III SA/Lu 583/19
WyrokWSA w Lublinie2020-01-30
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji sanitarnej może samodzielnie ocenić dokumentację medyczną i stwierdzić chorobę zawodową, jeśli jednostki orzecznicze I i II stopnia wydały orzeczenia o braku podstaw do jej rozpoznania?Ratio decidendi
Organ administracji sanitarnej oraz sąd administracyjny są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez uprawnione jednostki orzecznicze w sprawach chorób zawodowych. Organy te nie posiadają wiedzy medycznej do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej i rozpoznania jednostki chorobowej, a jedynie mogą kwestionować orzeczenia lekarskie pod względem formalnym. Jeśli orzeczenia są prawidłowe formalnie i merytorycznie, organ administracyjny jest nimi związany i nie może czynić ustaleń zmierzających do odmiennego rozpoznania choroby.Stan faktyczny
Skarżąca D. G. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej – boreliozy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, po uzyskaniu orzeczeń od jednostek orzeczniczych I i II stopnia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wydał decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i wydanie decyzji w oparciu o pobieżne orzeczenia medyczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej też jako: "LPWIS", "organ odwoławczy", "organ"), po rozpatrzeniu odwołania D. G. (dalej jako: "skarżąca") utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. (dalej też jako: "PPIS", "organ pierwszej instancji") z dnia [...] maja 2019 r., o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - [...].
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
Do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. wpłynęło zgłoszenie podejrzenia u skarżącej choroby zawodowej choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo ich następstw – [...], wystawione przez lekarza medycyny pracy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. (dalej też jako: "WOMP"). Pismem z dnia [...] maja 2018 r. PPIS poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej - boreliozy, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367 - zwanego dalej: "rozporządzeniem"). PPIS w ramach prowadzonego postępowania przeprowadził dowód z informacji uzyskanych z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, dotyczących okresów ubezpieczenia i okresów niezdolności do pracy. W dniu [...] maja 2018 r. sporządził również kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, którą przesłał do jednostki orzeczniczej I stopnia (WOMP) uprawnionej do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia. Z treści sporządzonej karty oceny narażenia zawodowego wynika, że skarżąca w okresach: od [...] lipca 1977 r. do [...] grudnia 1997 r. wykonywała prace we własnym gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha, w skład którego wchodziły pola uprawne oraz łąki, z których pozyskiwano siano na potrzeby własnej hodowli. Prowadzona była produkcja roślinna – uprawa zbóż, ziemniaków, buraków cukrowych i nasiennych. W gospodarstwie hodowane było bydło mleczne, trzoda chlewna oraz drób. Część działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa graniczyła z lasem. Ponadto w skład gospodarstwa wchodził las użytkowany dla pozyskiwania drewna opałowego. Skarżąca wykonując prace związane z uprawą roślin okopowych, zbóż, pracując przy zbiorze siana (dwukrotny zbiór) oraz wyprowadzając bydło na wypas na łąki – w okresie od wiosny do jesieni od wczesnych godzin rannych do późnych godzin wieczornych znaczną część dnia przebywała w odkrytym terenie, w sąsiedztwie obszarów porośniętych krzewami bądź drzewami. Prace rolnika indywidualnego wymagają częstej bytności w terenie (pola, łąki, las), co stwarza narażenie na ukąszenie przez kleszcza.
W dniu [...] października 2018 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji orzeczenie WOMP z dnia [...] października 2018 r. o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. W orzeczeniu stwierdzono, że przeprowadzona ocena narażenia zawodowego potwierdziła wieloletnią pracę skarżącej w narażeniu na ukłucia kleszczy mogących przenosić krętki [...], czynnik etiologiczny [...], jednakże w wyniku przeprowadzonych w tutejszym ośrodku anamnezy, badania ogólnego, konsultacji lekarza specjalisty neurologa i specjalisty chorób zakaźnych, analizy dokumentacji dostarczonej przez skarżącą i karty oceny narażenia zawodowego nie rozpoznano u skarżącej schorzenia powstałego w okresie aktywności zawodowej, tym samym brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią [...].
Skarżąca od powyższego orzeczenia lekarskiego złożyła odwołanie do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. .
Instytut Medycyny Pracy w [...] orzeczeniem z dnia [...] marca 2019 r. także stwierdził brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Wskazał, że wykonane w IMP w [...] badania serologiczne w kierunku boreliozy dały wynik "dodatni" w klasie IgG i "ujemny" w teście Elisa oraz "dodatni" w klasie IgG i wynik "ujemny" w klasie IgM w teście Western-Blot. W wyniku badań, konsultacji lekarza specjalisty chorób zakaźnych u pacjentki ponownie rozpoznano boreliozę. Wykonane po 2017 r. badania potwierdzają przewlekłą postać [...]. W kolejnych badaniach w kierunku [...] poziomy przeciwciał IgG nie wykazują malejącej ekspresji reakcji z wykrywanymi antygenami, co jest potwierdzeniem nie dość odległego zakażenia [...]. Jednocześnie uznał, że nie można stwierdzić z przeważającym prawdopodobieństwem, że do zakażenia krętkami doszło w okresie aktywności zawodowej badanej, tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia etiologii zawodowej rozpatrywanej choroby.
W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. decyzją z dnia [...] maja 2019 r. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – [...].
Organ pierwszej instancji argumentował, odwołując się do treści art. 2351 Kodeksu pracy, że podstawą do stwierdzenia u pracownika choroby zawodowej jest rozpoznania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie istnienia bezspornego lub wysoce prawdopodobnego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy schorzeniem, a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W przedmiotowej sprawie zarówno jednostka orzecznicza I jak i II stopnia nie rozpoznały u skarżącej objawów choroby zawodowej. Ponadto organ pierwszej instancji podkreślił, że organ inspekcji sanitarnej nie jest uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej i jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w trybie ww. rozporządzenia.
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
LPWIS na etapie postępowania odwoławczego zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia o ustosunkowanie się i przedstawienie stanowiska, co do zarzutów podniesionych w odwołaniu, tj. wątpliwości dotyczących ustaleń zawartych w wydanych w sprawie orzeczeniach lekarskich jednostki orzeczniczej I i II stopnia. W odpowiedzi WOMP wyjaśnił, że orzeczenia lekarskie sporządzone zostały w oparciu o otrzymaną dokumentację medyczną, informacje uzyskane od skarżącej, wyniki badań lekarskich i serologicznych, obraz kliniczny oraz kartę oceny narażenia zawodowego.
Organ odwoławczy utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, za organem pierwszej instancji wskazał, że z definicji choroby zawodowej wprowadzonej do Kodeksu pracy wynika, że wymagane jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy, a powstaniem choroby.
LPWIS podkreślił, że organ pierwszej instancji oparł swoją decyzję na orzeczeniach lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia, które stanowią podstawę decyzji w sprawach chorób zawodowych, a więc działał zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia. Jeżeli natomiast orzeczenia lekarskie są prawidłowe pod względem formalnym, zawierają wyczerpujące uzasadnienie i są zgodne z prawem, organ nie może samodzielnie ich podważać. Organ nie posiada właściwej wiedzy medycznej do rozpoznania jednostki chorobowej, a przed wydaniem decyzji skarżąca poddana została specjalistycznym badaniom w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. W ocenie organu odwoławczego, w okolicznościach niniejszej sprawy, analiza całości zebranego materiału dowodowego, nie pozwoliła upoważnionym jednostkom orzeczniczym na rozpoznanie schorzenia, które zostało wymienione w wykazie chorób zawodowych w poz. 26 – choroby zawodowej tj. "choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo jej następstw – [...]". W ocenie organu odwoławczego, w tych okolicznościach, niezależnie od narażenia zawodowego u skarżącej, przy jednoczesnym braku spełnienia wymaganego przez ustawodawcę kryterium rozpoznania jednostki chorobowej przez uprawnione jednostki orzecznicze, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w sprawie brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Organ podkreślił, że zgodnie z regulacją prawną zawartą w § 8 ust. 1 rozporządzenia, inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu lub o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz postępowania epidemiologicznego (karty oceny narażenia zawodowego).
W skardze na ostateczną decyzję organu skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 2351 Kodeksu pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, że w rozpatrywanej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, pomimo istnienia ku temu wszelkich przesłanek - zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy;
2. naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. polegające na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy w zakresie stanu zdrowia oraz odczuwanych przez skarżącą dolegliwości jak również wydanie decyzji w oparciu o pobieżne, lakoniczne co do meritum orzeczenie uprawnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówek medycznych nie uwzględniające objawów chorobowych i dolegliwości, na które skarżąca uskarżała się od kilkunastu lat, a w konsekwencji nie zbadano w sposób należyty, kiedy doszło do zakażenia bakterią [...];
b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i podzielenie stanowiska organu I instancji i w konsekwencji utrzymanie decyzji pierwszo instancyjnej w mocy, w sytuacji gdy decyzja ta oparta została na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym oraz w oparciu o pobieżne orzeczenia plecówek medycznych uprawnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, która jako taka pozostawała wadliwa w stopniu przesądzającym jej uchylenie.
Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja LPWIS w L. utrzymująca w mocy decyzję PPIS, w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – przewlekłej choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo jej następstw - [...].
Zgodnie z treścią art. 235ą ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (obecnie Dz.U. z 2019 r., poz. 1040 dalej jako: "k.p.") za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Z powołanego przepisu wynika zatem, iż dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych i po drugie powinno ono być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby ubiegającej się o stwierdzenie choroby zawodowej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z treści art. 235ą k.p. wynika też, że są dwa alternatywne sposoby stwierdzenia, w wyniku oceny warunków pracy, czy choroba zawodowa spowodowana jest działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, lub w związku ze sposobem wykonywania pracy: "bezspornie" lub z "wysokim prawdopodobieństwem".
Stosownie do art. 235˛ k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z wykonywaną pracą. Przyczyną ją wywołującą jest praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, a regulacje procesowe zawarte w Kodeksie pracy i rozporządzeniu wykonawczym z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Specyfika tego postępowania wynika z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej ani sądy administracyjne, kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne nie muszą posiadać wysoko specjalistycznej wiedzy lekarskiej pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej (por. wyrok NSA sygn. akt II OSK 2121/16 dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA").
Szczególną charakterystykę postępowania dowodowego prowadzonego w sprawie rozpoznania choroby zawodowej określa ww. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje byłego pracownika, którego podejrzenie dotyczy, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia, o której mowa w § 5 ust. 2 (tu poradnia chorób zawodowych wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). W § 6 ust. 2 rozporządzenia zostały wymienione czynniki, które lekarz orzecznik powinien uwzględnić przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego. Należy przy tym zwrócić uwagę, że to uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem lekarskim pozwalającym na wydanie orzeczenia w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego właściwy organ, tj. w I instancji właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, a w II - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wydaje na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia. Pracownik lub były pracownik badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 8 ust. 1 i § 7 ust.1 rozporządzenia).
Z wyżej wskazanych unormowań wynika, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej wysuwają się na pierwszy plan w procedurze stwierdzania przez inspektora takiej choroby. Orzeczenie lekarskie, zgodnie z regulacją zwartą w § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia, wydaje lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2004 r., nr 125, poz. 1317) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Orzeczenie to, jak wspomniano, wydawane jest na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego oraz innych niezbędnych dokumentów. Dlatego też, wartość dowodowa orzeczenia lekarskiego jest tak silna i stanowi o rzetelności i prawidłowości ocen w nim zawartych (por. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2121/16, CBOSA).
W przypadku gdy właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
W okolicznościach analizowanej sprawy, z zachowaniem wskazanego wyżej trybu postępowania, odmowa stwierdzenia wystąpienia u skarżącej choroby zawodowej - "choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo jej następstw - [...]" wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych została poprzedzona poddaniem skarżącej badaniom lekarskim w uprawnionych jednostkach orzeczniczych.
Zgodzić się w tym miejscu należy z organem, że zarówno organy wydające decyzje jak i sąd dokonujący ich kontroli związane są treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki medyczne, co do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia, albowiem organy te nie mogą czynić ustaleń zmierzających do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego (art. 84 k.p.a.) i prawidłowo sporządzone pod względem formalnym są dla organu wiążące. Nie oznacza to oczywiście zwolnienia organów orzekających od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a.
Zakwestionowania orzeczenia lekarskiego można dokonać tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza, czy w nieprawidłowej formie). Nie może to jednak dotyczyć treści merytorycznej tych orzeczeń. Zakwestionować orzeczenie lekarskie można także w przypadku, gdy w materiale dowodowym sprawy znajdują się inne orzeczenia lekarskie o odmiennej treści, lecz nawet wówczas organy i sąd nie są uprawnione do zakwestionowania merytorycznie treści orzeczenia, a jedynie mogą domagać się wydania dalszych orzeczeń przez inne uprawnione podmioty w celu ujednolicenia stanowiska. Bez tej opinii (orzeczenia lekarskiego), bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Organ administracji jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają ani organy ani sądy. Tym samym w przypadku, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany (por. orzeczenia w sprawach sygn. akt: II OSK 1307/13, II OSK 2465/17, II OSK 1233/18, II OSK 335/10, II OSK 1859/17 - CBOSA).
W niniejszej sprawie lekarze obu jednostek orzeczniczych wydali zgodne co do ustaleń orzeczenia, stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, które, w ocenie Sądu, zawierają elementy merytorycznie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazują, że z medycznego punktu widzenia nie można stwierdzić z przeważającym prawdopodobieństwem, że do zakażenia krętkami [...] doszło w okresie aktywności zawodowej badanej.
W orzeczeniu wydanym przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L., wydanym po przeprowadzonej konsultacji neurologicznej oraz specjalisty chorób zakaźnych, lekarze orzecznicy stwierdzili, że ocena całości posiadanej kserokopii dokumentacji medycznej i ocena zgłaszanych dolegliwości może świadczyć o [...]. Przedłożona dokumentacja medyczna nie potwierdza w trakcie aktywności zawodowej zachorowania na [...].
Wynik badania w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. w zasadzie był tożsamy. Lekarze orzecznicy na podstawie okresu narażenia, całości dostępnej dokumentacji medycznej z uwzględnieniem obrazu klinicznego oraz wyników badań serologicznych w orzeczeniu lekarskim wydanym w dniu [...] marca 2019 r. nie potwierdzili tła zawodowego rozpoznanej przewlekłej postaci [...].
Za nietrafne należy uznać zarzuty skargi, co do nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie stanu zdrowia oraz odczuwanych przez skarżącą dolegliwości oraz wydanie decyzji w oparciu o pobieżne, lakoniczne orzeczenia uprawnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówek medycznych. W ocenie Sądu orzeczenia lekarskie zostały wydane na podstawie wyników specjalistycznych badań lekarskich, dokumentacji medycznej oraz po zapoznaniu się z kartą oceny narażenia zawodowego. Orzeczenia lekarskie zostały także szczegółowo uzasadnione z powołaniem się na rodzaj przeprowadzonych badań lekarskich. Uzasadnienia są przekonywujące, zrozumiałe i czytelne, wyjaśniły w sposób jasny wszystkie medyczne aspekty sprawy, a jak już podkreślano, to uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem lekarskim pozwalającym na wydanie orzeczenia w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W niniejszej sprawie obie jednostki orzecznicze były zgodne co do faktu, że całokształt przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych, przy uwzględnieniu danych z dokumentacji medycznej oraz narażania zawodowego nie dają podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej.
Zdaniem Sądu istotne, jest to, że orzeczenia lekarskie mogły stanowić podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia przez organy inspekcji sanitarnej w przedmiocie choroby zawodowej, gdyż spełniają one wymagania formalne określone w § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia. Niewątpliwie bowiem, zarówno orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. jak i Instytutu Medycyny Pracy [...] wydane zostały przez lekarzy spełniających wymagania określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie nie budzą wątpliwości co do ich poprawności merytorycznej. Zostały wydane na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych oraz dokumentacji przedłożonej przez skarżącą i nie wymagają uzupełnienia. Podkreślić też należy, że Instytut Medycyny Pracy w [...] jest jednostką naukową i posiada szerokie możliwości diagnostyczne.
Wobec powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, organ odwoławczy nie miał podstaw do zakwestionowania postępowania przeprowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ sanitarny II instancji miał prawo stwierdzić, że materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej. Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest bowiem uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwą medyczną jednostkę orzeczniczą (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt I SA 1801/00, LEX nr 77663).
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, materiał dowodowy i jego ocena uzasadnia prawidłowości decyzji administracyjnych wydanych na jego podstawie. Przeprowadzone postępowanie czyni zadość zasadom postępowania o jakich mowa w art. 7, art. 77, art. 75 i art. 80 k.p.a.
Reasumując, skoro orzeczenia jednostek orzeczniczych odpowiadają prawu, są poprawne pod względem formalnym, to organy administracji nie mogły czynić ustaleń zmierzających do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej, nie mogły weryfikować ich merytorycznej treści. Zarówno organy sanitarne jak i Sąd nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej. To uprawnienie należy do lekarzy specjalistów. Dlatego też nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, organy związane orzeczeniami jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia, nie miały podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownika lub byłego pracownika kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich.
Jak już wskazano na początku dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek: rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych i powinno ono być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby ubiegającej się o stwierdzenie choroby zawodowej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Skoro druga z nich nie została w sprawie spełniona to sam fakt rozpoznania choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych pozostaje bez znaczenia. Wobec dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy i dokonania ustaleń faktycznych na podstawie kompletnego dla podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego, należycie ocenionego, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło