II SA/Lu 827/13
WyrokWSA w Lublinie2014-08-14
Skład orzekający: Witold Falczyński, Halina Chitrosz, Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia oceny technicznej dotyczącej jakości materiałów budowlanych na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego i nie wykazał istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości tych materiałów?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązku przedłożenia oceny technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego, nie rozpatrzył całości zgromadzonego materiału dowodowego i nie wykazał istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości materiałów budowlanych. W przypadku naruszenia zasad postępowania dowodowego, w tym art. 7, 8, 11, 77 § 1, 79 § 1 i 2, 80, 107 § 3 k.p.a., zaskarżone postanowienie organu nadzoru budowlanego podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani przez organy nadzoru budowlanego do przedłożenia oceny technicznej dotyczącej materiałów budowlanych wypełniających otwory okienne, w zakresie spełnienia wymagań przeciwpożarowych. Organy powzięły wątpliwości co do jakości użytych materiałów, mimo przedstawienia przez skarżących dokumentów potwierdzających ich właściwości. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i niewykonalność postanowienia. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie prawa przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. Orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Halina Chitrosz,, Sędzia WSA Jacek Czaja, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. S., J. S. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania i przedłożenia oceny technicznej użytych materiałów budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...]; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. S., J. S. i M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. - po rozpatrzeniu zażalenia M. S. i A. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], nakładającego na ww. osoby oraz na J. S. obowiązek opracowania i przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2013 r. oceny technicznej, sporządzonej przez osobę o uprawnieniach z zakresu ochrony przeciwpożarowej, dotyczącej stanu technicznego użytych materiałów budowlanych, wypełniających otwory okienne usytuowane od strony działki nr [...] w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] przy ul. L. w Z., w zakresie spełnienia wymagań przeciwpożarowych
- uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie ustalił nowy termin jako dzień 30 sierpnia 2013 r., w pozostałej zaś części utrzymał to postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy przedstawił następująco stan faktyczny i prawny sprawy:
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniach [...] października 2010 r. i [...] lutego 2011 r. inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Miasta Z. ustalili, że na działce nr ewid. [...] przy ul. L. w Z. wykonano budynek mieszkalno-usługowy dwukondygnacyjny o konstrukcji murowanej. Odległość tego budynku do granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...] wynosi 3,28 m. W ścianie budynku usytuowanej od strony tej działki wykonano natomiast następujące otwory:
- 3 otwory okienne o wymiarach 0,80 x 0,46 m w poziomie piwnicy;
- 3 otwory okienne o wymiarach 1,69 x 1,10 m w poziomie parteru, wypełnione szybami ornamentowymi zbrojonymi o wymiarach 1,10 x 1,10 m - 2 sztuki (otwory w poziomie parteru są zamknięte z zewnątrz ramami drewnianymi, wypełnionymi szkłem ornamentowym zbrojonym);
- otwór drzwiowy o wymiarach 0,90 x 2,10 m, usytuowany w odległości 3,33 m od granicy z działką nr [...],
- 3 otwory okienne na poddaszu o wymiarach; 1,55 x 1,10 m, 1,10 x 1,10 m i 1,10 x 0,55 m,
Jesienią 2009 r. inwestor wykonał roboty budowlane polegające na wymianie stolarki okiennej i drzwiowej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Z., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na M. i A. małż. S. oraz J. S. obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych (polegających na wypełnieniu otworów okiennych luksferami i usytuowaniu drzwi zewnętrznych zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym), w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...] w Z. (stanowiącego współwłasność zobowiązanych) do stanu zgodnego z prawem oraz zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę (decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] grudnia 1999 r., nr [...]).
W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] uchylił ją w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i w tym zakresie ustalił nowy termin, w pozostałej zaś części utrzymał tę decyzję w mocy.
Wskazane wyżej decyzje organów obu instancji – na skutek skargi A. S., M. S., J. S. i J. N. – uchylił następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 951/11, wskazując w jego uzasadnieniu, że sprawa przedmiotowej inwestycji została już rozstrzygnięta przez organy nadzoru budowlanego kolejnymi decyzjami udzielającymi pozwolenia na użytkowanie poszczególnych części budynku, które to decyzje za każdym razem były poprzedzone protokołami z obowiązkowych kontroli, w których nie stwierdzano istotnych, a nawet nieistotnych odstępstw od projektu budowlanego. Dopóki zaś te decyzje funkcjonują w obiegu prawnym, to – jak wskazał Sąd – niedopuszczalnym jest prowadzenie w sprawie tego budynku kolejnych postępowań w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Zastosowanie w tej sytuacji może zaś mieć jedynie przepis art. 66 Prawa budowlanego, dający organom nadzoru budowlanego możliwość ingerencji w istniejący stan rzeczy, zmierzającej do zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z wymogami określonymi w art. 61 tej ustawy.
W dniu [...] października 2012 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Miasta Z. przeprowadzili kolejne oględziny przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...], podczas których potwierdzili swe wcześniejsze ustalenia, iż obiekt ten nie spełnia wymogów określonych w § 12 i w § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W tej sytuacji decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ I instancji nakazał M. i A. małż. S. oraz J. S. doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi poprzez wypełnienie otworów okiennych w elewacji północnej cegłą szklaną typu "luksfer" lub innym materiałem o odporności ogniowej nie mniejszej niż EI 30 oraz usytuowanie otworu drzwiowego o wymiarach 2,10 x 0,90 m w ścianie północnej od strony działki nr [...], zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym - w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że w trybie art. 66 Prawa budowlanego mogą być eliminowane nieprawidłowości zaistniałe w trakcie użytkowania obiektu, a nie nieprawidłowości w zakresie przepisów techniczno-budowlanych.
Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Z., na podstawie art. 81 c ust. 2 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazał M. i A. małż. S. oraz J. S. opracowanie i przedłożenie w terminie do dnia 30 czerwca 2013 r. oceny technicznej użytych materiałów budowlanych wypełniających otwory okienne usytuowane w ścianie budynku usługowo-mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] przy ul. L. w Z. - w zakresie spełnienia wymagań przeciwpożarowych.
Na powyższe postanowienie organu I instancji M. i A. małż. S. wnieśli zażalenie, w którym wskazali, że przeprowadzili roboty budowlane zgodnie z udzielonym im pozwoleniem na budowę, a wykonane w ich budynku okna spełniają warunki przeciwpożarowe. Ich twierdzenie – jak wskazali – potwierdzają dokumenty, których kserokopie złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. wraz z pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. Autorzy zażalenia podnieśli ponadto, że skoro w inspektoratach nadzoru budowlanego na stanowiskach inspektorów zatrudnione są osoby, które posiadają uprawnienia budowlane w co najmniej ograniczonym zakresie, to kontrolując wykonanie nieskomplikowanych robót budowlanych winny one być w stanie samodzielnie określić prawidłowość tych robót oraz jakość użytych materiałów.
Rozpatrując powyższe zażalenie organ odwoławczy wskazał, że konieczną przesłanką nałożenia na stronę na podstawie art. 81 c ust.2 Prawa budowlanego obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu budowlanego. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w niniejszej sprawie organ I instancji wykazał należycie, iż okoliczność taka ma miejsce. W uzasadnieniu swego postanowienia wskazał bowiem, że projekt budowlany przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego zawiera rzuty piwnic, parteru i poddasza, na których zaprojektowano otwory okienne wypełnione luksferami. Tymczasem wykonane w tym budynku otwory okienne wypełnione są szkłem ornamentowym w ramach drewnianych. Ponadto otwory te usytuowane są w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią. W tej sytuacji organ II instancji podzielił stanowisko, iż zachodzą wątpliwości, czy użyte materiały budowlane spełniają wymogi w zakresie ochrony przeciwpożarowej, przy czym wątpliwości tych – zdaniem organu – nie rozwiewają dokumenty złożone przez strony przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2013 r.
Odnosząc się do tych dokumentów organ odwoławczy wskazał, że załącznik nr 7, tj. ocena stopnia palności materiału sporządzona dla "A." Sp. z o.o. w P. dotycząca okien i drzwi wykonanych z PVC-HI, jak również załącznik nr 8, tj. protokół z badań właściwości dymotwórczych materiałów, dotyczą jedynie badanych próbek, bez wskazania miejsca ich wbudowania. Również załącznik nr 9, tj. informacja reklamowa B. (podobnie jak przedłożona kserokopia faktury zakupu tego materiału), zdaniem organu II instancji, nie świadczy o jego wykorzystaniu przy zabezpieczeniu elementów drewnianych przedmiotowych otworów okiennych
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że inspektorzy nadzoru budowlanego są w stanie ocenić prawidłowość i jakość wykonanych robót budowlanych, lecz do oceny spełnienia przez użyte materiały wymogów przeciwpożarowych niezbędna jest wiedza specjalistyczna w tym zakresie. Ponadto wskazał, że działania organu wyrażone zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. mają charakter dowodowy i nie kończą postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a ich celem jest dopiero umożliwienie wydania właściwego rozstrzygnięcia, które zapewni bezpieczne użytkowanie spornego obiektu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie organu odwoławczego wnieśli wspólnie M. S., A. S. i J. S. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie szeregu przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 75, art. 76, art. 77 § 4, art. 105, art. 107 § 3 oraz art. 124 § 2 k.p.a. Ponadto skarżący podnieśli, iż postanowienie to jest niewykonalne, a tym samym obarczone jest wadami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest w ich ocenie niewykonalne, bowiem nie zawiera wskazania listy osób posiadających uprawnienia z zakresu ochrony przeciwpożarowej, ani nawet wzmianki, gdzie taka lista może się znajdować. Skarżący wprawdzie we własnym zakresie odnaleźli rzeczoznawcę posiadającego takie uprawnienia, jednak ten poinformował ich, iż nie jest w stanie dokonać żądanej przez organy oceny technicznej materiałów budowlanych tak, by była ona obiektywna i niepodważalna. Tego typu badania mogą bowiem przeprowadzać jedynie wyspecjalizowane placówki laboratoryjne.
W ocenie A. i M. małż. S., ich budynek użytkowany jest prawidłowo, zgodnie z prawomocnymi decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. i zgodnie z jego przeznaczeniem. Skarżący podkreślili, że organ I instancji wydanymi w trzech etapach decyzjami udzielił zgody na użytkowanie przedmiotowego obiektu, uznając tym samym, iż jest on w dobrym stanie technicznym i spełnia wszystkie z tym związane wymogi, a już na pewno nie zagraża czyjemukolwiek życiu. Budynek – jak wyjaśnili – został zrealizowany przy użyciu materiałów dopuszczonych do obrotu i legalnie nabytych, co potwierdzają dokumenty będące w ich posiadaniu, a wcześniej przedstawione organowi nadzoru budowlanego, który nie wniósł do nich żadnych uwag. Budzące nieuzasadnione – w ocenie skarżących – wątpliwości organów co do jakości użytych materiałów budowlanych otwory okienne zostały wypełnione luksferami w postaci płytek szklanych ze szkła pełnego zbrojonego, które wykonała firma "R.". Materiał ten ma aprobatę techniczną Instytutu Techniki Budowlanej nr [...], a według rozporządzenia Ministra Gospodarki Technicznej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, klasyfikowany jest jako trudno zapalny, o małej intensywności dymienia. Luksfery zostały oprawione ramami drewnianymi, które przed zainstalowaniem nasycono preparatem ognioodpornym o nazwie "F.". W dniu 15 kwietnia 2013 r. zostały zaś one kolejny raz nasączone preparatem ognioodpornym, tym razem najnowszej generacji, o nazwie "B.".
Skarżący zwrócili uwagę, że z treści postanowienia organu I instancji wynika, iż wątpliwości, jakie organ ten powziął co do jakości materiałów użytych do wypełniania powyższych otworów okiennych, opierały się na oświadczeniu złożonym przez kierownika budowy A. J., który zeznał, że nie był obecny w trakcie procedury nasączania preparatem przeciwogniowym listew drewnianych. W ocenie skarżących rolą kierownika budowy nie jest jednak stała obecność na terenie budowy, a jedynie instruktaż i kontrola wykonanych czynności i robót.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie przed Sądem w dniu 7 sierpnia 2014 r. skarżący A. S. oświadczył, że wykonane przez niego w 2009 r. roboty przy spornych otworach okiennych, polegały na wymianie wewnętrznej warstwy przeszklenia nieotwieralnego i w tym celu konieczne było wymontowanie warstwy zewnętrznej luksferów, które zostały potem ponownie zamontowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę według kryteriów określonych tym przepisem Sąd uznał, że jest ona zasadna. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] maja 2014 r. zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem zaskarżonego postanowienia - mającego częściowo (w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku) charakter reformatoryjny w stosunku do poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zaś w pozostałej części utrzymującego to rozstrzygnięcie w mocy - jest obowiązek opracowania i przedłożenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej, sporządzonej przez osobę o uprawnieniach z zakresu ochrony przeciwpożarowej, dotyczącej stanu technicznego użytych materiałów budowlanych, wypełniających otwory okienne usytuowane od strony działki nr [...] w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] przy ul. L. w Z., w zakresie spełnienia wymagań przeciwpożarowych. Obowiązek ten został nałożony na współwłaścicieli tej nieruchomości, tj. na skarżących M. i A. małż. S. oraz na ich syna J. S.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej jako "Pr. bud."), zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Jak wynika z treści powyższego unormowania, przesłanką jego zastosowania jest istnienie uzasadnionych wątpliwości, dotyczących alternatywnie trzech kwestii, tj. jakości wyrobów budowlanych, jakości wykonanych robót budowlanych lub też stanu technicznego obiektu budowlanego. Posłużenie się przez ustawodawcę terminem "uzasadnionych wątpliwości" wskazuje, iż nie chodzi w tym przypadku o istnienie jakichkolwiek wątpliwości, lecz o wątpliwości o charakterze kwalifikowanym. Oznacza to, że artykuł 81c ust. 2 Pr. bud., który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy właściwy organ administracji nie jest w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponuje - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 507/12, LEX nr 1249206).
Podkreślić przy tym należy, że organ administracji może nałożyć na stronę obowiązek przedłożenia oceny technicznej lub ekspertyzy, o których mowa w art. 81c ust. 2 Pr. bud., dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 733/11, LEX nr 1086460).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe poprzedzające nałożenie na A. i M. małż. S. oraz J. S. w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 Pr. bud. obowiązku dostarczenia oceny technicznej dotyczącej jakości materiałów budowlanych użytych do wypełnienia wskazanych otworów okiennych w ich budynku mieszkalnym, nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a w konsekwencji nie zostało wykazane, iż zachodzą podstawy do zastosowania powyższej normy.
Zastrzeżenia Sądu wzbudza przede wszystkim rzetelność oceny dokumentów złożonych przez skarżących do organu I instancji wraz z pismem z dnia 15 kwietnia 2014 r., w szczególności kopii dokumentów sporządzonych na zlecenie firmy "A." Sp. z o.o. w P. przez Politechnikę Szczecińską, tj. oceny stopnia palności materiału oraz protokołu z badań właściwości dymotwórczych materiałów, dotyczących okien i drzwi z kształtowników systemu A. I. wykonanych z PVC-HI, jak również informacji reklamowej dotyczącej preparatu przeciwogniowego "B." oraz złożonej wraz z nią faktury, potwierdzającej dokonanie przez skarżącego A. S. w dniu 12 kwietnia 2013 r. zakupu 5 litrów tego środka. Należy zauważyć, że postanowienie pierwszoinstancyjne w istocie nie odnosi się do tego zakresu materiału dowodowego. Z kolei w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy odniósł się do niego jedynie w sposób lakoniczny, z góry zakładając, że dokumenty te nie świadczą o tym, iż opisane w nich materiały zostały w rzeczywistości zastosowane w budynku mieszkalnym należącym do skarżących. W konsekwencji organy nie dokonały analizy tych dokumentów pod kątem jakości materiałów budowlanych, do których się one odnoszą, w kontekście wymogów przeciwpożarowych określonych w § 232 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Jednocześnie zaś nie przedstawiły żadnego przeciwdowodu, który kwestionowałby twierdzenia skarżących o rzeczywistym zastosowaniu tych materiałów w ich budynku. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zarówno organ I jak i II instancji - uznając z góry złożone przez skarżących dokumenty za niewystarczające do rozwiania wątpliwości dotyczących jakości wypełnienia spornych otworów okiennych - działały w sposób dowolny, a tym samym sprzeczny z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7 (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa) i art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania). Wskutek tego naruszone zostały też inne przepisy postępowania, tj. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organy nie rozpatrzyły we właściwy sposób całości materiału dowodowego, a ich rozstrzygnięcia nie zawierają przekonującego uzasadnienia w zakresie tej części tego materiału, której odmówiono wiarygodności. Uchybienia te niewątpliwie mogły zaś mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie sposób wykluczyć, że w razie ich wyeliminowania mogłoby się okazać, iż zastosowanie przez organy w niniejszej sprawie uprawnienia wynikającego z dyspozycji art. 81c ust. 2 Pr. bud. było nieuzasadnione.
Podkreślić również należy, że twierdzenia skarżących o zastosowaniu w ich budynku materiałów budowlanych, których dotyczy złożona przez nich dokumentacja – przede wszystkim w zakresie zabezpieczenia ram okiennych preparatem przeciwogniowym "F." – w żaden sposób nie podważają zeznania kierownika budowy przedmiotowego obiektu – A. J., złożone w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowalnego Miasta Z. w dniu [...] lutego 2013 r., a następnie przytoczone w uzasadnieniu postanowienia pierwszoinstancyjnego. Świadek ten nie zakwestionował bowiem tych wyjaśnień, a jedynie stwierdził, że nie był świadkiem nasączania listew drewnianych powyższym preparatem, co samoistnie nie przesądza o tym, że czynność taka w ogóle nie miała miejsca.
Ponadto należy wskazać, że dowód z przesłuchania A. J. przeprowadzony został przez organ I instancji w sposób wadliwy, co dodatkowo przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia pierwszoinstancyjnego. Zgodnie bowiem z art. 79 § 1 k.p.a., strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu, strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Tymczasem organ I instancji pominął obowiązek, jaki nakłada na niego ta regulacja i – jak wynika z akt sprawy – nie zawiadomił żadnej ze stron o terminie przeprowadzenia tego dowodu, nie zapewniając tym samym stronom czynnego udziału podczas tej czynności. W orzecznictwie i doktrynie uchybienie takie kwalifikuje się jako mające wpływ na wynik sprawy (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX, Warszawa 2011, str.521-522 oraz powołane tam orzecznictwo, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 673/10 LEX nr 758987 i wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 276/10, LEX nr 752270). Jednocześnie podkreśla się, że naruszenia art. 79 § 1 k.p.a. nie konwaliduje ewentualne późniejsze zapoznanie strony z treścią protokołu przesłuchania świadków, zaś taki dowód należy powtórzyć (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 981/10, LEX nr 1083725 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 884/10, LEX nr 747171).
Opisane wyżej naruszenia przepisów postępowania, jakich dopuściły się w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego obu instancji, stanowią podstawę do zakwestionowania ich stanowiska, jakoby istniały uzasadnione wątpliwości co do jakości materiałów budowlanych użytych przez skarżących do wypełnienia otworów okiennych w ich budynku, których to wątpliwości organy nie byłyby w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie. Świadczy to o wadliwym, a co najmniej przedwczesnym zastosowaniu art. 81c ust. 2 pr. bud., przez co konieczne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Prowadząc ponownie postępowanie organ – uwzględniając powyższe wnioski i uwagi – oceni, czy zgromadzone w sprawie dowody w istocie powodują powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych użytych do wypełnienia otworów okiennych będących przedmiotem tej sprawy. O ile jednak twierdzeń skarżących i przedstawionych przez nich dokumentów nie uzna za wystarczająca wiarygodne, winien rozważyć przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron w trybie art. 86 k.p.a. Jeżeli zaś prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji raz jeszcze uzna za konieczne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka (kierownika budowy), wówczas – dokonując tej czynności - dochowa obowiązków określonych w art. 79 § 1 i § 2 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.
Jednocześnie, na mocy art. 152 p.p.s.a., w pkt II sentencji Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt III sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło