II SA/Lu 773/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych 1) oddala skargę; 2) przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez E. K. odwołania od decyzji wydanej przez Kierownika Sekcji Postępowania Egzekucyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] nakładającej na E. K. obowiązek zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez M. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. na rzecz dziecka D. K. w wysokości 6.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji. Uzasadniając postanowienie Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia stronie. Decyzja doręczona została E. K. w dniu 12 kwietnia 2011 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 26 kwietnia 2012 r. Odwołanie adresowane do MOPR E. K. nadał w placówce pocztowej w dniu 27 kwietnia 2012 r. Treść odwołania nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W tym stanie sprawy Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie skargę złożył E. K. W jej uzasadnieniu podniósł, że uchybienie terminu mogło być spowodowane jego złym stanem zdrowia i przyjmowaniem silnych leków. Skarżący zwrócił uwagę na to, że jest osobą niepełnosprawną, bezdomną, cierpiącą na chorobę nowotworową mózgu. Utrzymuje się z renty w kwocie 399 złotych oraz zasiłku z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w kwocie 112 złotych. E. K. podkreślił, że sam ponosi koszty leczenia. Aby je ponieść zaciągnął kredyt, którego obecnie nie spłaca ze względu na zwrot należności wypłacanych z funduszu alimentacyjnego. Umorzenie zaległości pozwoli mu na spłatę kredytu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie wyjaśniając, że w stanie faktycznymi niniejszej sprawy art. 134 kpa obligował je do stwierdzenia uchybienia przez E. K. terminu do wniesienia odwołania. Tym samym okoliczności, na które powołano się w skardze nie mogły skutkować jej uwzględnieniem przez Kolegium w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kolegium zwróciło również uwagę na to, że zaskarżone postanowienie nie pozbawia skarżącego definitywne możliwości wniesienia odwołania od decyzji. Skarżący może bowiem wraz z odwołaniem od decyzji wnosić o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W trakcie rozprawy w dniu 20 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że jednodniowe uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego. Składając zaś odwołanie skarżący miał również na uwadze przywrócenie uchybionego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W myśl art. 129 § 1 i 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§1) w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja była ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (§2). Zgodnie art. 40 § 1 kpa pisma doręcza się stronie, a gdy działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Jak stanowi natomiast art. 42 § 1 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w mieszkaniu lub miejscu pracy. Stosownie zaś do unormowania art. 46 § 1 kpa odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że skarżący nie działał w postępowaniu administracyjnym przez przedstawiciela bądź pełnomocnika. Przesyłkę zawierającą decyzję przesłano mu na wskazany przez niego adres do doręczeń (k. 52 i 72 akt adm.) i jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru skarżący odebrał ją osobiście w dniu 12 kwietnia 2012 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem (k. 72 akt adm.). Okoliczności te nie były przez skarżącego kwestionowane. Termin do wniesienia odwołania zaczął biec dzień po dniu doręczenia, to jest w dniu 13 kwietnia 2012 r. a kończył się w dniu 26 kwietnia 2012 r., który to dzień nie przypadał w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy. Ostatnim dniem, w którym skarżący mógł wnieść odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu był więc dzień 26 kwietnia 2012 r. Skarżący nadał natomiast odwołanie adresowane do MOPR w placówce pocztowej w dniu 27 kwietnia 2012 r., a więc z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną. Tym samym organ odwoławczy stwierdziwszy, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu nie ma innej możliwości jak tylko stwierdzić na podstawie art. 134 K.p.a., iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09 – Lex nr 597944 czy wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 273/10 – Lex nr 1071238). Analiza akt sprawy prowadzi także do wniosku, że skarżący nie składał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie można przy tym przyjąć, jak wywodził na rozprawie przed sądem pełnomocnik skarżącego, że intencją skarżącego wnoszącego odwołanie było również zainicjowanie postępowania o przywrócenie terminu. Instytucja przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości, co oznacza, że wnoszący odwołania musi w sposób nie budzący wątpliwości domagać się przywrócenia uchybionego terminu (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2287/10 – Lex nr 1121217). Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być natomiast podstawą do domniemania, że strona zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu (patrz wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 897/11 – Lex nr 1082820). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ) skargę należało oddalić. O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).