III SA/Lu 545/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi B. B. i S. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014 r., Nr. [...], Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...], orzekającą o wymeldowaniu B. B. oraz małoletniej S. S. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] we W. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa we W. zwróciła się do Burmistrza W. o wymeldowanie B. B. oraz małoletniej S. S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W., stanowiącego własność Spółdzielni. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. organ orzekł o wymeldowaniu B. B. oraz jej małoletniej córki S. S. z miejsca pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] we W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że sporny lokal był przydzielony rodzicom B. B. na podstawie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Po ich śmierci spadkobiercy nie uregulowali w terminie formalności związanych z przydziałem lokalu, w związku z tym nie nabyli uprawnień do lokalu. Organ ustalił, że skarżąca oraz jej córka nie zamieszkują i nie przebywają w powyżej wskazanym lokalu, co potwierdza sama B. B. oraz przesłuchani w sprawie świadkowie. Obecnie B. B. przebywa w M. W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2014 r., Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał treść art. 15 ust. 2 i art. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), dalej: ustawa o ewidencji ludności i ustalił, że B. B. oraz jej córka nie mieszkają w lokalu przy ul. [...] we W. od września 2005 r., co skarżąca przyznała. Organ wyjaśnił, że okoliczność tę potwierdzili również przesłuchani w charakterze świadków P. B. (brat skarżącej), A. M. (siostra skarżącej) oraz A. D. (mieszkająca w lokalu sąsiadującym ze spornym lokalem). Obecnie skarżąca zamieszkuje wraz z rodziną w M. Organ wskazał, że istnienie konfliktu między skarżącą, a jej bratem, co w ocenie skarżącej było powodem opuszczenia lokalu, nie może być uznane za dowód braku dobrowolności opuszczenia lokalu. Ze zgromadzonego materiału, nie wynika również, aby skarżąca podejmowała skuteczne czynności zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i umożliwiające jej powrót do lokalu. Także pozostawienie rzeczy w spornym lokalu nie świadczy o stałym pobycie strony w tym lokalu oraz nie stanowi o skoncentrowaniu spraw życiowych w miejscu zameldowania. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. B. działając w imieniu własnym oraz swojej małoletniej córki S. S., reprezentowanej także przez ojca – R. S. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Powyższa kontrola jest wyłącznie kontrolą legalności zaskarżonych do sądu decyzji, bowiem sądy administracyjne nie są powołane do kontroli słuszności, czy też celowości działań organów administracji publicznej. Oznacza to m.in., że w granicach danej sprawy sąd dokonuje wyłącznie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody L. dotycząca wymeldowania B. B. i małoletniej S. S., córki B. B. i R. S., z miejsca pobytu stałego. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z treści powyższego przepisu wynika, że organ ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje korespondencję. Z kolei opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu. Co do zasady opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu powinno być wynikiem dobrowolnej decyzji osoby zameldowanej. Jednakże w pewnych przypadkach wola osoby zameldowanej nie ma wpływu na wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu są traktowane wszystkie przypadki, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana i swoje centrum życiowe skoncentrowała w innym miejscu (wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2012 r., III SA/Kr 1410/11). I tak, za dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ewidencji ludności uważa się m.in. opuszczenie lokalu przez osobę, która została do tego zmuszona różnymi okolicznościami, ale w odpowiednim czasie nie podjęła skutecznych działań umożliwiających jej faktyczny powrót do tego lokalu, np. nie wystąpiła w odpowiednim czasie z pozwem o ochronę naruszonego posiadania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2012 r., II OSK 2304/10 i z dnia 11 kwietnia 2008 r., II OSK 389/07). Należy podkreślić, że o ocenie charakteru pobytu lub opuszczenia lokalu nie decyduje treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Samo wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych mających na celu przywrócenie posiadania lokalu czy dopuszczenie do jego współposiadania albo uzyskania prawa do lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. W świetle powyższych rozważań, zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły i oceniły, że zaszły przesłanki wymeldowania skarżących z lokalu przy ul. [...] we W. Prawidłowe jest bowiem ustalenie, że skarżąca opuściła wraz z dziećmi miejsce pobytu stałego i nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wymeldowania z dotychczasowego miejsca zamieszkania. Z akt sprawy wynika, że sporny lokal był przydzielony rodzicom B. B. na podstawie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Po ich śmierci spadkobiercy nie uregulowali w terminie formalności związanych z przydziałem lokalu, w związku z tym nie nabyli do niego uprawnień. W piśmie z dnia [...] września 2013 r., B. B. oświadczyła, że w lokalu przy ul. [...] we W. nie przebywa z dziećmi od września 2005 r., zaś podwodem opuszczenia lokalu były złe relacje z rodziną (tak samo w protokole przesłuchania strony, k. 44 akt adm.). Okoliczności te zostały potwierdzone przez R. S. – ojca S. S. (protokół przesłuchania świadka, k. 37 akt adm.) oraz przesłuchanych w charakterze świadków P. B. – brata skarżącej B. B. (k. 16 akt. adm.) i A. M. – siostrę skarżącej (k. 15 akt. adm.). Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżąca mieszka wraz z rodziną w M. przy ul. [...]. Skarżąca pracuje tam, a dzieci uczęszczają do szkół. S. S. uczy się w liceum ogólnokształcącym w Ś., a syn M. S. - w Technikum Hotelarskim w M. (k.44 i nast. akt adm.). Ojciec dzieci – R. S. zamieszkuje wspólnie z rodziną. Z jego zeznań wynika, że cała rodzina mieszka w lokalu użytkowym, w którym R. S. prowadził działalność gospodarczą. W M. koncentruje się zatem centrum życiowe rodziny. Syn skarżącej – M. S. jest już pełnoletni i w sprawie jego wymeldowania toczyło się odrębne postępowanie. Natomiast córka skarżącej – S. S. jest niepełnoletnia. Zwrócić uwagę w tym miejscu należy na przepis art. 9a ustawy o ewidencji ludności, który stanowi, że za osobę nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu. Przepisy dotyczące meldunku osób małoletnich muszą być interpretowane w związku z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 z późn. zm.). Zgodnie z art. 26 §1 k.c., miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie tej władzy. Przepis art. 92 k.r.o. stanowi zaś, że dziecko pozostaje do pełnoletniości pod władzą rodzicielską. Przepisy ustawy o ewidencji ludności, interpretowane z uwzględnieniem przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wyłączają możliwość zameldowania małoletniego dziecka w innym miejscu, niż są zameldowani jego rodzice lub przynajmniej jedno z nich, pod którego władzą rodzicielska dziecko się znajduje. Podkreślenia wymaga, że zarówno skarżąca przesłuchana w charakterze strony, jak i R. S., przesłuchany w charakterze świadka przyznali fakt opuszczenia przez skarżącą i jej dzieci mieszkania przy ul. [...] we W. Wprawdzie skarżąca twierdzi, że zamierza w przyszłości wrócić do W., okoliczność ta nie zmienia jednak faktu, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji skarżąca i jej córka nie mieszkały we W. i nie przebywały w lokalu przy ul. [...] z zamiarem stałego przebywania w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z powołanym przepisem, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W toku postępowania administracyjnego oraz w skardze skierowanej do sądu skarżąca podniosła, że opuszczenie przez nią spornego lokalu spowodowane było złymi relacjami z rodziną, zatem nie było dobrowolne. Należy mieć jednak na uwadze, na co wskazano już powyżej, że za dobrowolne opuszczenie lokalu uważa się opuszczenie lokalu, nawet wbrew woli danej osoby, gdy w odpowiednim czasie osoba ta nie podjęła skutecznych działań umożliwiających jej faktyczny powrót do tego lokalu. Skarżąca z takiej możliwości nie skorzystała, zatem należało uznać, że opuszczenie przez nią lokalu przy ul. [...] we W. miało charakter trwały i dobrowolny. Powyższego nie zmienia fakt istnienia konfliktu między skarżącą, a jej rodziną. Wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania nie traci bowiem charakteru dobrowolności, jeśli jego celem jest poprawienie komfortu życiowego strony poprzez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem. Również przechowywanie rzeczy w spornym lokalu nie może stanowić o zamiarze stałego pobytu w tym miejscu. Opuszczenie lokalu nie musi być bowiem powiązane z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal. Pozostawienie rzeczy nawet o charakterze osobistym nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w danym lokalu (vide wyrok NSA z 3 września 2013 r., II OSK 630/12). W tym miejscu należy także przypomnieć, że istotą ewidencji ludności jest dokumentowanie faktów dotyczących pobytu danej osoby pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z lokalu, czy tym bardziej rozstrzyganie sporów na tym tle. Zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną, potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem, nie daje natomiast prawa do przebywania w tym lokalu. Wymeldowanie nie oznacza utraty uprawnień do lokalu, jeżeli takowe określonej osobie przysługiwały. Wymeldowanie poświadcza jedynie fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego i niezamieszkiwania danej osoby pod określonym adresem. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że B. B. i S. S. trwale i dobrowolnie opuściły miejsce stałego zameldowania, co oznaczało spełnienie przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).