II SA/Lu 739/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi D. M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. M. G. od decyzji z dnia [...] czerwca 2010r., nr [..] wydanej z upoważnienia Burmistrza O. odmawiającej przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu środków konserwujących do aparatu słuchowego - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W odwołaniu skarżący wniósł o uznanie decyzji organu I instancji jako niezgodnej z prawem ze względu na "naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa materialnego oraz godności podopiecznego". Strona podniosła także, że trudno uznać za prawidłowe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z pracownikiem, który nie wykazuje chęci współpracy z wnioskodawcą. W postępowaniu administracyjnym na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 4 maja 2010r. ustalono, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną, niepełnosprawną w stopniu lekkim, utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,1955 ha przeliczeniowego, z którego dochód wynosi w kwocie 247,47 zł (1,1955 x 207 zł) oraz zasiłku okresowego w kwocie 114,77 zł. Dochód D. G. nie przekracza kryterium ustawowego określonego w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej to jest 477 zł. Jak wynika z akt sprawy, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku dochód strony wynosił 362,24 zł. Kolegium podtrzymało argumentację zaskarżonej decyzji, mając na uwadze art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej regulujący kwestie przyznania zasiłku celowego oraz decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza O. z dnia [...] kwietnia 2010r., nr [...] przyznającą D. G. świadczenie na pokrycie kosztów zakupu środków konserwujących do aparat słuchowego w wysokości 40 zł (k. 105 akt adm.). Zasiłek ten zgodnie z decyzją miał być wypłacony w dniu 21 maja 2010r. Zdaniem Kolegium przepis art. 39 ust. 1 powyższej ustawy, wskazuje, że zasiłek celowy przyznaje się na niezaspokojone potrzeby wnioskodawcy. Organ przyjął, że potrzeba strony została już chociażby w części zaspokojona, w związku z tym pomimo spełnienia przesłanki dochodowej do przyznania świadczeń z pomocy społecznej oraz z uwagi na fakt, iż zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, istniała możliwość odmowy przyznania żądanego świadczenia. Organ podkreślił również, iż wnioskodawca jest objęty stale pomocą społeczną i otrzymuje m.in. zasiłek okresowy w kwocie 114,77 zł (decyzja z dnia 26 stycznia 2010r., znak [...]), z którego może pokrywać różne swoje potrzeby. D. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazuje, że organy działają niezgodnie z prawem i wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy, biorąc pod uwagę naruszenia prawa i zasady współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 39 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U z 2009r. Nr 175, poz. 1362), w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Według natomiast art. 39 ust. 2 tej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, iż z przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że osoby i rodziny powinny przezwyciężać trudne sytuacje życiowe wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Dopiero niemożność samodzielnego ich pokonania stanowi przesłankę włączenia się instytucji państwa, bowiem pomoc społeczna ma charakter uzupełniający. Organy pomocy społecznej nie mogą więc wyręczać osób ubiegających się o pomoc z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale powinny wymagać od nich aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych (por. przykładowo wyroki NSA z dnia: 11 września 2007 r., I OSK 1864/06, LEX nr 496315, 15 stycznia 2008 r., I OSK 554/07, LEX nr 491370, 3 kwietnia 2008 r., I OSK 887/07, LEX nr 499747, 29 sierpnia 2009 r., I OSK 840/07, LEX nr 489090 i 23 września 2008 r., I OSK 1511/07, LEX nr 489093). Fakt, iż osoba ubiegająca się o świadczenia z pomocy społecznej spełnia kryteria ustawowe, uprawniające ją do świadczeń z pomocy społecznej nie oznacza jednak, że pomoc taka zostanie jej udzielona. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie, przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, co oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1825/05, publ.: LEX nr 194040). Zatem ocena przedmiotowej decyzji dokonana przez sąd administracyjny sprowadza się do oceny, czy w toku wydawania decyzji organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W szczególności sąd kontroluje czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Organy administracji obu instancji orzekające w tej sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego uznając, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup środków higieny osobistej. Organy administracji uwzględniły wskazane wyżej przepisy ustawy i przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego, rozważając wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Słusznie organy administracyjne zwróciły uwagę, że wcześniejszą decyzją z dnia 26 stycznia 2010r., znak [...] organ pomocy społecznej przyznał świadczenie na zakup środków higieny osobistej. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji są zatem wyczerpujące, szczegółowo omawiają przyczyny odmowy pomocy. Z treści wywiadu środowiskowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że skarżący mieszka samotnie, jest bezrobotny, utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,1955 ha przeliczeniowego, jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności, wymagającą pomocy. Z tych powodów od kilku lat objęty jest szeroko rozumianą pomocą świadczoną przez Ośrodek Pomocy Społecznej, w ramach której udzielane są mu różnego rodzaju świadczenia pieniężne przeznaczone na zakup żywności, opału, odzieży, obuwia, środków higienicznych, butli z gazem, pokrycie dojazdów na poszukiwanie pracy, pokrycie faktur za dostawę energii elektrycznej, pokrycie części kosztów zakupu aparatu słuchowego, czy baterii umożliwiających jego funkcjonowanie. Bez wątpienia udzielane skarżącemu świadczenia nie są wystarczające. Jednak trzeba pamiętać, że instytucja pomocy społecznej nie może w pełnym zakresie zaspokajać potrzeb i spełniać wszystkich oczekiwań osób ubiegających się o taki zasiłek celowy. Podkreślenia wymaga również fakt, iż zaskarżona decyzja została wydana około 2 tygodni później po wypłacie poprzedniego zasiłku na ten sam cel. Podnieść należy, że organ w uzasadnieniu decyzji z dnia 23 kwietnia 2010 r. zobowiązał skarżącego do przedłożenia pracownikowi socjalnemu faktury za zakupione środki konserwujące do aparatu słuchowego w terminie do dnia 31 maja 2010 r. Poza sporem jest, że strona takich dokumentów nie przedłożyła. Mając na uwadze powyższe ustalenia, nie ma powodu do zarzucenia organom, że odmowa przyznania kolejnego zasiłku celowego jest dowolna. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) skargę należało oddalić.