III SA/Lu 1066/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-11-10
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która poniosła stratę księgową, ale nadal prowadzi działalność gospodarczą i reguluje bieżące zobowiązania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która poniosła stratę księgową, ale nadal prowadzi działalność gospodarczą, reguluje bieżące zobowiązania i posiada środki na rachunku bankowym, nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Strata księgowa nie jest tożsama z brakiem środków finansowych, a spółka powinna partycypować w kosztach postępowania, jeśli posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub dochody, a także może pozyskać środki od wspólników.Stan faktyczny
Skarżąca spółka G. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej nałożonej decyzją Dyrektora Izby Celnej. Spółka argumentowała trudną sytuacją finansową, wskazując na stratę w 2015 r. i I kwartale 2016 r., obciążenie spłatą kar pieniężnych oraz zajęcia wierzytelności. Referendarz sądowy analizował sytuację finansową spółki, jej przychody, koszty, stan rachunku bankowego oraz możliwość pozyskania środków od wspólników.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Sp. z o. o. z siedzibą w T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
W złożonej skardze skarżąca spółka wniosła m.in. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Strona nadesłała również wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr" oraz dodatkowe dokumenty źródłowe (zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2015 r., zestawienie sald i obrotów za marzec 2016 r., wyciąg bankowy za maj 2016 r., faktury VAT, dowody potwierdzające opłatę należności składek ZUS i wynagrodzeń zatrudnionych przez spółkę pracowników, dokumenty potwierdzające istnienie należności wobec organów celnych).
W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu spółka podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ponieważ w 2015 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł, a w I kwartale 2016 r. stratę w kwocie [...] zł. Strona wskazała, że jest obciążona spłatą kar pieniężnych o łącznej wartości [...] zł, a zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wynoszą [...] zł. W ocenie spółki, koszt związany z opłatą skargi spowoduje utratę jej płynności finansowej. W dalszej części wniosku spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł oraz że spółka nie posiada środków trwałych według bilansu za ostatni rok. Stan rachunku bankowego spółki na dzień 31 maja 2016 r. wykazywał saldo zerowe. Dodatkowo spółka podniosła, że zobowiązania miesięczne spółki wynoszą [...] zł, w tym: czynsz [...] zł; usługi księgowe [...] zł; opłata składek ZUS [...] zł; wynagrodzenia pracowników [...] zł; PIT 4 – [...] zł.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca spółka domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Do wymaganych na obecnym etapie postępowania opłat sądowych należy zaliczyć wpis sądowy od wniesionej skargi, który biorąc pod uwagę podaną wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi [...] zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne opłaty sądowe (za wyjątkiem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując oceny możliwości poniesienia przez skarżącą spółkę opłat sądowych w sprawie niniejszej wzięto również pod uwagę wysokość kosztów sądowych w pozostałych sprawach, w których skarżąca wniosła skargi i złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy (III SA/Lu 888/16; III SA/Lu 889/16; III SA/Lu 926/16; III SA/Lu 927/16; III SA/Lu 1040/16, III SA/Lu 1067/16, III SA/Lu 1068/16, III SA/Lu 1117/16 i III SA/Lu 1126/16). Przy wskazanych przez stronę w poszczególnych sprawach wartościach przedmiotów zaskarżenia, koszty wpisu sądowego od wniesionych skarg wynoszą odpowiednio: w sprawach III SA/Lu 888/16; III SA/Lu 926/16; III SA/Lu 927/16 i III SA/Lu 1040/16 - [...] zł, w sprawach III SA/Lu 889/16, III SA/Lu 1068/16 i III SA/Lu 1126/16 – [...] zł, w sprawach III SA/Lu 1067/16 i III SA/Lu 1117/16 – [...] zł. Łączna wysokość wpisów od wniesionych przez spółkę skarg będzie zatem wynosiła [...] zł.
Analiza oświadczenia strony zawartego w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów prowadzi do wniosku, że spółka nie wykazała przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody. W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08; postanowienie NSA z 15 marca 2012 r. , sygn. akt II GZ 89/12, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 482/14 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Porównanie sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej spółki do wysokości kosztów sądowych przedmiotowej sprawy nie pozwala na uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie.
Należy zauważyć, że skarżąca spółka prowadzi działalność znacznych rozmiarów, o czym świadczy wielkość przychodów za 2015 r., które wyniosły [...] zł (zeznanie podatkowe CIT – 8). Okoliczność, że koszty uzyskania przychodów były większe niż przychody ([...] zł), co spowodowało, że spółka poniosła stratę księgową wielkości [...] zł, nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Mimo ponoszenia strat w prowadzonej działalności, spółka nie wykazała, aby zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, czy też aby objęta była postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym.
Oceniając możliwości płatnicze strony podnieść należy, że przedstawione przez stronę dokumenty potwierdzają, że spółka na bieżąco reguluje swoje zobowiązania finansowe w kwocie [...] zł miesięcznie w zakresie opłacania czynszu, usług księgowych, składek ZUS, wynagrodzeń pracowników, podatków, itd. Skoro te wydatki są na bieżąco opłacane, to nie można mówić o utracie płynności finansowej spółki. Nie można również pominąć, że spółka tylko w okresie jednego miesiąca (marzec 2016 r.) odnotowała przychód ze sprzedaży usług w kwocie [...] zł (zestawienie sald i obrotów za okres od 1 do 31 marca 2016 r.). Powyższe fakty nie wskazują na brak po stronie skarżącej spółki, środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych.
Z kolei z przedstawionego wyciągu bankowego wynika, że suma uznań na koncie skarżącej spółki w maju 2016 r. wyniosła [...] zł, a pełniący funkcję prezesa zarządu skarżącej spółki kilkakrotnie dokonywał wpłat własnych na konto spółki (w dniu 4 maja 2016 r. wpłata [...] zł, w dniu 13 maja 2016 r. wpłata [...] zł, w dniu 16 maja 2016 r. wpłata [...] zł i [...] zł). Biorąc pod uwagę wielkość i częstotliwość wpłat tylko w tym jednym miesiącu, brak jest podstaw do uznania, że spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych. W ocenie referendarza, skoro spółka nie wykazała, że utraciła płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, to nawet pomimo trudności finansowych powinna partycypować w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesioną skargą. W ocenie referendarza, brak jest podstaw aby zobowiązania wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej przedkładać nad obowiązek poniesienia kosztów sądowych w związku zainicjowanym przez stronę postępowaniem sądowym. Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Ponadto zdaniem referendarza skarżąca spółka ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych bądź z bieżących przychodów, jak też poprzez zażądanie dopłat od wspólników. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym aktualny jest pogląd, że udziałowcy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot gospodarczy poprzez dofinansowanie działalności spółki w formie dopłat (postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842). Dopłaty takie mogą być wnoszone nie tylko w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych, ale mogą być także wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r., II FZ 701/11; postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., II FZ 1470/13 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W ocenie referendarza przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wielkość przychodów skarżącej spółki, rozmiar prowadzonej działalności, wysokość miesięcznych obrotów na rachunku bankowym spółki, a także regulowanie swoich miesięcznych zobowiązań wynoszących [...] zł nie pozwala przyjąć, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło