III SA/Lu 715/21
WyrokWSA w Lublinie2022-04-05
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Ewa Ibrom, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne, uznając, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania z uwagi na brak spełnienia wymogu nieznajomości przez organ istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów w dacie wydania decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że nie zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ organ I instancji posiadał wiedzę o utracie przez stronę posiadania działek rolnych już przed wydaniem ostatecznej decyzji przyznającej płatności. W związku z tym nie można było uznać, że ujawnione okoliczności były 'nieznane organowi'.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne. Następnie poinformowała o zaistnieniu siły wyższej uniemożliwiającej realizację zobowiązania na niektórych działkach, dołączając protokół przekazania nieruchomości w dzierżawę. Organ I instancji pierwotnie przyznał pełną płatność, następnie uchylił tę decyzję i przyznał niższą kwotę po wznowieniu postępowania z urzędu. Po kolejnym postępowaniu organ odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że organ I instancji posiadał wiedzę o utracie posiadania działek przed wydaniem pierwotnej decyzji. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia. WSA oddalił skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E.-R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARiMR"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego we W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny i prawny przedstawia się następująco:
W dniu 31 maja 2017 r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR we W. wniosek o płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2017 – wniosek w drugim roku zobowiązania.
Następnie, w dniu 12 czerwca 2018 r. (nadane w placówce pocztowej w dniu 8 czerwca 2018 r.) do organu wpłynęło pismo skarżącej o zaistnieniu przypadku siły wyższej, uniemożliwiającym realizację zobowiązania na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Do pisma skarżąca dołączyła protokół zdawczo-odbiorczy spisany w dniu 8 czerwca 2018 r. przekazania dzierżawionej nieruchomości zgodnie, z którym [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wydała Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w L. działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] przyznał Spółce płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) na rok 2017 w łącznej wysokości 555.729,11 zł, w ramach wariantów: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza; 4.3 Murawy; 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne; 4.5 Półnaturalne łąki świeże; 4.6.2 Torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające; 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki; 4.9 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: wodniczki; 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne; 5.5 Półnaturalne łąki świeże; 7.1.2 Bydło białogrzbiete.
Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją własną z dnia 30 lipca 2018 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.". Jako przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego organ wskazał konieczność zweryfikowania nowych dowodów w sprawie, tj. pisma Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w L. oraz dołączonej do niego kopii umowy dzierżawy nr [...] zawartej pomiędzy Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w L. a [...] Spółką z.o.o., które wpłynęły do organu w dniu 24 sierpnia 2020 r.
Następnie, decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. uchylił w całości decyzję z dnia [...] lipca 2018 r. oraz przyznał Spółce płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne (PROW 2014-2020) na rok 2017 w łącznej wysokości 201.603,47 zł w ramach wariantów: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza; 4.3 Murawy; 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne; 4.5 Półnaturalne łąki świeże; 4.6.2 Torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające; 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki; 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne; 5.5 Półnaturalne łąki świeże; 7.1.2 Bydło białogrzbiete.
Organ wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne", zobowiązanie powinno być realizowane przez 5 lat od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, i polega na przestrzeganiu wymogów przypisanych do poszczególnych pakietów i wariantów tego zobowiązania. Przestrzeganie tych wymogów wiąże się natomiast z posiadanianiem przez ten okres gruntów, w stosunku do których przyznano płatności. Z umowy dzierżawy wynika natomiast, że działki wydzierżawione były na okres od dnia 10 maja 2012 r. do dnia 31 grudnia 2017 r., a więc w dniu wydania decyzji ostatecznej skarżący nie był w ich posiadaniu.
W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił powyższą decyzję. W ocenie organu odwoławczego postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji nie było wystarczające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie występują podstawy do zmiany decyzji w związku z wystąpieniem przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. Organ I instancji nie dokonał bowiem kompleksowej analizy umowy nr [...] pod kątem posiadania przez skarżącego działek Nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], oceny czy jest to rzeczywiście nowa okoliczność lub dowód, czy istniał już w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności skarżącej i wreszcie, czy był on znany organowi w chwili wydania decyzji, w kontekście złożenia w dniu 8 czerwca 2018 r. pisma skarżącej o brak możliwości realizacji zobowiązania na ww. działkach.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]. Zdaniem organu nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem w dniu wydania ww. decyzji organ był w posiadaniu dokumentów potwierdzających zaprzestanie prowadzenia przez skarżącą działalności rolniczej na omawianych działkach.
Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z dnia [...] września 2021 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] czerwca 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie i wskazał, że podstawą wznowienia postępowania w niniejszej sprawie był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Na podstawie tego przepisu wznowienie może nastąpić tylko w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: decyzja musi być ostateczna, po jej wydaniu muszą wyjść na jaw nowe dowody (bądź okoliczności), które muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, powyższe dowody (bądź okoliczności) muszą istnieć w dacie wydania decyzji, której wznowienie dotyczy, oraz dowody te (bądź okoliczności) nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję (której wznowienie dotyczy) w momencie jej wydania.
Organ podkreślił, że warunkiem wznowienia jest istnienie tych okoliczności (lub dowodów) w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli zaś chodzi o warunek ujawnienia tych nowych okoliczności lub dowodów, to odnieść go należy do organu, a nie do strony, tj. że właśnie organ nimi nie dysponował i nie były mu znane.
Organ wyjaśnił, że pismo Spółki informujące o zaistnieniu przypadku siły wyższej, uniemożliwiającej realizację zobowiązania na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] oraz protokół zdawczo-odbiorczy przekazania nieruchomości w dzierżawę spisany w dniu 8 czerwca 2018 r. wpłynęły do organu w dniu 12 czerwca 2018 r. Powyższe pismo było zatem znane organowi w chwili wydania decyzji nr [...] w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2017, tj. w dniu [...] lipca 2018 r.
W tej sytuacji nie było podstaw do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] lipca r. w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2017 na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dowód w postaci pisma Spółki z dnia 8 czerwca 2018 r. nie mógł być nieznany organowi w chwili wydania decyzji. Wobec powyższego zasadne było wydanie decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r. odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podniósł ponadto, że składając wniosek strona podpisała go, co jest równoznaczne z podjęciem odpowiedzialności za jego wypełnienie. Strona potwierdziła znajomość przepisów określających zasady uzyskania płatności, w związku z powyższym skutki podejmowanych działań i zaniedbań, tak pozytywne jak i negatywne obciążają stronę. Wyjaśnił także, że z uwagi na ekonomikę prowadzonych postępowań ustawodawca ograniczył stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Po złożeniu wniosku strona nie żądała od organu zapewnienia jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Strona nie żądała także zapewnienia jej czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, a organ nie ma dodatkowego obowiązku informowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Pismem z dnia [...] października 2021 r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję, zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które ma istotne znaczenie dla wydanego rozstrzygnięcia w sprawie;
2) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji nieczytelnej, niewyjaśniającej w pełni podstaw do wydania decyzji, a jedynie wskazującej na szereg przepisów, które nie zostały zastosowane do stanu faktycznego oraz brak wskazania w decyzji dlaczego zdaniem organu przedstawione przez skarżącą w toku postępowania wyjaśnienia są niewystarczające.
W związku z powyższym skarżąca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja wydana w postępowaniu przeprowadzonym po wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania skarżącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2017. Decyzją tą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego we W. z dnia [...] lipca 2018 r.
Na wstepie wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Instytucja ta stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. W razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej postępowanie wznowieniowe ma na celu doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (zob. uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02).
Stosownie do art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Wznowienie postępowania może również nastąpić w przypadkach wskazanych w art. 145a, art. 145aa, art. 145b
Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, z tym zastrzeżeniem, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a, 145aa i art. 145b następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Wznowienie postępowania z urzędu może być wynikiem własnej inicjatywy organu administracji w związku z pozyskaniem przezeń wiedzy o okolicznościach stanowiących przyczynę wznowienia. Z uwagi na zasadę praworządności (art. 7 k.p.a.) oraz kategoryczne brzmienie art. 145 § 1 przyjmuje się, że jeżeli organ administracji pozyska tę wiedzę, ma obowiązek wznowić postępowanie.
Wyodrębnia się dwa stadia postępowania wznowieniowego. W pierwszym, zwanym wstępnym lub wyjaśniającym, bada się wyłącznie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, a więc m.in. czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa i art. 145b k.p.a. oraz czy zachowane są terminy wznowienia. Etap ten, w przypadku stwierdzenia dopuszczalności wznowienia, kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest tylko aktem procesowym, nierozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie.
Konsekwencją wydania postanowienia o wznowieniu postępowania jest rozpoczęcie drugiego etapu postępowania wznowieniowego – postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a, art. 145aa bądź 145b oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej.
Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia, stosownie do przepisu art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W rozpoznawanej sprawie podstawą do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Aby możliwe było wznowienie postępowania na tej podstawie muszą być zatem spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub dowody istnieją w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04). Najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli zatem okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz będą stanowić podstawę wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Nowe okoliczności lub dowody muszą mieć ponadto bezpośredni związek z treścią rozstrzygnięcia sprawy, tj. powinny mieć znaczenie dla sposobu ukształtowania praw i obowiązków stron w decyzji ostatecznej. Ujawnione nowe okoliczności lub dowody winny uzasadniać przypuszczenie, że gdyby były znane wcześniej organowi, to treść decyzji przedstawiałaby się inaczej (wyrok NSA z 7 lutego 2014 r., II OSK 2160/12 LEX Nr 1497914). Innymi słowy nowy dowód lub okoliczność istotny dla sprawy to taki, który mógł mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Co szczególnie istotne, nowe okoliczności lub dowody, aby mogły być podstawą wznowienia postępowania, nie mogły być znane organowi, przed którym postępowanie się toczyło i zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 14 maja 2015 r., II GSK 946/14). W świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istotny jest obiektywny fakt nieznajomości, niewiedzy organu co do istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów, nie zaś przyczyny tej niewiedzy, tj. dające się np. przypisać organowi albo stronie (por. wyrok NSA z 20 lutego 2018 r., II GSK 1553/16).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że w postanowieniu o wznowieniu postępowania, jako przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego organ wskazał konieczność zweryfikowania nowych dowodów w sprawie, w tym kopii umowy dzierżawy nr [...] zawartej pomiędzy Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w L. a [...] Spółką z.o.o., które wpłynęły do organu w dniu 24 sierpnia 2020 r.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 12 czerwca 2018 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącej informujące o zaistnieniu siły wyższej, która uniemożliwia realizację programu rolno-środowiskowego na gruntach położonych w C. S. – działkach nr [...], [...], [...] i [...] oraz w K. D. – działka nr [...]. Z treści tego pisma wynika, że z przyczyn niezależnych od skarżącej Spółka utraciła w dniu 8 czerwca 2018 r. posiadanie powyższych płatności. Do pisma została dołączona kopia protokołu przekazania gruntów na rzecz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w L. obejmujących wspomniane wyżej działki nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz działki położone w obrębie B. – nr [...] i obrębie K. P. – nr [...] i [...].
Decyzja Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. nr [...] przyznająca Spółce płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne (PROW 2014-2020) na rok 2017 w łącznej wysokości 555.729,11 zł została natomiast wydana w dniu [...] lipca 2018 r.
Kolejnym dowodem w sprawie było wspomniane wyżej pismo Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w L. wraz z dołączonymi do niego dokumentami, w tym kopią umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. oraz stanowiącymi załączniki umowy opisem gruntów wydzierżawionych skarżącej, protokołem zdawczo-odbiorczym przekazania nieruchomości w dzierżawę. Z umowy tej wynika, że umowa dzierżawy została zawarta na czas określony od [...] maja 2012 r. do dnia [...] grudnia 2017 r. (§ 3) oraz że po zakończeniu dzierżawy dzierżawca zobowiązuje się do zwrotu wydzierżawiającemu przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym, wynikającym z zasad prawidłowej gospodarki, na dowód czego sporządzają protokół przekazania nieruchomości, określający jej stan (§ 17).
Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie istniały formalne przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania. Jako podstawę wznowienia organ wskazał ustawową przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ uzyskał informację o braku posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do omawianych działek (pismo Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w L. wraz z załączoną kopią umowy dzierżawy), a więc posiadał dowody, które wskazywały na potencjalne istnienie przesłanek wznowienia postępowania, określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Na tym wstępnym etapie postępowania organ nie był jednak uprawniony do oceny istnienia przesłanek. Wymagało to przeprowadzenia postępowania po wznowieniu postępowania, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a.
Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy należało podzielić stanowisko organu odwoławczego, że postępowanie co do przyczyn wznowienia nie potwierdziło występowania w sprawie przesłanek wznowienia postępowania, określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. O ile bowiem dowód w postaci umowy dzierżawy nr [...] trafił do organu już po wydaniu decyzji z dnia [...] lipca 2018 r., to jednak nie można uznać, że okoliczności z niego wynikające nie były znane organowi już w dniu wydania decyzji. Przesłana przez skarżącą informacja o utracie posiadania tytułu prawnego do omawianych działek wpłynęła w dniu 12 czerwca 2018 r., a więc na ponad miesiąc przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. W dacie orzekania o przyznaniu spółce płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych na rok 2017 organ I instancji był zatem w posiadaniu informacji o utracie posiadania przedmiotowych działek przez skarżącą. W konsekwencji, nie został spełniony wymóg, aby nowe okoliczności faktyczne lub dowody były nieznane organowi, który wydał decyzję.
W tej sytuacji należało uznać, że organy były zobowiązane, zgodnie z 151 § 1 pkt 1 k.p.a. do odmowy uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. Z przepisu tego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że w przypadku ustalenia, że nie zachodzi żadna z przyczyn wznowienia postępowania, czyli decyzja ostateczna nie była dotkniętą żadną z wadliwości wskazanych w przepisach art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 i art. 145b § 1 k.p.a., organ nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ma wówczas obowiązek wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.).
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi podkreślić jeszcze raz należy, że w postępowaniu prowadzonym po wznowieniu postępowania organ odwoławczy uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], którą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. uchylił w całości decyzję z dnia [...] lipca 2018 r. oraz przyznał Spółce płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne (PROW 2014-2020) na rok 2017 w wysokości 201.603,47 zł. Wobec powyższego decyzja przyznająca Spółce płatności w niższej kwocie niż decyzja z dnia [...] lipca 2018 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ odwoławczy wskazał jakich nieprawidłowości dopuścił się organ I instancji i jakie okoliczności powinien wyjaśnić rozpoznając sprawę ponownie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji doszedł do wniosku, że nie zachodzi żadna z przyczyn wznowienia postępowania i odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. Organ odwoławczy utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy. Oznacza to że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] przyznająca Spółce płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) na rok 2017 w łącznej wysokości 555.729,11 zł, w ramach wariantów: 4.11 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza; 4.3 Murawy; 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne; 4.5 Półnaturalne łąki świeże; 4.6.2 Torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające; 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki; 4.9 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: wodniczki; 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne; 5.5 Półnaturalne łąki świeże; 7.1.2 Bydło białogrzbiete jest decyzją ostateczną i nie podlega weryfikacji w trybie nadzwyczajnym prowadzonym przedmiotowym postępowaniem administracyjnym.
Zaskarżona decyzja jest zatem dla skarżącej Spółki korzystna.
W ocenie Sądu organ odwoławczy nie naruszył również wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 77 i art. 80 k.p.a. Prawidłowo rozważył i ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny sprawy. Zebrany przez organy materiał dowodowy jest obszerny i dawał wystarczającą podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Nie zachodziła potrzeba jego uzupełniania. Zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia przepisów postępowania są zresztą ogólnikowe i nie wskazują, na czym konkretnie uchybienia organu miałyby polegać. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a., a argumentacja prawna przedstawiona jest w sposób zrozumiały i wbrew zarzutom skargi pozwala na ocenę stanowiska organu.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).
Sprawa niniejsza rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym na podstawie przepisu art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę, której odpis doręczony został skarżącej w dniu 29 listopada 2021 r. (k. 17 akt sądowych), organ zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło