II SA/Lu 871/18
WyrokWSA w Lublinie2019-03-04
Skład orzekający: Joanna Cylc - Malec, Jerzy Parchomiuk, Maria Wieczorek - Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja naziemnego zbiornika magazynowo-dystrybucyjnego oleju napędowego na potrzeby własne przedsiębiorcy, zlokalizowanego na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych (stacji paliw), może zostać uznana za zgodną z tym planem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że instalacja naziemnego zbiornika magazynowo-dystrybucyjnego oleju napędowego, nawet na potrzeby własne przedsiębiorcy, stanowi magazyn produktów ropopochodnych (stację paliw) w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten, ze względu na ochronę ujęcia wody, zakazuje lokalizacji tego typu obiektów. Niezgodność z planem miejscowym jest wystarczającą podstawą do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od definicji stacji paliw w innych aktach prawnych.Stan faktyczny
Spółka C. P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o określenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na montażu naziemnego zbiornika magazynowo-dystrybucyjnego oleju napędowego na potrzeby własne. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, uznając inwestycję za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał lokalizacji magazynów produktów ropopochodnych (stacji paliw) na terenie objętym strefą ochronną ujęcia wody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów poprzez błędne uznanie inwestycji za niezgodną z planem i pominięcie definicji stacji paliw z innych aktów prawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, Sędziowie Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi C. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2018 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej jako "k.p.a." oraz art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r" poz. 1405), dalej jako "u.i.o.ś."- utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...] o odmowie określenia – na wniosek [...] Sp. z o.o. [...] C. z siedzibą w C. - środowiskowych uwarunkowań dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na montażu zespołu stacji dystrybucji oleju napędowego na działce nr ewid. [...] w obrębie nr [...] w C..
Jako podstawę prawną odmowy uwzględnienia wniosku organ I instancji wskazał § 3 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), dalej jako "rozporządzenie środowiskowe" i § 3 ust. 1 pkt. 7 rozporządzenia nr 22/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej "Bariera" w C. (Dz. Urz. Woj. Lub. z dnia 2 grudnia 2014 r., poz. 4024 ze zmianami), dalej jako "rozporządzenie DRZGW".
Organ wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie polegać ma na montażu stacji dystrybucji oleju napędowego w postaci bezciśnieniowego, naziemnego zbiornika magazynowo - dystrybucyjnego o pojemności 5000 litrów z oprzyrządowaniem dystrybucyjnym. Zbiornik będzie pełnił rolę stacji paliw, dystrybucji oleju napędowego do maszyn roboczych pracujących na terenie [...] C..
Dokonując kwalifikacji przedsięwzięcia organ wziął pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej, produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. 2014 r. poz. 1853 ze zmianami), dalej jako "rozporządzenie z 2005r.". Wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 2 tego rozporządzenia, stację paliw płynnych stanowi obiekt budowlany, w skład którego mogą wchodzić: budynek, podziemne zbiorniki magazynowe paliw płynnych, podziemne lub nadziemne zbiorniki gazu płynnego, odmierzacze paliw płynnych i gazu płynnego, instalacje technologiczne, w tym urządzenia do magazynowania i załadunku paliw płynnych oraz gazu płynnego, instalacje wodnokanalizacyjne i energetyczne, podjazdy i zadaszenia oraz inne urządzenia usługowe i pomieszczenia pomocnicze. Dystrybucję i magazynowanie paliw płynnych prowadzi się przy użyciu stacji paliw w stacjonarnych obiektach budowlanych, w skład których wchodzą wyłącznie podziemne zbiorniki magazynowe paliw płynnych (wyjątek LPG). Planowana inwestycja nie spełnia jednak definicji instalacji do dystrybucji substancji ropopochodnych, gdyż zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego - dystrybucja to podział lub rozprowadzenie towarów albo innych dóbr między sklepy, zakłady przemysłowe itp. To wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych, czasowych, ilościowych i asortymentowych różnic występujących między sferą produkcji i sferą konsumpcji, np. sprzedaż. Dzięki niej możliwe jest przekazanie produktów od producenta do jednostek hurtowych i detalicznych, gdzie nabyć je mogą konsumenci. Tankowanie maszyn roboczych pracujących na terenie [...] C. nie spełnia zatem definicji "dystrybucji". Wynika to także z § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, i innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r., Nr 109. poz. 719), dalej jako "rozporządzenie p.p.o.ż.", który stanowi, że w zbiorniku naziemnym dwupłaszczowym o poj. do 5000 l, który może być wyposażony w odmierzacz paliw, dopuszcza się przechowywanie paliw płynnych III klasy (produkty naftowe o temperaturze zapłonu od 55° C do 100° C tj. olej napędowy) na potrzeby własne użytkownika. Przepis ten odnosi się tylko do tych zbiorników, z których paliwo wykorzystywane jest wyłącznie na potrzeby użytkownika, a nie na sprzedaż innym podmiotom. Zatem wskazany przepis nie ma zastosowania do zbiorników znajdujących się na stacji paliw, z których paliwo jest przeznaczone do sprzedaży. Zbiornik tego typu nie stanowi stacji paliw, gdyż zakup paliw na potrzeby własne przedsiębiorcy nie wypełnia definicji obrotu paliwem. Aby obiekt mógł być uznany za stację paliw, musiałby pełnić funkcję punktu sprzedaży detalicznej paliw płynnych. Z charakterystyki planowanego zamierzenia wynika natomiast, że sporny obiekt stanowi kontenerową stację paliw, a więc jest jedynie zbiornikiem na paliwa. Takie natomiast zbiorniki, trwale związane z gruntem, mają charakter stałej stacji paliw ze zbiornikami o konstrukcji naziemnej, co z uwagi na potencjalne zagrożenia związane z ich eksploatacją nie jest dopuszczalne. Od [...] stycznia 2006 r. dopuszczalne jest bowiem wykorzystywanie stacji kontenerowych do zaopatrzenia w produkty naftowe Siły Zbrojne oraz w celu realizacji inwestycji o znaczeniu krajowym, a także do zaopatrzenia jednostek pływających żeglugi morskiej i śródlądowej, kolejnictwa oraz statków powietrznych lotnictwa cywilnego, bez dodatkowego ustawowego terminu na odpowiednie doposażenie tych obiektów, by mogły one spełniać wymogi prawne nałożone na stacje paliw.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ I instancji zakwalifikował planowane zamierzenie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia tj. instalacji do naziemnego magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, nie będących produktami spożywczymi, gazów łatwopalnych oraz innych kopalnych surowców energetycznych, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 10 m3 oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3 m3, a także nie związanych z dystrybucją instalacji do magazynowania stałych surowców energetycznych.
Jednocześnie organ stwierdził, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta C. przyjętym uchwałą numer [...] Rady Miasta C. z dnia [...] grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z dnia [...] lutego 2002 r., Nr [...], poz. 255), działka na której ma być zlokalizowane sporne przedsięwzięcie położona jest w terenie oznaczonym symbolem [...] Część tego terenu leży w strefie ochrony pośredniej wewnętrznej i zewnętrznej ujęcia wody "Bariera", dla którego obowiązują zapisy § 3 ust. 4 pkt 3 lit. "a" i "b" ustaleń ogólnych tego planu, które wprowadzają zakaz lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych (stacji paliw) i innych substancji chemicznych oraz rurociągów do ich transportu.
Organ I instancji wskazał, że zapis taki został również zawarty rozporządzeniu DRZGW – zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, na terenie ochrony pośredniej zabrania się lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych oraz innych substancji niebezpiecznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799 ze zm.), dalej jako "p.o.ś.", a także rurociągów do ich transportu, z wyjątkiem stacji paliw płynnych i zbiorników gazu płynnego służącego do ogrzewania pomieszczeń.
W odwołaniu od tej decyzji inwestor podnosił, że inwestycja jest stacją paliw, a organ naruszył § 1 pkt 2 i inne przepisy rozporządzenia z 2005 r. poprzez błędne przyjęcie, że stacja paliw to w każdym wypadku stacja oparta o składniki wymienione w definicji stacji paliw zawartej w tym przepisie. Zdaniem natomiast inwestora, składniki stacji paliw wymienione w tej definicji są przykładowe.
Ponadto organ pominął treść art. 3 pkt 10 "h" Prawa energetycznego (Dz. U. z 2018 r., poz. 755), dalej jako "pr. energ." zgodnie z którym, "stacja paliw płynnych" to zespół urządzeń służących do zaopatrywania w paliwa ciekłe, w szczególności pojazdów, w tym ciągników rolniczych, maszyn nie poruszających się po drogach, a także rekreacyjnych jednostek pływających, a więc ustawa ta nie przewiduje kryterium dla kogo ma służyć paliwo zaopatrywane ze stacji.
Inwestor wyraził również stanowisko, że montaż stacji paliw spełniającej wymagania techniczne dla stacji zabezpieczonej przed przeciekami, położonej na szczelnej wylewce betonowej, wyposażonej w aparaturę dystrybuującą olej napędowy do pojazdów, jest najbezpieczniejszym środowiskowo sposobem na zaopatrzenie w paliwo pojazdów pracujących na terenie [...] C..
Organ I instancji odnosząc się do argumentów odwołania wyjaśnił, że podstawowym kryterium odróżniającym stację paliw od zbiornika używanego na potrzeby własne przedsiębiorstwa jest sprzedaż paliwa podmiotom zewnętrznym. Przedsiębiorca, który zakupił paliwo i przetrzymuje je w zbiorniku w celu tankowania własnych pojazdów nie jest więc przedsiębiorcą prowadzącym stację paliw. W opinii Ministerstwa Gospodarki przepisy rozporządzenia z 2005 r. obejmują tylko podmioty prowadzące komercyjny obrót paliwami i nie mają one zastosowania w stosunku do podmiotów wykorzystujących paliwa na własny użytek. Z przepisu § 3 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że ma ono zastosowanie przy budowie obiektów budowlanych przeznaczonych do magazynowania, przeładunku i dystrybucji ropy naftowej oraz produktów naftowych, a także przy przebudowie tych obiektów. W związku z tym - w ocenie Ministerstwa Gospodarki - stacja paliw, na terenie której nie jest prowadzony obrót paliwami w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zmianami) i pr. energ. - i która stanowi element danego przedsiębiorstwa/jednostki organizacyjnej/gospodarstwa rolnego, nie jest stacją paliw w rozumieniu przepisów tego rozporządzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło zarzutów odwołania i wskazaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko i ustalenia tego organu.
Kolegium podkreśliło, że decyzja została wydana na podstawie art. 80 ust. 2 u.i.o.ś., zgodnie z którym właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Jeżeli więc przedsięwzięcie narusza przepisy zawarte w planie miejscowym, organ administracji publicznej jest zobligowany do odmowy wydania takiej decyzji, gdyż procedowanie w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz określania konkretnych warunków w zakresie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest bezprzedmiotowe. Odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań z uwagi na niezgodność przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wymaga zatem ani wyczerpania trybu wstępnego, określonego w art. 61-65 ww. ustawy, ani tym bardziej sporządzania raportu oraz dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w trybie określonym w art. 77-79 ww. ustawy.
Kwestią bezsporną jest w niniejszej sprawie to, że działka na której ma być zlokalizowane przedsięwzięcie, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, położona jest w terenie oznaczonym symbolem F2.PP-12-przemysł, a część tego terenu leży w strefie ochrony pośredniej wewnętrznej i zewnętrznej ujęcia wody "[...]".
Z kolei, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia DRZGW - na terenie ochrony pośredniej zabrania się lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych oraz innych substancji niebezpiecznych w rozumieniu przepisów p.o.ś., a także rurociągów do ich transportu, z wyjątkiem stacji paliw płynnych i zbiorników gazu płynnego służącego do ogrzewania pomieszczeń.
Jednocześnie Kolegium przyjęło (podobnie, jak organ I instancji) definicję "stacji paliw", określoną w § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r., z której wynika, że dystrybucję i magazynowanie paliw płynnych prowadzi się przy użyciu stacji paliw w rozumieniu § 1 ust. 2 tego rozporządzenia, tj. w stacjonarnych obiektach budowlanych, w skład których wchodzą wyłącznie podziemne zbiorniki magazynowe paliw płynnych (wyjątek LPG). W niniejszej sprawie przedsięwzięcie obejmuje natomiast zbiornik naziemny, a zatem nie spełnia definicji stacji paliw, co oznacza, że objęte jest zakazem lokalizacji ustanowionym w § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia DRZGW, zwłaszcza, że przepisy rozporządzenia z 2005 r. dotyczą tylko podmiotów prowadzących komercyjny obrót paliwami i nie mają one zastosowania w stosunku do podmiotów wykorzystujących paliwa na własny użytek. Reasumując, stacja paliw, na terenie której nie jest prowadzony obrót paliwami w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zmianami) i pr. energ. - i która stanowi element danego przedsiębiorstwa, nie jest stacją paliw w rozumieniu przepisów rozporządzenia z 2005 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka [...] wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem:
- § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia DRZGW oraz art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. poprzez błędne przyjęcie, że inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym. Sporna inwestycja jest zaplanowana w terenie oznaczonym [...] – przemysł, w którym obowiązują ograniczenia dot. strefy ujęcia [...]. W strefie tej obowiązują zakazy ustanowione na skutek zmiany rozporządzenia z [...] kwietnia 2017r. w strefie ochronnej ujęcia wody podziemnej "[...]" w C. m.in. przewidziany w § 3 w ust. 1 pkt 7 zakaz "lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych oraz innych substancji niebezpiecznych w rozumieniu przepisów p.o.ś., a także rurociągów do ich transportu, "z wyjątkiem stacji paliw i zbiorników gazu płynnego służącego do ogrzewania pomieszczeń". Z tego zakazu zostały wyłączono więc inwestycje m. in. w zakresie stacji paliw, a taką jest – zdaniem skarżącej Spółki – sporna inwestycja. Jest to stacja paliw z przeznaczeniem na potrzeby własne, co wynika z opisu w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia (KIP);
- art. 3 pkt 10 h pr. energ. poprzez pominięcie zawartej w tym przepisie legalnej definicji "stacji paliw płynnych" rozumianych jako zespół urządzeń służących do zaopatrywania w paliwa ciekłe w szczególności pojazdów, w tym ciągników rolniczych, maszyn nieporuszających się po drogach, a także rekreacyjnych jednostek pływających. Skarżąca podkreśliła, że definicja ta nie posługuje się kryterium, dla kogo ma służyć paliwo ze stacji, ani nie wymienia składników stacji paliw wskazując tylko to, że celem takiej instalacji jest dystrybucja paliw;
- § 1 pkt 2 i innych rozporządzenia z 2005 r. poprzez błędne przyjęcie, że stacja paliw to stacja oparta o składniki wymienione w definicji stacji paliw w §1 pkt 2 tego rozporządzenia. Zdaniem skarżącej składniki stacji paliw wymienione w tym przepisie są przykładowe, a w skład stacji paliw mogą wchodzić także inne składniki, w tym zbiorniki naziemne; kryterium odróżniającym powinien być natomiast cel instalacji, tj. dystrybucja paliw – do takich właśnie urządzeń zalicza się sporna inwestycja, gdyż jej celem jest dystrybucja oleju napędowego do pojazdów i urządzeń pracujących na terenie zakładu skarżącej tj. [...] C.. Stacja ta nie jest natomiast stacją kontenerową, gdyż stacja kontenerowa zgodnie z definicją legalną zawartą w § 1 pkt 4 rozporządzenia z 2005 r. jest stacją umożliwiającą jej przemieszczanie, zaś sporna stacja paliw jest usytuowana na płycie betonowej i wymaga pozwolenia na budowę;
- § 11 ust. 1 rozporządzenia p.p.o.ż., który zezwala na wyposażenie stacji paliw na potrzeby własne w zbiorniki naziemne;
- art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że sporna inwestycja nie jest stacją paliw.
Ponadto skarżąca podniosła, że nawet gdyby nie uznać spornej inwestycji za stację paliw, to interpretując zakaz ustanowiony w rozporządzeniu DRZGW wg reguły wykładni prawa a maiore ad minus, stwierdzić należy, że sporna inwestycja jest mniej szkodliwa dla strefy ujęcia wody od dopuszczalnej w tym obszarze stacji paliw. Sporna inwestycja to zbiornik naziemny, a nie podziemny (którego dotyczy powoływana przez organy definicja stacji paliw), który może powodować przeciekanie paliwa do gruntu; poza tym sporna stacja nie będzie miała charakteru detalicznego, z którym wiąże się większa liczba tankowań i wzmożony ruch pojazdów. Montaż planowanej stacji paliw spełniającej wymagania techniczne dla stacji, zabezpieczonej przed przeciekaniem, położonej na szczelnej wylewce betonowej, wyposażonej w aparaturę dystrybuującą olej napędowy do pojazdów jest najbezpieczniejszym środowiskowo sposobem na zaopatrzenie w paliwo pojazdów pracujących na terenie [...] C..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która - w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a." - odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.),
Kontrolując zaskarżoną decyzję w takim zakresie stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą wydania decyzji był art. 80 ust. 2 u.i.o.ś., zgodnie z którym właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących oraz dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych.
Rację mają organy, że samo stwierdzenie, że inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym, uzasadnia wydanie decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zgodność inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jedynie stwierdzenie zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem, uprawnia organ administracji publicznej do wydania decyzji pozytywnej; a contrario, jeżeli przedsięwzięcie naruszałoby przepisy zawarte w planie miejscowym, organ byłby zobligowany do odmowy wydania decyzji środowiskowej. Jednocześnie przyjmuje się, że stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym z przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami. Ocena zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego należy do organu wydającego decyzję i winna być dokonywana już na etapie wstępnym postępowania. Procedowanie co do meritum, w sprawie potrzeby ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia niezgodnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, staje się bezprzedmiotowe. Wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko. (zob. wyrok IV SA/Wa 1743/17; wyrok NSA z 7 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 581/16, wyrok II OSK 2628/11wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., II OSK 829/11, wyrok WSA w Lublinie z 30 września 2010 r., II SA/Lu 335/10, wyrok WSA w Łodzi z 24 marca 2011 r., II SA/Łd 1441/10).
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Z akt wynika, że inwestycja została zaplanowana na działce nr ewid. [...] w obrębie nr [...] w C. na terenie [...]. Teren ten objęty jest miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta C. przyjętym uchwałą numer [...] Rady Miasta C. z dnia [...] grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z dnia [...] lutego 2002 r., Nr [...], poz. 255), symbolem [...] Część tego terenu leży przy tym w strefie ochrony pośredniej wewnętrznej i zewnętrznej ujęcia wody "[...]", dla którego obowiązują zapisy § 3 ust. 4 pkt 3 lit. "a" i "b" ustaleń ogólnych tego planu, które wprowadzają w tym terenie zakaz "lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych (stacji paliw) i innych substancji chemicznych oraz rurociągów do ich transportu". Wynika to z § 11 planu - "Ustalenia szczegółowe dla terenów o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, w granicach stref polityk przestrzennych wymienionych w § 2 ust. 8", które w zakresie "Strefy F2 – pkt 12 - F2. [...] – przemysł" określają m.in.:
a) "Zasady zagospodarowania terenu":
– adaptacja istniejących obiektów i urządzeń [...],
– możliwość rozbudowy i realizacji nowych obiektów związanych z działalnością produkcyjną,
– zasięg negatywnego oddziaływania [...] na środowisko nie powinien wykraczać poza granice własności terenu,
– części obszaru w strefie ochrony pośredniej wewnętrznej i zewnętrznej ujęcia wody "Bariera", obowiązuje § 3 ust. 4 pkt 3 lit. "a" i "b" ustaleń ogólnych.
– w zakresie ochrony środowiska obowiązuje § 3 ust. 7 ustaleń ogólnych.
Nie jest kwestionowane, że sporna inwestycja ma być położona w tej części strefy F [...], która jednocześnie leży w strefie ochrony pośredniej wewnętrznej i zewnętrznej ujęcia wody "[...]", w które - jak wynika z przytoczonych przepisów planu – istnieje zakaz "lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych (stacji paliw) i innych substancji chemicznych oraz rurociągów do ich transportu".
Sporna inwestycja należy do takich inwestycji, a więc objęta jest tym zakazem. Z załączonej do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika bowiem wprost, że ma ono polegać na montażu/posadowieniu dystrybucji oleju napędowego w postaci bezciśnieniowego, naziemnego zbiornika magazynowo – dystrybucyjnego paliwa, o pojemności 5000 l, który ma pełnić rolę stacji paliw, dystrybucji oleju napędowego do maszyn roboczych pracujących na terenie [...] C.. W dalszej części karty przedsięwzięcia inwestor wprost określa inwestycję jako stację paliw, przyznaje to również w skardze.
Kwalifikacji spornej inwestycji jako inwestycji objętej zakazem, o którym mowa w § 3 ust. 4 pkt 3 lit. "a" i "b" ustaleń ogólnych planu, a więc jako "magazynu produktów ropopochodnych (stacji paliw) i innych substancji chemicznych oraz rurociągów do ich transportu" należało dokonywać z uwzględnieniem językowej i systemowej wykładni planu, bez odwoływania się do definicji "stacji paliw" sformułowanych w odrębnych przepisach, zwłaszcza, że ani plan, ani przepisy u.i.o.ś., czy ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. 2018.1945), która stanowi podstawę do uchwalania planów miejscowych, nie zawierają odesłania do ustawy Prawo energetyczne, czy do rozporządzenia DRZGW. Stosowanie przepisów innych aktów prawnych byłoby zasadne jeżeli wykładnia prawa miejscowego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przyniesie rozstrzygnięcia. Przy ocenie zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wymagana jest szeroka wykładnia przepisów planu dotyczących przeznaczenia terenu, nie wykluczająca odwołania się do ogólnych reguł językowych określających użyte w nim sformułowania. Wobec braku ustawowych definicji stacji paliw czy produktów ropopochodnych wymaga od organu analizy przede wszystkim w aspekcie m.p.z.p. jako aktu określającego politykę przestrzenną gminy (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 lutego 2019 r., II SA/Ke 1028/16). Chodzi więc o wykładnię przepisów planu, ale nie tylko gramatyczno - słownikową, ale również celowościową, która w odniesieniu do indywidualnych spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych uznawana jest za najodpowiedniejszą i najlepiej prowadzącą do rozszyfrowania intencji i celów ustawodawcy (zob. uchwała SN z dnia 7 marca 1995 r., sygn. akt III AZP 2/95). W doktrynie prawa ugruntowane jest stanowisko, że dokonując wykładni przepisów prawa (w tym planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego) nie należy się ograniczać do jednego tylko jej rodzaju (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Po 613/10), zaś wszystkie wykorzystane metody wykładni winny prowadzić do jednoznacznego, spójnego rezultatu, przy czym wykładnia celowościowa, czy systemowa nie mogą prowadzić do rezultatów wyraźnie sprzecznych z rezultatem wykładni językowej danego pojęcia, użytego w przepisie. Mogą natomiast skutkować rozszerzeniem albo zawężeniem rozumienia tego pojęcia w odniesieniu do czysto językowego jego znaczenia. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 lipca 2016 r., II SA/Kr 445/16; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 657/10).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, interpretując pojęcie "magazynu produktów ropopochodnych (stacji paliw) i innych substancji chemicznych oraz rurociągów do ich transportu", o którym mowa w § 3 ust. 4 pkt 3 lit. "a" i "b" ustaleń ogólnych należało mieć przede wszystkim na względzie to, jaki cel miała Rada Miejska w C. wprowadzając taki zakaz w planie miejscowym m.in. na działce objętej sporną inwestycją nr ewid. [...]. Dokonując oceny zgodności spornej inwestycji z tym przepisem należało zatem stosować nie tylko wykładnię językową, ale także celowościową i funkcjonalną przepisów planu.
W związku z tym wskazać należy, że w zakresie ustaleń ogólnych dotyczących środowiska przyrodniczego (§ 3) plan przewiduje kilka grup elementów tego środowiska (§ 3 pkt 1 – 6), m.in. obszary i obiekty przyrodnicze objęte ochroną prawną, korytarze powiązań przyrodniczych i doliny rzek, obszar Najwyższej Ochrony (ONO) Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...] C. – Z. obejmujący swym zasięgiem teren całego miasta, a także strefy ochronne komunalnych ujęć wód podziemnych "[...]" i "[...]" (pkt 4). Dla wszystkich tych grup plan przewiduje odrębne zasady zagospodarowania terenów nimi objętych.
Działka objęta sporną inwestycją jest położona w obszarze strefy ochronnej ujęcia wody "[...]", co jest niekwestionowane. Na obszarze tym plan miejscowy wprowadził szereg zakazów – ppkt 3 lit. "a" i "b", np. zakaz wprowadzania ścieków do ziemi, zakaz intensywnego stosowania nawozów sztucznych, niezgodnie z zaleceniami agrotechnicznymi, zakaz stosowania środków ochrony roślin, szkodliwych dla wód podziemnych, zakaz lokalizowania zakładów przemysłowych i ferm chowu zwierząt, cmentarzy i grzebania zwierząt, wysypisk i wylewisk komunalnych i przemysłowych; przepisy te obejmują także zakaz przechowywania i składowania odpadów promieniotwórczych. Analiza tych zakazów prowadzi do wniosku, że ich cechą wspólną, a zarazem celem jest zapobieżenie zanieczyszczeniu wód podziemnych poprzez ograniczenie podejmowania w tym obszarze takiego rodzaju działań, które nawet potencjalnie mogłyby spowodować niebezpieczeństwo przedostania się do ujęć wody szkodliwych substancji. W związku z tym, również "zakaz lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych (stacji paliw) i innych substancji chemicznych oraz rurociągów do ich transportu" należy interpretować ze względu na potencjalne zagrożenie wyciekiem tych substancji do wód podziemnych. Mając na uwadze cel tych zakazów oraz to, że plan utożsamia "magazyny produktów ropopochodne" ze "stacjami paliw" (skoro "stacje paliw" obejmuje w nawias), należy przyjąć, że zakaz ten obejmuje wszelkie zbiorniki służące przechowywaniu substancji ropopochodnych (paliw). Wykładnia celowościowa przepisów planu pozwala zatem na jednoznaczne odczytanie intencji uchwałodawcy (Rady Miejskiej w C.), a więc posługiwanie się definicjami "stacji paliw" zawartymi w przepisach innych ustaw i rozporządzeń (§ 1 ust. 2 rozporządzenia z 2005r.) - było zbędne. W planie miejscowym chodzi o to, by w obszarach ujęć wód nie znajdowały się żadne zbiorniki z substancjami szkodliwymi, bez względu na konstrukcję techniczną urządzeń i ich wzajemne powiazania, na co kładą nacisk przytaczane przez organy definicje "stacji paliw" zawarte w przepisach odrębnych. Plan nie odwołuje się bowiem żadnych parametrów technicznych poszczególnych urządzeń, czy substancji, których dotyczącą zakazy przewidziane w § 3 pkt 4. Oznacza to, że intencją uchwałodawcy było całkowite wyeliminowanie ryzyka przedostania się szkodliwych substancji do wód podziemnych.
W świetle zatem przytoczonych przepisów planu, sporna inwestycja, polegająca na montażu/posadowieniu naziemnego zbiornika magazynowo – dystrybucyjnego, w którym będzie przechowywany i rozprowadzany olej napędowy do maszyn roboczych pracujących na terenie [...] C., a więc substancja ropopochodna, na działce nr [...] położonej w obszarze ujęcia wody "[...]" jest niedopuszczalna
Skoro zaś plan miejscowy na terenie zakazuje lokalizacji stacji paliw, to istniały podstawy do zastosowania art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. i odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację planowanego przedsięwzięcia.
Decyzje organów obu instancji są zatem prawidłowe, pomimo tego, że argumentując rozstrzygnięcie, organy skupiły się przede wszystkim na niezgodności spornej inwestycji z rozporządzeniem DRZGW, które choć jest aktem prawa miejscowego, to nie jest planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego - sprzeczność inwestycji z tym aktem nie mogła stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej w trybie art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. Tylko niezgodność z planem może stanowić podstawę do wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia bez potrzeby przeprowadzania postępowania wyjaśniającego. Argumenty organu dotyczące zakazów określonych w tym rozporządzeniu i analiza przepisów tego rozporządzenia na tym etapie postępowania nie miały więc znaczenia.
Mając jednak na uwadze to, że odmowa wydania decyzji środowiskowej była uzasadniona ze względu na sprzeczność inwestycji z planem miejscowym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło