III SA/Lu 496/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Robert Hałabis Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lipca 2019 r. nr SKO.41/2309?RU/2019 - wydaną po rozpatrzeniu odwołania S. S. (dalej jako: skarżący) - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 28 maja 2019 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. W dniu 9 maja 2019 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Prokuratury Rejonowej w Lublinie z wnioskiem o skierowanie S. S., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, na badanie lekarskie w celu sprawdzenia, czy w przypadku skarżącego nie istnieją ewentualne przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Z treści pisma wynikało, że skarżący choruje na miażdżycę, ma zaniki pamięci i dolegliwości po przebytym udarze. Decyzją z dnia 28 maja 2019 r. Prezydent Miasta Lublin skierował S. S. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu organ argumentował, że w świetle uzyskanych informacji istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł S. S. zarzucając m. in., że skierowanie go na badania jest nieuzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium argumentowało, że jeżeli organ poweźmie informację o uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy, obowiązany jest wydać z urzędu decyzję administracyjną kierującą na badanie lekarskie stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W razie ujawnienia się przesłanek rodzących zastrzeżenia co do stanu zdrowia, kierowcy orzeczenie o skierowaniu na badania lekarskie jest obligatoryjne. Skarżący cierpi na miażdżycę, zaniki pamięci, dolegliwości po udarze. Wystąpiły przypadki utraty przytomności. Zaburzenia należące do grupy schorzeń układu sercowo-naczyniowego mogą mieć istotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów, co przekłada się na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. S. zarzucił, że zaskarżoną decyzję wydano z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego. Skarżący podkreślił, że nigdy nie przebył żadnych chorób, które czyniłyby niemożliwym prowadzenie przez niego pojazdów mechanicznych, a stwierdzenia o występujących dolegliwościach powinny zostać zweryfikowane w oparciu o dostępną dokumentację medyczną. Wskazał, że na niedosłuch choruje od 9. roku życia i to schorzenie istniało w czasie, kiedy nabywał uprawnienia do kierowania pojazdami. Zaznaczył, że obecnie ma lepszy aparat słuchowy i lepiej słyszy. Jednocześnie zaznaczył, że padł ofiarą przestępstwa ze strony rodziny, a przyczyną utraty przytomności było podanie środków usypiających w celu kradzieży pieniędzy znajdujących się w mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawą działania organów w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.), badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W myśl art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ cyt. ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z treści tego przepisu wynika, że w przypadku otrzymania przez starostę zawiadomienia o uzasadnionych zastrzeżeniach dotyczących stanu zdrowia kierowcy organ ten jest obowiązany taką przesłankę ocenić. Ma on obowiązek ustalić, czy zawiadomienie jest na tyle uzasadnione, że wynikają z niego takie okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I OSK 564/13). Przepis art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b/ ustawy ma zastosowanie niezależnie od ustalenia, czy powstanie zastrzeżeń nastąpiło w bezpośrednim związku z zachowaniem i sposobem prowadzenia pojazdu podczas wykonywania przez daną osobę uprawnioną zindywidualizowanej czynności faktycznego kierowania pojazdem, czy też uzyskane przez organ wiarygodne informacje, uprawdopodabniające pośrednio wątpliwości, co do posiadania przez konkretnego kierowcę wymaganej do prowadzenia pojazdów sprawności, mają źródło w innych okolicznościach (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 624/10). Zauważyć należy, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie precyzują, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, pamiętając o tym, że celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ jest w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. W tym miejscu należy wyjaśnić, że z treści § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2017 r., poz. 250) – rozporządzenia wydanego na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – wynika, że jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. W orzecznictwie wskazuje się, że sformułowanie, iż zastrzeżenia mają być uzasadnione, oznacza przede wszystkim, iż winny być one oparte na wiarygodnych podstawach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 96/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 353/17). Wiarygodną okolicznością potwierdzającą istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego jest materiał dowodowy w postaci dołączonych do wniosku o wszczęcie postępowania, notatek policyjnych. Wynika z nich jednoznacznie, że członkowie rodziny skarżącego informowali o licznych schorzeniach i pogarszającym się stanie zdrowia skarżącego, cierpiącego na miażdżycę oraz inne choroby. W realiach niniejszej sprawy nie wystąpiła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przesłuchanie najbliższych członków rodziny skarżącego i protokolarne utrwalenie wyjaśnień złożonych przez te osoby. Informacje zawarte w notatkach policyjnych budzą uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego. Bez znaczenia jest podnoszona w załączniku do protokołu z rozprawy okoliczność, że policyjne notatki urzędowe zostały sporządzone w ramach czynności sprawdzających (operacyjnych) i z tego powodu notatki te nie mają wartości dowodowej. Jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Jak wyjaśnia Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. II OSK 820/17, przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczonych w postępowaniu dowodowym, zaś użycie sformułowania "w szczególności" pozwala przyjąć, że wyliczenie to jest jedynie przykładowe. Powyższe oznacza, że ustawodawca nie ograniczył liczby środków dowodowych, za pomocą których organ może dokonać pełnych i zarazem prawidłowych ustaleń faktycznych sprawy. Powyższe oznacza, że nawet istniejący konflikt w rodzinie skarżącego nie pozbawiał policyjnych notatek – sporządzonych w odrębnym postępowaniu – mocy dowodowej. Trudno przyjąć, aby Ł. R., B. R., A. D. i A. M. podali nieprawdziwe informacje funkcjonariuszce Policji, mł. asp. I. L., która w listopadzie 2018 r. sporządziła sporne notatki urzędowe. Wynikało z nich wprost, że skarżący ma poważne problemy zdrowotne i korzysta z pomocy lekarzy. A. D. podała, że skarżący ma zaniki pamięci. Przyznała to B. R.. A. M. wskazał m.in., że lekarz kategorycznie zabronił skarżącemu jeżdżenia samochodem. Ł. R. wspominał też o złym stanie zdrowia skarżącego. Notatki urzędowe zostały podpisane przez "rozpytane" osoby. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, organ nie miał obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego odpowiedzieć na pytanie, jaki jest stan zdrowia skarżącego. Poza tym przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia organ nie musiał opierać się ani na dokumentacji medycznej, ani na wszystkich materiałach zgromadzonych w sprawie karnej, wywołanej zawiadomieniem o kradzieży. Uzasadnienie zarzutów i wniosków skargi świadczy o prowadzeniu przez skarżącego nieskutecznej polemiki ze słusznym stanowiskiem organu odwoławczego. Zaświadczenie lekarskie z dnia 18 października 2019 r. (k. 60 akt sąd.) wskazujące m. in., że skarżący nie zgłasza zawrotów głowy, zaburzeń świadomości i napadów padaczkowych, nie jest dowodem świadczącym po pierwsze, o bezkrytycznym podejściu organu do wszystkich otrzymanych informacji, a po drugie o wadliwości zaskarżonej decyzji wydanej dużo wcześniej-, niż wspomniane zaświadczenie, bo w dniu 15 lipca 2019 r. W orzecznictwie sygnalizuje się, że przesłanka istnienia "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Jednocześnie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogą mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo, tak kierowcy jak i innych uczestników dróg (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 507/14). W podsumowaniu stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo zinterpretował treść art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy o kierujących pojazdami i zasadnie orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.