II SO/Lu 13/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia NSA Maciej Kierek, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2008 r. na rozprawie sprawy z wniosku Z. W. w przedmiocie wymierzenia Wójtowi Gminy grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie świadczeń z pomocy społecznej p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W piśmie z dnia 12 czerwca 2007 r. Z. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o wymierzenie Wójtowi Gminy grzywny za nieprzekazanie do Sądu jego skargi z dnia 11 listopada 2005 r., dotyczącej wniosku z dnia 17 maja 2005 r. Wnioskodawca nie wskazał, czego dotyczy wniosek z dnia 17 maja 2005 r. oraz skarga i nie załączył jej kopii. W odpowiedzi na wniosek Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Wójta Gminy wniósł o jego oddalenie i przedstawił szczegółowo przebieg postępowania wywołanego wniesieniem wniosku z dnia 17 maja 2005 r. W szczególności wskazał, że wniosek datowany przez Z. W. na dzień 17 maja 2005 r. złożony został w organie dnia 18 maja 2005 r. Był to wniosek "o załatwienie sprawy wynikającej z decyzji [...] z dnia 5 kwietnia 2005 r." Wobec tego, że od decyzji tej Z. W. złożył odwołanie, wniosek przesłany został do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, gdzie znajdowały się akta sprawy wraz z odwołaniem. Kolegium wydało decyzję w tej sprawie w dniu 27 czerwca 2005 r. Od decyzji Kolegium Z. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, rozpoznaną w sprawie II SA/Lu 777/05. W dniu 14 listopada 2005 r. Z. W. złożył skargę na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej (jest to skarga nosząca datę 11 listopada 2005 r., wskazana we wniosku o wymierzenie grzywny). Skarga ta przesłana została do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ wskazywała sygnaturę postanowienia tego Kolegium. Pismem z dnia 8 grudnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło skargę organowi pierwszej instancji w celu nadania jej właściwego biegu. Kierownik wyjaśnił również, iż sprawa o ukaranie organu grzywną była już dwukrotnie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawach o sygn. akt II SO/Lu 2/06 oraz II SO/Lu1/07. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II SO/Lu 2/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wymierzył Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej grzywnę. Postanowienie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 21 lutego 2007 r. w sprawie II SO/Lu 1/07 oddalił wniosek o wymierzenie grzywny. Postanowieniem z dnia 17 maja 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Z. W. na powyższe postanowienie. W tej sytuacji organ administracji wniósł o oddalenie wniosku. Zarządzeniem z dnia 7 listopada 2007 r. Sąd wezwał Wójta Gminy do wyjaśnienia, czy skarga z dnia 11 listopada 2005 r. została przekazana Sądowi, jeśli nie – do wyjaśnienia przyczyn niewykonania obowiązku przedstawienia Sądowi skargi. W piśmie, które wpłynęło dnia 19 listopada 2007 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Wójta Gminy, ponownie złożył obszerne wyjaśnienia co do toku postępowania wywołanego złożeniem wniosku z dnia 17 maja 2005 r. oraz skargi z dnia 11 listopada 2005 r. i jednocześnie przekazał skargę Sądowi. Została ona zarejestrowana pod sygnaturą II SAB/Lu 95/07 (k.36 akt sądowych). Na dzień 27 marca 2007 r. wyznaczony został w tej sprawie termin rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek Z. W. o wymierzenie Wójtowi Gminy grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 11 listopada 2005 r. (złożonej w organie dnia 14 listopada 2005 r.) nie zasługuje na uwzględnienie. Ubocznie zauważyć należy, że na kopii skargi znajdującej się w aktach administracyjnych jako datę wpływu wskazano dzień 10 listopada 2005 r., co stanowi oczywista omyłkę. Natomiast na kopii skargi dołączonej do wniosku w sprawie II SO/Lu 1/07 (poprzednia sygnatura II SO/Lu 2/06) widnieje data 14 listopada 2005 r. W myśl przepisu art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie do przepisu art. 55 § 1 ustawy w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania sądowi skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Wymierzenie przez sąd administracyjny grzywny na podstawie powołanego przepisu art. 55 § 1 ustawy stanowi swoisty środek represyjno-dyscyplinujący, którego zastosowanie jest uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek, to jest niedopełnienia obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Jednakże również w przypadku wystąpienia obu wskazanych przesłanek sąd administracyjny nie jest zobligowany do ukarania grzywną organu, który nie dopełnił ciążących na nim obowiązków. Jak wynika bowiem z brzmienia powołanego przepisu art. 55 § 1 ustawy, możliwość taka pozostawiona została uznaniu sądu. Rozważając możliwość ukarania organu grzywną sąd powinien wziąć pod uwagę okoliczności, które spowodowały zaniedbanie przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie okoliczności rozpoznawanej sprawy nie uzasadniają wymierzenia Wójtowi Gminy grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi Z. W. z dnia 11 listopada 2005 r. na bezczynność Wójta Gminy. Należy zauważyć, że pisma Z. W., składane w postępowaniu administracyjnym i sądowym są z reguły lakoniczne i sformułowane w sposób nie zawsze umożliwiający prawidłowe odczytanie intencji wnioskodawcy. Skarga z dnia 11 listopada 2005 r. ma następującą treść: "Skarga na bezczynność GOPS [...]. St. prac. K. U. z OPS w 2005 r. brała udział w 10 (dziesięciu) wadliwie wydanych decyzjach wraz z F. K. Kier. GOPS) zwracam się o ustanowienie pomocy prawnej. Wniosek z 17.05.05 – [...]" Brak określenia rodzaju bezczynności organu pierwszej i wskazanie jednocześnie sygnatury akt Kolegium zostało mylnie przez organ pierwszej instancji odczytane, dlatego też skarga przekazana została Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu jako pismo w postępowaniu przed Kolegium. Zważywszy na mnogość postępowań z wniosku Z. W., prowadzonych ponadto w różnych trybach, istniała możliwość popełnienia przez organ pierwszej instancji błędu co do oceny charakteru kolejnego pisma. Dodać należy, że rozpoznając ponownie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 21 lutego 2007 r. w sprawie II SO/Lu 1/07 oddalił wniosek, podkreślając, że ze względu na zawiłości proceduralne nie można zarzucić, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej nie podjął właściwych w sprawie czynności. Postanowieniem z dnia 17 maja 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Z. W. na powyższe postanowienie, wskazując w uzasadnieniu, że dla wymierzenia grzywny nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, że zaniechanie organu spowodowane było podjęciem innych czynności w sprawie, a błędne przekazanie skargi Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu wynikało z faktu, że jednocześnie toczyło się wiele postępowań z inicjatywy Z. W. Sąd oceniając zasadność ukarania grzywną organu administracji w rozpoznawanej sprawie wziął również pod uwagę, iż Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wskazał przyczyny nieprzekazania w terminie ustawowym do Sądu oryginału skargi z dnia 11 listopada 2005 r. Ponadto w dacie orzekania skarga ta została już sądowi przekazana i będzie rozpoznawana w sprawie II SAB/Lu 95/07. Okoliczność, że skarga została przekazana dopiero po wezwaniu Sądu również nie daje – w okolicznościach sprawy niniejszej - podstaw do wymierzenia organowi grzywny. W ocenie Sądu fakt przekazania sądowi skargi po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, uzasadnia jednak oddalenie wniosku, ponieważ obowiązki określone w art. 54 § 2 zostały przez organ wykonane. Sąd uznał także za dopuszczalne ponowne orzekanie w sprawie o wymierzenie grzywny, mimo iż wniosek taki był już rozpoznawany w sprawie II SO/Lu 2/06,a następnie w sprawie II SO/Lu 1/07. W chwili składania wniosku w sprawie niniejszej skarga nie była jeszcze bowiem przekazana Sądowi, wcześniejsze oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny nie dawało w tej sytuacji podstaw do przyjęcia powagi rzeczy osądzonej. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Z. W. i wymierzenia Wójtowi Gminy grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 11 listopada 2005 r. Z tych względów i na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.