnych wznowienia postępowania administracyjnego. Przesłankami negatywnymi jest przesłanka terminu - art. 146 § 1 k.p.a. oraz przesłanka dotycząca tego, że treść rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania odpowiadałaby treści decyzji ostatecznej - art. 146 § 2 k.p.a. Tryb wznowienia postępowania uruchamiany jest w wyniku wydania postanowienia na podstawie art. 149 § 1 i 2 k.p.a. Ten akt procesowy otwiera drogę do dalszego postępowania, którego przedmiotem jest badanie rzeczywistego zaistnienia podstawy wznowienia, jak i ocena skutków, jakie jej istnienie wywiera na rozstrzygnięcie sprawy. Postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania wydane zostało w dniu [...] marca 2013 r. (fakt bezsporny).
Bezsporna w sprawie niniejszej jest okoliczność nie brania udziału przez skarżącego (mimo przysługującego mu przymiotu strony, co wynika z powołanego wyżej wyroku NSA) w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę studni wraz z instalacjami, usytuowanej na działkach sąsiadujących z działkami skarżącego. Dlatego też po wznowieniu postępowania umożliwiono skarżącemu zapoznanie się z aktami, uzyskanie wyjaśnień oraz złożenie wniosków.
Jak wynika z akt administracyjnych w dniu [...] maja 2017 r. skarżący złożył pismo z wyjaśnieniami, zaś w dniu [...] sierpnia 2017 r. "przeglądał akta w zakresie mapy do celów projektowych" (k.29 i 32 verte akt I instancji).
Granice rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania wyznacza art. 149 § 2 K.p.a., według którego postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zatem po wznowieniu organ bada najpierw, czy zaistniały powoływane we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki tegoż wznowienia. Dopiero pozytywny efekt tego badania pozwala na przejście do kolejnego etapu, a więc zbadania prawidłowości ostatecznego rozstrzygnięcia.
W kolejnym etapie postępowania organ dokonuje weryfikacji ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, stosownie do dyspozycji cytowanego art. 149 § 2 k.p.a.
Etap badania zasadności decyzji ostatecznej może się zakończyć odmową jej uchylenia, uchyleniem i wydaniem rozstrzygnięcia co do istoty bądź stwierdzeniem, że ostateczna decyzja została wydana z naruszeniem prawa. I tak, zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Stosownie natomiast do art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wówczas organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.).
W sprawie niniejszej organy zbadały w sposób wyczerpujący prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem zgodności z art. 33 - 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) – powoływane także jako: "ustawa". Wskazały także na treść pisma Zakładu Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 2012 r., z którego wynikało, że w tamtym okresie brak było technicznych możliwości świadczenia usługi dostawy wody z sieci wodociągowej do nieruchomości inwestorów. Organy odniosły się także do odległości inwestycji od granic działek stanowiących własność skarżącego, uznając, że planowane usytuowanie studni nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu tych działek.
Do dokonania ponownego badania tych okoliczności organy były zobowiązane w ramach konieczności rozstrzygania na nowo o istocie sprawy administracyjnej, a to na skutek przyjęcia, że skarżący powinien być stroną w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Rozstrzygając ponownie sprawę organ odwoławczy w sposób szczegółowy odniósł się także do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w szczególności do zarzutu nieaktualności mapy, braku dostępu spornej inwestycji do drogi publicznej oraz naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi oraz pisma skarżącego z dnia [...] maja 2018 r. wskazać należy, że skarżący podnosi okoliczności, których w jego ocenie organy nie wzięły pod uwagę przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, a które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Wskazuje, że Sąd Najwyższy postanowieniem z 22 grudnia 2017 roku sygn. akt IV CSK 341/17 odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Gminy [...] w przedmiocie złożenia oświadczenia woli o odpłatnym przejęciu wodociągu. "Nie ma więc też żadnych racjonalnych podstaw do kwestionowania faktu, że działka nr ew. [...] podłączona jest do gminnej sieci wodociągowej. Nie można też faktycznie kwestionować, że z punktu technicznego sieć wodociągowa była gotowa do eksploatacji już od dnia [...] grudnia 2011 r., co potwierdza opinia biegłego sądowego".
Okoliczności te nie mogły mieć wpływu na treść decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę wobec faktu, że pozwolenie to wydane zostało w 2012 r. w związku z brakiem technicznych możliwości zapewnienia dostawy wody przez Zakład Gospodarki Komunalnej, co potwierdzone zostało stosownym zaświadczeniem ZGK, a ponadto faktem, że wyrok w sprawie złożenia oświadczenia woli przez Gminę [...] o odpłatnym przejęciu wodociągu wydany został w dniu [...] marca 2017 r. Nie ma także znaczenia okoliczność, że sieć ta była gotowa do eksploatacji już w dniu [...] grudnia 2011 r. , a możliwość legalnego korzystania z niej występuje już od [...] lutego 2013 r., skoro Gmina nią faktycznie nie dysponowała. Również nie mają wpływu na kwestionowane pozwolenie na budowę : treść korespondencji prowadzonej przez inwestorów ze Starostą L., treść pisma Starostwa Powiatowego z [...] września 2017 r. w sprawie nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt hodowlanych, jak również treść wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej przez Wojewodę i odpowiedzi Wojewody.
Niezasadny jest zarzut wydania decyzji bez rozpoznania aktualnego stanu faktycznego i prawnego, w tym obowiązujących aktualnie przepisów prawa miejscowego. Wskazać należy, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] nastąpiła w dniu [...] czerwca 2017 r. W ocenie Sądu nie można uznać tego faktu za nową okoliczność wymienioną jako jedną z przesłanek wznowienia postępowania.
Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. będzie zachodziła wówczas, gdy ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody nieznane organowi wydającemu decyzję są istotne dla sprawy, to znaczy dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na treść decyzji w kwestiach zasadniczych. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) należy rozumieć zatem jedynie taką okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2007 r., I OSK 429/06, LEX nr 348005; wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2005 r., I SA 1273/03, LEX nr 189198; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2007 r.,I SA/Wa 761/07, LEX nr 399169). Dodatkowo, jak wynika z brzmienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji i były nieznane organowi, który tą decyzję wydał.
Zdaniem Sądu, okoliczności zawarte w skardze nie są okolicznościami nowymi, nieznanymi organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie uchwała w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podjęta została po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
Co do zarzutu nieaktualności mapy do celów projektowych stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Na mapie dołączonej do akt administracyjnych znajduje się adnotacja uprawnionego geodety "Mapa aktualna na dzień [...].10.2012" opatrzona pieczęcią i podpisem tego geodety.
Skarżący zarzuca także ( w piśmie z dnia [...] maja 2018 r.), że "z nieznanych przyczyn projekt ten obecnie zastąpiono kopią innego niekompletnego egzemplarza projektu, w którym brak jest zaznaczenia przez geodetę obszaru aktualizacji mapy". Do tego zarzutu trudno jest odnieść się Sądowi, bowiem w aktach administracyjnych znajduje się kopia projektu, z poświadczeniem zgodności z oryginałem przez działającego z upoważnienia Starosty L. Zastępcę Naczelnika Wydziału Architektoniczno – Budowlanego.
Bezzasadny jest zarzut niewyłączenia od udziału w prowadzeniu postępowania odwoławczego (i przygotowania decyzji) M. F. – [...] która wcześniej zajmowała się tą samą sprawą.
Przesłanki wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu określone zostały w art. 24 k.p.a. W ocenie Sądu przesłanki te nie zachodzą w niniejszej sprawie. Pracownik, który brał udział w postępowaniu przed rozpoznaniem sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny dokonywał czynności tylko w zakresie dotyczącym przysługującego skarżącemu przymiotu strony. Skoro kwestia ta rozstrzygnięta została przez NSA, postępowanie administracyjne w zakresie wznowienia postępowania dotyczyło już tylko istnienia przesłanek pozwalających ocenić prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę.
Podnoszony przez skarżącego w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. zarzut braku kart 14, 15, 16 w aktach organu I instancji nie jest również zasadny. Umknęło bowiem uwadze skarżącego, że na kartach tych znajdują się zwrotne poświadczenia doręczenia stronom pisma Starostwa Powiatowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., a przypięte do odwrotnej strony tego pisma.
Organy orzekające w sprawie niniejszej nie naruszyły przepisów postępowania. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę odniósł się w sposób wyczerpujący do zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącego, zaś uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.
Końcowo podkreślić trzeba, że w żadnym przypadku przyznanie statusu strony skarżącemu w zakończonym decyzją ostateczną postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę nie może być utożsamiane z wadliwością samej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wznowienie postępowania jest bowiem instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli – postępowanie – w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne [za:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, warszawa 2005, s. 627).
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło