II SA/Lu 792/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 2 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Lekarz Weterynarii z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia uchybień z zakresu nadzoru weterynaryjnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych, utrzymuje się ze swojej renty w kwocie [...]złotych netto oraz dochodów z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha i wartości [...] złotych wynoszących [...] złotych netto. Własnością skarżącego są również budynki gospodarcze, kombajn, ciągnik oraz sprzęt rolniczy i [...] sztuk świń. Skarżący oświadczył, że środki finansowe zgromadzone na ROR są wykorzystywane na bieżąco do obsługi kredytów oraz wydatków związanych z gospodarstwem rolnym. Na stałe koszty utrzymania skarżącego składają się wydatki na spłatę kredytów – [...] złotych (łączna suma kredytów – [...] złotych) oraz koszty mediów, zakupu żywności, utrzymania – [...] złotych. Wobec tego, że skarżący nie wykazał wysokości środków finansowych zgromadzonych na ROR, powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych oraz ilości i rodzaju posiadanych pojazdów mechanicznych pismem z dnia 12 września 2017 r. wezwano go do nadesłania wyciągu z posiadanych rachunków bankowych i lokat bankowych za okres od lipca do września 2017 r., zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego powierzchnię gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych, zaświadczenia z właściwego wydziału komunikacji wskazującego ile i jakie pojazdy mechaniczne są zarejestrowane na skarżącego lub małżonkę oraz umów (poświadczonych za zgodność z oryginałem ich kserokopii) aktualnie spłacanych kredytów i pożyczek wraz z harmonogramem ich spłat. W dniu 18 września 2017 r. wezwanie skarżący odebrał osobiście. Do dnia dzisiejszego skarżący nie wykonał wezwania. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga natomiast porównania aktualnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jego rodziny. Analiza oświadczenia złożonego przez skarżącego na druku PPF wykazała, że brak jest informacji o wysokości środków finansowych zgromadzonych na ROR, powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych oraz ilości i rodzaju posiadanych pojazdów mechanicznych. Brak też jest informacji o warunkach spłaty zaciągniętych kredytów. Nie można zatem przyjąć, aby skarżący wykazał swoją realną sytuację finansową. Dlatego też, mając na uwadze unormowanie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.) przesłano skarżącemu wezwanie z dnia 12 września 2017 r. Wniosek o przyznanie prawa pomocy składany na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 p.p.s.a.) powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 września 2013 r. (II OZ 777/13) stwierdził, że konstrukcja art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Niedopełnienia zaś tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym dąży się do uzupełnienia wniosku i określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy. Skarżący, mimo skutecznego doręczenia wezwania nie wykonał go. W postanowieniu z dnia 23 lipca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny (I OZ 635/13) stwierdził, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów w trybie art. 255 p.p.s.a. uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony. I właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Nie nadsyłając żądanych dokumentów źródłowych skarżący uniemożliwił dokonanie oceny tego, czy nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, czy poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i żony. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał zasadność swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 251/13, 4 lipca 2013 r., sygn. akt I OZ 546/13 czy z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II OZ 792/13). Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.