II SA/Lu 679/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 13 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z trzema córkami, w tym jedną pełnoletnią oraz wnuczką, z którymi zamieszkuje w domu teściów. Ponosi koszty utrzymania koniecznego wynoszące miesięcznie [...] złotych. Nie posiada dochodu, oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej [...] złotych. Skarżącą wezwano do nadesłania oświadczenia wyjaśniającego skąd pochodzą i w jakiej są wysokości środki finansowe pozwalające na ponoszenie wymienionych kosztów utrzymania koniecznego przekraczających wysokością osiąganego dochodu oraz wskazującego jakie koszty utrzymania koniecznego ponoszone są co miesiąc a jakie w innym odstępie czasu. Skarżącą wezwano również do nadesłania oświadczenia wskazującego powierzchnie zamieszkiwanego domu, wskazującego kto jeszcze w nim zamieszkuje oraz w jakiej części partycypuje w kosztach utrzymania domu. Wyjaśniono przy tym skarżącej, że z akt administracyjnych wynika, że osiąga dochód w kwocie [...]złotych netto miesięcznie. Wykazane przez skarżącą koszty utrzymania koniecznego są znacznie wyższe od osiąganego dochodu, co poddaje w wątpliwość rzetelność oświadczenia złożonego na druku PPF dotyczącego tak wysokości dochodu jak i ponoszonych wydatków. Dążąc do wyjaśnienia tych wątpliwości skierowano do skarżącej wezwanie. Skarżąca wezwanie odebrała osobiście w dniu 24 sierpnia 2018 r. Wezwanie nie zostało wykonane. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dotyczącej świadczenia rodzicielskiego jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem Z. T. wnosząc skargę w tego rodzaju sprawie jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie pierwszym postanowienia. W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy analizując druk PPF oraz dołączone do akt sądowych akta administracyjne stwierdził, że skarżąca osiąga dochód miesięczny w kwocie [...]złotych z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego (k. 6 akt administracyjnych) zaś ponoszone przez nią miesięczne wydatki wynoszą [...] złotych. W kontekście tych ustaleń wątpliwości budzi oświadczenie skarżącej dotyczące osiąganych dochodów oraz ponoszonych kosztów utrzymania. Skarżąca wezwana do wyjaśnienia tych wątpliwości, uchyliła się od tego obowiązku. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781, czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła zaś jakie są jej rzeczywiste dochody oraz koszty utrzymania koniecznego. Nie uprawdopodobnienie tych okoliczności uniemożliwia ocenę tego, jakie są realne możliwości płatnicze skarżącej a tym samym, czy poniesienie kosztów ustanowienia adwokata z wyboru spowoduje uszczerbek w jej kosztach utrzymania koniecznego (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1003/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tego powodu referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, o czym działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł w punkcie drugim postanowienia.