II SA/Lu 761/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 września 2025r., sygn. akt II SA/Lu 258/25 p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 9 września 2025r. w sprawie II SA/Lu 258/25, wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 21 marca 2025r. w przedmiocie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. W dniu 10 grudnia 2025r. skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego tym wyrokiem. Skarżąca nie wskazała podstawy wznowienia, lecz zarzuciła przeprowadzenie postępowania sądowego bez pomocy prawnej, co ze względu na jej zły stan zdrowia pozbawiło ją możliwości udziału w postępowaniu sądowym. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, który został rozpatrzony odmownie postanowieniem referendarza sądowego z 29 grudnia 2025r., sygn. akt II SPP/Lu 157/25. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału (k.5) skarżąca została wezwana w dniu 7 stycznia 2026r. (k.7) do: jednoznacznego wskazania ustawowej podstawy wznowienia (art. 271 – 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), wskazania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, określenia żądania w zakresie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. W zakreślonym terminie skarżąca nadesłała pismo z 8 stycznia 2026r., w którym podniosła, by wezwanie kierować do "mecenasa z obowiązku"; takie żądanie podtrzymała w sprzeciwie z 13 stycznia 2026r. od postanowienia referendarza w sprawie prawa pomocy, doręczonego jej w dniu 12 stycznia 2026r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga o wznowienie podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci (...). Ustawowe podstawy wznowienia postępowania zostały określone w art. 271-273 p.p.s.a.. Stosownie do tych przepisów: można żądać wznowienia postępowania sądowego: z powodu nieważności (przesłanki określone w art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a.); gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie i gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia (art. 272 § 1 i § 2a p.p.s.a.); gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.) lub w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.) Podstawę wznowienia powinna wykazać strona w skardze, przy czym samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający ustawie nie jest wystarczające i w takiej sytuacji skarga o wznowienie podlega odrzuceniu (zob. postanowienia NSA z: 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/01; 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04; 23 lutego 2011 r., II OSK 257/11; z 25 lipca 2012 r., I FSK 849/12, z 19 grudnia 2012 r., I FSK 1332/12, z 4 września 2013r., I FSK 1424/13). Również w przypadku, gdy już z samego uzasadnienia skargi wynika, że wskazana podstawa nie zachodzi, skarga o wznowienie podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej przesłance. W rozpatrywanej sprawie ani skarżąca (pomimo wezwania) nie wskazała podstawy wznowienia, ani z uzasadnienia nie wynika, by rzeczywiście zachodziła podstawa wznowienia. W istocie skarżąca zarzuca, że Sąd w postępowaniu w sprawie II SA/Lu 258/25 pozbawił ją możliwości udziału w postępowaniu, ponieważ nie uwzględniono jej wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem ustawodawca wyraźnie i jednoznacznie uregulował możliwość zaskarżenia przez stronę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, o czym – jak wynika ze sprawy II SPP/Lu 49/25 związanej ze sprawą II SA/Lu 258/25 - skarżąca była pouczona, miała więc możliwość wniesienia sprzeciwu od odmownego postanowienia referendarza sądowego z 12 czerwca 2025r. Należy też podkreślić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia, wydanego po rozpatrzeniu sprzeciwu, postanowienia sądu wojewódzkiego, a zatem okoliczność, że nie ustanowiono dla strony, wbrew jej żądaniu, pełnomocnika z urzędu, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowego, w którym strona domagała się takiego pełnomocnika. W związku z tym, chociaż stosownie do art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, m.in. "jeżeli strona nie była należycie reprezentowana albo jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania", to jednak takie przesłanki nie występują w niniejszej sprawie. Należy bowiem zauważyć, że Sąd w sprawie II SA/Lu 258/25 podejmował wszystkie czynności procesowe wobec skarżącej: doręczono jej odpis odpowiedzi na skargę wraz ze stosownymi pouczeniami (k.11), została również zawiadomiona o skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oraz o wyznaczonym składzie sądu (k.22), a następnie skierowano na wskazany przez nią adres odpis sentencji wydanego wyroku wraz z pouczeniami m.in. o trybie jego zaskarżenia poprzez złożenie wniosku o uzasadnienie, a następnie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego; po dwukrotnym awizowaniu skutek doręczenia nastąpił 2 października 2025r. (k.34). Skarżąca brała udział w postępowaniu, bowiem nadesłała pismo z dnia 14 sierpnia 2025r. wraz z załącznikami (k.16 - 21), natomiast nie złożyła skargi kasacyjnej. W toku postępowania sądowego skarżąca nie była więc pozbawiona możności działania. Stwierdzenie zaistnienia przesłanki pozbawienia możności działania jest dopuszczalne jedynie w razie kardynalnych uchybień dotyczących udziału strony w postępowaniu sądowym (np. wydania wyroku bez zawiadomienia strony o rozprawie go poprzedzającej), które de facto eliminują stronę z udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a nie jakichkolwiek usterek, czy utrudnień w tym zakresie". (zob. wyroki NSA: z 3 lipca 2025 r., II FSK 1601/24; wyrok z 23 sierpnia 2023 r., III FSK 132/23). Z kolei przesłankę "nienależytej reprezentacji" (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) należy odnosić do sytuacji, gdy strona występowała w postępowaniu przez pełnomocnika, który na skutek naruszenia przez sąd przepisów postępowania został pominięty przy podejmowaniu wszystkich bądź niektórych czynności procesowych, a taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ skarżąca brała udział w postępowaniu samodzielnie i Sąd kierował do niej pisma procesowe. Jak wyżej wyjaśniono, o przesłance braku należytej reprezentacji nie można natomiast mówić w sytuacji, gdy strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika z tego powodu, że prawomocnym postanowieniem sąd odmówił przyznania prawa pomocy w tym zakresie. W związku zatem z niewykazaniem przez skarżącą podstaw wznowienia Sąd skarga podlegała odrzucenia stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a.