III SA/Lu 38/21
WyrokWSA w Lublinie2021-05-06
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Robert Hałabis, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, ma kompetencje do weryfikacji wcześniejszych wpisów w dokumencie prawa jazdy, które nie zostały zakwestionowane w trybie odwoławczym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, nie posiada kompetencji do weryfikacji wcześniejszych wpisów w dokumencie, które stały się ostateczne. Procedura wymiany dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami służy jedynie aktualizacji danych wynikających ze zmiany stanu faktycznego, a nie prostowaniu lub kwestionowaniu poprzednich rozstrzygnięć.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy, domagając się zmiany daty ważności niektórych kategorii uprawnień z "1 lutego 2032" na "bezterminowo" oraz zmiany daty ważności świadectwa kwalifikacji. Organy administracji odmówiły wydania nowego dokumentu, uznając, że nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego wymagająca zmiany danych w dokumencie, a wniosek skarżącego stanowi próbę zakwestionowania wcześniejszych wpisów, które stały się ostateczne. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie jego praw nabytych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentu prawa jazdy oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 grudnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też "Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania T. B. (dalej też "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Starosty L. (dalej też "organ I instancji") z dnia 5 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych – terminu ważności uprawnień kat. A, B, B1, B, B+E, A1, A2, A, C1, C, C1+E, C+E, T, D1, D, D1+E, D+E oraz terminu ważności świadectwa kwalifikacji.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 2 września 2014 r. T. B. wniósł do Starosty L. o wymianę dokumentu prawa jazdy. Do wniosku załączył m.in. orzeczenie lekarskie nr [...] z 29 sierpnia 2014 r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, wydane na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.), dalej powoływanej również jako "u.k.p.". W orzeczeniu stwierdzono brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii A1, A2, A, AM, B1, B, B+E, T, C1, C1+E, C, D1, D, D1+E, D+E, bez ograniczeń oraz określono termin następnego badania lekarskiego na dzień 18 marca 2017 r.
W dniu 12 września 2014 r. Starosta L. wydał decyzję nr [...], w której datę ważności kat. A, B, B+E określono na dzień 18 marca 2017 r., bez ograniczeń oraz kategorii C, C+E, D na dzień 11 czerwca 2015 r., z kodem ograniczeń 95. Skarżący nie kwestionował decyzji.
Organ I instancji podkreślił, że uprawniony lekarz wydał dwa orzeczenia lekarskie - dokonał oceny stanu zdrowia w celu stwierdzenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W związku z powyższym organ I instancji w dniu 24 września 2014 r. wydał decyzję nr [...] w przedmiocie terminu ważności kat. A,B,B+E,C,C+E, D oraz wpisu potwierdzenia kwalifikacji w dokumencie prawa jazdy co do kategorii C, C+E, D z datą ważności na 18 marca 2017 r. z kodem ograniczeń 95. Kierowca odebrał decyzję w dniu 24 września 2014 r., i nie negował rozstrzygnięcia.
W dniu 2 lutego 2017 r. skarżący złożył do organu wniosek o wpis świadectwa kwalifikacji w dokumencie prawa jazdy oraz przedłużenie terminu ważności uprawnień kat. A1, A2, A, AM, B1, B, B+E z daty ważności 18 marca 2017 r. na datę ważności 1 lutego 2032 r. Do wniosku kierowca załączył m.in. orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami z dnia 1 lutego 2017 r. nr [...] o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, wydane na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 u.k.p. W orzeczeniu stwierdzono brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii, AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, bez ograniczeń oraz określono termin następnego badania lekarskiego na dzień 1 lutego 2032 r. Skarżący dołączył również orzeczenie lekarskie nr [...] o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy kategorii C,C+E, D i D+E, gdzie wskazano datę następnego badania okresowego na dzień 31 lipca 2019 r. Organ, zgodnie z wnioskiem skarżącego, dokonał stosownej zmiany w prawie jazdy, co potwierdzono w decyzji z dnia 6 lutego 2017 r., zawartej w części H formularza wniosku. Skarżący również nie kwestionował dokonanych przez organ czynności.
W dniu 11 czerwca 2019 r. skarżący po raz kolejny wniósł do organu o dokonanie wpisu w zakresie potwierdzenia kwalifikacji i wymianę dokumentu prawa jazdy. Do wniosku załączył m.in. orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 3 czerwca 2019 r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, wydane na podstawie art. 43 pkt 2 i art. 229 § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm.), dalej powoływanej również jako "k.p.". W orzeczeniu stwierdzono brak przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy kategorii C, C+E, D, D+E oraz określono termin następnego badania lekarskiego na dzień 2 grudnia 2021 r. Tak jak poprzednio organ dokonał zmiany w prawie jazdy, co wynika z decyzji z dnia 11 czerwca 2019 r., zawartej w części H formularza wniosku. Organ na podstawie wniosku i załączonych dokumentów oraz akt kierowcy dokonał zmiany w prawie jazdy w zakresie wpisu kodu 95 określającego posiadanie świadectwa kwalifikacji zawodowej. Data świadectwa kwalifikacji w rubryce prawa jazdy – ograniczenia została określona na datę 2 grudnia 2021 r.
W dniu 28 sierpnia 2020 r. skarżący złożył kolejny wniosek o wydanie prawa jazdy z powodu zmiany danych. Skarżący domagał się zmiany danych w zakresie daty ważności prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T z "1 lutego 2032" r. na "bezterminowo" oraz "poz. 12 kod 95.02-01-2021 data ważności" na " kod 95-10-06-2024 data ważności". Do wniosku załączył m.in. pismo, w którym zakwestionował wcześniejsze rozstrzygnięcia powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lutego 2017 r., III SA/Kr 1351/16 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13.
Decyzją z dnia 5 października 2020 r. Starosta L. odmówił skarżącemu wydania wtórnika dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych – terminu ważności uprawnień kat. A, B, B1, B, B+E, A1, A2, A, C1, C, C1+E, C+E, T, D1, D, D1+E, D+E oraz terminu ważności świadectwa kwalifikacji.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia 8 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2020 r. T. B. zwróci się do Starosty L. o wydanie wtórnika/zmianę danych w prawie jazdy z powodu zmiany danych – terminu ważności uprawnień kat. A, A1, A2, A, B, Bi, B, B+E, T, poprzez zmianę wpisu dot. ważności "do 1.02.2032 r." na "ważne bezterminowo (-)" oraz wpisanie w poz. 12 kodu 95 z terminem ważności 10.06.2024 r. zamiast 2.02.2021 r.
Organ przytoczył treść art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami i wyjaśnił, że z przepisów tych wynika, iż warunkiem wydania wtórnika prawa jazdy jest utrata tego dokumentu lub jego zniszczenie w stopniu powodującym nieczytelność. Przesłanką do wydania nowego dokumentu jest natomiast zmiana stanu faktycznego wymagająca zmiany danych w nim zawartych. W przedmiotowej sprawie chodzi o drugi przypadek, a więc wymianę dokumentu ze względu na zmianę stanu faktycznego wymagającego zmiany danych.
Zdaniem organu odwoławczego, akta sprawy oraz złożony wniosek wraz z załącznikami nie potwierdzają jednak, aby doszło do zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dokumencie prawa jazdy. Z samego wniosku i pism strony można stwierdzić, że wnioskodawcy chodzi o dokonanie zmian wpisu w dokumencie prawa jazdy, które zostały dokonane wcześniejszymi czynnościami materialno-technicznymi, a z którymi kierowca się nie zgadza. Zdaniem Kolegium nie można uznać, że tryb wydania nowego dokumentu prawa jazdy wynikający z art. 18 ustawy o kierujących pojazdami służy do weryfikowania bądź prostowania wcześniejszych wpisów dokonanych przez organ w prawie jazdy ani też do zmiany ostatecznych decyzji administracyjnych. W takim przypadku nie zachodzi bowiem podstawa do wydania prawa jazdy ze zmienionymi danymi, a tym samym organ I instancji słusznie odmówił stronie wydania dokumentu z powodu zmiany danych.
Kolegium stwierdziło, że kierowca nie wykazał, aby od czasu dokonania ostatniego wpisu w dokumencie prawa jazdy nastąpiła zmiana stanu faktycznego wymagająca ponownej zmiany danych w nim zawartych. Strona do ostatniego wniosku nie dołączyła żadnych dokumentów, z których wynikałaby konieczność kolejnej wymiany dokumentu wraz z dokonaniem w nim zmiany danych. Kolegium podniosło, że w niniejszym postępowaniu nie ocenia prawidłowości wpisów dokonywanych wcześniej, bowiem wykracza to poza zakres postępowania. Kolegium zwróciło uwagę, że od decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym służy odwołanie do organu wyższego stopnia, natomiast prawidłowości czynności materialno-technicznych (np. wpisu w dokumencie prawa jazdy) nie weryfikuje się w postępowaniu przed organem odwoławczym. Tego rodzaju czynności kwestionuje się poprzez złożenie skargi w trybie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a."
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. B. zarzucił, że działanie organu pozbawia go praw nabytych, bezterminowości prawa jazdy kategorii A, A2, A, AM, B1, B, B+E, T. Skarżący ponownie odwołał się do wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2017 r., III SA/Kr 1351/16.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia 8 marca 2021 r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, uzasadniających wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy wydania skarżącemu dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych – terminu ważności uprawnień kat. A, B, B1, B, B+E, A1, A2, A, C1, C, C1+E, C+E, T, D1, D, D1+E, D+E oraz terminu ważności świadectwa kwalifikacji.
Materialnoprawną podstawę powyższej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Stosownie do art. 18 ust. 1 u.k.p., osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. W myśl art. 18 ust. 2 u.k.p., na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej:
1) wtórnik dokumentu pod warunkiem:
a) złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 i 2128 oraz z 2020 r. poz. 568 i 875), zwanej dalej "Kodeksem karnym", albo
b) zwrotu zniszczonego dokumentu;
2) nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych.
Powyższe przepisy nakładają na osobę posiadającą prawo jazdy obowiązek informowania starosty o utracie dokumentu prawa jazdy lub jego zniszczeniu w taki sposób, że nie jest możliwe odczytanie znajdujących się w nim informacji, a także o zmianie stanu faktycznego, mającego wpływ na treść danych ujawnionych w dokumencie, w terminie 30 dni od daty zdarzenia. W przypadku utraty dokumentu lub jego zniszczenia, z uwagi na kwestie natury fizycznej, na wniosek strony organ wydaje wtórnik dokumentu prawa jazdy, a więc bez zmiany danych odtwarza treść dotychczasowych zapisów, wydając stronie nowy egzemplarz dotychczasowego dokumentu. Natomiast w przypadku zaistnienia okoliczności mających wpływ na treść ujawnionych w dokumencie prawa jazdy danych, organ, również na wniosek strony i pod warunkiem zwrotu dotychczasowego dokumentu, wydaje nowy dokument zawierający już zaktualizowane wpisy.
W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, mamy do czynienia z drugą z wymienionych wyżej sytuacji. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 28 sierpnia 2020 r. skarżący zwrócił się do Starosty L. o wymianę dokumentu prawa jazdy, domagając się zmiany danych w zakresie daty ważności prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T z "1 lutego 2032" r. na "bezterminowo" oraz "poz. 12 kod 95.02-01-2021 data ważności" na " kod 95-10-06-2024 data ważności". Do wniosku załączył m.in. pismo, w którym zakwestionował wcześniejsze wpisy w tym zakresie w dokumencie prawa jazdy.
Tym samym wniosek skarżącego wyznaczył ramy postępowania administracyjnego oraz zakres sądowej kontroli legalności podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym w sprawie zastosowania). Granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa zatem sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia, a treść i zakres sprawy administracyjnej wyznaczają normy prawa, które determinują treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że pojęcie "prawo jazdy" jest używane w przepisach prawa w dwóch znaczeniach. W pierwszym znaczeniu, jest rozumiane jako uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Natomiast w drugim znaczeniu jest używane na określenie dokumentu urzędowego potwierdzającego, posiadanie przez daną osobę uprawnienia do prowadzenia pojazdów wskazanych w nim kategorii. W tym znaczeniu prawo jazdy stanowi urzędowy dowód posiadania przez oznaczoną w jego treści osobę fizyczną uprawnień do kierowania pojazdami. Z tego względu organ dokonując na podstawie art. 18 ust. 2 u.k.p. czynności materialno-technicznej wydania nowego prawa jazdy, może dokonać zmian wpisów w dokumencie jedynie w zakresie określonym treścią złożonego wniosku. W konsekwencji skutkiem takiej czynności organu nie może być, wykraczające poza wniosek, powstanie, odjęcie lub czasowe ograniczenie jakichkolwiek uprawnień osoby wnioskującej o wymianę dokumentu prawa jazdy. Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że art. 18 u.k.p. nie daje zatem żadnych podstaw do przyjęcia, że w ramach wymiany prawa jazdy w celu zmiany danych właściwy organ posiada kompetencję do weryfikacji posiadanych już przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z procedurą określoną powyższym przepisem organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Omawiana regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby nie było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie uprawnienia do kierowania pojazdami posiada określona osoba. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, powinien więc poza uzasadnioną zmianą (czyli wynikająca ze złożonego wniosku) jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim – pierwotnym z uwzględnieniem zakresu uprawnień wynikających z przyjętych przez ustawodawcę kategorii prawa jazdy, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.k.p. (por. np. wyroki WSA w Krakowie z dnia 2 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 1135/19 oraz z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1052/20, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/GL 700/20 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
Ze złożonego przez skarżącego w niniejszej sprawie wniosku oraz z załączonego do niego pisma z wyjaśnieniami skarżącego, ani też z akt sprawy nie wynika, aby od momentu wydania dotychczasowego dokumentu prawa jazdy, tj. od dnia 11 czerwca 2019 r., doszło do zmiany stanu faktycznego uzasadniającego zmianę danych zawartych w dotychczasowym dokumencie prawa jazdy i uzasadniającego wydanie skarżącemu nowego dokumentu prawa jazdy, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Do wniosku skarżący nie załączył żadnych dokumentów mogących stanowić podstawę do wydania nowego prawa jazdy, ani też nie powołał się na żadne okoliczności w tym zakresie.
Z treści skargi oraz z pism składanych przed organami administracyjnymi wynika, że skarżący dąży w niniejszym postępowaniu do zmiany wpisów w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy w zakresie daty ważności prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T oraz terminu ważności świadectwa kwalifikacji. Skarżący kwestionuje prawidłowość wpisania przy wymienionych wyżej kategoriach prawa jazdy daty 1 lutego 2032 r. jako daty ważności uprawnień, w sytuacji, gdy uprawnienia te zostały mu przyznane bezterminowo oraz wpisania daty ważności świadectwa kwalifikacji (w ocenie skarżącego przy kodzie ograniczeń 95 należało wpisać datę 10 czerwca 2024 r.).
W ocenie sądu, w świetle wyżej poczynionych uwag, powyższe okoliczności nie stanowią jednak przesłanki do zmiany danych zawartych w dokumencie prawa jazdy na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, w oparciu o wniosek skarżącego z sierpnia 2020 r. Zastosowanie tego trybu może być uzasadnione m.in. zmianą danych osobowych osoby posiadającej dokument prawa jazdy – imienia czy nazwiska, zaistnieniem ograniczeń w uprawnieniach do kierowania pojazdami, czy też uzyskaniem świadectwa kwalifikacji zawodowej. Jak już wyżej wyjaśniono, przepis art. 18 u.k.p. nie przyznaje natomiast organowi dokonującemu zmiany danych i wydającemu nowy dokument prawa jazdy żadnych kompetencji do weryfikacji wpisów zawartych w dotychczasowym dokumencie. Podnoszone przez skarżącego okoliczności z pewnością nie stanowią zmiany stanu faktycznego, a są w istocie wyrazem dążenia skarżącego do korekty wpisów w zakresie daty ważności uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T oraz terminu ważności świadectwa kwalifikacji. Niezależnie jednak od prawidłowości, czy nie tych wpisów, ich weryfikacja nie może następować w trybie art. 18 ustawy o kierujących pojazdami. Organy w tym trybie nie mogą prostować wcześniejszych wpisów dokonanych przez organy w prawie jazdy.
Podkreślenia również wymaga, że z akt sprawy nie wynika, aby kolejne decyzje Starosty L. w przedmiocie wydania skarżącemu dokumentu prawa jazdy, tj. decyzja z dnia 12 września 2014 r. nr [...], z dnia 24 września 2014 r. nr [...], z dnia 6 lutego 2017 r. bez numeru oraz z dnia 11 czerwca 2019 r. bez numeru (zawarte w części H wniosków ze wskazaniem podstawy prawnej, trybu i sposobu ich zaskarżenia) były przez skarżącego kwestionowane w trybie postępowania odwoławczego. Oznacza to, że decyzje te posiadają walor ostateczności i organy w trybie art. 18 u.k.p. nie mogą dokonywać ich zmiany. Ich weryfikacja może ewentualnie nastąpić jedynie w drodze postępowań nadzwyczajnych określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735).
Zauważyć przy tym należy, że stanowisko sądów administracyjnych odnośnie formy załatwienia wniosku o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy jest jednolite. Wymiana dokumentu prawa jazdy dokonywana np. w związku ze zmianą nazwiska lub w związku z innymi okolicznościami nie związanymi z nabyciem nowych uprawnień do kierowania określoną kategorią pojazdów, nie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Wydanie nowego dokumentu na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w tych przypadkach stanowi czynność z zakresu administracji publicznej - czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności. Wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, wobec czego skutkiem takiej czynności nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt. I OSK 585/16, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Po 848/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 718/20, CBOSA). Wprowadzenie ograniczeń czasowych w posługiwaniu się uprawnieniami określonych kategorii wypełnia cechy czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego. Ma ono charakter władczy, ponieważ definiuje czas korzystania przez osobę fizyczną z uprawnień przewidzianych w przepisach prawa materialnego, skierowane jest na zewnątrz aparatu administracyjnego wobec indywidulanie oznaczonego podmiotu – kierującego pojazdem (Wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 173/20, CBOSA).
Sąd zgadza się ze stanowiskiem reprezentowanym również w powołanych orzeczeniach, że nie można stawiać znaku równości pomiędzy datą ważności prawa jazdy a datą ważności uprawnień do kierowania pojazdami. Czym innym jest data ważności prawa jazdy, jako dokumentu, a czym innym jest data ważności uprawnienia, wpisywana na drugiej stronie dokumentu prawa jazdy w kolumnie (pozycji) 11, korespondującej z pozycją w kolumnie 9 wskazującą na konkretną kategorię posiadanego uprawnienia. Czym innym jest także potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej, wpisywane w pozycji 12 odnoszącej się do ograniczeń jako data ważności posiadanego świadectwa kwalifikacji zawodowej korespondującej z pozycją w kolumnie 9 (kategorią posiadanego uprawnienia) i pozycją w kolumnie 11 (datą ważności uprawnienia). Niemniej jednak nie można w okolicznościach niniejszej sprawy pominąć, iż Starosta L. wydał decyzje z dnia 12 września 2014 r., z dnia 24 września 2014 r., a także decyzje z dnia 6 lutego 2017 r. i z dnia 11 czerwca 2019 r. (zawarte w częściach H formularzy złożonych przez skarżącego wniosków), które są ostateczne, a z akt sprawy nie wynika aby skarżący skorzystał z przysługujących mu uprawnień w zakresie wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Skoro, jak już wyżej powiedziano nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., powinien poza uzasadnioną zmianą (czyli wynikająca ze złożonego wniosku) jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim – pierwotnym z uwzględnieniem zakresu uprawnień wynikających z przyjętych przez ustawodawcę kategorii prawa jazdy, a w okolicznościach niniejsze sprawy skarżący we wniosku z dnia 28 sierpnia 2020 r. nie podał żadnych okoliczności świadczących o zmianie stanu faktycznego, to mając na względzie poczynione wyżej uwagi należało uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe.
Podnoszone przez skarżącego kwestie nie pozwalają na przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do zmiany stanu faktycznego mającej wpływ na aktualność wpisów w dokumencie prawa jazdy, a tylko takie zmiany mogą stanowić podstawę do zmiany danych i wydania nowego dokumentu prawa jazdy. Argumentacja skarżącego sprowadza się do próby zakwestionowania dokonanych już uprzednio wpisów w dokumencie prawa jazdy, co w kontekście poczynionych rozważań nie jest możliwe, bowiem w ramach wymiany prawa jazdy w celu zmiany danych, co jeszcze raz należy podkreślić, organ nie posiada kompetencji do weryfikacji wcześniejszych wpisów. W konsekwencji organ zasadnie odmówił skarżącemu wydania nowego dokumentu prawa jazdy. Zauważyć tylko wypada, iż w ostatnio wydanej decyzji z dnia 11 czerwca 2019 r. organ powtórzył (przepisał) zapisy zawarte w dokumencie poprzednim – co do kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T i zgodnie żądaniem i dołączonymi doń dokumentami (świadectwa kwalifikacji zawodowej, orzeczeniem lekarskim o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy kierowcy kat. C,C+E,D,D+E oraz orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy) wpisał przy kat. C1, C, C1+E, C+E, T, D1, D, D1+E, D+E termin ważności 2 grudnia 2021 r. z ograniczeniem 95.02.12.2021 r.
W ocenie sądu, organu wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu, organ informował go o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści właściwych przepisów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się merytorycznie do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów naruszenia innych zasad postępowania administracyjnego.
Odnosząc się natomiast do powoływanego przez skarżącego w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1351/16 należy zauważyć przede wszystkim, że wyrok ten został wydany w innym stanie faktycznym sprawy (skarżący wniósł skargę na czynność Starosty polegającą na dokonaniu wpisu terminu ważności uprawnień) i nie może znaleźć odniesienia do okoliczności sprawy niniejszej, której granice wyznaczył wniosek skarżącego o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy z uwagi na zmianę stanę faktycznego (zmianę danych), która w rzeczywistości nie miała miejsca. Ponadto powołany przez skarżącego wyrok został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1881/17, CBOSA.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło