II SA/Lu 596/13
WyrokWSA w Lublinie2013-12-17
Skład orzekający: Witold Falczyński, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która nigdy nie podjęła zatrudnienia i sprawowała opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na potrzeby przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego powinna być interpretowana szeroko. Obejmuje ona również sytuację osoby bezrobotnej zarejestrowanej w urzędzie pracy, która faktycznie poświęca swój czas na opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, co jest zgodne z celem ustawy i wartościami konstytucyjnymi. Organy administracji publicznej nie mogą ograniczać tej przesłanki do aktualnej rezygnacji z zatrudnienia, pomijając fakt sprawowania opieki i wcześniejsze przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.Stan faktyczny
A. P. złożyła wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad matką. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że skarżąca nie spełnia warunku rezygnacji z zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na nowe przepisy dotyczące specjalnego zasiłku opiekuńczego, które wymagają rezygnacji z zatrudnienia, a skarżąca nigdy nie pracowała zawodowo. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że matka wymaga całodobowej opieki, a ona sama nie mogła podjąć pracy z powodu konieczności sprawowania opieki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]., nr [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy .
A. P. w dniu 5 marca 2013 r. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w C. wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką N. P. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. działając z upoważnienia Wójta Gminy C. na podstawie art. 3 pkt 22 i art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych decyzją z dnia [...] odmówił przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego W uzasadnieniu stwierdził, że w świetle art. 16a ust. 1 tej ustawy, A. P. nie jest uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż nie spełnia warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki. Organ I instancji podniósł, że matka wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności. Wskazał, że suma dochodów członków rodziny A. P. w 2011r. wyniosła 7783,26 zł, a przeciętny dochód na członka rodziny to kwota 324,30 zł i nie przekracza kwoty progowej – 623 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. P. wskazała, że od 1 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. sprawowała opiekę nad matką. Podniosła, że matka dalej wymaga całodobowej opieki, ponieważ stan jej zdrowia uległ pogorszeniu, na co wskazuje orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 12 lutego 2013 r. Wnioskodawczyni opisała warunki w jakich żyje matka i wskazała po raz kolejny, że ze względu na konieczność całodobowej opieki nad matką nie może podjąć zatrudnienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu ww. odwołania od decyzji organu I instancji decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że N. P. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. L. z dnia 12 lutego 2013 r. o zaliczeniu na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności. Skarżąca opiekowała się matką do 31 stycznia 2013 r. i do tego dnia była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wyjaśniło, że po wejściu w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) zostały zmienione dotychczasowe przepisy oraz wprowadzono art. 16a regulujący zasady przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zasiłek ten jest odmiennym świadczeniem opiekuńczym od świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia na okres ważności decyzji przyznającej świadczenie jednak nie dłużej niż do 30 czerwca 2013 r. W myśl aktualnie obowiązujących przepisów ustawy, wcześniejsze posiadanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie oznacza nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zgodnie z art. 16a ust. 1 przyznanie tego zasiłku wymaga łącznego spełnienia warunku znacznego stopnia niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, istnienia obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby sprawującej opiekę wobec osoby objętej opieką, spełnienie kryterium dochodowego oraz warunku faktycznej i bezpośredniej rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę sprawującą opiekę. Przepis art. 16 ust. 1 wiąże w sposób bezpośredni prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z faktyczną rezygnacją z zatrudnienia w celu sprawowania opieki. W niniejszej sprawie są spełnione trzy pierwsze z wyżej wymienionych warunków. Nie jest natomiast spełniony warunek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie pozostawała w zatrudnieniu i nie wykonywała innej pracy zarobkowej przed przyznaniem jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Od 1993 r. była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Obowiązujące do 31 grudnia 2012 r. przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym nie zawierały wymogu rezygnacji z zatrudnienia. Dla przyznania tego świadczenia było wystarczające niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
A. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Kolegium z dnia [...], w której powołała argumentację przedstawioną już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponownie skarżąca wskazała, że matka ze względu na stan zdrowia wymaga całodobowej opieki. Podniosła, że wskazuje na to orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 12 lutego 2013r., w którym "stwierdzono stan naruszonej sprawności organizmu i ograniczenia powodujące konieczność pomocy innych osób". Ponadto skarżąca podniosła, że matka traci wzrok, ma problemy onkologiczne i inne schorzenia, wobec czego wymaga stałej opieki. Wyjaśniła także, że po ukończeniu szkoły średniej nie mogła podjąć pracy, ponieważ jako najmłodsza z czworga rodzeństwa musiała zająć się chorym ojcem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej zwana jako P.p.s.a.).
Skarga A. P. jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] mocą której utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiające przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką, z uwagi na brak spełnienia przez stronę ustawowej przesłanki, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. (Tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1456, dalej zwana jako u.ś.r.), a mianowicie z uwagi na fakt, że w ocenie organu skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką.
Zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organów o niespełnieniu w sprawie "spornej" przesłanki, zarzucając organom nieprawidłową wykładnię powyższego przepisu.
W kontrolowanej sprawie istota sporu sprowadza się zatem do kwestii, czy skarżąca spełnia wymienione w ww. przepisie konieczne przesłanki ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, tj. czy skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nigdy nie pracowała zawodowo i zaraz po ukończeniu szkoły zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Trzeba bowiem wskazać, że pozostałe przesłanki z analizowanego przepisu zostały przez skarżącą spełnione. Jak wynika z akt sprawy skarżąca spełniła kryterium dochodowe i na skarżącej ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki – co nie było kwestionowane w sprawie. Poza tym podopieczna skarżącej jest osobą niepełnosprawną w rozumieniu art. 16a ust. 1 u.ś.r., na co wskazuje wydane na stałe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 12 lutego 2013r., z którego wynika, że N. P. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (k. 13 akt admin.).
Należy wyjaśnić, że specjalny zasiłek opiekuńczy ma na celu m.in. rekompensatę dla osób, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagrodzeniem przez Państwo osób opiekujących się członkami rodziny, gdyż w innym wypadku musiałoby ono wywiązać się z obowiązku opieki nad swoimi obywatelami (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Bd 463/13, publ. CBOSA). Biorąc pod uwagę przedmiot sporu wskazać należy - na co wskazywał już organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - że świadczenie opiekuńcze w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, które uregulowane zostało w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowi nowe świadczenie wprowadzone do polskiego porządku prawnego z dniem 1 stycznia 2013 r., na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548). W ramach regulacji instytucji specjalnego zasiłku opiekuńczego określone zostały w art. 16a u.ś.r. zarówno przesłanki pozytywne, jaki i negatywne ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przesłanki pozytywne określone w art. 16a ust. 1 i 2 u.ś.r. muszą występować łącznie, aby wnioskodawca nabył prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Innymi słowy niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek skutkuje odmową przyznania powyższego świadczenia. Przesłanki negatywne specjalnego zasiłku opiekuńczego wymienione zostały natomiast w ust. 8 art. 16a u.ś.r. poprzez enumeratywne określone podmiotów, którym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Z akt nie wynika, by w rozpatrywanym przypadku występowały przesłanki negatywne określone w art. 16 a ust. 8 u.ś.r.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie występują natomiast wszystkie przesłanki pozytywne określone w art. 16 a ust.1 i 2 u.ś.r.
Sąd podziela pogląd, iż tak, jak w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", którym ustawodawca posłużył się w art. 16a ust. 1 u.ś.r., trzeba wykładać szeroko, tj. mając na uwadze realia, w których znajduje się, np. osoba bezrobotna zarejestrowana w urzędzie pracy (por. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim: z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Go 550/13, z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Go 506/13, z dnia 8 sierpnia 2013r., sygn. akt II SA/Go 516/13, a także wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 23 października 2013r., sygn. akt II SA/Bd 874/13 i z dnia 11 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Bd 463/13, publ. CBOSA). Wspomniana judykatura wskazała na przykładzie osób bezrobotnych, że już złożenie przez osobę zarejestrowaną jako bezrobotna wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego oznacza de facto rezygnację z gotowości do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej, co należy w takim przypadku utożsamić z pojęciem "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", o którym mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. Skutki wyłączenia możliwości uzyskania zatrudnienia za pośrednictwem urzędu pracy i skutki podjęcia samodzielnej decyzji o rezygnacji z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną są bowiem w istocie takie same i oznaczają, że dana osoba nie wykonuje pracy zawodowej, gdyż czas ten poświęca opiece nad osobą niepełnosprawną.
Ponadto w ocenie Sądu, przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" należy rozumieć szeroko, mając na względzie zarówno cel ustawy, jak i wartości wynikające z Konstytucji. Wartością konstytucyjną, jak i celem ustawy, jest opieka nad osobą niepełnosprawną i jej ochrona. Faktyczne sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, w sytuacji przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, potwierdza okoliczność rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki. Tak więc, przy ocenie przesłanki z art. 16a ust. 1 u.ś.r. nie bez znaczenia pozostaje fakt, że ubieganie się o przyznanie odpowiedniego świadczenia na nowych zasadach służy zachowaniu ciągłości uzyskiwania świadczeń w ramach kontynuowania udzielanej pomocy niepełnosprawnej osobie bliskiej, a tym samym, że wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego poprzedzono uzyskaniem, w poprzednim stanie prawnym, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 523/13, publ. CBOSA).
Artykuł 16a ust. 1 u.ś.r. nie uzależnia spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia od ustania zatrudnienia w określonym prawem trybie. Tak więc sam sposób zakończenia stosunku pracy, tj. ustanie umowy o pracę z upływem czasu na który była zawarta, rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem, a nawet bez wypowiedzenia, nie może przesądzać o tym, że wolą skarżącego nie była rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania stałej opieki nad matką. Organy dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie mogą poprzestawać tylko na ustaleniu okoliczności sposobu utraty ostatniego zatrudnienia, ale również obowiązane są do wzięcia pod uwagę i innych okoliczności, które mogą warunkować spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Nie można uznać a priori, iż w przypadku osoby bezrobotnej nie jest spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia o jakiej mowa w powołanym przepisie. Dodać należy, że ustawodawca w art. 16a u.ś.r., w jego aktualnym brzmieniu wiąże okoliczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z faktem konieczności sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie wprowadzając pojęcia "aktualnej", czy też "obecnej" rezygnacji z zatrudnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2013r., sygn. akt II SA/Łd 599/13, publ. CBOSA).
Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie posiada gospodarstwa rolnego (k. 10 akt admin.), jest osobą bezrobotną (decyzja PUP z dnia 22 lutego 2013r., k. 12 akt admin.) i nigdy nie pozostawała w zatrudnieniu przed przyznaniem jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Od 1993 r. była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Skarżąca nie podejmowała pracy ponieważ opiekowała się najpierw chorym ojcem, a potem niepełnosprawną matką do 31 stycznia 2013 r. i do tego dnia była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego. Okoliczność ta nie została jednak w sposób właściwy rozważona przez organy, w kontekście spełnienia przesłanki do nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa. Pominięcie faktu przyznania w poprzednim stanie prawnym świadczenia pielęgnacyjnego przesądza o dokonaniu nieprawidłowej oceny spełnienia powyższej przesłanki, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 16a ust. 1 u.ś.r. Trzeba bowiem wskazać, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wykluczało możliwość zarówno podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, jak i możliwość zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy. Tymczasem przyjęcie rozumienia art. 16a ust. 1 u.ś.r. w sposób sugerowany przez Kolegium, prowadziłoby do wniosku, że wnioskodawczyni chcąc uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego musiałaby, po wygaśnięciu świadczenia pielęgnacyjnego, uciekać się do działań polegających na zatrudnieniu się, co z kolei związane byłoby z zaniechaniem opieki, wyłącznie po to, by następnie rozwiązać stosunek zatrudnienia w celu ponownego zajęcia się opieką nad osobą niepełnosprawną. Dokonywanie interpretacji wymuszającej takie działania nie daje pogodzić się z założeniem o racjonalności ustawodawcy, gdyż taki sposób wykładni nie służy dobru osoby niepełnosprawnej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2013r., sygn. akt II SA/Sz 830/13 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 408/13, publ. CBOSA).
Zauważyć należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, uzależniała przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Natomiast warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest wprawdzie wyłącznie "rezygnacja z zatrudnienia", niemniej jednak celem nowelizacji tej ustawy nie było pozbawienie beneficjentów świadczeń pielęgnacyjnych funkcji opiekuna i związanego z tą funkcją prawa do świadczenia pieniężnego w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do naruszenia zasad wynikających z Konstytucji, tj. zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady ochrony praw nabytych, jak i zasady sprawiedliwości społecznej. Osoby, którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., mają prawo oczekiwać po zmianie stanu prawnego ciągłości przyznawania świadczeń związanych ze sprawowaniem opieki, tym bardziej, że istota świadczenia pielęgnacyjnego (zarówno przed, jak i po nowelizacji) oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego jest taka sama i polega na rekompensacie danej osobie rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny niezdolnym do samodzielnej egzystencji z uwagi na niepełnosprawność potwierdzoną stosownym orzeczeniem.
Dokonana przez organy wykładnia art. 16a ust. 1 u.ś.r. różnicuje w sposób całkowicie niezrozumiały potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego na tych, którzy podejmują się sprawowania opieki na skutek rezygnacji z pracy oraz na tych, którzy tak samo jak poprzednio podejmują się i sprawują stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednakże nie pozostając w zatrudnieniu powstrzymują się od podejmowania określonej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki (tzn. rezygnują z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej).
Odnosząc poczynione uwagi do przedmiotu sprawy stwierdzić należy, że skoro orzekające organy dokonując interpretacji określonej w art. 16a ust. 1 u.ś.r. przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie wzięły pod uwagę okoliczności, że osoba bezrobotna zarejestrowana w PUP ma prawo ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy, jako że ustawodawca w stosunku do takich osób nie wyłączył w ust. 8 art. 16a u.ś.r. prawa do ustalenia przedmiotowego świadczenia, a także skoro w sposób nieuprawniony zawęziły one pojęcie rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ograniczając je wyłącznie do aktualnej czy też obecnej rezygnacji, co nie znajduje uzasadnienia w treści art. 16a ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a przede wszystkim pominęły fakt przyznania decyzją świadczenia pielęgnacyjnego, która to decyzja stanowi o zaistnieniu okoliczności rezygnacji z zatrudnienia to tym samym stwierdzić należy, że w konsekwencji powyższego nie rozważyły one całokształtu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, umożliwiających prawidłowe zastosowanie art. 16a u.ś.r.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej winny mieć na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, którą to wykładnią organ administracyjny jest związany z mocy art. 153 P.p.s.a. Organ ponownie dokona oceny stanu faktycznego według wskazań zawartych w niniejszym wyroku oraz zbada, czy strona skarżąca spełnia przesłanki wynikające z art. 16a u.ś.r. do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło