II SA/Lu 593/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. na decyzję Inne z dnia [...] sierpnia 2025 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Z. P. G. W. W. [...] z [...] r. nr [...]; II. zasądza od Inne na rzecz [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. kwotę 4587 (cztery tysiące pięćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 13 sierpnia 2025 r., znak: [...] Inne, po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Z. z dnia [...] r. Nr [...], znak: [...] w sprawie naliczenia za okres I kwartału 2024 r. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęć wód podziemnych przy ul. [...] studnia [...] [...], [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Do dnia 31.12.2023 r. w obrocie prawnym pozostawało pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z ujęć wód podziemnych przy ul. [...] i ul. [...] udzielone przez Starostę R. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] W dniu 27.09.2024 r. upoważnieni pracownicy Zarządu Zlewni w Z. przeprowadzili korespondencyjną kontrolę gospodarowania wodami podmiotu w zakresie poboru wód podziemnych z ujęć przy ul. [...] [...], [...], [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W dniu 3.12.2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Z. ustalił w formie informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej za okres I kwartału 2024 r. Nr [...] ZZ Z., OZ/I kwartał/2024 Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o. o. w R. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęć przy ul. [...] [...], [...], [...] Powołana informacja została doręczona Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z O. O. w R. w dniu 02.01.2025 r. W związku z powyższym Dyrektor Zarządu Zlewni w Z. w dniu 30.12.2024 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o. o. w R. administracyjnej kary pieniężnej za okres I kwartału 2024 r. za pobór wód podziemnych z ujęć przy ul. [...] [...], [...], [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Jak ustalił organ I instancji wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęć wód poziemnych przy ul. [...] i ul. [...] w R. zlokalizowanych na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] obręb R. M., gm. R. do celów wodociągu grupowego dla m. R., podmiot złożył w dniu 27.12.2023 r. (data wpływu 03.01.2024 r.) a więc 4 dni przed końcem obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. N. pozwolenie Przedsiębiorstwo uzyskało decyzją Nr [...] z dnia [...] znak: [...], która uzyskała przymiot ostateczności w dniu 06.06.2024 r. W dniu 17 kwietnia 2025 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Z. wydał decyzję Nr [...], w której została naliczona Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o. o. w R. za okres I kwartału 2024 r. administracyjna kara pieniężna w wysokości 32 320,00 zł za pobór wód podziemnych z ujęć przy ul. [...] [...], [...], [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W wyniku odwołania wniesionego przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w R. w sprawie orzekał Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L., który decyzją z dnia 13 sierpnia 2025 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o naliczeniu za okres I kwartału 2024 r. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 32320,00 zł za pobór wód podziemnych z ujęć wód podziemnych przy ul. [...] [...], [...] [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Jak wyjaśnił organ odwoławczy w sprawie niewątpliwym był fakt, że decyzja [...] z dnia 23.12.2013 r. wydana przez Starostę Ryckiego udzielająca Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. Sp. z o. o. w R. pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację ujęć zlokalizowanych przy ul. [...] i ul. [...] (dawniej [...]) oraz pobór wód podziemnych z tych ujęć, obowiązywała do 31.12.2023 r. Należy podkreślić fakt, iż Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. Sp. z o. o. wnioskiem z dnia 27.12.2023 r. (data wpływu do organu 03.01.2024 r.) wystąpiło do organu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęć wód podziemnych przy ul. [...] [...], [...], [...] a więc 4 dni przed końcem obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę Ryckiego. Pismem z dnia 10.01.2024 r. znak: [...] podmiot był wzywany do usunięcia braków formalnych w dokumentacji. Zgoda na wydłużenie terminu na uzupełnienie braków formalnych została udzielona przez Zarząd Zlewni w Z. pismem z dnia 10.01.2025 r. w odpowiedzi na pismo z dnia 26.01.2025 r. znak: [...] podmiotu ubiegającego się o pozwolenie wodnoprawne. W dniu 26.02.2025 r. podmiot ponownie zwrócił się do organu o wydłużenie terminu datowanego na dzień 15.03.2024 r. na usunięcie braków formalnych w związku z uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego, po czym organ wyraził zgodę na dokonanie powyższych czynności do dnia 29.04.2024 r. W związku z powyższym, nowe pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z ujęć wód podziemnych przy ul. [...] [...], [...], [...] zostało udzielone decyzją nr [...] z dnia [...] r. znak: [...], która uzyskała przymiot ostateczności w dniu 06.06.2024 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. nie zgodził się ze skarżącą, iż w błędny sposób organ wydający decyzję, zobowiązał skarżącą do posiłkowania się treścią art. 414 ust. 2 ustawy prawo wodne, podnosząc, że podmiot korzystający ze środowiska składając wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego powinien uwzględnić okres konieczny do wydania pozwolenia, biorąc pod uwagę wymagania stawiane przez ustawodawcę eksploatacji danej instalacji a w szczególności rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności. To prawda, że ustawodawca nie określił jednoznacznie terminu złożenia wniosku, lecz w nawiązaniu do powyższego odniesienia się do uchwały jak również do art. 414 ust. 2 w zw. z art. 389 pkt 1-3, pozwolenia wodnoprawne nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Ze zgromadzonych akt sprawy wynika, iż termin 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w art. 414 ust. 2 nie został dotrzymany. W świetle powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o. o. w R. złożyło wniosek niezbędny do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, lecz nastąpiło to w dniu 27.12.2023 r., czyli 4 dni przez upływem ważności dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego. Powyższy termin (4 dni) przed końcem starego pozwolenia był terminem nierealnym do wydania przez organ nowego pozwolenia wodnoprawnego. Dodatkowo ze zgromadzonych materiałów wynika, że złożony w dniu 27.12.2023 r. wniosek był niekompletny a dwukrotne zwracanie się do organu o wydłużenie terminu na uzupełnienie braków formalnych w dokumentacji, dodatkowo wydłużyło proces uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego. W związku z powyższym Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o. o. w R. od 01.01.2024 r. do momentu uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego korzystała z poboru wód bez pozwolenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy za chybiony uznał zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, polegający na rzekomym pominięciu przez organ I instancji braku zawinienia po stronie podmiotu w związku ze złożeniem wniosku o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, podkreślając, że organ I instancji wydający decyzję, w celu wnikliwego rozpatrzenia sprawy, przeprowadził szczegółową analizę przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, zaś w toku postępowania uwzględniono wszystkie okoliczności przedstawione przez stronę, jednak nie stwierdzono podstaw do uznania braku winy, co mogłoby skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L., odwołując się do treści art. 189f § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, wyjaśnił, że ustawodawca nie sformułował żadnych wskazówek w tym względzie. W szczególności nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy dokonywaniu oceny czy w danej sprawie mamy do czynienia ze znikomym naruszeniem prawa, czy też nie. Wagę naruszenia prawa należy zatem w tym wypadku oceniać kierując się tym, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną, wskazując że jeżeli konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna, lub wywołało (lub mogło wywołać) sporadyczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa nie jest znaczna jak również wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma. W niniejszej sprawie organ I instancji w prawidłowy sposób określił, iż charakter, waga i czas trwania tego konkretnego naruszenia wskazuje, że karę należało orzec w wysokości przewidzianej przepisami ustawy prawo wodne. Skarżąca w odwołaniu od decyzji wymierzającej administracyjna karę pieniężną, podkreśla, że jako podmiot profesjonalnie prowadzący działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę mieszkańców miasta i gminy R., nie wyrządził szkody oraz nie naruszył norm ochrony środowiska, a zaniechanie pobierania wód pozbawiłoby dostępu do wody ok 10 000 mieszkańców na co Spółka w żaden sposób nie mogła sobie pozwolić. W związku z powyższym Spółka miała pełną świadomość faktu korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, co należy uznać za godzące w system ochrony zasobów wodnych oraz ocenić za naganne działanie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. Sp. z o.o., jako podmiot uczestniczący w obrocie gospodarczym, powinno mieć świadomość, że korzystanie z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego wiąże się z konsekwencjami prawnymi, w tym z możliwością nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie obowiązujących przepisów. Przedsiębiorstwo nie posiada statusu jednostki uprzywilejowanej ani szczególnych uprawnień, które zwalniałyby je z odpowiedzialności prawnej lub administracyjnej. W związku z powyższym, zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie znajdują podstaw do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Decyzja Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. z dnia 13 sierpnia 2025 r. została zaskarżona przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w R. (dalej także jako: "Spółka" lub "skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze decyzji zarzucono naruszenie: • art. 189f § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - poprzez błędną i swobodną jego interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu, • art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieustalenie faktycznego stanu sprawy (prawdy obiektywnej) przez nieuwzględnienie charakteru działalności skarżącej w zakresie obowiązku zaopatrywania ludności w wodę oraz nieuwzględnienie z urzędu zarówno interesu społecznego jak i interesu strony i uznanie, że niemożność zaprzestania pobierania przez skarżącą wód podziemnych bez aktualnego po zezwolenia wodnoprawnego nie stanowiła przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, pomimo faktu, że skarżąca z uwagi na zadania jakie wykonuje, zaprzestając pobierania wody z końcem obowiązywania zezwolenia wodnoprawnego, pozbawiałyby dostępu do bieżącej wody wszystkich mieszkańców miasta i gminy R., czym mogłaby doprowadzić do daleko idących negatywnych skutków bijących bezpośrednio w zdrowie, życie i bezpieczeństwo ludzi jak i mogących wywołać bezpośrednie i znaczące zagrożenie dla środowiska, • art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zupełne pominięcie w decyzji konsekwencji jakie wywołałoby zaprzestanie pobierania przez skarżącą wód podziemnych bez aktualnego pozwolenia wodnoprawnego a odniesie nie się jedynie do faktu, że skarżąca z uwagi na fakt, że jest profesjonalnym podmiotem świadczącym usługi wodociągowo kanalizacyjne powinna mieć wiedzę w zakresie obowiązujących przepisów, co wprost przeczy zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, • art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, poprzez zupełne pominięcie w uzasadnieniu decyzji odniesienia się do oko liczności jakie byłyby następstwem wypełniania przez skarżącą normy prawnej, za której złamanie skarżąca została ukarana olbrzymimi jak na jej możliwości karami pieniężnym. Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zasadnicza wadliwość orzekania w sprawie polegała na niedostatecznym wyjaśnieniu i rozpatrzeniu przez organy kwestii możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Zaskarżonym rozstrzygnięciem Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. utrzymał w mocy decyzję w sprawie naliczenia za okres I kwartału 2024 r. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 32320,00 zł za pobór wód podziemnych z ujęć wód podziemnych przy ul. [...] [...], [...], [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego. Prawnomaterialną podstawę decyzji stanowił art. 472aa ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm. – dalej jako: "prawo wodne" lub "p.w."), zgodnie z którym administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodno prawnej. Pobór wód podziemnych stanowi rodzaj usługi wodnej, na którą wymagane jest pozwolenie wodnoprawne (art. 35 ust. 3 pkt 1 i art. 389 pkt 1 p.w.). Spółka do dnia 31 grudnia 2023 r. posiadała pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z ujęć wód podziemnych przy ul. [...]. Z ustaleń organów wynika, że Spółka z wnioskiem o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych wystąpiła pismem z dnia 27 grudnia 2023 r., które wpłynęło do organu 3 stycznia 2024 r. N. pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z ujęć wód podziemnych przy ul. [...] [...], [...], [...] zostało udzielone decyzją z dnia 16 maja 2024 r. Nr [...], znak: [...], która uzyskała przymiot ostateczności w dniu 6 czerwca 2024 r. Z powyższego wynika, że w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 5 czerwca 2024 r. Spółka dokonywała poboru wód podziemnych bez odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego. Przy takich uwarunkowaniach spełnione zostały co do zasady przesłanki, od których art. 472aa ust. 1 pkt 2 p.w. uzależnia wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczności te nie były w sprawie sporne, a istniejący pomiędzy stronami spór prawny dotyczył kwestii prawidłowości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, o której nowa w art. 189f § 1 k.p.a. Spółka stoi na stanowisku, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy spełnione zostały przesłanki odstąpienia określone w ww. przepisie. Zdaniem organów, nie było podstaw do zastosowania analizowanej instytucji. Art. 189f k.p.a. reguluje dwa odrębne mechanizmy odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Pierwszym jest obligatoryjne odstąpienie (§ 1), mające zastosowanie w dwóch przypadkach: po pierwsze, gdy waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa; po drugie, gdy za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Drugi mechanizm ma już charakter fakultatywny - zgodnie z § 2 analizowanego artykułu, w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: (1) usunięcie naruszenia prawa lub (2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 189f § 2 k.p.a. Specyfika analizowanej sankcji administracyjnej wyklucza zastosowanie art. 189f § 2 k.p.a., albowiem biorąc pod uwagę rodzaj naruszonego obowiązku oraz fakt, że ten sam organ udziela pozwolenia wodnoprawnego, kontroluje jego posiadanie i orzeka o karze administracyjnej za brak pozwolenia, nie jest zdaniem Sądu możliwe zastosowanie tego mechanizmu w rozpoznawanej sprawie. Natomiast w sprawie organy w ogóle nie dokonały analizy możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Kwestia stosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. nie była w szczególności przedmiotem badania przez organ I instancji, który nie wezwał strony do złożenia wyjaśnień dotyczących przesłanek określonych w tym przepisie, co mogłoby w sposób jednoznaczny wykluczyć możliwość zastosowania tego mechanizmu odstąpienia od wymierzenia kary. Brak wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie istnienia okoliczności, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. oraz nierozpatrzenie sprawy w kontekście możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi o wadliwości decyzji organów obu instancji. Do rozważenia pozostaje również kwestia tego, czy w rozpoznawanej sprawie były podstawy do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W tym przedmiocie należy tytułem wstępu poczynić kilka uwag natury ogólnej. W wyniku nowelizacji ustawy - Prawo wodne (art. 13 pkt 21 i 32 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry; Dz. U. z 2023 r. poz. 1963) zmienił się mechanizm sankcjonowania korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia. Miejsce dotychczas stosowanej opłaty podwyższonej (art. 280 pkt 1) zastąpiła administracyjna kara pieniężna (art. 472aa ust. 1 pkt 2 p.w.). Trzeba jednak mieć na uwadze, że na gruncie poprzedniego stanu prawnego w orzecznictwie i doktrynie ugruntował się pogląd, iż opłata podwyższona stanowi rodzaj administracyjnej kary pieniężnej, co więcej - do której mają zastosowanie ogólne reguły wymierzenia administracyjnych kar pieniężnych, czyli przepisy działu IVa k.p.a. Ma to takie znaczenie, że aktualność zachowała znaczna część argumentacji sądów administracyjnych wyrażana na tle spraw dotyczących ustalenia opłaty podwyższonej, w odniesieniu do zastosowania reguł i zasad wymierzania administracyjnych kar pieniężnych. W szczególności - w warstwie argumentacyjnej (a nie formalnej - z uwagi na zmianę stanu prawnego) aktualność zachowała uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2011 r. (II OPS 2/11), dotycząca wymierzania opłat podwyższonych na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Jakkolwiek sentencja uchwały nie ma mocy wiążącej w sprawach dotyczących sankcji za brak pozwolenia wodnoprawnego, z uwagi na zmianę stanu prawnego, to aktualna pozostaje część argumentacji użyta w uzasadnieniu uchwały. W szczególności aktualne pozostaje wskazanie na konieczność innego traktowania przypadków, w których dany podmiot rozpoczyna działalność wiążącą się z korzystaniem ze środowiska (w analizowanym przypadku - z usług wodnych) bez wymaganego pozwolenia oraz przypadków, w których podmiot korzystający dysponował wymaganym pozwoleniem, wydanym na czas oznaczony, które wygasło po upływie tego okresu czasu, a następnie nadal korzysta ze środowiska (z usług wodnych), w takim samym zakresie, w toku postępowania w sprawie uzyskania nowego pozwolenia. To właśnie druga grupa przypadków budziła i budzi wątpliwości dotyczące wykładni i stosowania przepisów statuujących sankcje administracyjne za korzystanie ze środowiska (z wód) bez wymaganego prawem pozwolenia. Aktualne pozostaje stwierdzenie NSA, że jakkolwiek niewydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia przez właściwy organ w terminie ustawowym nie wyłącza zastosowania sankcji administracyjnej, to jednak rozważając wymierzenie sankcji nie można abstrahować od przyczyn braku pozwolenia oraz okoliczności prawnych i faktycznych, które spowodowywały opóźnienie w rozpoznaniu wniosku o udzielenie pozwolenia. Zwolnienie danego podmiotu z sankcji administracyjnej musi być traktowane jako sytuacja wyjątkowa, stosowana po dokonaniu indywidualnej oceny wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Dopiero łączna ocena tych okoliczności pozwala na sformułowanie oceny czy w danej sprawie zastosowanie sankcji administracyjnej nie będzie sprzeczne z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP). Do tych okoliczności należy w szczególności zaliczyć posiadanie w poprzednim okresie przez podmiot korzystający ze środowiska (z wód) wymaganego pozwolenia, termin wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia oraz spełnienia wymagań przewidzianych dla wniosku, przebieg postępowania w tej sprawie, a także brak naruszenia zasad ogólnych prawa ochrony środowiska (w analizowanym przypadku - zasad ogólnych korzystania z wód - realizacji usług wodnych). Ratio legis instytucji odstąpienia, uregulowanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. tkwi w łagodzeniu skutków sztywnego charakteru norm statuujących sankcje administracyjne (naruszenie normy sankcjonowanej, statuującej określony obowiązek administracyjny prowadzi do zastosowania normy sankcjonującej, skutkującego wymierzeniem administracyjnej kary pieniężnej, której wysokość jest w wielu przypadkach sztywno, ściśle określona przez ustawodawcę). Z istoty swojej zatem mechanizm odstąpienia od wymierzenia kary musi opierać się na analizie konkretnych, szczegółowych okoliczności konkretnej sprawy administracyjnej. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że stosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (inaczej niż w przypadku § 2 tego artykuły) nie opiera się na uznaniu administracyjnym, lecz na innych elementach luzu decyzyjnego organu, o zupełnie innym charakterze. O ile przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" jest dość ścisła (precyzyjna), o tyle druga z przesłanek - "znikomość naruszenia prawa" stanowi tzw. pojęcie niedookreślone. Charakterystyczną cechą tego narzędzia regulacji prawnej jest właśnie konieczność indywidualizacji. Pojęcia niedookreślone nie poddają się abstrakcyjnemu definiowaniu - ich treść jest zawsze ustalana w odniesieniu do konkretnego przypadku, wymaga uwzględnienia konkretnych okoliczności indywidualnej sprawy. Potwierdza to tezę, że ewentualne zastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w oparciu o art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., wymaga rozważenia w odniesieniu do konkretnych okoliczności indywidualnej sprawy, czy ziściły się przesłanki określone w tym przepisie, w tym przesłanka "znikomości naruszenia prawa". W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych, dotyczącym kontroli decyzji wymierzających na podstawie art. 472aa p.w. administracyjne kary pieniężne za korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia szeroko wykorzystywana jest argumentacja odnosząca się do sankcji wymierzanej w poprzednim stanie prawnym tj. opłaty podwyższonej (art. 280 p.w. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.), jak również wyrażana w innych sprawach, w których zastosowanie znajduje art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W orzecznictwie tym ugruntował się już pogląd, że ocena przesłanki istotności naruszenia prawa jako elementu zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Waga naruszenia prawa jest znaczna, jeżeli konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Podkreśla się również konieczność uwzględnienia indywidualnych okoliczności i przyczyn braku pozwolenia wydanego na kolejny okres, w którym dany podmiot korzysta z wód w takim zakresie, jak w oparciu o poprzednio udzielone pozwolenie, w tym okoliczności związanych z datą złożenia wniosku o nowe pozwolenie i czasem trwania postępowania administracyjnego w tym przedmiocie (por. przykładowo: wyroki NSA z 26 marca 2025 r., III OSK 1695/23; z 14 maja 2025 r., III OSK 108/22; z 27 maja 2025 r., III OSK 1598/23; z 11 lipca 2023 r., III OSK 2544/21; wyroki WSA w Białymstoku z 7 października 2025 r., II SA/Bk 969/25, II SA/Bk 972/25, II SA/Bk 974/25, II SA/Bk 975/25, II SA/Bk 979/25, II SA/Bk 981/25, II SA/Bk 982/25, II SA/Bk 1190/25, II SA/Bk 1193/25, II SA/Bk 1195/25; z 9 października 2025 r., II SA/Bk 970/25, II SA/Bk 971/25, II SA/Bk 976/25, II SA/Bk 977/25, II SA/Bk 978/25, II SA/Bk 983/25, II SA/Bk 1191/25, II SA/Bk 1192/25; z 14 października 2025 r., II SA/Bk 1286/25; z 23 października 2025 r., II SA/Bk 1329/25; wyroki WSA w Bydgoszczy z 20 sierpnia 2025 r., II SA/Bd 241/25 i II SA/Bd 242/25; wyrok WSA w Gdańsku z 23 lipca 2025 r., II SA/Gd 224/25; wyrok WSA w Poznaniu z 24 lipca 2025 r., IV SA/Po 499/25; wyrok WSA w Rzeszowie z 17 czerwca 2025 r., II SA/Rz 304/25; wyroki WSA w Szczecinie z 4 września 2025 r., II SA/Sz 347/25 i z 18 września 2025 r., II SA/Sz 348/25). Z przywołanego orzecznictwa sądów administracyjnych na tle zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że ocena czy naruszenie prawa miało charakter istotny czy znikomy wymaga odniesienia do elementów przedmiotowych i podmiotowych danej sprawy. W aspekcie przedmiotowym kluczowe jest naruszenie dobra chronionego. Dobro chronione wyznacza norma sankcjonowana, za której naruszenie wymierzana jest sankcja, określona w normie sankcjonującej. W analizowanym przypadku norma sankcjonowana to ta, która statuuje obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne (art. 389 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w.). Powstaje zatem zasadnicze pytanie, czym jest dobro chronione przez obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne jako jeden z rodzajów zgody wodnoprawnej (art. 388 ust. 1 pkt 1 p.w.), stanowi jeden z instrumentów zarządzania zasobami wodnymi (art. 11 pkt 2 p.w.). Trzeba zatem przyjąć, że dobrem chronionym normą sankcjonowaną (statuującą obowiązek uzyskania pozwolenia) jest przed wszystkim ochrona zasobów wodnych, ale również porządek korzystania z zasobów wodnych w sposób gwarantujący zachowanie i ochronę wartości determinujących zarządzanie zasobami wodnymi wymienionych w art. 10 p.w. oraz wyrażonych w przepisach statuujących ogólne zasady korzystania z wód i realizacji usług wodnych (dział II rozdział I, art. 29 i n. prawa wodnego). Pozwolenia wodnoprawne na korzystanie z wód poprzez usługi wodne mają na celu uporządkowanie korzystania z zasobów wodnych, poddanie wstępnej (uprzedniej, ex ante) kontroli korzystania z zasobów wodnych, tak aby zapewnić ochronę ww. wartości determinujących zarządzanie zasobami wodnymi. Z pewnością zatem nie można przyjąć tezy, że pozwolenie wodnoprawne stanowi tylko element formalny, niemający znaczenia w perspektywie oceny skutków naruszenia prawa. Wręcz przeciwnie, brak pozwolenia jest jedną z przesłanek wskazujących wstępnie na istotność naruszenia prawa, wymagającą jednak dalszej analizy w oparciu o pozostałe przesłanki. Aktualne pozostaje przywołane wyżej stanowisko wyrażone na gruncie poprzedniego stanu prawnego, że odstąpienie od wymierzenia sankcji administracyjnej za brak pozwolenia musi być traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe. Nie można deprecjonować wartości pozwolenia wodnoprawnego jako instrumentu formalnego regulacji korzystania z zasobów wodnych. Z perspektywy przedmiotowej istotny jest również element ekonomiczny. Do instrumentów zarządzania zasobami wodnymi zalicza się również opłaty za usługi wodne (art. 11 pkt 3 p.w.). Podmiot korzystający z usług wodnych bez wymaganego prawem pozwolenia uiszcza wprawdzie opłatę zmienną (ustalaną w sposób określony w art. 272 ust. 4a, ust. 5a albo ust. 6b p.w.), lecz nie uiszcza opłaty stałej (art. 271 ust. 1 p.w.). Brak pozwolenia skutkuje zatem brakiem możliwości skorzystania z jednego z instrumentów zarządzania zasobów wodnych i utratą dochodu publicznego z opłaty stałej. Jest to zarazem pewna korzyść uzyskiwana przez podmiot korzystający z usług wodnych bez pozwolenia. Jak już wskazano wyżej, orzecznictwo zwraca również uwagę na aspekt proporcjonalności - ważenia dóbr - czy kara będzie proporcjonalna. Wobec wspomnianej "sztywności" regulacji statuujących administracyjne kary pieniężne, instytucja odstąpienia (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) może stanowić narządzie gwarantujące zachowanie proporcjonalności sankcji. Konieczność uwzględnienia aspektu proporcjonalności sankcji wymaga odmiennego podejścia do różnych postaci naruszenia obowiązku uzyskania pozwolenia na usługi wodne. Z uwagi na wymogi proporcjonalności nie można jednakowo traktować przypadków: (1) gdy dany podmiot rozpoczął działalność kwalifikowaną jako usługi wodne (korzystanie z wód) całkowicie bez pozwolenia; (2) gdy korzystał uprzednio z wód, ale pozwolenie wygasło na skutek upływu czasu i w ogóle zaniechał wystąpienia o nowe pozwolenie; (3) gdy wystąpił o uzyskanie nowego pozwolenia, ale uczynił to zbyt późno - nie dając organowi szans na rozpoznanie wniosku w rozsądnym terminie, uwzględniając skomplikowany pod względem faktycznym charakter spraw dotyczących udzielenia pozwolenia wodnoprawnego konieczność analizy operatu wodnoprawnego); (4) wreszcie takiego, w którym podmiot korzystający dotychczas z wcześniej udzielonego pozwolenia, złożył wniosek o uzyskanie nowego pozwolenia w rozsądnym terminie, ale na skutek długotrwałego rozpatrywania wniosku doszło do sytuacji, w której korzystano z usługi wodnej bez pozwolenia do czasu uzyskania nowego pozwolenia. Zastosowanie zasady proporcjonalności w wymierzaniu sankcji wymaga uwzględnienia elementów indywidualnej sprawy, które mają charakter podmiotowy. W tym aspekcie należy brać pod uwagę charakter działalności prowadzonej przez dany podmiot. W perspektywie oceny zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary istotne znaczenie ma charakter działalności danego podmiotu - czy jest to działalność konieczna w tym sensie, że wiąże się z zaspokajaniem podstawowych potrzeb społeczeństwa i która w związku z tym musi być prowadzona w sposób ciągły (nieprzerwany), ze względu na podstawowy charakter tych potrzeb. Z drugiej jednak strony podmiot, który świadczy takie usługi musi być traktowany jako profesjonalista, który powinien działać z zachowaniem należytej staranności. Należyta staranność wymaga dbania o to, aby działalność była prowadzona zgodnie z wymogami określonymi w obowiązujących przepisach, w tym w związku z wymogiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Podmiot, który prowadzi działalność w zakresie zaspokajania wskazanych wyżej podstawowych potrzeb społeczeństwa musi mieć przecież pełną świadomość, że działalność ta wymaga posiadania aktualnego pozwolenia. W związku z tym jednym z podstawowych obowiązków tego podmiotu jest podjęcie w odpowiednim (racjonalnym) terminie działań w celu uzyskania nowego pozwolenia (względnie skorzystania z możliwości przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia - art. 414 p.w.). W perspektywie oceny czy waga naruszenia prawa przez brak pozwolenia wodnoprawnego miała charakter istotny, czy znikomy znaczenie ma także to, czy dany podmiot złożył wniosek o uzyskanie nowego pozwolenia w rozsądnym terminie, a korzystanie z wód bez pozwolenia było skutkiem długotrwałego rozpatrywania wniosku. Wszystkie powyższe uwagi prowadzą do konkluzji, że ewentualne zastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) w odniesieniu do sankcji za brak pozwolenia wodnoprawnego (art. 472aa ust. 1 p.w.) musi opierać się na starannym ważeniu wszystkich kolidujących wartości i dóbr prawnie chronionych. Proces ważenia tych wartości ma z istoty swojej charakter zindywidualizowany, oparty na analizie szczególnych okoliczności konkretnej rozpatrywanej sprawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że organy dokonały wadliwej oceny przesłanek odstąpienia od wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Po pierwsze w sprawie nie budzi wątpliwości, że została spełniona przesłanka zaprzestania naruszania prawa. Skoro czynem sankcjonowanym w rozpoznawanej sprawie był pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, to naruszenie to ustało z dniem, w którym skarżący uzyskał pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją nr [...] z dnia 16 maja 2024 r. znak: [...], która uzyskała przymiot ostateczności w dniu 6 czerwca 2024 r. Już w dacie orzekania w przedmiocie sankcji administracyjnej przez organ I instancji ziściła się przesłanka zaprzestania naruszania prawa. Analogiczny pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. przykładowo: wyrok NSA z 14 maja 2025 r., III OSK 108/22). Po drugie, organy dokonały nieprawidłowej, niepełnej oceny stanu faktycznego sprawy pod kątem zaistnienia przesłanki "znikomości wagi naruszenia prawa". Jak wskazano już wyżej zastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) w odniesieniu do sankcji za brak pozwolenia wodnoprawnego (art. 472aa ust. 1 p.w.) musi opierać się na starannym wyważeniu wszystkich kolidujących wartości i dóbr prawnie chronionych. W sprawie argumentacja organów w tym zakresie sprowadziła się w istocie do dwóch kwestii, a mianowicie do wytknięcia Spółce faktu nie skorzystania z możliwości przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 414 ust. 2 p.w. oraz tego, że Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. Sp. z o.o., jako podmiot uczestniczący w obrocie gospodarczym, powinno mieć świadomość, że korzystanie z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego wiąże się z konsekwencjami prawnymi, w tym z możliwością nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie obowiązujących przepisów. W kwestii możliwości zastosowania art. 414 p.w. argumentacja organów sprowadza się do stwierdzenia, że Spółka nie skorzystała z możliwości przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 414 ust. 2 p.w. Argument jest o tyle chybiony, że organy w ogóle nie wzięły pod uwagę tego, czy była możliwość skorzystania z analizowanej instytucji prawnej. Przedłużenie okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 414 p.w. opiera się na założeniu, że nie uległy zmianie warunki korzystania z wód (realizacji usług wodnych), na co jednoznacznie wskazuje treść ust. 3 i 6 tego artykułu (nieaktualność warunków stanowiących podstawę sporządzenia poprzedniego operatu wyklucza możliwość przedłużenie okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia). Organy nie dokonały żadnych ustaleń w tym zakresie, co nie daje podstaw do uznania, iż w sprawie istniała możliwość skorzystania przez Spółkę z możliwości, jakie daje art. 414 ust. 2 p.w. Niewątpliwie skarżący jako spółka prawa handlowego, uczestnicząca w obrocie gospodarczym i prowadząca działalność w zakresie zaopatrzenia ludności w wodę, powinien być traktowany jako profesjonalista, działający z zachowaniem należytej staranności. Podmiot, który prowadzi działalność w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb bytowych społeczeństwa musi mieć świadomość, że działalność ta wymaga posiadania aktualnego pozwolenia wodnoprawnego. Wzgląd na profesjonalny charakter działalności prowadzonej przez Spółkę nie jest więc okolicznością, która przemawiałaby za możliwością odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Jednakże jest to tylko jedna z okoliczności, które powinien uwzględnić organ przy rozpatrywaniu możliwości odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, o którym mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Jak już wskazywano ocena czy naruszenie prawa miało charakter istotny czy znikomy wymaga odniesienia do wszystkich elementów indywidualnych przedmiotowych i podmiotowych danej sprawy oraz wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Organ poprzestając jedynie na podkreśleniu profesjonalnego charakteru działalności prowadzonej przez Spółkę uchylił się w istocie od wszechstronnego i wnikliwego rozpatrzenia możliwości odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Organ przy ocenie możliwości odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pominął te wszystkie przywoływane wyżej okoliczności o charakterze podmiotowym i przedmiotowym, które powinny zostać uwzględnione przy rozpatrywaniu możliwości zastosowania instytucji z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W szczególności w tym aspekcie należało wziąć pod uwagę charakter działalności prowadzonej przez dany podmiot. W perspektywie oceny zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary istotne znaczenie ma charakter działalności danego podmiotu - czy jest to działalność konieczna w tym sensie, że wiąże się z zaspokajaniem podstawowych potrzeb społeczeństwa i która w związku z tym musi być prowadzona w sposób ciągły (nieprzerwany), ze względu na podstawowy, bytowy charakter tych potrzeb. Organ nie uwzględnił charakteru działalności prowadzonej przez skarżącego, która w kontekście zaistniałego deliktu, dotyczyła zaopatrzenia w wodę mieszkańców miasta i gminy R., a więc jako dotycząca zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych ludności, nie mogła zostać swobodnie przerwana. Po drugie, jak już wyżej wskazywano, z uwagi na wymogi proporcjonalności nie można jednakowo traktować przypadków: (1) gdy dany podmiot rozpoczął działalność kwalifikowaną jako usługi wodne (korzystanie z wód) całkowicie bez pozwolenia; (2) gdy korzystał uprzednio z wód, ale pozwolenie wygasło na skutek upływu czasu i w ogóle zaniechał wystąpienia o nowe pozwolenie; (3) gdy wystąpił o uzyskanie nowego pozwolenia, ale uczynił to zbyt późno - nie dając organowi szans na rozpoznanie wniosku w rozsądnym terminie, uwzględniając skomplikowany pod względem faktycznym charakter spraw dotyczących udzielenia pozwolenia wodnoprawnego konieczność analizy operatu wodnoprawnego); (4) wreszcie takiego, w którym podmiot korzystający dotychczas z wcześniej udzielonego pozwolenia, złożył wniosek o uzyskanie nowego pozwolenia w rozsądnym terminie, ale na skutek długotrwałego rozpatrywania wniosku doszło do sytuacji, w której korzystano z usługi wodnej bez pozwolenia do czasu uzyskania nowego pozwolenia. Nie można bowiem tak samo traktować przypadków, w których dany podmiot rozpoczyna działalność wiążącą się z korzystaniem ze środowiska (w analizowanym przypadku - z usług wodnych) bez wymaganego pozwolenia oraz przypadków, w których podmiot korzystający dysponował wymaganym pozwoleniem, wydanym na czas oznaczony, które wygasło po upływie tego okresu czasu, a następnie nadal korzysta ze środowiska (z usług wodnych), w takim samym zakresie, w toku postępowania w sprawie uzyskania nowego pozwolenia. Posiadanie w poprzednim okresie przez podmiot korzystający ze środowiska (z wód) wymaganego pozwolenia pozostaje zawsze istotną okoliczności, która należy uwzględnić przy dokonywaniu oceny czy waga danego naruszenia była istotna, czy też znikoma. W przypadku skarżącego okres poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego był nie tylko bardzo krótki, ale wręcz miał charakter epizodyczny, na tle poboru tych wód w sposób zgodny z prawem, tj. na podstawie posiadanego pozwolenia wodnoprawnego. Po trzecie przy ocenie przesłanki istotności naruszenia prawa jako elementu zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, pierwszoplanowe znaczenia ma ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Waga naruszenia prawa jest znaczna, jeżeli konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Nie deprecjonując więc wartości pozwolenia wodnoprawnego jako instrumentu formalnego regulacji korzystania z zasobów wodnych oraz dostrzegając, że pozwolenie wodnoprawne, jako szczególny rodzaj zgody wodnoprawnej (art. 388 ust. 1 pkt 1 p.w.), stanowi jeden z instrumentów zarządzania zasobami wodnymi (art. 11 pkt 2 p.w.) i chroni tym samym porządek korzystania z zasobów wodnych w sposób gwarantujący zachowanie i ochronę wartości determinujących zarządzanie zasobami wodnymi, należy jednak przyjąć, że celem tych przepisów, analogicznie jak i pozostałych regulacji prawa wodnego, jest przede wszystkim ochrona zasobów wodnych. W tym kontekście organy powinny zatem ocenić czy zaistniałe naruszenie, tj. pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 5 czerwca 2024 r. bez wymaganego pozwolenia, w ogóle wywołało czy też mogło wywołać negatywne skutki w zakresie ochrony zasobów wodnych. Po czwarte organy przy ocenie tych okoliczności powinny także uwzględnić publicznoprawny status skarżącej Spółki, która jest wprawdzie spółką prawa handlowego, ale jest również spółką komunalną, świadczącą usługi w postaci zaopatrzenia ludności w wodę. Po piąte przy ocenie możliwości odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organy powinny także ocenić czy i jakie znaczenie ma to, że Spółka z żądaniem wydania nowego pozwolenia wystąpiła dopiero wnioskiem z dnia 27 grudnia 2023 r. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnotował fakt, że Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w R. Sp. z o. o. wnioskiem z dnia 27.12.2023 r. (data wpływu do organu 03.01.2024 r.) wystąpiło do organu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęć wód podziemnych przy ul. [...], jednakże okoliczności tych nie oceniono w kontekście możliwości odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Co więcej ani z ustaleń organu, ani z przedstawionych akt administracyjnych, nie wynika, co oznacza sformułowanie, że Spółka wystąpiła wnioskiem z dnia 27.12.2023 r., w szczególności zaś czy oznacza to po prostu, że w tym dniu wniosek został nadany w urzędzie pocztowym. Analogicznie organ nie wyjaśnił także czy fakt wzywania Spółki do usunięcia braków formalnych w dokumentacji dotyczącej wniosku o wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego spowodowany był brakami istniejącymi po stronie wnioskodawcy, czy też, jak wskazywała to strona skarżąca na rozprawie, niemożnością odnalezienie potrzebnych dokumentów w archiwum samego organu. Jeżeli organ zarzucał, że wniosek strony był niekompletny to powinien precyzyjnie i jednoznacznie wyjaśnić na czym braki wniosku polegały, jak też wykazać, że niekompletność wniosku była wynikiem okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi sama strona, a nie organ. W sprawie okoliczności takie nie wynikają ani z ustaleń organu, ani z przedstawionych wraz ze skargą akt administracyjnych. Wszystkie powyższe argumenty prowadzą do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L., jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Z., zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. - należy w tym miejscu odnotować, że przepis ten, choć zawarty w regulacji kodeksowej postępowania administracyjnego, w istocie ma charakter materialnoprawny) oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), przez pominięcie istotnych okoliczności sprawy, które powinny być wzięte pod uwagę przy ocenie przesłanek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji. Ponownie rozpatrując sprawę, po uprawomocnieniu się wyroku sądu, organy dokonają ponownej, tym razem prawidłowej analizy wszystkich okoliczności sprawy, które powinny zostać uwzględnione przy badaniu ustawowych przesłanek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Ponieważ przesłanka zaprzestania naruszania prawa została w rozpoznawanej sprawie spełniona, punkt ciężkości analizy powinien być skoncentrowany na przesłance "znikomej wagi naruszenia prawa", z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej. Organy wyjaśnią i rozpatrzą sprawę także pod względem możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) i art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi w wysokości 970 zł, 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego radcą prawnym w kwocie 3.600 zł, którego wysokość ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).