III SA/Lu 424/12
WyrokWSA w Lublinie2012-10-16
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Robert Hałabis, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien rozpoznać wniosek o zwrot nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej przed wejściem w życie ustawy o finansach publicznych z 2009 r., w formie czynności materialno-technicznej, czy też decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Wniosek o zwrot nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu, złożony po dniu 1 stycznia 2010 r., powinien być rozpatrzony w formie decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej. Wynika to z faktu, że przepisy proceduralne dotyczące formy rozstrzygnięcia mają charakter bezpośrednio stosowalny, a wniosek ten stanowi nową sprawę w rozumieniu przepisów prawa.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej w 2005 r. w wysokości 500 zł, argumentując, że zgodnie z późniejszymi przepisami i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, opłata ta powinna wynosić 75 zł. Starosta odmówił zwrotu, uznając, że opłata została pobrana zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wniósł skargę na czynność materialno-techniczną Starosty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną czynność Starosty i zasądził od Starosty na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 października 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na czynność Starosty z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu I. uchyla zaskarżoną czynność Starosty z dnia [...] kwietnia 2012 r.; II. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego M. B. kwotę 285,63 zł (dwieście osiemdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt trzy grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W piśmie z dnia [...] marca 2012 r. skierowanym do Powiatu reprezentowany przez pełnomocnika M. B. wniósł o stwierdzenie jego uprawnienia do otrzymania zwrotu kwoty 425 zł stanowiącej część wniesionej opłaty za wydanie karty pojazdu nr [...] dla samochodu osobowego [...] 1.6 o nr rej. [...].
W odpowiedzi Starosta pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmówił zwrotu należności za wydanie karty pojazdu informując, że podstawą wypłaty dochodzonej należności może być wyłącznie orzeczenie sądu powszechnego lub administracyjnego nakładające na Powiat obowiązek zwrotu opłaty pobranej w nadmiernej wysokości, to jest kwoty 425 zł.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. pełnomocnik M. B. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu.
Wobec braku odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skarżący M. B. pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. wniósł do sądu skargę na czynność materialno-techniczną Starosty w przedmiocie odmowy zwrotu nienależnie pobranej przez organ części opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 425 zł, pobranej w dniu [...] maja 2005 r. w wysokości 500 zł w związku z rejestracją pojazdu.
W skardze zawarto wniosek o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz stwierdzenie obowiązku Starosty do zwrotu skarżącemu części opłaty za wydanie karty pojazdu ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wniosek o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i niezbędnych wydatków poniesionych do celowego dochodzenia praw, według załączonego do skargi spisu.
Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4 k.p.a. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez zastosowanie w sprawie przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w sytuacji jego niezgodności z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzucono także naruszenie art. 90 akapit pierwszy Traktatu Wspólnot Europejskich (TWE), który sprzeciwia się opłacie związanej z wydaniem pierwszej karty pojazdu sprowadzonego z innego państwa członkowskiego i który zawiera zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym. Wskazano na naruszenie rzez organ prawa materialnego, poprzez niezastosowanie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, z której wynika, że organ krajowy stosujący prawo jest obowiązany pominąć normę krajową w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z normą wspólnotową.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgłoszone roszczenie uzasadnia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, w którym stwierdzono, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), określający wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 500 zł, jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast nowe Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), określa w § 1, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pobiera się opłatę w wysokości 75 zł, a zatem różnica winna podlegać zwrotowi. Zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny przepis stoi także w sprzeczności z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Tymczasem organy były zobowiązane do jego zastosowania zgodnie z zasadą nadrzędności nad prawem krajowym oraz bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie, jako całkowicie nieuzasadnionej.
Odnosząc się do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów organ wyjaśnił, że zaskarżona czynność ma oparcie w przepisie rozporządzenia z 2003 r., który utracił moc obowiązującą dopiero z dniem 1 maja 2006 r. (pkt II Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. U 6/04). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uznające przepis rozporządzenia za niezgodny z Konstytucją nie burzy porządku prawnego ustanowionego tym przepisem przed wejściem orzeczenia w życie. Akt normatywny uznany za niekonstytucyjny traci moc obowiązującą jedynie na przyszłość (ex nunc), dlatego – w ocenie organu – odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny terminu utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. do dnia 1 maja 2006 r., celem umożliwienia wprowadzenia do tego czasu nowej regulacji zgodnej z postanowieniami Konstytucji, powinno być rozumiane w ten sposób, że do czasu utraty mocy obowiązującej niniejszego przepisu możliwym było pobieranie opłaty w wysokości 500 zł. Tym samym, odmowa zwrotu nadpłaconych kwot, jako pobranych zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. nie może być uznana jako nielegalna, czy niepraworządna.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że samo stwierdzenie niekonstytucyjności aktu normatywnego nie jest wystarczające do przypisania organom administracji odpowiedzialności za tzw. bezprawie legislacyjne. Takie stwierdzenie niekonstytucyjności nie może stanowić podstawy do zwrotu pobranej należności, to jest kwoty 425 zł. Jeżeli więc Trybunał, biorąc pod uwagę wszystkie chronione Konstytucją wartości, decyduje się na utrzymanie w mocy przepisu sprzecznego z ustawą, umową międzynarodową lub Konstytucją, to tak długo jak on obowiązuje żadnemu zachowaniu, do którego ten przepis się odnosi, nie można przypisać cechy bezprawności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do merytorycznych rozważań odnośnie zasadności żądania skarżącego w zakresie zwrotu przez organ części opłaty w kwocie 425 zł za wydanie karty pojazdu, jaka pobrana została w 2005 roku, należy w pierwszej kolejności odnieść się do formalnej kwestii dopuszczalności wniesienia skargi.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest czynność (pismo) Starosty z dnia [...] kwietnia 2012 r., którą odmówiono skarżącemu M. B. zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej przy jego rejestracji w 2005 r. Chodzi zatem o inną czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."). Jednym z warunków dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na tego typu czynność jest uprzednie wezwanie na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Warunek ten został spełniony, co umożliwia merytoryczną ocenę skargi, a jednocześnie wskazuje, że nie zachodziły podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Dla uporządkowania dalszego wywodu należy przypomnieć, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt U 6/04; OTK ZU z 2006 r., Nr 1A, poz. 3), przepis stanowiący podstawę pobierania opłaty za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez organ rejestrujący w wysokości 500 zł, to jest § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), określający wysokość opłaty za kartę pojazdu na 500 zł – uznany został za niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). Ponadto sprzeczność tej regulacji z przepisami Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wówczas: Europejski Trybunał Sprawiedliwości), w wydanym w trybie prejudycjalnym wyroku z dnia 10 grudnia 2007 r. (sprawa C 134/07 Piotr Kowala v. Gmina Miasta Jaworzna).
W niniejszej sprawie kluczową kwestią jest w pierwszej kolejności nie tyle ocena zasadności roszczeń o zwrot nadpłaconej części opłaty za kartę pojazdu, ile ustalenie formy, w jakiej organ winien odpowiedzieć na skierowane do niego żądanie odnośnie zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, ugruntowany uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. (sygn. akt I OPS 3/07), zgodnie z którym skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu – jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uzasadniając to stanowisko NSA zaznaczył, że taka kwalifikacja sprawy jest spowodowana tym, iż do zwrotu opłaty za kartę pojazdu nie mogą mieć zastosowania przepisy ordynacji podatkowej o zwrocie podatku, a jednocześnie nie ma podstaw, by wniosek załatwić w drodze decyzji administracyjnej w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wskazana uchwała stała się podstawą utrwalenia linii orzeczniczej, reprezentowanej również przez tutejszy Sąd, w której sądy administracyjne na podstawie art. 146 p.p.s.a. uwzględniając skargi na czynność polegającą na odmowie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, uchylały tę czynność i stwierdzały uprawnienie skarżących do zwrotu części opłaty w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy pobraną na podstawie nieobowiązujących przepisów kwotą 500 zł, a obecnie obowiązującą kwotą – 75 zł.
Tę utrwaloną linię orzeczniczą zachwiało wejście w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm., dalej jako "u.f.p. lub "ustawa"). Ustawa ta dokonała m.in. uporządkowania zagadnień związanych z pojęciem środków publicznych. W jej art. 60 zawarto otwarty katalog środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, do których w art. 60 pkt 7 u.f.p. zaliczono wymienione w tym katalogu dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w tym dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw.
W ocenie orzecznictwa i doktryny do tej kategorii należy zaliczyć m.in. właśnie opłaty za wydanie karty pojazdu pobierane przez starostów na pokrycie kosztów druku i dystrybucji zamówionych i wydawanych właścicielom pojazdów kart (por. dla przykładu wyrok WSA w Poznaniu z 15 grudnia 2011 r., sygn. IV SA/Po 980/11, dostępny w bazie CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. również interpretacje doktrynalne pojęcia "niepodatkowych należności budżetowych":
M. Ušák, Niepodatkowe należności budżetowe w nowej ustawie o finansach publicznych, Finanse Komunalne nr 4/2010, s. 5 i n., R. Suwaj, Wpływ ustawy z 27.08.2009 r. o finansach publicznych na zakres administracyjnego postępowania egzekucyjnego, FK nr 3/2011, s. 8).
Pogląd ten znajduje oparcie w treści ustawowej definicji środków publicznych (art. 5 u.f.p.). Do środków publicznych ustawa zalicza m.in. dochody publiczne (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy), wśród tych zaś wymienia m.in., daniny publiczne oraz inne dochody budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych należne na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych (art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2). Do danin publicznych ustawa zalicza m.in. opłaty, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw (art. 5 ust. 2 pkt 1).
Co szczególnie istotne dla dalszych rozważań, zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.). Dział III Ordynacji, zatytułowany: "Zobowiązania podatkowe", reguluje m.in. zagadnienia nadpłaty (rozdział 9).
Odesłanie do przepisów k.p.a. oraz odpowiednio stosowanych przepisów dotyczących nadpłaty podatku oznacza, że aktualnie w przypadku złożenia wniosku o zwrot nadpłaconej części opłaty za kartę pojazdu, stanowiącej niepodatkową należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu art. 60 u.f.p., właściwy organ powinien rozpoznać wniosek poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
Skoro, jak ustalono wyżej, opłaty za kartę pojazdu mieszczą się w pojęciu niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym, to żądanie zwrotu części takiej opłaty w kwocie przekraczającej opłatę należną, powinno być rozpatrzone w trybie przepisów k.p.a. i Ordynacji podatkowej, dotyczących zwrotu nadpłaty podatku, co wymaga wydania decyzji administracyjnej.
Takie stanowisko nie budzi żadnej wątpliwości odnośnie powstania nadpłaty w przypadku opłat pobranych po 1 stycznia 2010 r., a więc po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Należy jednak zauważyć, że opłaty za wydanie karty pojazdu w wadliwej wysokości były pobierane w okresie znacznie poprzedzającym wejście w życie tej ustawy. W badanej sprawie opłatę pobrano w 2005 r.
Dlatego w związku z powyższym rozstrzygnięcia wymagało zagadnienie intertemporalne – jakie przepisy są właściwe do spraw, w których nienależna części opłaty za wydanie karty pojazdu została pobrana przed 1 stycznia 2010 r., a wniosek o zwrot tej "nadpłaconej" części opłaty w określonej kwocie został złożony już po tym dniu.
W tej kwestii w orzecznictwie zarysowały się rozbieżne stanowiska.
Po pierwsze, można wskazać na orzecznictwo podążające dotychczasową linią i nadal przyjmujące, że wnioski o zwrot nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu powinny być rozstrzygane w formie czynności materialno-technicznej (np. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. II SA/Bk 149/12; WSA w Gliwicach z dnia 26 marca 2012 r., sygn. II SA/Gl 22/12; WSA w Łodzi z dnia 8 marca 2012 r., sygn. III SA/Łd 1139/11; WSA w Olsztynie z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. II SA/Ol 219/12; WSA w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2012r., sygn. II SA/Rz 114/12; WSA w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. II SA/Sz 180/12; WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2012 r., sygn. VII SA/Wa 1165/11; WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. III SA/Wr 592/11).
Według drugiego nurtu orzeczniczego, kwestie zwrotu kwoty nadpłaconej z tytułu opłaty za kartę pojazdu powinny być rozstrzygane przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych. Tym samym, obowiązujące od dnia 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy o finansach publicznych, dotyczące trybu rozstrzygania w zakresie niepodatkowych należności budżetowych, nie mogą mieć zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy (tak dla przykładu: WSA w Opolu w wyrokach z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. II SA/Op 663/11, sygn. II SA/Op 670/11 i sygn. II SA/Op 677/11 oraz WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 20 marca 2012 r., sygn. II SA/Sz 71/12).
Wreszcie według trzeciej z linii orzeczniczych, do wniosków o zwrot nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu złożonych po dniu 1 stycznia 2010 r. należy stosować tryb postępowania oparty na przepisach k.p.a. oraz działu III Ordynacji podatkowej, co oznacza konieczność rozstrzygania tych wniosków w formie decyzji administracyjnych (tak w szczególności: WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 15 grudnia 2012 r., sygn. II SA/Po 980/11; podobnie WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 27 marca 2012 r., sygn. I SA/Bd 83/12 oraz WSA w Łodzi w wyroku z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. III SA/Łd 69/12).
Rozstrzygając przedstawione wyżej zagadnienie należy zwrócić uwagę na następujące kwestie.
Po pierwsze, zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241, z późn. zm.), do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy wymienionej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie można jednak mówić, że mamy do czynienia ze sprawą wszczętą i niezakończoną, co sugerowałoby zastosowanie przepisów dotychczasowych. Pobranie opłaty – jak okazało się już post factum – w zawyżonej wysokości, było czynnością związaną z rejestracją pojazdu, która następuje w drodze decyzji administracyjnej. Pobranie opłaty nie miało więc charakteru czynności niezależnej, rozstrzyganej w odrębnym postępowaniu i tworzącym odrębną sprawę. Czynność ta miała charakter jednorazowy i zamknęła się wraz z rejestracją pojazdu, rozstrzygniętą ostateczną decyzją. Oznacza to, że wniosek o zwrot kwoty stanowiącej nadpłatę pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu – jest już zatem sprawą nową, którą na gruncie obecnie obowiązujących przepisów prawa należy rozstrzygać w drodze decyzji administracyjnej. W konsekwencji należałoby uznać, że art. 115 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, nie ma zastosowania do wniosków o zwrot nadpłaconej kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu, które zostały złożone po dniu 1 stycznia 2010 r.
Po drugie, przepisy, które wskazują formę rozstrzygnięcia sprawy przez organ mają charakter procesowy – ustanawiają bowiem kompetencję procesową do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej, względnie kompetencję do rozstrzygnięcia w innej formie. Niekwestionowaną zaś zasadą prawa intertemporalnego jest bezpośrednie zastosowanie nowych regulacji procesowych, nawet do spraw będących już w toku, chyba, że co innego wynika z wyraźnych postanowień ustawy. W sprawie niniejszej, jak to wyżej wyjaśniono, nie mamy do czynienia z "kontynuacją" sprawy opłaty pobranej w 2005 r. Dlatego wniosek o zwrot złożony w dniu [...] marca 2012 r. wszczyna nową sprawę, którą na mocy obowiązujących w dacie złożenia tego wniosku przepisów należy rozstrzygać już w drodze decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej. Skoro bowiem w dacie złożenia tego wniosku o zwrot nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu obowiązywały już nowe przepisy proceduralne, to nie ma podstaw do przyjmowania, że taki wniosek powinien być nadal rozstrzygany przez podjęcie czynności materialno-technicznej.
W takich warunkach pogląd wyrażony w cytowanej wyżej uchwale NSA z dnia 4 lutego 2008 r. i opartej na niej konsekwentnej linii orzeczniczej, pozostaje aktualny tylko w odniesieniu do wniosków o zwrot nadpłaty za wydanie karty pojazdu złożonych przed dniem 1 stycznia 2010 r. W przypadku wniosków złożonych po tej dacie, w kwestii formy prawnej rozstrzygnięcia sprawy przez organ należy stosować już przepisy nowe. To zaś oznacza, że wniosek o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu złożony po dniu 31 grudnia 2009 r. powinien być rozpatrzony w formie decyzji administracyjnej.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że niezgodne z prawem było zastosowanie przez Starostę Puławskiego formy czynności materialno-technicznej w odpowiedzi na wniosek skarżącego o zwrot nadpłaty za wydanie karty pojazdu złożony w dniu [...] marca 2012 r. Prawidłową formą rozpoznania tej sprawy powinna być decyzja administracyjna.
W związku z powyższym należało uchylić zaskarżoną czynność materialno-techniczną Starosty z dnia [...] kwietnia 2012 r., mocą której odmówiono skarżącemu zwrotu nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu. Czynność ta jest niezgodna z prawem, bowiem odpowiedź na zgłoszone żądanie powinna przybrać formę decyzji administracyjnej.
Sąd nie ma natomiast w takich okolicznościach możliwości skorzystania z kompetencji określonej w art. 146 § 2 p.p.s.a., czyli uznania w wyroku uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. Byłoby to możliwe tylko w przypadku, gdyby właściwą formą działania organu była forma czynności materialno-technicznej.
Uchylenie zaskarżonej czynności materialno-technicznej powoduje, że Starosta winien rozpoznać wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2012 r., tym razem we właściwej formie (decyzji administracyjnej).
Mając powyższe rozważania na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w przepisach art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Zwrot kosztów obejmuje wpis sądowy (w kwocie 200 zł), wynagrodzenie adwokata w wysokości stawki minimalnej (60 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (w kwocie 17 zł) oraz udokumentowane wydatki według załączonego do skargi spisu (8,63 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło