II SO/Lu 12/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. w przedmiocie wymierzenia Dyrektorowi Zarządu Dróg Powiatowych w J. L. grzywny za nieprzekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie skargi z dnia [...] czerwca 2021 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a I. wymierzyć Dyrektorowi Zarządu Dróg Powiatowych w J. L. grzywnę w wysokości [...] złotych; II. zasądzić od Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w J. L. na rzecz J. M. kwotę [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] października 2021 r. J. M. (dalej także jako "skarżący" lub "wnioskodawca") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Zarządu Dróg Powiatowych w J. L. (dalej także jako "organ" lub "Dyrektor ZDP") grzywny za nieprzekazanie ww. Sądowi w ustawowym terminie skargi z dnia [...] czerwca 2021 r. dotyczącej bezczynności organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W treści wniosku skarżący dodatkowo zwrócił się o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że w dniu [...] czerwca 2021 r. złożył do Dyrektora ZDP – w formie dokumentu elektronicznego, za pomocą platformy ePUAP – skargę na bezczynność tego organu w zakresie załatwienia wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnieniu informacji publicznej. Do dnia sporządzenia wniosku o wymierzenie grzywny, tj. do [...] września 2021 r., skarżący nie otrzymał z Sądu żadnej korespondencji w sprawie zainicjowanej jego skargą, co w jego ocenie oznacza, że skarga ta nie została Sądowi przekazana w terminie. W odpowiedzi na wniosek organ przyznał, że w dniu [...] czerwca 2021 r. wpłynęła do niego skarga J. M. zarzucająca bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2021 r. W tym samym dniu przesłano skarżącemu żądaną informację publiczną, tj. projekt stałej organizacji ruchu drogi powiatowej nr [...] – ul. [...] w J. L.. W dniu [...] lipca 2021 r. żądany dokument został skarżącemu ponownie przesłany w formie elektronicznej oraz papierowej. W ocenie organu, żądana informacja został więc skarżącemu udzielona. Dyrektor ZDP podniósł ponadto, że w dniu [...] sierpnia 2021 r. doręczono mu odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SO/Lu 10/21, odrzucającego tożsamy wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny. W dniu [...] września 2021 r. do organu wpłynął natomiast odpis tego orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny, albowiem Dyrektor ZDP nie zachował ustawowego terminu przy przekazywaniu skargi J. M. z dnia [...] czerwca 2021 r. dotyczącej wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Trzydziestodniowy termin na wykonanie przez organ obowiązku, o którym mowa w powyższym przepisie, został w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skrócony przez ustawodawcę do 15 dni, o czym stanowi przepis art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. 2176 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."). Zgodnie natomiast z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Wprawdzie regulacja zawarta w przytoczonym wyżej przepisie zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej, jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że grzywna wymierzana w tym trybie ma mieszany dyscyplinująco-restrykcyjny charakter (zob. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ. ONSAiWSA 2006/6, poz. 156; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008/3, poz. 42, s. 24). Nadto, oprócz funkcji dyscyplinująco-restrykcyjnej, grzywna taka pełni również rolę prewencyjną, albowiem służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (zob. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Oznacza to, że wniosek o wymierzenie grzywny w tym trybie może zostać uwzględniony również w sytuacji, gdy przed jego złożeniem lub rozpoznaniem doszło do przekazania sądowi skargi, jednak czynności tej dokonano po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny nie prowadzi bowiem do bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie (por. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1086/09, LexPolonica nr 2299926; z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 161/10, LexPolonica nr 2281264; z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 387/11, LexPolonica nr 2620325). Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny – w sytuacji, gdy nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu – może mieć natomiast wpływ na określenie wysokości grzywny. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien bowiem ocenić wszystkie istotne okoliczności sprawy, a nie tylko fakt, że do jego naruszenia w ogóle doszło. Do takich okoliczności należy zaliczyć czas jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewykonania wspomnianego obowiązku w terminie, a także właśnie, czy zobowiązany przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Te ostatnie względy jednak nie uwalniają od konsekwencji wyrażonych w art. 55 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący J. M. w dniu [...] czerwca 2021 r. wniósł za pośrednictwem Dyrektora ZDP skargę w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2021 r. Jak ustalono na podstawie akt sprawy o sygnaturze II SAB/Lu 120/21, w której przedmiotowa skarga jest przedmiotem rozpoznania, skargę tę skarżący złożył we wskazanej wyżej dacie w formie dokumentu elektronicznego, za pośrednictwem platformy ePUAP, do elektronicznej skrzynki podawczej organu. Przekazanie powyższej skargi Sądowi nastąpiło natomiast dopiero w dniu [...] października 2021 r. (data przekazania skargi do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu – k. 2 akt sprawy II SAB/Lu 120/21). Powyższe ustalenia potwierdzają zatem, że organ przekroczył 15-dniowy termin do przekazania skargi, określony w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Okres zwłoki w przekazaniu skargi wyniósł w tym wypadku ponad 4 miesiące. Z tych względów wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało uznać za zasadny. Ustalając wysokość grzywny Sąd z jednej strony uwzględnił opisaną wyżej skalę uchybienia organu, która uniemożliwiała ustalenie wysokości grzywny w granicach jej dolnego wymiaru, a tym bardziej odstąpienie od jej wymierzenia. Nadto Sąd wziął pod uwagę fakt, że w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyn tego uchybienia, a jedynie podniósł, że informacja objęte wnioskiem, którego dotyczy przedmiotowa skarga, została skarżącemu udzielona. W tym kontekście należy jednak podkreślić, że obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ uznaje, że skarga nie jest zasadna. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje bowiem podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Dopiero zaś sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny, czy skarga jest dopuszczalna, a nadto, czy jest zasadna. Z tych względów ewentualne przekonanie organu o niezasadności skargi nie może stanowić usprawiedliwienia dla niezachowania ustawowego terminu do jej przekazania. Z drugiej zaś strony, jako okoliczność przemawiającą na korzyść organu w kontekście ustalania wysokości grzywny, Sąd wziął pod uwagę fakt przekazania skargi przed rozpoznaniem przedmiotowego wniosku. Zestawiając te okoliczności Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy grzywna w wysokości 500 złotych będzie adekwatna do skali stwierdzonego naruszenia prawa, a przy tym wystarczająca dla osiągnięcia tak jej dyscyplinującego i represyjnego, jak i prewencyjnego celu. Podkreślić należy, że orzeczona kwota grzywny mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie obejmują uiszczony wpis sadowy od wniosku w kwocie 100 zł oraz uiszczoną opłatę kancelaryjną za wydruk wniosku wykonany w celu doręczenia stronie przeciwnej, w kwocie 1 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Końcowo wypada wyjaśnić, że okoliczność, iż skarżący składał już wcześniej tożsamy wniosek o wymierzenie Dyrektorowi ZDP grzywny za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi z dnia [...] czerwca 2021 r., nie czyniła niedopuszczalnym wniosku rozpoznanego w niniejszej sprawie. Poprzedni wniosek skarżącego, zarejestrowany pod sygnaturą akt II SO/Lu 10/21, został bowiem – jak sam organ zauważył – odrzucony prawomocnym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2021 r., na podstawie art. 220 § 3 i § 3a w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., z powodu nieuiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego od wniosku oraz opłaty kancelaryjnej za wydruk wniosku. Odrzucenie wniosku na tej podstawie nie tworzy natomiast stanu powagi rzeczy osądzonej i tym samym nie wyklucza możliwości ponownego złożenia wniosku w tej samej sprawie. Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia.