II SA/Lu 657/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca w piśmie z dnia 2 października 2015 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek na druku PPF oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwoma studiującymi synami, z którymi utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...]złotych netto, wynoszących [...] złotych miesięcznie dochodów z uprawy gospodarstwa rolnego o wartości [...] złotych, którego powierzchnia wynosi 16 ha, w tym 12 ha gruntów rolnych i 4 ha lasu oraz rent rodzinnych przyznanych na obu synów w łącznej wysokości [...] złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych netto. Skarżąca jest współwłaścicielką w ˝ części domu o powierzchni 60 m2, właścicielką ciągnika rolniczego marki Ursus C-330, rok produkcji 1984 i zabudowań gospodarczych. Skarżąca jako stałe zobowiązania i wydatki określiła koszty wyżywienia – [...] złotych, podatek rolny – [...] złotych, czynsz za mieszkanie – [...] złotych, paliwo – [...] złotych, środki czystości – [...] złotych, wynajem maszyn do prac polowych – [...] złotych, odzież i obuwie – [...] złotych, koszty dojazdu – [...] złotych, wizyty lekarskie, okulary – [...] złotych, zakwaterowanie synów – [...] złotych, kredyt – [...] złotych, telefon i Internet – [...] złotych, książki i kursy – [...] złotych, energia elektryczna – [...] złotych. Pismem z dnia 9 października 2015 r. skarżącą wezwano do nadesłania wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, dokumentów źródłowych z ostatnich trzech miesięcy wskazujących na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego oraz aktualnego zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego na powierzchnię gospodarstwa rolnego w hektarach fizycznych i przeliczeniowych. Skarżąca mimo tego, że wezwanie odebrała osobiści nie wykonała go. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Skarżąca jest właścicielką dochodowego gospodarstwa rolnego o powierzchni 16 ha, w tym 12 ha gruntów rolnych i 4 ha lasu, o wartości [...] złotych, osiąga dochody z wynagrodzenia za pracę a jej synowie przyznane mają renty rodzinne. Nie można zatem przyjąć, aby skarżąca zaliczała się do osób ubogich, pozbawionych środków do życia bądź, których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Tym samym w ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest niezasadny. Niezasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie przesądza jeszcze o jego niezasadności w zakresie częściowym. Jednak, aby móc ocenić zasadność wniosku pod kątem wypełniania przesłanki przyznania prawa pomocy z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. niezbędne są informacje o wysokości stałych miesięcznych kosztach utrzymania koniecznego. Skarżąca na druku PPF wymienia koszty utrzymania wskazując ich wysokość. Nie wskazuje jednak w jakich odstępach czasu poszczególne koszty są ponoszone. Nie można zatem ocenić, które z nich mają charakter stały, comiesięczny, a które ponoszone są w innych odstępach czasu i w związku z tym, nie można przypisać im charakteru wydatków stałych, występujących każdego miesiąca. Zatem nie można ocenić na poczet, których wydatków skarżąca powinna czynić miesięczne oszczędności i w jakiej wysokości tak, aby można było je ponieść co dwa miesiące, kwartalnie bądź w jeszcze innych odstępach czasu. To zaś rzutuje na ocenę realnych możliwości ponoszenia przez stronę kosztów postępowania. [...] o kosztach utrzymania nie są zatem dokładne, jak wymaga tego art. 252 § 1 p.p.s.a. Skutkuje to wątpliwościami, co do wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie nadsyłając dokumentów dotyczących stałych miesięcznych kosztów utrzymania nie wykazał rzeczywistej wysokości tych kosztów i tym samym jakie są jego realne możliwości finansowe. Nie znając dokładnej wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania nie można ocenić, czy poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącej. Tym samym nie można stwierdzić, aby wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym był zasadny. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.