II SA/Lu 644/12

WyrokWSA w Lublinie2012-12-06

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego na zakup żywności, i przyznając to świadczenie w określonej wysokości, działało zgodnie z prawem, uwzględniając wytyczne sądu zawarte w poprzednim wyroku?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego na zakup żywności i przyznając to świadczenie w określonej wysokości, działało zgodnie z prawem. Organ odwoławczy prawidłowo zrealizował wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku, indywidualnie rozpatrzył sprawę, starannie wyważył i uzasadnił swoje stanowisko, uwzględniając wyjątkowy charakter świadczeń. Ustalenie wspólnego gospodarowania skarżącej z matką było prawidłowe i potwierdzone innymi orzeczeniami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. S. o przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na wcześniejsze udzielanie pomocy i ograniczone środki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przyznało świadczenie w wysokości 150 zł, uznając, że spełnione są kryteria dochodowe i zdrowotne. J. S. wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia dotyczące prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego i sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. O.-M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza, decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił przyznania J. S. świadczenia pieniężnego na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że sprawa była rozpoznawana w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 752/11, uchylającym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], nr [...] odmawiającą przyznania J. S. zasiłku celowego na zakup żywności ze środków pomocy społecznej. Mając na uwadze wytyczne zawarte w uzasadnieniu powyższego wyroku w sprawie został przeprowadzony wywiad środowiskowy. Na jego podstawie organ ustalił, że zachodzi przewidziana w art. 7 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej przesłanka niepełnosprawności oraz, że dochód skarżącej pozostającej w gospodarstwie domowym z matką w październiku 2010 r. wyniósł 797,82 zł, tj. w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekroczył 150% kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczenia w ramach programu w zakresie dożywiania. Przy tym przyznane decyzją z dnia 12 października 2010 r. świadczenie na zakup żywności w wysokości 100 zł miesięcznie w miesiącach: październik listopad i grudzień 2010 r. nie zostało wliczone do dochodów rodziny. Organ analizując sytuację materialną i zdrowotną skarżącej nie stwierdził konieczności dodatkowego udzielania rodzinie pomocy finansowej w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Organ podkreślił też, że od maja 2010 r. do dnia wydania obecnej decyzji J. S. systematycznie korzysta z pomocy finansowej w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", jednocześnie nie podejmując żadnych działań mających na celu poprawę swojej sytuacji materialnej. Natomiast Ośrodek Pomocy Społecznej dysponuje ograniczonymi środkami pieniężnymi na realizację "Programu w zakresie dożywiania", a w związku z tym ma ograniczoną możliwość zapewnienia pomocy dużej liczbie osób ubiegających się o te świadczenia i zaspokojenia tych potrzeb w pełnym zakresie. W konsekwencji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i przeanalizowaniu sytuacji życiowej J. S. powołując się na art. 3 ust. 4 i art. 4 ustawy o pomocy społecznej organ pierwszej instancji odmówił żądanego świadczenia zauważając dodatkowo, że pomimo systematycznego udzielania pomocy J. S. w zakresie dożywiania od maja 2010 r. podopieczna jedynie zgłasza coraz dalej idące roszczenia . J. S. w odwołaniu od powyższej decyzji zakwestionowała ustalenia poczynione w wywiadzie środowiskowym podnosząc, że dowody zebrane w sprawie wskazują, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskiwany niski dochód w powiązaniu ze złym stanem zdrowia potwierdzonym opinią biegłego lekarza sądowego wskazują, że skarżąca nie może pracować w wyuczonym zawodzie i powinna otrzymać żądaną pomoc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 17 kwietnia 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1, art. 2, 3, i 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało J. S. świadczenie pieniężne na zakup żywności w wysokości 150 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzygając w sprawie organy pomocy społecznej związane były wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 grudnia 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 752/11, którym uchylono decyzje odmawiające przyznania J. S. pomocy na dożywianie. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, aby przy ponownym rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy organ jeszcze raz zbadał sytuację skarżącej i ustalił czy dotychczas udzielona pomoc na dożywianie odniosła zamierzony skutek i czy jej kontynuacja przy uwzględnieniu całej struktury udzielonej pomocy oraz wydatkowanych już kwot znajduje uzasadnienie. Sąd zauważył bowiem, że udzielona już pomoc na ten sam cel, jak i trudna sytuacja finansowa organu pomocy nie mogą powodować automatyzmu w działaniu organu, bowiem każdy przypadek winien być rozpatrzony indywidualnie, a zajęte stanowisko starannie wyważone i uzasadnione. Zatem samo powołanie się na fakt wcześniejszego udzielenia pomocy zdaniem Sądu nie może znaleźć aprobaty. Mając na względzie przytoczone wytyczne Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc może być przyznana nieodpłatnie osobom lub rodzinie wskazanym w ustawie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Ponadto organ odwołał się do Uchwały Nr XVI 1/104/08 Rady Miejskiej w Bychawie z dnia 7 lutego 2008 r. w sprawie podwyższenia kryterium uprawniającego do pomocy w formie dożywiania (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2008 r. Nr 42, poz.1314), na podstawie której kryterium podwyższono do 175 % kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej. Kolegium ponownie rozpatrując sprawę stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie ustalił prawidłowo dochodu dwuosobowej rodziny J. S. w październiku 2010 r., na który składała się emerytura matki skarżącej w kwocie 797,82 zł i świadczenie pieniężne w wysokości 100 zł oraz nie wyciągnął właściwych wniosków z faktu, że dochód ten nie przekracza 175% kryterium dochodowego. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił także innych okoliczności sprawy, które miały wpływ na jej wynik, tj. sytuacji zdrowotnej skarżącej i jej matki, będących osobami niepełnosprawnymi, leczącymi się i ponoszącymi wskazane w wywiadzie środowiskowym wydatki na leczenie. W ocenie Kolegium sytuacja materialna rodziny J. S. w październiku 2010 r. była trudna, ponieważ odwołująca nie pobierała już zasiłku stałego i dodatku mieszkaniowego, a jednocześnie w tym okresie matka J. S. poniosła duży wydatek na zakup węgla, zaciągając nawet kredyt na ten cel. Ponadto wydatki na utrzymanie mieszkania i leki wyniosły w sumie 413,03 zł. Mając na uwadze, że rodzina we własnym zakresie zapewniła sobie opał na zimę, ponosząc znaczny wydatek, której to okoliczności nie ustalił organ pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadne przyznanie odwołującej świadczenia pieniężnego w wysokości 150 zł z przeznaczeniem na zakup żywności. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalając wysokość świadczenia uwzględnił, iż rodzina skarżącej dysponuje stałym źródłem dochodu, a wysokość dochodu rodziny przekracza kryterium dochodowe uprawniające do bezzwrotnych świadczeń z pomocy społecznej, jak również, że J. S. otrzymuje pomoc na dożywianie od maja 2010 r. w wysokości 100 zł miesięcznie. Kolegium nie podzieliło podniesionego w odwołaniu zarzutu, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Kolegium uznało, że obiektywne rozważenie sytuacji życiowej J. S. i jej matki H. P. oraz wykonywania czynności życia codziennego pozwalają stwierdzić wspólne gospodarowanie tych osób. Organ podniósł ponadto, że wniosek odwołującej z dnia 20 października 2010 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania osobistej opieki nad matką rozstrzygnięty decyzją z dnia 8 listopada 2010 r. nr OPS.II.81821/656-1/10 oraz znany organowi z urzędu fakt przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od 1 kwietnia 2010 r. do 30 września 2010 r. w wysokości 143,36 zł potwierdzają stanowisko Kolegium w powyższej kwestii. J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 czerwca 2012 r. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania wskutek zaniechania podjęcia przez organ czynności procesowych w celu pełnego zgromadzenia materiału dowodowego. Wskazała na nieprawidłowe w ocenie skarżącej ustalenia organów pomocy społecznej dotyczące jej sytuacji majątkowej i okoliczności prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z matką. Podkreśliła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, z nikim nie pozostaje w związku faktycznym, ze względu na swój stan zdrowia nie może opiekować się matką, z którą pozostaje w konflikcie, jak również nie może podjąć pracy. Ponadto w piśmie z dnia 17 listopada 2012 r. J. S. podniosła, że organ odwoławczy winien był ustalić zakres obowiązków wykonywanych przez opiekuna matki skarżącej H. P., a to w oparciu o wyjaśnienia przekazane do Wydziału Rodzinnego w kwietniu 2011 r. oraz w październiku 2012 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa domowego wraz z matką Kolegium podniosło, że subiektywne odmienne przekonanie skarżącej nie jest wystarczające dla stwierdzenia, iż taka sytuacja zachodzi w rzeczywistości. Natomiast w sprawie istnieją podstawy do przyjęcia, że koszty utrzymania skarżącej i jej matki ponoszone są choćby częściowo ze świadczenia emerytalnego H. P. Poza tym organ odwoławczy wskazał, że prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego oznacza, iż wykonywane są wspólnie, w uzgodnieniu, czynności życia domowego w postaci: korzystania z pomieszczeń domowych i sprzętu domowego, utrzymywania czystości, robienia zakupów, przyrządzania i spożywania posiłków, gospodarowania pieniędzmi. Organ przy tym wskazał, że nie wszystkie czynności domowe wykonuje odwołująca, bowiem pomaga jej brat, który pobiera świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad matką. Okoliczność ta nie zmienia jednak faktu, że skarżąca i jej matka wspólnie gospodarują. Ponadto skarżąca w październiku 2010 r. twierdziła, że sprawuje osobistą opiekę nad matką, a także do września pobierała dodatek mieszkaniowy przyznany dla dwuosobowego gospodarstwa domowego, który obecnie dalej jest pobierany. W ocenie Kolegium skarżąca w zależności od sytuacji i potrzeb podejmuje pozorne działania mające świadczyć o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...], którą Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...], nr [...], odmawiającą J. S. przyznania świadczenia pieniężnego na zakup żywności w ramach ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.) i przyznało jej świadczenie pieniężne na zakup żywności w wysokości 150 zł. Należy wskazać, że wniosek J. S. z dnia 16 listopada 2010 r. po raz kolejny stał się przedmiotem rozstrzygnięcia organów pomocy społecznej. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Lu 752/11 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z dnia [...], nr [...] odmawiającej przyznania J. S. zasiłku celowego na zakup żywności. Okoliczność, że legalność decyzji organów wydanych w przedmiocie wniosku J. S. z dnia 16 listopada 2010 r. o przyznanie świadczenia na zakup żywności była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, ma dla Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę istotne znaczenie. Jak wynika bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wobec tego, rozpoznając skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Sąd związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 20 grudnia 2011 r., o sygn. akt II SA/Lu 752/11. W świetle art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc ta może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, to jest znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ostatnio wymienionej ustawy, to jest 477 zł – w przypadku osoby samotnie gospodarującej lub 351 zł – w przypadku osoby w rodzinie. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. rada gminy może podjąć uchwałę o podwyższeniu kryterium dochodowego, o którym mowa w ust. 1. Okoliczność taka miała miejsce na gruncie niniejszej sprawy, bowiem Rada Miejska uchwałą z dnia 7 lutego 2008 r. w sprawie podwyższenia kryterium uprawniającego do pomocy w formie dożywiania (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 42, poz. 1314) podwyższyła kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. w ten sposób, że pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 175% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1, pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Jak wynika z prawidłowych ustaleń poczynionych w toku ponownego rozpatrzenia sprawy i przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, dochód skarżącej, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie przekroczył 175 % kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej. Zatem, jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po stronie skarżącej spełnione było kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia na zakup żywności, a nadto spełniona była także przesłanka z art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 5 ust. 1 i art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Jednocześnie trzeba wskazać, że sam fakt spełnienia przez stronę powyższych przesłanek nie nakłada na organy pomocy społecznej obowiązku udzielenia wsparcia w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Trzeba bowiem podkreślić, że w świetle przywołanego wcześniej przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. nie budzi wątpliwości, iż decyzja w sprawie przyznania i wysokości świadczenia udzielanego w oparciu o tę ustawę ma charakter uznaniowy. Uznanie oznacza zaś przyznanie organowi przy podejmowaniu decyzji pewnego stopnia swobody, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. Cechą specyficzną instytucji uznania jest to, że decyzja wydana w tym trybie nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. Nie oznacza to jednak wyłączenia decyzji uznaniowych spod kontroli sądowej. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego dotyczy prawidłowości postępowania organu poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowym wyjaśnieniem stanu faktycznego, tzn. czy organ w sposób prawidłowy ustalił i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia. Wybór treści rozstrzygnięcia przez organ nie może być bowiem dowolny, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Kontrola sądowa decyzji uznaniowej polega zatem na badaniu czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Organ pierwszej instancji uzasadniając odmowę przyznania skarżącej świadczenia pieniężnego na dożywianie wskazał, że J. S. korzysta już z przedmiotowej formy wsparcia począwszy od maja 2010 r. oraz, że Ośrodek Pomocy Społecznej dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi na ten cel. Należy zauważyć, że powyższa argumentacja była analogiczna do podniesionej przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Jak wskazano jednak we wcześniejszej części uzasadnienia, obie wymienione ostatnio decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wskutek ich uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 r., II SA/Lu 752/11. W wyroku tym Sąd podkreślił, że samo powołanie się na tego rodzaju argumenty nie jest wystarczające. W tej sytuacji organ odwoławczy w zgodzie z treścią art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał za niezasadne stanowisko organu pierwszej instancji odmawiające J. S. przyznania świadczenia w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", w konsekwencji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylając odmowną decyzję organu pierwszej instancji i orzekając merytorycznie – pozytywnie – w przedmiocie wniosku skarżącej o przyznanie tej formy pomocy. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę uzasadnienie decyzji organu odwoławczego wskazuje, że Kolegium zrealizowało wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wskazał na potrzebę indywidualnego rozpatrzenia każdego przypadku oraz starannego wyważenia i uzasadnienia stanowiska organu, a także uwzględnienia wyjątkowego charakteru świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. pozwalających na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej. Organ drugiej instancji w niniejszej sprawie rzetelnie zbadał stan faktyczny sprawy, czyniąc własne ustalenia, prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa i w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko w sprawie, w związku z czym nie ma podstaw do przejęcia przekroczenia granic uznania administracyjnego. Znamion dowolności nie nosi również ustalona wysokość przyznanego świadczenia, również objęta jest uznaniem administracyjnym. Organ przywołał bowiem logiczne argumenty w postaci stałego charakteru źródła dochodu rodziny oraz wysokości dochodu i uzyskiwanej pomocy na dożywianie, przemawiające za uznaniem, że pomoc w wysokości określonej w decyzji jest właściwa. Ubocznie zważyć również należy, że w skardze na powyższą decyzję oraz w toku postępowania sądowego skarżąca nie powoływała okoliczności, w świetle których uzasadnionym byłoby przyjęcie, że kwestionuje wysokość przyznanego świadczenia. Natomiast wbrew zarzutom skarżącej prawidłowe jest wyrażone w zaskarżonej decyzji, rozpatrującej wniosek J. S. z dnia 16 listopada 2010 r., stanowisko co do pozostawania skarżącej w badanym okresie przed wydaniem decyzji we wspólnym gospodarstwie domowym z matką H. P. Wymaga podkreślenia, że opisane stanowisko, które leżało także u podstaw decyzji wcześniej wydanych w niniejszej sprawie, było już przedmiotem rozpoznania w sprawie II SA/Lu 752/11 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który przytoczył także zarzuty skargi w tym przedmiocie, lecz ustalenia organu w przedmiotowym zakresie nie zostały przez Sąd zakwestionowane. W rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej osoby spokrewnione ze sobą stanowią "rodzinę", o ile wspólnie zamieszkują i gospodarują (art. 6 pkt 14 ustawy), a taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie, skoro wnioskodawczyni zgodnie z wynikami wywiadu środowiskowego zamieszkiwała na stałe wraz z matką, a źródłem utrzymania J. S. i jej matki było świadczenie emerytalne H. P. oraz zasiłek na dożywianie przyznany J. S. Poza tym świadczeniem skarżąca nie dysponowała własnym dochodem. Niewątpliwie więc, zważywszy choćby na ustaloną przez organ wysokość średnich kosztów utrzymania zajmowanego wspólnie mieszkania oraz zakupu leków, koszty te musiały być pokrywane także z dochodów matki skarżącej. Bezspornym zaś jest, że niezbędnym było także ponoszenie kosztów zakupu żywności, odzieży i zaspokajania innych niezbędnych potrzeb bytowych. Wspólne zamieszkiwanie, finansowane z dochodu tylko jednej osoby zawsze będzie zaś oznaczać wspólne gospodarowanie. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2011 r., I OSK 1061/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że fakt wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego potwierdza między innymi fakt zgłoszenia przez skarżącą w dniu 20 października 2010 r. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania osobistej opieki nad matką. Powyższego stanowiska nie podważają skutecznie zarzuty podniesione w postępowaniu sądowym. Trzeba podkreślić, że bezspornym jest, iż syn H. P. – T. P. pobiera świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką od kwietnia 2011 r. Zatem ta okoliczność, późniejsza w stosunku do okresu, z którego dochód jest uwzględniany w niniejszej sprawie (zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W konsekwencji nieuzasadnione były zarzuty zaniechania przez organy wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego wskutek niezażądania informacji co do sprawowanej przez T. P. opieki nad H. P. Tego rodzaju dowód nie mógł przyczynić się do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. Ponadto trzeba zwrócić uwagę, że fakt prowadzenia przez skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego z H. P. znalazł potwierdzenie w innych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie dotyczących okresu bezpośrednio poprzedzającego okres badany w niniejszej sprawie, jak również okresu następnego (por. prawomocny wyrok z dnia 17 marca 2011 r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 81/11 dotyczący decyzji rozstrzygającej o wniosku J. S. zgłoszonym we wrześniu 2010 r. oraz wyrok z dnia 4 sierpnia 2011 r. w sprawie II SA/Lu 195/11 dotyczący decyzji rozstrzygającej o wniosku J. S. zgłoszonym w lipcu 2010 r., opartej o ustalenia wywiadu środowiskowego z dnia 30 listopada 2010 r., od którego to wyroku skarga kasacyjna J. S. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2155/11, a także wyrok z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 495/11, od którego skarga kasacyjna J. S. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt I OSK 828/12, jak również późniejsze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2012 r. w sprawie I OSK 1157/12 oraz w sprawie I OSK 1258/12, oddalające skargi kasacyjne od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – odpowiednio – w sprawie II SA/Lu 795/11 oraz w sprawie II SA/Lu 892/11). Trzeba także podkreślić, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ uwzględnił stan zdrowia skarżącej i jej matki, a całokształt okoliczności sprawy skutkował uznaniem przez organ za zasadne przyznanie J. S. zasiłku na zakup żywności w wysokości 150 zł. Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania oraz prawa materialnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło