III SA/Lu 565/19
WyrokWSA w Lublinie2020-01-14
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT) jest uzasadniona w sytuacji, gdy rozbieżność w ilości przewożonego towaru została zgłoszona i wyjaśniona w trakcie kontroli, a także czy kary te są proporcjonalne i niezależne od winy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o nałożeniu kary pieniężnej jest prawidłowa. Rozbieżność w ilości przewożonego towaru stanowi naruszenie przepisów ustawy SENT, a kara pieniężna ma charakter obiektywny i prewencyjny, niezależny od winy. Odstąpienie od nałożenia kary wymaga wykazania ważnego interesu strony lub interesu publicznego, czego skarżąca nie udowodniła. Kara jest proporcjonalna, gdyż służy uszczelnieniu systemu podatkowego i wymusza przestrzeganie przepisów.Stan faktyczny
Spółka S. z siedzibą w Ż. została ukarana karą pieniężną za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Kontrola wykazała rozbieżność między ilością paliwa zadeklarowaną w zgłoszeniu SENT (9000 l) a ilością wynikającą z dokumentu przewozowego i stwierdzoną podczas kontroli (8000 l). Spółka argumentowała, że rozbieżność była niezawiniona, została wyjaśniona i nie wpłynęła na obowiązki podatkowe, a kara jest nieproporcjonalna. Organy administracji i sąd uznały, że naruszenie miało miejsce, a kara jest uzasadniona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie: WSA Ewa Ibrom, WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Spółki S. z siedzibą w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] o nałożeniu na S. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Spółkę Jawną z siedzibą w. kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu [...] maja 2018 r. funkcjonariusze L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. przeprowadzili kontrolę środka transportu o nr rej. [...].Zgodnie z zarejestrowanym i przedstawionym do kontroli zgłoszeniem, przedmiotem przewozu był towar określony jako: olej napędowy i benzyna bezołowiowa 95 w ilości 9000 l. do odbiorcy: Stacja Paliw ". w T. . Kontrolujący ustalili, że na dokumencie przewozowym widnieje ilość 8000 l. paliwa. Dokonano więc ustalenia rzeczywistego stanu ilości towaru. W miejscu rozładunku stwierdzono 8000 l. Natomiast zgodnie z zarejestrowanym i przedstawionym do kontroli zgłoszeniem, przedmiotem przewozu był towar określony jako: olej napędowy i benzyna bezołowiowa 95 w ilości 17000 l. do odbiorcy: F. w T. . Kontrolujący stwierdzili, że w dokumencie [...] (w polu informacje o towarze) wpisano ilość towaru 9000 l., podczas gdy przedmiotowym dokumentem winno być objęte 8000 l. oleju napędowego i benzyny bezołowiowej 95. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2018 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako "organ I instancji") nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł, zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, dalej jako "ustawa SENT".
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P..
W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy SENT oraz wskazał na obowiązek przewoźnika uzupełnienia zgłoszenia o dane wymienione w art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy przed rozpoczęciem przewozu. W toku kontroli ujawniono, że strona występując w charakterze przewoźnika naruszyła art. 5 ust. 2 pkt 7. W zgłoszeniu SENT została wpisana ilość towaru 9000 l., podczas gdy przedmiotowym dokumentem powinno być objęte 8000 l. paliw.
Organ stwierdził, że przewoźnik nie wykonał również obowiązku wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy SENT. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że kontrolowanym środkiem transportu realizowany był transport oleju napędowego i benzyny bezołowiowe i dlatego zgodnie z art. 8 ust 2 ustawy nie podlegały one aktualizacji. Modyfikacji zgłoszenia, dotyczącej ilości przewożonego paliwa dokonano po rozpoczęciu przewozu towarów i w trakcie kontroli.
Niewypełnienie powyższych obowiązków uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących przewozy drogowe i zaistnienie przesłanek tej odpowiedzialności jest wystarczające do zastosowania sankcji finansowych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej zawarte w art. 26 ust. 3 ustawy SENT, stwierdzając, że nie został wykazany ważny interes przewoźnika, ani nie zachodzi ważny interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary. Przepisy przewidujące odstąpienie od nałożenia kary mają charakter wyjątkowy i ich celem nie jest rezygnacja z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy SENT. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. Organ uznał, że strona nie wskazała nadzwyczajnych zdarzeń losowych, które uzasadniałyby odstąpienie do wymierzenia kary pieniężnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka Safari zarzuciła naruszenie:
1) art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia [...] maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów i niektórych innych ustaw (dalej: ustawa o SENT), poprzez jego błędną wykładnię, a także niewłaściwe zastosowanie;
2) art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. z dnia 9 listopada 2018 r., Dz.U. z 2018 r., poz. 2332 z późn. zm.) przez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie nie doszło do uszczuplenia podatkowego;
3) art. 21 ust. 3 i art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy o SENT poprzez niezastosowanie tych przepisów i nieodstąpienie od wymierzenia kary w sytuacji, gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika oraz interes publiczny, a skarżąca spełniała przesłanki do odstąpienia od nałożenia na niego kary pieniężnej, w szczególności mając na uwadze okoliczności faktyczne (tj. dokonywanie legalnego przewozu, który został właściwie zgłoszony oraz brak uszczuplenia należności Skarbu Państwa);
4) art. 8 i art. 31 § 3 Konstytucji RP wyrażających zasadę proporcjonalności poprzez formalistyczną i dogmatyczną interpretację przepisów, tj. art. 21 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy SENT z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej, a tym samym naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności i nieuwzględnienie jej przy ocenie stanu faktycznego, a przez to nałożenie kary nieproporcjonalnej do przewinienia.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami prawnymi, skutkującymi koniecznością jej uchylenia (stwierdzenia nieważności).
W kwestii podstawy prawnej decyzji nakładającej na skarżącą karę organ prawidłowo zastosował przepisy ustawę z [...] marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.), dalej jako "ustawa SENT", w brzmieniu sprzed nowelizacji, która miała miejsce dnia 10 maja 2018 r. W tym dniu uchwalona została ustawa o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 1039), która weszła w życie z dniem 14 czerwca 2018 r. Właściwa dla badanej sprawy norma intertemporalna zawarta jest w art. 14 ustawy nowelizującej z 2018 r. Zgodnie z tym przepisem do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.
Stan faktyczny przyjęty za podstawę ustaleń decyzyjnych jest niesporny.
W zgłoszeniu SENT[...] w polu – informacje o towarze wpisano ilość 9000 l., natomiast z dokumentu przewozowego wynika, że przedmiotowym zgłoszeniem powinno być objęte 8000 l. oleju napędowego i benzyny bezołowiowej 95. Również kontrola wykazała, że rzeczywisty stan towaru to 8000 l., a nie 9000 l.
Celem ustawy SENT jest zapewnienie skutecznej kontroli przewozu towarów określonych ustawą oraz określenie zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tych towarów na terytorium kraju, a także ten akt normatywny wprowadził odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z przewozem tych towarów, podmiotów zobowiązanych: podmiotu wysyłającego, przewoźnika i kierującego transportem, podmiotu odbierającego.
Stosownie do treści art. 2 ustawy SENT, za kierującego należy uważać (pkt 2) osobę fizyczną, która kieruje środkiem transportu. Przewoźnik to, zgodnie z pkt 8, osoba fizyczna albo prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów. Za przewóz towarów ustawa uważa (pkt 9) przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. Nadawcą towaru jest zaś (pkt 3) osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, dokonująca wysyłki towaru będącego przedmiotem przewozu.
Zgodnie z art. 4 ust. 1-4 ustawy SENT środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń, zwany dalej w ustawie "rejestrem". Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli. Rejestr prowadzi Szef Krajowej Administracji Skarbowej.
W myśl art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy SENT, przewóz towaru objętego pozycją CN 2710 (m.in. oleju grzewczego) podlega systemowi monitorowania drogowego, jeżeli jego objętość przekracza 500 litrów. W przypadku przewozu takiego towaru, rozpoczynającego się na terytorium kraju, podmiot wysyłający jest obowiązany, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy SENT, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.
W przypadku dostawy towarów zgodnie z art. 5 ust 2 ustawy SENT zgłoszenie zawiera:
1. planowaną datę rozpoczęcia przewozu;
2. dane podmiotu wysyłającego obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres zamieszkania albo siedziby;
3) dane podmiotu odbierającego obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres zamieszkania albo siedziby;
4) numer identyfikacji podatkowej podmiotu wysyłającego albo numer, za pomocą którego podmiot wysyłający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
5) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
6) dane adresowe miejsca załadunku towaru;
7) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru.
W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym, posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego ze stanem faktycznym. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy SENT w sytuacji, gdy towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu odpowiednio przez podmiot wysyłający albo podmiot odbierający w zgłoszeniu, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakładana jest kara pieniężna w wysokości 46% różnicy wartości netto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż [...] zł.
Zgodnie z treścią art. 8 ust 1 ustawy SENT podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnik obowiązani są niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia.
Dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu zawarte w zgłoszeniu nie podlegają aktualizacji (art. 8 ust. 2 ustawy SENT). Gdy przewóz towaru nie został rozpoczęty podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik dokonuje aktualizacji zgłoszenia, podając informację o odstąpieniu od przewozu towarów.
Podkreślić należy, że kontrolowanym pojazdem przewożony był olej napędowy i benzyna bezołowiowa. Z uwagi na treść art. 8 ust 2 ustawy SENT dane podane w zgłoszeniu nie mogły podlegać aktualizacji.
Przytoczone powyżej przepisy wyraźnie stanowią, że strona skarżąca obowiązana była przed rozpoczęciem przewozu towaru zaktualizować dane. Kontrola pojazdu nr rej. [...] oraz elektronicznego zgłoszenia SENT wykazała naruszenie obowiązków nałożonych na przewoźników przez art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy. Zdaniem Sądu nieskuteczny jest zarzut skargi podnoszący niemalże natychmiastowe wyjaśnienie rozbieżności w ilości przewożonego paliwa. Podkreślić należy, że aktualizacji zgłoszenia SENT, dokonano dopiero w czasie kontroli, kiedy kierowca skontaktował się z pracownikiem biurowym skarżącej i ten naniósł w zgłoszeniu komentarz, w którym wyjaśnił, że z uwagi na brak towaru ilość odebranej benzyny bezołowiowej 95 w ilości 3000 l. PB i 5000 l. ON. Data modyfikacji zgłoszenia to dzień [...] maja 2018 r. godz. 10:58, zaś czynności kontrolne dotyczące tego zgłoszenia rozpoczęły się [...] maja 2018 r. o godz. 10:45.
Dodatkowo podkreślić należy, że skarżąca nie przedstawiła dowodu na potwierdzenie braku towaru podczas załadunku w bazie paliw w L. przy ul. [...]. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, by brak aktualizacji zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towarów nie był możliwy. Jednocześnie Sąd przychyla się do stanowiska organu, iż przyczyną nałożenia kary było wskazanie danych dotyczących ilości towaru niezgodnych ze stanem faktycznym.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż nieprawidłowe dane w zgłoszeniu SENT nie miały wpływu na wysokość obowiązków podatkowych skarżącej to wskazać należy, że ustawa SENT zawiera instrumenty służące m. in. "uszczelnianiu" systemu podatkowego, nie zawiera zaś przepisów kreujących jakiekolwiek obowiązki podatkowe. Z treści przepisów ustawy SENT obowiązujących przed dniem 14 czerwca 2018 r. nie wynika, aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy. Przepis art. 30 ust. 4 ustawy SENT na który powołuje się skarżąca, jak już sąd wspominał powyżej w uzasadnieniu nie ma zastosowania do zdarzeń powstałych przed wprowadzeniem znowelizowanych przepisów ustawą z dnia 10 maja 2018 r. (art. 14 ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 1039). Poza tym art. 30 ust. 5 ustawy SENT stanowi, że przepisu ust. 4 nie stosuje się do przewoźników.
Jednocześnie Sąd zwraca również uwagę na to, że w przypadku, stwierdzenia, że towar nie odpowiada któremukolwiek z parametrów wskazanych w art. 21 ust. 2 ustawy SENT nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% różnicy wartości netto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż [...] zł.
W tym miejscu zauważyć należy, że na mocy art. 1 pkt 2 ustawy o SENT, odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów ciąży na wysyłającym, odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu. Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie wynikającym z przepisów tej ustawy, zaś ze względu na fakt, że za niedochowanie nałożonych na ww. podmioty obowiązków ustawowych, grożą kary pieniężne, każdy profesjonalny uczestnik przewozu towarów powinien zapoznać się z aktualnymi przepisami w tym zakresie oraz wykonywać je w sposób niewadliwy.
W tych okolicznościach, nie ma zatem znaczenia, podnoszona przez skarżącą okoliczność, że sytuacja była niezawiniona i nie można jej klasyfikować jako nieprawidłowość po stronie skarżącej oraz została wyjaśniona według jej oceny niezwłocznie. Przepisy ustawy o SENT mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. towarów wrażliwych. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno - skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Stanowisko takie jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 591/18; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 52/18, dostępne w CBOiSA).
W rozpatrywanej sprawie organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się odmawiając zastosowania art. 21 ust. 3 ustawy SENT, w myśl którego w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego luz z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Sam fakt, że skarżąca z wywodami organów się nie zgadza, nie może stanowić naruszenia przez te organy zasady zaufania do organów administracji.
Z tych samych powodów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przez organy art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT, które zdaniem skarżącej nastąpiło poprzez przyjęcie, że w sprawie nie została spełniona przesłanka ważnego interesu strony, dająca podstawę do odstąpienia od nałożenia kary. Sam fakt, że na podstawie ustalonego stanu faktycznego, organy nie znalazły podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu strony, nie może przesądzać o błędnie ustalonym stanie faktycznym. Skarżąca w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie (k. 35 akt administracyjnych) była pouczona o prawie składania wszelkich dokumentów mających znaczenie w przedmiotowej sprawie Strona nie wskazała i nie udokumentowała ważnego interesu przewoźnika. Strona kwestionując ustalenia organu o niewykazaniu jej ważnego interesu przewoźnika powinna przedstawić nie tylko argumentację wspierającą swe stanowisko, lecz także wskazać dowody, na których opiera swoje twierdzenia. Generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, że każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić. Tym samym stwierdzić należy, że chociaż co do zasady w postępowaniu podatkowym ciężar dowodu spoczywa na organach podatkowych, to jednak przesuwa się on na stronę, w sytuacji, gdy ta wykaże w nim stosowną inicjatywę lub wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W takim też przypadku to na stronie ciążyć będzie obowiązek wykazania swego twierdzenia. Kierując się bowiem tylko i wyłącznie zasadami logiki, w pełni uprawniony staje się wniosek, że ten, kto w postępowaniu formułuje określone twierdzenie, musi je następnie dowieść pod rygorem, iż twierdzenie uznane zostanie za nieudowodnione, przez co nie wywoła ono pożądanych przez twierdzącego skutków (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2157/11).
W rozpatrywanej sprawie organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się odmawiając zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Sam fakt, że skarżąca z wywodami organów się nie zgadza, nie może stanowić naruszenia przez te organy zasady zaufania do organów administracji.
Nietrafna jest również argumentacja skarżącej odnosząca się do naruszenia zasady proporcjonalności. Podzielenie argumentacji skarżącej byłoby równoznaczne z zaprzeczeniem celu i sensu ustawy. W uzasadnieniu projektu ustawy SENT w pkt 1 "cel wydania projektowanej ustawy", wskazano, że "w celu uproszczenia systemu odpowiedzialności za zaniechanie albo zaniedbanie w wykonywaniu obowiązków nałożonych przepisami projektowanej ustawy zdefiniowano cztery grupy podmiotów, na które nałożono obowiązki, tj. podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnik i kierujący. Podmioty te w wyniku swojego celowego działania, zaniechania lub niedbalstwa związanego z obowiązkami nakładanymi przez ustawodawcę będą zobowiązane do uiszczenia kary pieniężnej albo kary grzywny, której wymiar będzie miał, jak się wydaje, także charakter dyscyplinujący i prewencyjny (...) Administracyjną karę pieniężną należy zatem rozumieć jako określone w ustawie ujemne skutki prawne, które następują, gdy adresat normy prawnej nie zastosuje się do ustanowionego nakazu. (...) Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty dokonujące przewozu towarów".
Skarżąca pomija, że podstawowe i zasadnicze uregulowania ustawy odnoszą się właśnie do konkretnych obowiązków nałożonych na różne podmioty, a w szczególności na przewoźnika. Podkreślić należy, że kara pieniężna określona w art. 21 ust. 2 ustawy nie wynika ze stosunków publicznoprawnych. Ewentualny obowiązek uiszczenia kary pieniężnej określonej w ustawie nie jest bowiem następstwem realizacji przepisów, a jest wynikiem ich naruszenia. Przewidziane w ustawie sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów - wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzegania przepisów prawa. Jest więc zapowiedzią negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych. W tej perspektywie stanowi przejaw pewnego interwencjonizmu państwowego w sferę (szczelność systemu podatkowego), która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną i ma zagwarantować należyte prowadzenie działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09).
W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej art. 21 ust. 2 ww. ustawy. Jednocześnie, organ po rozważeniu przesłanek zawartych w ust. 3 art. 21 ustawy SENT prawidłowo również uznał, że w sprawie brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ubocznie należy podnieść, że zaskarżoną decyzję wydano bez naruszenia przepisów Konstytucji RP (jej art. 8 i art. 31 ust. 3). Zasada nadrzędności norm konstytucyjnych, wyrażona w pierwszym z tych przepisów oraz zasada proporcjonalności, o której mowa w art. 31 ust. 3, nie jest przeszkodą w nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, kiedy nie "wystąpiło drobne przeinaczenie" i strona miała świadomość faktu, że zgłoszone informacje na temat ilości przewożonego towaru są niezgodne z rzeczywistością.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło