II SA/Lu 672/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Z. P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania Z. P. (dalej także: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy I. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], odmawiającą wydania A. S. nakazu przywrócenia stosunków wodnych na gruncie stanowiącym działkę nr ewid.[...] w miejscowości O. D. (poprzedni właściciel J. S. – dalej także: uczestnik postępowania). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił szczegółowo przebieg postępowania w sprawie i wyjaśnił, że organ pierwszej instancji, rozpoznając po raz kolejny sprawę, decyzją z dnia [...] września 2012 r., znak: [...], odmówił nakazania uczestnikowi postępowania – właścicielowi działki nr ewid.[...] w O. D. przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie, zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia [...] lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.). Uzasadniając to rozstrzygnięcie Wójt podał, że na podstawie dowodu z opinii biegłego z zakresu stosunków wodnych oraz po przesłuchaniu stron, stwierdzono, że prace ziemne wykonane na nieruchomości nie wpłynęły na kierunek naturalnego spływu wód opadowych i roztopowych, albowiem wody te zarówno w chwili obecnej, jak i przed wykonaniem prac przez uczestnika postępowania, przepływały przez część posesji skarżącej, która łączy się z łąkami i doliną rzeki W.. Prace na działce nr ewid.[...], jak podniósł organ, zostały wykonane za zgodą zarządcy drogi, zaś zakres robót w ramach przebudowy zjazdu został zatwierdzony przez Starostwo Powiatowe w K. . W ocenie organu, wspomniane prace miały jedynie na celu ochronę posesji przed wpływem wód z istniejącego przepustu pod drogą powiatową i nie spowodowały zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla posesji położonej na działce nr ewid.[...] Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że wbrew twierdzeniom odwołującej się, biegły będący autorem sporządzonej w sprawie opinii posiadał wymagane kwalifikacje do jej wykonania. Zdaniem Kolegium, zawarte w tej opinii ustalenia nie noszą cech dowolności i czynią zadość przepisom prawa. Organ wskazał, że w świetle wskazanej opinii, a także na podstawie zgromadzonych w sprawie pozostałych dowodów należało uznać, że jedyną przyczynę okresowego podtapianie działek nr ewid.[...] w O. D. stanowi ukształtowanie terenu tych działek oraz zlokalizowana na nich zabudowa, która znajduje się poniżej poziomu drogi powiatowej oraz w sąsiedztwie wylotu przepustu pod drogą powiatową. Kolegium podniosło, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 26 maja 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 663/14, uchylił powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2012 r., z uwagi na brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego w tej sprawie. W związku z tym Sąd zobowiązał organy do wnikliwego odniesienia się do wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, w tym do niebudzącego wątpliwości ustalenia, dlaczego przebudowa zjazdu przez uczestnika postępowania (w tym usunięcie betonowych przepustów pod wjazdem na jego działkę), usypanie działki na wysokość 1,5 m i zmiana kierunku odpływu wody nie zostały uznane za zmianę stanu wody na w rozumieniu art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, zważywszy na to, że jako przykład ulepszania stosunków wodnych uznaje się m.in. rozprowadzenie wody, czy spuszczenia jej nadmiaru, a jako czynności zakazane m.in. podsypanie ziemi, przekopanie rowu, czy wzniesienie budynku na naturalnym spływie wód. Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji w dniu [...] marca 2016 r. wydał opisaną na wstępie decyzję odmowną, na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Organ stwierdził, że wykonując zalecenia Sądu, w dniu [...] października 2015 r. zlecił sporządzenie dodatkowej opinii technicznej uprawnionemu biegłemu F. Z.. Na podstawie dowodu z opinii technicznej biegłego z dnia [...] listopada 2015 r. wójt ocenił, że nie ma możliwości powstania szkody na działce nr [...] z powodu podwyższenia fragmentu działki nr [...] przy granicy z działką nr [...]. W trakcie postępowania przeprowadzona została także rozprawa administracyjna połączona z wizją lokalną, podczas której nie stwierdzono istotnych szkód w obrębie działki nr [...]. W ocenie organu, drobne ubytki ścian w budynkach gospodarczych wynikają z około 50-letniej ich eksploatacji oraz użycia przede wszystkim materiałów budowlanych nie dopuszczonych do stosowania w budownictwie, to jest żużla paleniskowego. Ponadto stwierdzono, że podwyższenie terenu nie wynosi 1,5 m jak podaje skarżąca, lecz 0,50-0,80 m. Roboty budowlane wykonane przez uczestnik postępowania na działce nr [...]. w ramach budowy zjazdu, zrealizowane zostały na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Starostwo Powiatowe w K. w dniu [...] kwietnia 2006 r., znak: [...] Wójt poinformował, że w wyniku porozumienia zawartego w dniu [...] grudnia 2015 r. pomiędzy Powiatem [...] a Gminą [...] opracowana została dokumentacja techniczna i złożony wniosek w L. Urzędzie Marszałkowskim na dofinansowanie przebudowy drogi na odcinku droga krajowa Nr [...] - O. M. Kolonia o długości 4,100 km i wartości [...] zł ze środków pomocowych PROW. Projekt przebudowy drogi przewiduje rozwiązanie problemu odprowadzenia wód ze zlewni obejmującej min. działki numer: [...] poprzez wybudowanie kanalizacji deszczowej i odprowadzenie wód opadowych do rzeki W.. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby podwyższenie fragmentu działki nr [...] przy granicy działki nr [...] spowodowało szkody na działce nr [...], polegającej na zmianie kierunku wody opadowej. Nie wykazało więc naruszenia przez właściciela tej działki zakazu przewidzianego w art. 29 ust. 1 prawa wodnego. W związku z powyższym, wójt nie znalazł podstaw do wydania decyzji nakazującej właścicielowi działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w oparciu o art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Kolegium omawianą decyzją z dnia [...] maja 2016 r. podzieliło w całości stanowisko wyrażone przez ten organ. Organ odwoławczy podkreślił, że niewątpliwie biegły który sporządził opinię w niniejszej sprawie, posiada stosowne uprawnienia w tym zakresie, co potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy stosowne świadectwa oraz decyzje. Zdaniem Kolegium, najistotniejszym dowodem w sprawie, mającym wpływ na rozstrzygnięcie, jest obszerna opinia wyżej wymienionego biegłego z dnia [...] listopada 2015 r. sprawdzająca, czy uczestnik postępowania, poprzez podwyższenie fragmentu działki nr [...] ziemią dowiezioną zmienił stan wody na gruncie ze szkodą dla działki nr [...], rozszerzona o ocenę czy istniejący rów wraz z przepustem pod drogą powiatową powoduje zmianę stanu wody ze szkodą dla działek numer: [...] w rozumieniu art. 29 ustawy Prawo wodne. Kolegium opisało obszernie tę opinię i stwierdziło, że nie nosi ona cech dowolności i czyni zadość wymaganiom stawianym tego typu opiniom. Dlatego też wskazana opinia biegłego może służyć jako istotny dowód mający wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Organ kolegialny stwierdził również, że niniejsza sprawa dotyczyła wyłącznie rozstrzygnięcia kwestii robót wykonanych przez uczestnika postępowania na działce nr [...] (obecnie stanowiącej własność A. S.). Natomiast w odrębnym postępowaniu administracyjnym, również prowadzonym w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, rozstrzygana jest kwestia zamurowania przepustu oraz odtworzenia rowu przydrożnego po stronie południowej drogi powiatowej (działka nr [...]) w kierunku wschodnim do rowu melioracyjnego. Skargę do Sądu na decyzję Kolegium złożyła Z. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Decyzji tej skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "K.p.a."), poprzez naruszenie zasad postępowania wynikających z tych przepisów oraz art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, poprzez jego błędną wykładnię. Skarżąca podkreśliła, że organy administracji obu instancji, pomimo ponownego orzekania w niniejszej sprawie, nadal nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego tej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Skarga została uwzględniona również z innych przyczyn niż podniesione w skardze, które to przyczyny Sąd miał obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga bowiem w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy zauważyć, że w myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Postępowanie w sprawie niniejszej toczy się od [...] lipca 2006 r. i kilkakrotnie było ono przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia 19 lutego 2008 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 880/07, Sąd uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] października 2007 r., znak: [...] oraz decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...], wskazując, że organy nie wyjaśniły należycie, czy wykonane przez uczestnika postępowania na działce nr [...] prace polegające na przebudowie dotychczasowego zjazdu z drogi powiatowej i podwyższeniu terenu przez usypanie ziemi od wjazdu na działkę, do granicy z działką nr [...], stanowiącą drogę gminną, nie spowodowały zmiany stanu wody na gruncie oraz czy zmiana ta wyrządza szkody na działce nr [...], należącej do skarżącej. Następnie wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 196/09, w dniu 16 czerwca 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2009 r., znak: [...] oraz decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...], a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Kolegium od tego wyroku – wyrokiem z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1603/09. W uzasadnieniach obu tych wyroków ponownie wskazano, że organy administracji nadal nie wyjaśniły, czy wykonane przez uczestnika postępowania roboty budowlane spowodowały zmianę stanu wody na gruncie oraz czy ewentualna zmiana spowodowała szkody na nieruchomości skarżącej. Kolejnym wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 663/14, w dniu 26 maja 2015 r., Sąd uchylając decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2012 r., ponownie wskazał na konieczność ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, "dlaczego przebudowa zjazdu przez J. S. (w tym usunięcie betonowych przepustów pod wjazdem na jego działkę), usypanie działki na wysokość 1,5 m i zmiana kierunku odpływu wody nie zostały uznane za zmianę stanu wody na w rozumieniu art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, zważywszy na to, że jako przykład ulepszania stosunków wodnych uznaje się m.in. rozprowadzenie wody, czy spuszczenia jej nadmiaru, a jako czynności zakazane m.in. podsypanie ziemi, przekopanie rowu, czy wzniesienie budynku na naturalnym spływie wód". Rozpoznając sprawę obecnie Sąd doszedł do przekonania, że organy administracji wciąż nie wykonały w całości wiążących je – z mocy art. 153 P.p.s.a. – wytycznych co do dalszego postępowania, albowiem nadal nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Wskazać należy, że wydając zaskarżoną decyzję Kolegium oparło się na opinii technicznej z dnia [...] listopada 2015 r. sporządzonej przez biegłego [...] Z., posiadającego wymagane kwalifikacje w tym zakresie. Organ odwołując się do treści tej opinii stwierdził między innymi, że ustalone ukształtowanie korony drogi gminnej i działki nr [...] skutkuje częstymi zalewami tej działki wodami odprowadzanymi od przepustu pod drogą powiatową w sposób niepoprawny z punktu widzenia hydrologiczno-hydraulicznego i melioracyjnego, a nie wodami spływającymi z działki nr [...]. Istniejący rów przydrożny drogi powiatowej od strony południowej jest niedrożny, jest zamulony i zarośnięty roślinnością. Nie spełnia swojej funkcji zgodnie z przeznaczeniem. Przepust w ciągu tego rowu pod zjazdem na drogę gminną jest całkowicie zamulony i niewidoczny. Brak bieżącej konserwacji rowu przydrożnego i przepustu w ciągu tego rowu, uniemożliwia odprowadzanie wód do rowu melioracyjnego, mającego ujście do rzeki W., jest – w ocenie biegłego –kluczowym powodem szkodliwej zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] (drogi powiatowej) ze szkodą dla drogi gminnej (nr [...]) i dla działki nr [...] stanowiącej własność skarżącej. Podwyższenie fragmentu działki nr [...] przy narożniku działek nr [...] i nr [...] od strony drogi powiatowej ukierunkowało tylko odpływ wody od przepustu pod drogą powiatową bezpośrednio na drogę gminną. Przed podwyższeniem woda od przepustu przepływała przez narożnik działki nr [...] na drogę gminną na wysokości budynku gospodarczego na działce nr [...] i dalej spływała na działkę nr [...]. Obecnie po podwyższeniu fragmentu działki nr [...] taka sama ilość wody spływa na drogę gminną, a z drogi przez wjazdy spływa na działkę nr [...]. Jak wskazał organ, zdaniem biegłego w istniejącym sporze jest ewidentne naruszenie stosunków wodnych wynikających z braku wykonywania robót konserwacyjnych i udrożnieniowych rowu przydrożnego drogi powiatowej od strony południowej i skierowania ścieków deszczowych w sposób niedozwolony na działki sąsiednie poprzez wykonanie przepustu pod drogą w niewłaściwym miejscu. Biegły nie ma wątpliwości, że brak drożności przedmiotowego rowu i wykonanie przepustu z wylotem wprost na posesję nr [...] spowodowało i będzie powodować szkodę na działkach nr [...] i nr [...] tak długo, dopóki nie zostanie zlikwidowany przepust i wykonany opisany w opinii zakres robót. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, co uszło uwadze organów obu instancji orzekających w rozpoznawanej sprawie, że teza postawiona biegłemu sporządzającemu opinię dotyczącą zmiany stosunków wodnych na gruncie, dla celów wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, winna być sformułowana zgodnie z wytycznymi wynikającymi z prawnie wiążących zaleceń co do dalszego postępowania, określonych w wydanych w tej sprawie wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Z wyroków tych wynika bowiem, że biegły powinien w sposób bardzo precyzyjny i konkretny odpowiedzieć na pytanie, czy w ogóle nastąpiła zmiana stosunków wodnych, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, rozstrzygnąć jednoznacznie kwestię, czy zmiana ta pociągnęła za sobą szkodę na gruncie – w rozumieniu art. 29 ust. 1 i 3 Prawa wodnego. Biegły opracował w dniu [...] listopada 2015 r. "Opinię sprawdzającą, czy obwiniony Pan J. S. właściciel działki nr [...] w m. O. D. poprzez podwyższenie fragmentu działki ziemią dowiezioną zmienił stan wody na gruncie ze szkodą dla działki nr [...] stanowiącej własność Pani Z. P. w sytuacji niepoprawnego z punktu widzenia Prawa wodnego odprowadzania ścieków deszczowych z drogi powiatowej nr [...] L w m. O. D. przez Zarząd Dróg Powiatowych w K." (k. 277 akt administracyjnych). Z treści tej opinii można wywnioskować, że zasadniczym problemem dla biegłego do rozstrzygnięcia było "zbadanie niepoprawnego z punktu widzenia Prawa wodnego odprowadzania ścieków deszczowych z drogi powiatowej przez Zarząd Dróg Powiatowych w K.", nie zaś stwierdzenie, czy wskutek robót wykonanych przez uczestnika na działce nr [...] doszło do zmiany stanu wód na gruncie wywołującej szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie, w tym na nieruchomość skarżącej. Przesądza o tym sposób opracowania omawianej opinii przez biegłego. Poza sporem jest bowiem, że część opisowa tej opinii skonstruowana została w ten sposób, iż po przedstawieniu zagadnień ogólnych, obejmujących podstawę opracowania opinii, wstęp, celu i zakresu opinii, terminologii, obliczeń hydrologicznych o ocen hydraulicznych w badanej zlewni, zdolności przepustowej przepustów o ř 80 cm, L = 6,0 m, jedynie jeden rozdział poświęcono "opisowi i ocenie stanu faktycznego przedmiotowych działek nr [...]". Natomiast pozostała część opinii zawiera obszerne rozważania – zawarte w trzech rozdziałach – odnoszące się do: "Oceny stanu faktycznego rowu przydrożnego drogi powiatowej nr [...] L w m. O. D.", "Kwalifikacji rowu przydrożnego drogi powiatowej od strony południowej w m. O. D. w świetle obowiązujących przepisów prawnych wraz z wnioskami", "Oceny, czy istniejący rów przydrożny drogi powiatowej nr [...] L powoduje zmianę stanu wód ze szkodą dla działek nr [...] w rozumieniu art. 29 ustawy Prawo wodne". W tej części opinii, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia przez organy obu instancji, biegły bardzo szeroko wyjaśnił główne powody zalewania gruntów skarżącej, wskazując na niewywiązywanie się przez zarządcę drogi powiatowej z obowiązku udrożniania rowów melioracyjnych oraz innych urządzeń hydrologicznych. Biegły w swej opinii stwierdził między innymi, że "przedmiotowy rów przydrożny drogi powiatowej nr 3147L w O. D. [...] stwarza zagrożenie hydrologiczne dla działek nr [...], a także dla korpusu tej drogi i jej użytkowników. Głównym problemem jest jego niedrożność i niedrożność przepustów na odcinku od km 0+150 do km 0+230 z powodu zamulenia i zarośnięcia trawą a także z powodu zamulenia przepustów. Problem ten został uwidoczniony na mapie sytuacyjno-wysokościowej (rys. nr [...]), a szczególnie uwidaczniają fotografie nr [...], stanowiące załączniki do niniejszej opinii. Gruntowne odmulenie rowu i przepustów w ciągu jego biegu zapewniłoby swobodne odprowadzanie wód w czasie intensywnych roztopów lub obfitych i nawałnych opadów deszczu, typu "oberwanie chmury" do rowu melioracyjnego. Niedrożność rowu i przepustów na odcinku od km 0+150 do 0+230 powoduje i będzie powodować podtapianie i zalewanie działek nr [...], a także podtapianie drogi powiatowej w rejonie działek nr [...] i 52, czyli powoduje szkody. [...] Nieutrzymanie przedmiotowego rowu i przepustów w odpowiednim stanie technicznym przy tak dużej zlewni i dużej powierzchni utwardzonej (szczelnej) - urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód jest naruszeniem zasady zawartej w artykule 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Korzystanie z wód nie może wyrządzać szkód na terenach przyległych. [...] Organem właściwym w stosunku do omawianego rowu przydrożnego, niebędącego urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych, ale urządzeniem budowlanym powinien być ten sam organ, który jest właściwy dla podstawowego obiektu budowlanego, którym jest droga powiatowa nr [...] L. [...] Przedmiotowy rów przydrożny zbierający w części okresowo wody opadowe i roztopowe z drogi o średnim natężeniu ruchu, a także zbierający wody z terenów gruntów rolnych tylko w czasie ekstremalnych opadów atmosferycznych typu "oberwanie chmury" lub w czasie intensywnych obfitych roztopów przy głęboko zamarzniętej ziemi, dowodzi to, że przedmiotowy rów "nieszczelny", z którego woda bezpośrednio wsiąka do gruntu, systemem kanalizacyjnym nie jest." (s. 18-21 opinii). W konkluzji powyższych wywodów biegły zawarł stanowcze stwierdzenie: "W tym stanie faktycznym i prawnym Wójt Gminy I. jako organ I instancji zgodnie z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego ma prawo odpowiednią decyzją nakazać Zarządowi Dróg Powiatowych w K. właścicielowi drogi powiatowej nr [...] L w m. O. D. zlikwidowanie przepustu pod drogą powiatową poprzez zabetonowanie i wykonanie udrożnienia rowu przydrożnego i przepustów w ciągu tego rowu. [...] Obowiązek zapewnienia swobodnego spływu wód powierzchniowych, z terenu drogi powiatowej i działek położonych po południowej stronie drogi, z których wody opadowe spływają w sposób naturalny do rowu należy do Zarządu Dróg Powiatowych w K.. W sytuacji niewywiązania się z obowiązków określonych ustawą (art. 5.1. pkt 2b i pkt 9) Prawa budowlanego i braku należytego utrzymania rowu przydrożnego, winni podlegać będą postępowaniu w sprawach o wykroczenia na podstawie art. 193 pkt 1 Prawa wodnego. Udrożnienie rowu przydrożnego drogi powiatowej, o którym mowa wyżej zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ te roboty związane są z utrzymaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji zgodnie z przeznaczeniem" (s. 22 opinii). Biegły nie stwierdził natomiast – w sposób niebudzący wątpliwości - czy nienależyty stan techniczny drogi i urządzeń z nią związanych jest wyłączną przyczyną zalewania gruntów skarżącej, a wykonane bezspornie przez uczestnika postępowania działania na należącej wówczas do niego działce nr [...], nie spowodowały zmiany stosunków wodnych, ze szkodą dla działki skarżącej. Dokonane zatem przez biegłego ustalenia, iż niewywiązywanie się przez Zarząd Dróg Powiatowych w K. z obowiązku utrzymywania w należytym stanie rowu przydrożnego drogi powiatowej od strony południowej oraz przepustu usytuowanego w ciągu tego rowu pod zjazdem na drogę gminną – powoduje szkody na terenach przyległych, mogą służyć ewentualnemu dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych w procesie cywilnym. Zauważyć również należy, że Kolegium nie odniosło się w istocie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do obszernych i rzeczowych zarzutów skarżącej, podniesionych między innymi w odwołaniu oraz w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r., dotyczących braku argumentacji w omawianej opinii biegłego w zakresie dotyczącym oceny skutków prac wykonanych przez uczestnika postępowania w kontekście ewentualnej zmiany stosunków wodnych na gruncie. W tej kwestii trzeba mieć również na uwadze, na co wskazywał Sąd w powołanym wyżej wyroku, wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 663/14, że "obowiązkiem biegłego było niezwykle wnikliwe rozważenie, czy dokonana w wyniku prac prowadzonych na działce nr ewid.[...] zmiana "kierunku odpływu wód" prowadziła do zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 3 Prawa wodnego). Zauważyć przy tym trzeba, że J. S. w toku przesłuchania zeznał: "wodę z przepustu pod drogą powiatową nie puściłem na swoją działkę, usypałem rów i rogiem mojej działki skierowałem wodę na działkę nr [...] stanowiącą własność Urzędu Gminy I." (k. 147 akt administracyjnych). Okoliczność tę potwierdziła również skarżąca, wskazując, że: "stan faktyczny był taki, że woda z przepustu pod drogą powiatową wpływała na działkę nr [...] stanowiącą własność Pana J. S. i woda nie odpływała z tej działki. Z chwilą rozpoczęcia zabudowy działki Pan J. S. zaczął stopniowo usypywać i przekierunkowywać tę wodę na drogę gminną, co stanowiło i stanowi zagrożenie i zalewanie budynków gospodarczych na mojej nieruchomości. [...] Od momentu wykonania przez Pana J. S. robót związanych z budową nowego zjazdu wpływ wody od przepustu pod drogą powiatową został całkowicie zamknięty na działkę nr [...], a woda została przekierowana na drogę gminną, co bezwzględnie stanowi zagrożenie dla budynku znajdującego się wzdłuż drogi gminnej. Woda spływająca na drogę gminną, spływa na przyległe działki zabudowane i niezabudowane, brak jest odpływu i woda cofa się pod budynek gospodarczy (k. 150 akt administracyjnych)". Opisane wyżej uchybienia, polegające na nieustaleniu istotnych dla sprawy okoliczności stanu faktycznego, prowadziły nie tylko do naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., a w przypadku organu odwoławczego także art. 136 K.p.a., lecz również do błędnego zastosowania przepisu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" P.p.s.a. W ocenie Sądu, nie budzi bowiem wątpliwości, że powyższe uchybienia mogą zostać prawidłowo usunięte w toku postępowania odwoławczego. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni wszystkie przedstawione wyżej uwagi. Obowiązkiem tego organu będzie więc w szczególności zwrócenie się do biegłego, który sporządził opinię z zakresu stosunków wodnych, o uzupełnienie tej opinii, poprzez kategoryczne i jednoznaczne wskazanie, czy dokonana przebudowa zjazdu przez uczestnika (w tym usunięcie betonowych przepustów pod wjazdem na jego działkę), podwyższenie terenu działki i zmiana kierunku odpływu wody zostały uznane za zmianę stanu wody na w rozumieniu art. 29 ust. 1 Prawa wodnego. Organ rozważy również zasadność przeprowadzenia rozprawy z udziałem stron postępowania oraz biegłego, który opracował wspomnianą opinię. W tym miejscu należy zauważyć, że choć z treści znajdującego się w aktach sprawy protokołu rozprawy z dnia [...] lutego 2016 r. zdaje się wynikać, iż udział w niej brał również biegły F. Z., to osoba ta nie podpisała własnoręcznie powyższego protokołu, zaś Kolegium nie wyjaśniło w jakikolwiek sposób przyczyn takiego stanu rzeczy (k. 328-332 akt administracyjnych). Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.