III SA/Lu 170/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miasta R. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Miasto R. wniosło skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r., nr [...]w przedmiocie dofinansowania projektu. W wykonaniu zarządzenia z dnia 28 kwietnia 2017 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez złożenie trwale złączonej, ponumerowanej i kompletnej dokumentacji, o której mowa w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016 r., poz. 217 z późn. zm.), dalej jako "ustawa wdrożeniowa", w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało odebrane przez pełnomocnika skarżącego w dniu 8 maja 2017 r. W dniu 17 maja 2017 r. skarżąca nadesłała dokumentację sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik – radca prawny K. B. wskazał, że wezwanie zostało mu doręczone w dniu 8 maja 2017 r. podkreślając, że ciężar prowadzenia sprawy spoczywał na nim, zaś radca prawny J. S., który również podpisał się pod skargą, przebywał w tym czasie na wcześniej ustalonym i zaplanowanym urlopie. W dniu 14 maja 2017 r., w Białymstoku przyszedł jednak na świat jego syn i z uwagi na stan zdrowia żony po porodzie zmuszony był czuwać przy małżonce, która wymagała stałej opieki. Dopiero w dniu 17 maj 2017 r. mógł wrócić do Warszawy, a następnie podpisać i nadać pismo. Wskazał także, że trzeci z pełnomocników skarżącego – M. P., nieprzerwanie od 12 maja 2017 r. nie jest dostępny w kancelarii i pozostaje całkowicie wyłączony ze spraw zawodowych, ponieważ sprawuje osobistą opiekę nad dwójką jego małoletnich dzieci, w związku z chorobą zakaźną małżonki M. P. – zapaleniem górnych dróg oddechowych. Chora małżonka nie dysponuje zaświadczeniem lekarskim o czasowej niezdolności do pracy wydanym przez ZUS, ponieważ przebywa na urlopie wychowawczym. Do wniosku pełnomocnik dołączył m.in. zaakceptowany przez wspólników wniosek urlopowy J. S. obejmujący dni 9-19 maja 2017 r., zaświadczenie o urodzeniu dziecka z dnia 16 maja 2017 r., kartę informacyjną D. B. z dnia 16 maja 2017 r. oraz zalecenia lekarskie dla M. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu musi spełniać warunki określone w art. 87 p.p.s.a. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W rozpoznawanej sprawie uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi nie jest sporne, bowiem w sytuacji doręczenia wezwania w dniu 8 maja 2017 r., termin na uzupełnienie braków upływał w dniu 15 maja 2017 r. Z faktem uchybienia terminowi niewątpliwie zgadza się pełnomocnik strony skarżącej, który z uwagi na niedokonanie czynności procesowej w ustawowym terminie, złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Sądu, powołane przez pełnomocnika we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodabniają jednak braku jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na uprawdopodobnieniu przez stronę dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. O braku winy można mówić jedynie w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności uzasadniających przyjęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie należą stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagła choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1045/15, postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II GZ 786/14). Przeszkoda ta musi również istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności (por. wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97, wyrok NSA z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt I GSK 124/14). W orzecznictwie podkreśla się także, że oceniając winę strony lub jej brak w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1223/15). Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Ponadto w przypadku reprezentowania stron przez profesjonalnego pełnomocnika (np. radcę prawnego), jak to jest w niniejszej sprawie, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy pełnomocnik ten nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 707/14). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego wskazał, że w przedostatnim dniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przyszedł na świat jego syn i z uwagi na stan zdrowia żony po porodzie zmuszony był czuwać przy małżonce, która wymagała stałej opieki. Dopiero w dniu 17 maja 2017 r. mógł wrócić do Warszawy, a następnie podpisać i nadać pismo. W ocenie Sądu, wyjaśnienia pełnomocnika nie są wystarczające do przywrócenia terminu. Pełnomocnik profesjonalny jest bowiem obowiązany do zorganizowania takiej obsługi swego mocodawcy (organizacji pracy kancelarii), aby jego interesy nie zostały naruszone wskutek niedokonania czynności procesowej w terminie. W pojęciu tym niewątpliwie mieści się także odpowiednia organizacja zastępstwa, na czas braku możliwości wypełniania swoich obowiązków zawodowych. Wiąże się to przecież z odpowiedzialnością, za prowadzenie sprawy strony skarżącej oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 305/08). W sytuacji, gdy pełnomocnik rzeczywiście opiekował się żoną po porodzie, jego podstawowym obowiązkiem było zawiadomienie innych osób i zorganizowanie zastępstwa. Tym bardziej, że jak wynika z załączonego do skargi pełnomocnictwa, skarżący ustanowił trzech pełnomocników do prowadzenia jego sprawy – radców prawnych K. B., J. S. oraz M. P. Z tych samych przyczyn, powyższego nie zmieniają podnoszone przez pełnomocnika okoliczności przebywania J. S. na urlopie wypoczynkowym i konieczność opieki M. P. nad dziećmi z powodu choroby żony. Pełnomocnicy profesjonalni podejmujący się reprezentowania stron przed organami oraz sądami, powinni tak zorganizować pracę swojej kancelarii, aby swoim postępowaniem nie narażać klientów na negatywne konsekwencje. W ocenie Sądu, niedochowanie przez pełnomocnika terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie było następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.