III SA/Lu 906/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. C. B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. Nr SKO.[...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego w zakresie wniosku B. C. B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. B. C. B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2016 r. Spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie aktualnego dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej tj. aktualnego pełnego odpisu z KRS albo informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia braków zostało doręczone Spółce w dniu [...] lipca 2016 r. W zakreślonym terminie skarżąca Spółka nie usunęła braków skargi. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r., złożonym w biurze podawczym Sądu w tym samym dniu, Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wyjaśniono, że Prezes Zarządu D. S. przebywał w dniach od 1 sierpnia do 15 sierpnia na zagranicznym urlopie wypoczynkowym. W tym czasie nie kontaktował się z pracownikami Spółki. Dopiero po powrocie z urlopu otrzymał przedmiotowe wezwanie. Zdaniem Skarżącej spełnione zostały przesłanki przywrócenia terminu bowiem zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, a spowodowanie tej przeszkody nie było spowodowane działaniem Prezesa Zarządu i od niego zależne. Nie miał on świadomości doręczenia wezwania do usunięcia braku formalnego skargi. Korespondencja została ponadto podjęta w W., a Prezes Zarządu na co dzień przebywa w biurze w L.. Osoba upoważniona do odbioru korespondencji nie przekazała Prezesowi korespondencji przed rozpoczęciem urlopu wypoczynkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie zważył, co następuje: W świetle art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Jednakże w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wnosi się go za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na uprawdopodobnieniu przez stronę dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i wskazaniu na okoliczności, które pomimo tej staranności uniemożliwiły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym w terminie. Natomiast ocena sądu w tym zakresie oparta jest na obiektywnym mierniku staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (por. J.P. Tarno [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04). Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone Skarżącej w dniu [...] lipca 2016 r. Oznacza to, że 7-dniowy termin do uzupełnienia braków upłynął w dniu [...] sierpnia 2016 r. Tego rodzaju okoliczność podnoszona we wniosku, tj. brak możliwości osobistego działania prezesa zarządu skarżącej Spółki nie może być automatycznie utożsamiana z brakiem winy w niedokonaniu w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Jak trafnie wskazał Naczelny Sądy Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 23 września 2014 r., II GZ 540/14 przesłanka braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z zaistnieniem obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, takich jak nagła choroba, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Natomiast sama okoliczność nagłej choroby nie jest automatycznie związana z brakiem winy (System Informacji Prawnej LEX nr 1530548). Twierdzenie skarżącej, a w zasadzie Prezesa Zarządu, że nie mógł skorzystać z pomocy innych osób (pracowników), jest niczym nie uprawdopodobnione i nie uzasadnione. Z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu wynika wprost, że Prezes Zarządu przebywał na urlopie wypoczynkowym od [...] sierpnia do [...] sierpnia 2016 r. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało doręczone w dniu [...] lipca 2016 r. a więc ostatni dzień na uzupełnienie braków formalnych upływał z końcem [...] sierpnia 2016 r., z którym to dniem Prezes Zarządu rozpoczął urlop wypoczynkowy. Z powyższego wynika jednakże, że wezwanie do uzupełnienia braków zostało doręczone skarżącej jeszcze w okresie, gdy według twierdzeń skarżącej prezes zarządu przebywał w pracy, lecz jedynie korespondencja nie została przekazana mu przez pracowników spółki, ani też nie został on zawiadomiony o korespondencji. Tego rodzaju nieprawidłowości w funkcjonowaniu Spółki nie mogą jednak świadczyć o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu albowiem dotyczą one nieprawidłowości w wewnętrznej organizacji pracy samej skarżącej. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 listopada 2014 r., I GZ 517/14 (System Informacji Prawnej LEX nr 1546013) za zawinienie strony, poza podjętymi przez nią czynnościami lub zaniechaniem podjęcia odpowiednich czynności wynikiem, których doszło do uchybienie terminu, uważa się również zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw. Dotyczy to również zatrudnionych przez stronę pracowników. W konsekwencji też do realiów niniejszej sprawy odnieść należy przedstawione w tym orzeczeniu stanowisko co do tego, że za okoliczność niezależną od strony nie może być uznany sposób organizacji pracy poszczególnych pracowników lub całych komórek w ramach struktury jednostki bądź jednostek organizacyjnych strony, bez względu na stopień jej formalizacji. Procedury bądź sposób organizacji pracy powinien być bowiem dostosowane tak, aby zmierzały do uzyskania konkretnych celów lub wypełnienia określonych obowiązków w sposób niewadliwy. Uchybienie wynikłe z przyjętych procedur działania lub błędu pracownika są de facto uchybieniami pracodawcy, obciążającego swymi konsekwencjami wyłącznie tego pracodawcę - stronę. Tym samym też niewłaściwie zorganizowany przepływ informacji między organem reprezentującym spółkę a jego pracownikami - szczególnie w kwestii tak istotnej jak terminy podejmowania czynności w postępowaniu sądowym - nie przemawia za przyjęciem braku winy w uchybieniu terminu. Bez znaczenia pozostaje podnoszona we wniosku okoliczności dotyczące tego, że przesyłkę odebrano w innym miejscu niż zazwyczaj urzęduje prezes Spółki. Jak trafnie wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2014 r., I OZ 1218/14 (System Informacji Prawnej LEX nr 1624308) jeżeli spółka dopuszcza możliwość odbioru korespondencji w miejscu stanowiącym jednocześnie jej siedzibę oraz miejsce zamieszkania jej wspólników, nie upoważniając żadnego z nich do występowania w imieniu spółki, formalnie ograniczając reprezentację do osoby prezesa zarządu, to ponosi odpowiedzialność również za działania i zaniechania wspólników w zakresie przekazywania i odbioru korespondencji adresowanej do spółki do rąk osoby upoważnionej do występowania w imieniu spółki. W klauzuli "należytej staranności", która jest punktem odniesienia dla oceny braku winy, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. niewątpliwie mieści się odpowiednia organizacja odbioru korespondencji, gdyż w sytuacji wniesienia skargi do sądu administracyjnego władze spółki powinny liczyć się z otrzymywaniem korespondencji sądowej. Nieuprawdopodobniona jest również okoliczność braku możliwości kontaktu Prezesa Zarządu z biurem w W., czy też innymi pracownikami Spółki. Kontakt taki, również w czasie urlopu za granicą kraju, mógł nastąpić za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej takich jak poczta elektroniczna, czy telefon. Wskazać należy także, że z przedstawionego zaświadczenia – wystawionego przez samą skarżącą – wynika jedynie, że prezes zarządu Spółki w okresie od [...] do [...] sierpnia 2016 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym. Z zaświadczenia nie wynika natomiast, że przebywał on wówczas za granicami kraju. Zatem również i ta okoliczność nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. Okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla oceny zasadności złożonego wniosku albowiem nawet uznanie, że istotnie prezes zarządu skarżącej Spółki przebywał w okresie od [...] do [...] sierpnia 2016 r. za granicami kraju nie może świadczyć o braku winy skarżącej w niedochowaniu terminu do usunięcia braku formalnego skargi. Jak trafnie wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 września 2014 r., I GZ 286/14 (System Informacji Prawnej LEX nr 1528871) w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika oraz wskazaniem adresu do doręczeń przesyłek włącznie, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Jeżeli, pomimo podjęcia takich czynności, uczynił to nieudolnie, w konsekwencji czego uchybił terminowi wyznaczonemu do dokonania czynności, to nie można mówić o braku jego winy w powstaniu uchybienia. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Tego rodzaju pogląd odnieść należy tym bardziej do przedsiębiorcy w osobie spółki prawa handlowego. Z tych też względów należało stwierdzić, że podniesione we wniosku argumenty nie uprawdopodobniają okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.