II SA/Lu 713/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z [...] września 2019 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także: Kolegium), działając na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej także: k.p.a.), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania S. D. (dalej: skarżący) od decyzji Burmistrza S. z [...] czerwca 2017 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że ww. decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu 27 czerwca 2019 r., zaś jego odwołanie od tej decyzji zostało złożone osobiście w siedzibie organu pierwszej instancji 12 lipca 2019 r. Wobec ustalenia, że skarżący złożył odwołanie po terminie, o jakim mowa w art. 129 § 2 k.p.a., który upłynął dzień wcześniej, obowiązkiem Kolegium było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Sądu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił Kolegium naruszenie: - art. 43 k.p.a. wskutek pominięcia, że na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji nie wskazano wyraźnie, że odbiorca przesyłki podjął się jej oddania adresatowi; - art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wskutek niewyjaśnienia, czy przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona skarżącemu; - art. 134 k.p.a., wskutek błędnego zastosowanie tego przepisu i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; - art. 78 Konstytucji RP, wskutek pozbawienia strony prawa do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie Kolegium rozpoznania jego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a także – wskazując, iż działa z ostrożności procesowej – wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z uwagi na to, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Odnosząc się do istoty sprawy wskazać trzeba, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia stronie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 9 maja 2019 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie przez Burmistrza S. w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na rozbudowie sieci wodociągowej na działce nr ewid. [...], w miejscowości B. (obręb [...]). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania, skierowane do skarżącego, zostało doręczone jego córce – [...] (k. 9 akt adm.). Z akt tych wynika również, że decyzja organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2017 r., znak: [...], orzekająca o ustaleniu lokalizacji opisanej inwestycji celu publicznego, przesłana na adres skarżącego, została doręczona 27 czerwca 2019 r. córce skarżącego [...], przy czym pracownik urzędu pocztowego omyłkowo oznaczył tę osobę w potwierdzeniu odbioru jako "matkę" adresata (k. 21 akt adm.). Podkreślenia wymaga, że nieuzasadnione były zarzuty skarżącego, który zarzucił Kolegium błędne stwierdzenie, że decyzja organu pierwszej instancji została mu doręczona prawidłowo, w trybie art. 43 zd. 1 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Po pierwsze, na wynik sprawy nie może mieć istotnego wpływu wspomniany wyżej fakt, iż doręczający decyzję organu pierwszej instancji pracownik Poczty Polskiej omyłkowo zawarł w potwierdzeniu odbioru adnotację, że W. D., która odebrała tę przesyłkę, jest "matką" skarżącego. Oczywistym jest bowiem, co skarżący potwierdził w skardze, że osoba ta jest jego córką oraz zarazem jest dorosłym domownikiem skarżącego. Po drugie, nie można zgodzić się ze skarżącym, że o wadliwości wspomnianego doręczenia świadczy to, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak było wzmianki, że córka skarżącego podjęła się oddania przesyłki adresatowi. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest przekonanie, że brak na zwrotnym potwierdzeniu odbioru adnotacji o tym, że osoba odbierająca przesyłkę podjęła się oddania pisma adresatowi, nie oznacza braku możliwości przyjęcia, że pismo zostało we wskazanej na tym potwierdzeniu dacie doręczone adresatowi. Sądy wskazują, że doręczenie, o jakim mowa w art. 43 zd. 1 k.p.a. oparte jest na domniemaniu doręczenia pisma adresatowi, co oznacza przyjęcie, że wywołało ono skutek prawny. Miarodajną więc w tej kwestii będzie data przyjęcia pisma przez dorosłego domownika, bez konieczności badania, czy domownik faktycznie wywiązał się z obowiązku przekazania przesyłki adresatowi (zob. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 208/09, z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2070/10, z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10 i z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2408/11). Co więcej, choć domniemanie doręczenia pisma w sposób zastępczy określony w art. 43 k.p.a. może być wzruszone przez adresata pisma, to nie jest wystarczające w tym zakresie jedynie ustalenie, że na pokwitowaniu doręczenia (potwierdzeniu doręczenia) brak jest adnotacji, że osoba, której pismo doręczono zobowiązała się oddać pismo adresatowi (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1558/11 i 12 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 1270/18). W rozpoznawanej sprawie niekwestionowane jest, że przesyłka została odebrana w miejscu zamieszkania skarżącego przez jego córkę, jako dorosłego domownika skarżącego, w związku z jego nieobecnością w tym miejscu – w dniu 27 czerwca 2019 r. Taka też data prawidłowo została uznana przez Kolegium za datę doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji, w trybie art. 43 k.p.a. Oczywiste jest więc przy tym, że bez wpływu na wynik sprawy pozostają również podniesione w skardze okoliczności dotyczącego daty faktycznego powzięcia przez skarżącego wiadomości o treści decyzji organu pierwszej instancji, a mianowicie fakt, iż "córka nie przekazała przesyłki skarżącemu, bowiem tego samego dnia wyjechała z domu, natomiast skarżący tego dnia wrócił w wieczornych godzinach [...] i dopiero po tygodniu znalazł przesyłkę w domu" (s. 4 skargi, k. 6 akt sąd.). Bezsprzecznie, jak wynika z przywołanych wyżej poglądów NSA, skoro dorosła córka skarżącego odebrała adresowaną do niego przesyłkę, w warunkach opisanych w art. 43 zd. 1 k.p.a., w dniu 27 czerwca 2019 r., to ziściły się opisane w tym przepisie warunki fikcji doręczenia przesyłki jej adresatowi, czyli skarżącemu. Oczywiste jest zatem, że w opisanych wyżej okolicznościach, jak trafnie wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, obowiązkiem Kolegium było stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, na podstawie art. 134 k.p.a. Skoro bowiem decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu 27 czerwca 2019 r., to jego odwołanie od tej decyzji, złożone osobiście w siedzibie organu pierwszej instancji 12 lipca 2019 r., zostało wniesione po terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a., który upłynął 11 lipca 2019 r. W konsekwencji powyższego, bezzasadne okazały się pozostałe zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy (art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a.), błędnego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.) oraz pozbawienia skarżącego prawa do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP). Ponadto należy zauważyć, że zawarty w adresowanej do Sądu skardze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie może być rozpoznany przez Sąd merytorycznie, albowiem właściwym do jego rozstrzygnięcia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Rzeczą skarżącego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, jest więc skierowanie tego wniosku do Kolegium, celem rozpoznania go na podstawie stosownych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.