II SAB/Lu 410/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; w zakresie wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 listopada 2015 r., sygn.. akt II SAB/Lu 410/14 postanawia odrzucić wniosek. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. II SAB/Lu 410/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. H. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W dniu 1 sierpnia 2016 r. skarżący złożył wniosek o "doręczenie kserokopii" ww. wyroku, którą doręczono mu w dniu 18 października 2016 r. (k. 127 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 20 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2017 r. i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 25 października 2017 r. wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku wraz z tym wnioskiem. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik podkreślił, że skarżący w toku postępowania wielokrotnie występował o ustanowienie dla niego pełnomocnika w ramach prawa pomocy, bowiem jako osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji i borykająca się z poważnymi problemami zdrowotnymi nie jest w stanie osobiście zajmować się sprawami prowadzonymi z jego inicjatywy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jak również stawiać się w sądzie w celu wykonywania prawa do stawiennictwa osobistego na rozprawie. Poza tym skarżący jako osoba fizyczna - nie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie zrozumiał treści pouczenia zawartego w zawiadomieniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. Wyjaśnił ponadto, że w stanie faktycznym sprawy brak było możliwości podjęcia innych środków prawnych, które umożliwiłyby pełnomocnikowi wyznaczonemu na obecnym etapie postępowania sporządzenie skargi kasacyjnej, której żąda klient. Niemożność zaskarżenia wyroku WSA w przypadku niezłożenia skutecznie wniosku o sporządzenie uzasadnienie wynika z jednolitego obecnie stanowiska orzeczniczego. Zauważył również, że sytuacja zastana w niniejszej sprawie ma charakter wyjątkowy, bowiem skarżącemu przyznano prawo pomocy poprzez wyznaczenie dla niego adwokata z urzędu pomimo znacznego upływu czasu (niemalże 2 lata) od wydania postanowienia o stwierdzeniu prawomocności orzeczenia zapadłego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (§ 5). Co prawda ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie precyzuje, co mieści się w znaczeniu tego sformułowania, ale niewątpliwie nie może być ono rozumiane rozszerzająco jako każdy przypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2011 r" sygn. akt II GZ 273/11, CBOSA). Pod pojęciem "przypadek wyjątkowy" należy rozumieć nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie, tj. w przypadku działania siły wyższej, np. długotrwałej poważnej klęski żywiołowej. Poza tym rozpoznając taki wniosek o przywrócenie terminu, należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2017 r., sygn. akt II GZ 714/17, 7 października 2014 r., sygn. akt I FZ 345/14 oraz 5 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 109/13 i z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 991/11, publ. CBOSA). Jak wynika z akt niniejszej sprawy wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. II SAB/Lu 410/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. H. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uwagi na upływ terminu do złożenia skargi kasacyjnej poprzedzonej wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, powyższy wyrok uprawomocnił się 8 grudnia 2015 r. W dniu 1 sierpnia 2016 r. skarżący złożył jedynie wniosek o "doręczenie kserokopii" ww. wyroku, którą doręczono mu w dniu 18 października 2016 r. Natomiast dopiero w dniu 25 października 2017 r. tj. ok. 2 lata od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie, pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia wskazując, że sytuacja w sprawie ma charakter wyjątkowy. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przywrócenie uchybionego przez stronę terminu. Stan zdrowia skarżącego, nieznajomość prawa, jak i oczekiwanie na poradę profesjonalnego pełnomocnika nie stanowi wyjątkowy przypadek przewidziany w art. 87 § 5 P.p.s.a. Ponadto nie można zgodzić się z pełnomocnikiem, że skarżący jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i nie rozumie treści pouczeń sądowych. Skarżący bowiem do dnia wniesienia przez pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, skutecznie podejmował czynności procesowe w sprawie (składał m.in. wniosek o kserokopię wyroku k.120, wnioski o przyznanie prawa pomocy: k. 179, 188, 219; zażalenie: k. 171; wniosek o doręczenie Prokuratorowi Krajowemu pisma z dnia 16 maja 2017 r. dotyczącego zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa k. 188 i 191; sprzeciwy od postanowień referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy k. 232, 239; czy wniosek o wyłączenie referendarzy sądowych k. 35). Powyższe świadczy bezspornie, że skarżący mógł również, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, co nie jest czynnością wymagającą znacznego nakładu sił i środków, w tym poświęcenia znacznego czasu. Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie i doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego, że kwestia dopuszczalności przywrócenia terminu po upływie roku od jego uchybienia stanowi przesłankę dotyczącą postępowania, należy więc do warunków dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, a nie do przesłanek merytorycznych, czyli do warunków zasadności tego wniosku. Skoro tak, to złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia bez zaistnienia wyjątkowego przypadku powoduje, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 P.p.s.a., a nie oddaleniu (por. postanowienia NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 140/08, z 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 580/10). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. oddalił skargę J. H., tymczasem wniosek o sporządzenie i doręczenie ww. wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia skarżący złożył dopiero w dniu 25 października 2017 r., a więc po upływie ponad roku od uchybionego terminu. W sytuacji zatem, gdy złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu, nie miało miejsca w okolicznościach wskazujących na wyjątkowy przypadek, a z taką sytuacja mamy doczynienia w sprawie, wniosek strony należy uznać za niedopuszczalny w świetle art. 87 § 5 P.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 88 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu należało odrzucić.