III SA/Lu 933/15
WyrokWSA w Lublinie2016-02-11
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jadwiga Pastusiak, Marek Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo dokonał aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów i budynków poprzez zmianę granic i powierzchni działek, uwzględniając stan faktyczny i prawny wynikający z dokumentacji historycznej, mimo zastrzeżeń strony dotyczących nabycia działki o określonej powierzchni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo dokonały aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów i budynków, przywracając pierwotny przebieg granic i powierzchnie działek zgodne ze stanem z 1964 r. i faktycznym użytkowaniem gruntu. Ustalono, że błąd w poprzedniej ewidencji z 1988 r. nie mógł stanowić podstawy do utrzymania niezgodnych ze stanem faktycznym i prawnym danych, a rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni oznaczenia nieruchomości w zakresie danych ewidencyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o korektę zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr [...], [...] i [...], w związku z niezgodnością granic i powierzchni wykazanych w operacie z zapisami w księdze wieczystej i stanem faktycznym na gruncie. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, w tym uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organy przywróciły stan granic i powierzchni zgodny z danymi z 1964 r. i faktycznym użytkowaniem. Strona skarżąca, R. B., kwestionowała te zmiany, argumentując nabyciem działki o określonej powierzchni i wykazując staranność przy zakupie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Zalewski Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora N. G. i Kartograficznego w L. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], po rozpatrzeniu odwołania R. B., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak [...], wprowadzającą zmiany w operacie ewidencji gruntów
i budynków obrębu 15 [...], gmina [...], poprzez przywrócenie w części kartograficznej prawidłowego przebiegu granic i o zmianie powierzchni działek oraz powierzchni poszczególnych użytków i klas w działkach o nr: [...],[...] i [...].
Organ wydał decyzję w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych:
Wnioskiem z dnia 15 października 2009 r. J. M.-D. zażądała korekty zapisów w ewidencji gruntów i budynków wsi [...] dotyczącej działki nr [...] podnosząc, że granica z działką nr [...] wykazana na mapie ewidencyjnej po jej odnowieniu jest niezgodna z zapisem w księdze wieczystej jak również ze stanem faktycznym na gruncie.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], Starosta [...] orzekł o zmianie numeracji i powierzchni działek o nr: [...],[...] i [...] w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu 15 [...], gmina [...]. W wyniki wprowadzonych decyzją zmian działka nr [...] o dotychczasowej powierzchni 1,66 ha otrzymała numer [...] i powierzchnię 1.46 ha, działka nr [...] o dotychczasowej powierzchni 0,38 ha otrzymała numer [...] i powierzchnię 0,3030 ha oraz działka nr [...] o dotychczasowej powierzchni 0.96 ha otrzymała powierzchnię 1.0124 ha i nr [...].
Odwołanie od tej decyzji wniósł R. B., argumentując, że powierzchnia działki nr [...] powinna wynosić 1,66 ha, gdyż taką działkę nabył prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...].
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na nieprawidłowości w postępowaniu techniczno-prawnym przy ustalaniu granic przez geodetę uprawnionego.
Na podstawie sporządzonej dokumentacji Starosta [...] wydał w dniu [...] stycznia 2011 r. nową decyzję, znak: [...], w której orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków odnośnie numeracji i powierzchni działek o nr: [...],[...] i [...].
Od decyzji tej ponownie odwołanie wniósł R. B. Po jego rozpatrzeniu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], uchylił decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2011 r. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja o zmianie w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...] winna być wydana na wniosek Pani J. M.-D., a dla działek o nr: [...] i [...] z urzędu, gdyż właściciele tych działek nie wnioskowali zmian.
Działając z urzędu Starosta [...] wydał decyzję w dniu [...] stycznia 2013r., znak: [...], w której orzekł o wprowadzeniu zmian dotyczących numeracji i powierzchni działek o nr: [...] i [...].
Również i tą decyzję zaskarżył odwołaniem R. B., podnosząc te same argumenty, co we wcześniejszych odwołaniach.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2013 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r.
Z treścią decyzji organu II instancji nie zgodził się R. B. i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie twierdząc, że decyzja nie jest zgodna z prawem.
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 401/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił powyższą decyzję. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że z sentencji decyzji organu I instancji zostały wprowadzone zmiany numeracji działek w postaci ułamków, gdzie licznikami są pierwotne numery działek a mianownikiem liczba 1. Taki sposób zmiany numeracji działek można dokonać tylko przy podziale nieruchomości, co w tej sprawie nie miało miejsca. Ponadto według Sądu nieprawidłowe było prowadzenie w tej sprawie dwóch postępowań na wniosek
i z urzędu. Wniosek J. M.-D. otwierał tryb postępowania wnioskowego dotyczącego nie tylko aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie danych dotyczących działki nr [...] lecz także powiązanych z tym danych dotyczących działek nr: [...] i [...]. W związku z tym należało przeprowadzić jedno postępowanie na wniosek J. M.-D. Organ powinien rozważyć skutki wprowadzenia zmiany w operacie ewidencyjnym odnośnie działki nr [...]. Rozważając te zagadnienia organ powinien mieć na uwadze, że istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji o stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Mając na uwadze zawarte w wyroku wskazania i konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego odnośnie działek o nr: [...],[...] i [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., wydaną z urzędu dla działek nr: [...] i [...] i decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], wydanej na wniosek Pani J. M.-D. dotyczącej działki o nr [...].
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r. orzekł o wprowadzeniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków zmiany w stosunku do działki nr [...] o pow. 1,66 ha, stanowiącej własność R. B., działki nr [...] o pow. 0,38 ha, stanowiącej współwłasność w 1/2 części D. G., w 1/4 części Z. W. i 1/4 części J. W., oraz działki nr [...] o pow. 0,74 ha, stanowiącej własność J. M.-D. Zmiana ta polegała na przywróceniu w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr: [...] i [...] a działką nr [...] ustalonego w czasie zakładania ewidencji gruntów w roku 1964, który to stan jest zgodny z faktycznym stanem użytkowania na gruncie. Organ: zmienił wykazaną w ewidencji gruntów i budynków powierzchnię działki nr [...] z 1,66 ha na 1,4600 ha oraz powierzchnię poszczególnych jej użytków i klas; zmienił powierzchnię działki nr [...] z 0,38 ha na 0,3030 ha oraz powierzchnię poszczególnych jej klas bonitacyjnych; zmienił powierzchnię działki nr [...] z 0,74 ha na 1,0124 ha oraz powierzchnię poszczególnych jej klas bonitacyjnych.
Od decyzji Starosty odwołanie złożył R. B. stwierdzając, że nie zgadza się na pomniejszenie powierzchni działki nr [...], która została nabyta z egzekucji, co traktowane jest jako zakup pierwotny i wszelkie prawa osób trzecich zdaniem odwołującego się wygasają.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty.
Organ drugiej instancji wskazał, że w roku 1988 błędnie przyjęto w operacie ewidencji gruntów granicę działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr: [...], [...] i [...] ustalając ją po użytku gruntowym, przyjmując miarę 43,50 m, zamiast faktycznej miary 69,50 m. To spowodowało zmniejszenie szerokości działki nr [...] o 26,00 m i z tego powodu zmienione zostały powierzchnie tych działek. Ponadto wyjaśnił, że obecnie wykazane w ewidencji gruntów i budynków działki nr: [...],[...] i [...], przy zakładaniu ewidencji gruntów w roku 1964, miały odpowiednio numerację i tak: działka nr [...] o pow. 1,48 ha (obecnie nr [...]), działka nr [...] o pow. 0,30 ha (obecnie nr [...]) i działka nr [...] o pow. 0,96 ha (obecnie nr [...]). Stan granic i powierzchnie działek wykazane w operacie ewidencji gruntów w roku 1964 były podstawą do uwłaszczeń i wydania aktów własności ziemi, a mianowicie: dla działki nr [...] o pow. 1,48 ha wydano akt własności ziemi z dnia [...].07.1975 r., [...]; dla działki nr [...] o pow. 0,30 ha wydano akt własności ziemi z dnia [...].12.1975 r., [...]; dla działki nr [...] o pow. 0,96 ha wydano akt własności ziemi z dnia [...].04.1976 r., znak: [...].
Źródłowe dokumenty zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym
i kartograficznym potwierdzają, że przebieg granicy z roku 1964 jest zgodny z aktualnym stanem użytkowania na gruncie. W celu podniesienia dokładności, zgodnie z obecnie obowiązującymi standardami technicznymi dokonano pomiaru punktów załamania granic przedmiotowych działek i na tej podstawie obliczona została powierzchnia działek objętych zaskarżoną decyzją.
Organ podniósł również, że powierzchnia działki jest funkcją ustalonych bezspornie jej granic zewnętrznych. Nie można natomiast ustalać granic działki na podstawie wykazanej powierzchni. R. B. kupując działkę [...] w roku 2007 nabył faktycznie działkę w granicach i o powierzchni wg stanu uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów i budynków, niezgodnego ze stanem prawnym i stanem użytkowania na gruncie. Skoro strona nie zgadza się na ustalony według użytkowania przebieg granic, a nie potrafił wskazać innego i uznaje granicę jako sporną, to może wystąpić do Wójta Gminy [...] o przeprowadzenie rozgraniczenia, ale w odrębnym postępowaniu. Sporządzona w wyniku ostatecznie przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego dokumentacja będzie podstawą do aktualizacji zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję z [...] czerwca 2015 r. R. B. stwierdził, że nie zgadza się na dokonanie korekty zapisów w ewidencji gruntów dla działki nr [...]. Nie zgodził się ze stwierdzeniami organów, ze z porównania dokumentacji z 1964 r. i 1988 r. wynika, że podczas pomiarów popełniono błąd. Podniósł, że nabył w dobrej wierze działkę nr [...] o pow. 1,66 ha, kierując się wiarygodnymi informacjami z ewidencji gruntów i księgi wieczystej, wykazał się zatem wszelka możliwą starannością przy nabyciu. W związku z tym, że nie czuje się odpowiedzialny za rzekomy błąd, domaga się pozostawienia działki w niezmienionym stanie lub uznania Starostwa winnym błędu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę, iż sprawa była już przedmiotem orzekania przez Sąd, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wspomnianym wyżej wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r., uchylił wcześniejszą decyzje organu odwoławczego. W wyroku tym zawarta została ocena prawna i wskazania dla organu, w jakim zakresie powinien uzupełnić postępowanie wyjaśniające. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Rozpoznając zatem niniejszą sprawę należy wziąć pod uwagę zakres powyższego związania zarówno organów administracyjnych, jak i Sądu.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
W świetle przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne
i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520, ze zm.; dalej także jako: P.g.k. lub ustawa) ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 pkt 8). Zbiór ten, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw (por. wyrok WSA w Krakowie z 12 listopada 2014 r., III SA/Kr 633/14, Lex nr 1550407, wyrok WSA w Lublinie z 1 lipca 2010 r., III SA/Lu 140/10, Lex nr 669598). Zadanie prowadzenia ewidencji zostało powierzone starostom (art. 7d pkt 1, art. 22 ust. 1 ustawy). Określone ustawą informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera tzw. operat ewidencyjny, składający się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy). Sama ustawa, choć określa przedmiot ewidencji i podstawowe wymagania co do jej zawartości, nie określa zasad jej prowadzenia. Czyni to akt wykonawczy – w postaci rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm.; dalej jako rozporządzenie).
Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych polegających ujawnieniu w ewidencji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 października 2014 r., IV SA/Wa 1389/14, Lex nr 1553578, wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r., I OSK 2452/12, Lex nr 1574637). W pojęciu aktualizacji mieści się także prostowanie błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.
Przepisy § 36, § 37 i § 38 rozporządzenia regulują kwestię wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych, wskazując na rodzaje dokumentacji stanowiącej podstawę wykazywania przebiegu granic (§ 36), oraz na sposób pozyskania danych dotyczących przebiegu granic w razie braku takiej dokumentacji. l tak, zgodnie z § 36 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Kolejne przepisy rozporządzenia, tj. § 37 i § 38 regulują podstawę i tryb wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych w razie braku dokumentacji, o której mowa w § 36, lub w przypadku, kiedy dane zawarte w tej dokumentacji nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają standardom technicznym. W takich przypadkach dane dotyczące przebiegu granic pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37), w trybie czynności, o których mowa w § 38 rozporządzenia. W myśl § 45 ust.1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Ustawowy obowiązek aktualizowania ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujętych w niej danych spoczywa na staroście, który dokonuje tej aktualizacji z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1 rozporządzenia).
W kwestii podstaw prawnych do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie wpisów do ewidencji w orzecznictwie został wyrażony pogląd, akceptowany również przez skład orzekający w niniejszej sprawie, iż podstawę taką stanowią art. 20 i 22 ustawy (wyrok NSA z 2 października 2009 r., I OSK 495/09, LEX nr 529488). Jeśli chodzi o wprowadzanie zmian danych zawartych w ewidencji, może to nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialnotechnicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany (por. wyrok WSA w Krakowie z 16 kwietnia 2008 r., III SA/Kr 119/08; LEX nr 510289). Taka sytuacja zaistniała właśnie w przedmiotowej sprawie, zatem słusznie organ administracji publicznej wszczął postępowanie administracyjne i dokonał aktualizacji danych zawartych w ewidencji poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
Przyjęcie takiego trybu wprowadzenia zmian w ewidencji rodziło po stronie organu obowiązek dostosowania się do reguł Kodeksu postępowania administracyjnego. Wśród tych reguł kluczowe znaczenie ma obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i 77 § 1 KPA), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3), a służyć ma m.in. przekonaniu strony o zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji (art. 11 KPA).
Zdaniem Sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i właściwie wskazały podstawę prawną rozstrzygnięcia, tym samym zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Argumentacja organu sprowadza się do stwierdzenia, że w wyniku porównania przez geodetę dokumentacji z założenia ewidencji gruntów z roku 1964 (zarysu pomiarowego) oraz dokumentacji z odnowienia ewidencji gruntów z roku 1988 stwierdzono, że błędnie wykazano w roku 1988 granice działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...], bowiem od strony działki nr [...] przyjęto miarę dotyczącą granicy konturu klasyfikacyjnego, zamiast miary dotyczącej właściwej granicy działki nr [...]. W wyniku tego granica działki nr [...] została błędnie wykazana na mapie ewidencji gruntów. Na podstawie błędnie wykazanej granicy obliczono błędnie powierzchnie działek nr [...],[...] i [...]. Błąd ten nie został zauważony, a błędnie wyznaczone granice i powierzchnie działek stały się obowiązujące w operacie ewidencji gruntów. R. B. kupując działkę nr [...] otrzymał wyrys z ewidencji gruntów z błędnie wykreśloną granicą, niezgodną ze stanem użytkowania na gruncie oraz z błędną powierzchnią. Błąd ten istnieje jedynie w operacie ewidencyjnym, natomiast granice na gruncie istnieją w stanie nienaruszonym od co najmniej 1928 r.
Uprawniony geodeta przeprowadził analizę dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Wskazał, które dokumenty są wiarygodne i na ich podstawie należy przyjąć przebieg granic działek ewidencyjnych. Przebieg granic pomiędzy przedmiotowymi działkami ustalił na podstawie analizy danych zawartych w operacie ewidencyjnym z 1964 r. Jednakże dokument ten nie mógł samodzielnie stanowić podstawy do wyznaczenia granic gdyż stan zarysu pomiarowego na podkładzie fotogrametrycznym z 1964 r. nie pozwolił na identyfikację fotopunktów oraz ustalenie granic dróg. Zarys pomiarowy również nie spełniał standardów dokładności określonych rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 roku w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Choć zdaniem geodety prawidłowo obrazuje przebieg granic, nie można na jego podstawie wznowić z wymaganą przez to rozporządzenie dokładnością punktów granicznych. Z tego też względu przeprowadził w dniu 21 września 2010 r. i 25 września 2012 r. czynności ustalenia granic na gruncie, w których skarżący uczestniczył. Obecna była również J. M.-D. W trakcie wykonywanych prac dokonano pomiaru granic działek według faktycznego stanu użytkowania na gruncie. Z czynności ustalenia przebiegu granic działek nr [...], nr [...] i nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] został sporządzony protokół ustalenia przebiegu granic, który podpisali J. M. – D. i R. B.
Z adnotacji i uwag geodety zawartych w protokole oraz na szkicu będącym załącznikiem do protokołu wynika, że J. M.-D. wyrażała zgodę na granice istniejące na gruncie według stanu z 1964 r. i danych z założenia ewidencji gruntów i budynków, tj. zarysu pomiarowego na podkładzie fotogrametrycznym. Z kolei R. B. nie zgadzał się na granice istniejące na gruncie i według stanu z 1964 r. sprzed odnowienia ewidencji gruntów, ze względu na brakującą powierzchnię około 2000 m2.
Wobec powyższego granice między działkami nr [...], nr [...] i nr [...] geodeta ustalił na podstawie dokumentacji z roku 1964 r. oraz stanu użytkowania częściowo widocznego na gruncie (miedzy), stosując treść § 37 rozporządzenia.
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że zastosowanie w sprawie mają przepisy § 37 i 38 rozporządzenia. Z powołanych przepisów wynika, że koniecznym warunkiem otwierającym możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie, jest stwierdzenie braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub stwierdzenie, że zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym.
W przedmiotowej sprawie z dokumentacji geodezyjnej jednoznacznie wynikało, że dane dotyczące przebiegu granic działek nr [...], nr [...] i nr [...] nie odpowiadały obowiązującym standardom technicznym. Zatem organ prawidłowo przyjął, że zaistniała podstawa do ustalenia przebiegu granic powyższych działek dla celów ewidencji gruntów i budynków, przewidziana w § 37 rozporządzenia.
Zgodnie z § 37 rozporządzenia, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowego pomiaru geodezyjnego lub fotogrametrycznego. Taki pomiar winien być poprzedzony ustaleniem przebiegu granic na gruncie. Natomiast w myśl § 38 ust. 2 ustalenie przebiegu granic na gruncie dokonuje wykonawca w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenie woli osób, które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu
i terminie. Do protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków wpisuje się to zgodne oświadczenie woli osób, które były obecne przy czynnościach ustalenia przebiegu granic na gruncie. Sporządzony w trybie § 38 ust. 2 i 4 protokół "graniczny" ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków, nie ma charakteru protokołu granicznego sporządzonego w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości. Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie granica między określonymi działkami została ustalona w obecności właścicieli nieruchomości, którzy złożyli oświadczenie co do jej przebiegu, a następnie przebieg granicy został zaznaczony na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu. Protokół ten nie ma charakteru aktu ugody zawartej w postępowaniu rozgraniczeniowym przed uprawnionym geodetą w rozumieniu art. 31 ust. 4 ustawy. Oświadczenie złożone w trybie § 38 ust. 2 rozporządzenia stanowi tylko element postępowania ustalenia przebiegu granic działek dla celów ewidencyjnych, poprzedzający terenowy pomiar geodezyjny lub fotogrametryczny
i mieści w sobie także elementy oświadczenia wiedzy co do przebiegu tej granicy.
Zdaniem Sądu prawidłowo organy obu instancji oceniły, że czynności dokonane przez geodetę dawały mu podstawę do wykonania dalszych działań w postępowaniu o ustalenie przebiegu granic ewidencyjnych, które zakończyło się z chwilą opracowania operatu pomiarowego, mapy i przyjęciem ich do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. To ten operat techniczny jest dokumentem geodezyjnym stanowiącym podstawę decyzji.
W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie właściwie zinterpretowały
i zastosowały przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Jednoznacznie wykazały, że zaistniała konieczność aktualizacji danych ewidencyjnych określających położenie punktów granicznych i przebieg granicy pomiędzy działkami. Zastosowały również prawidłowy tryb postępowania w stosunku do tych trzech działek gruntu w zakresie zmiany w operacie ewidencji gruntów
i budynków, uznając słusznie, że sprawa toczyła się z wniosku J. M. D., a nie z urzędu.
Wykonano także wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w uzasadnieniu wyroku z 5 listopada 2013 r., dotyczące błędnie zastosowanej w uchylonej decyzji numeracji działek, polegającej na oznaczeniu ich numerami w postaci ułamków, w których licznikami są pierwotne numery działek a mianownikami liczba 1. Uprawniony geodeta na wniosek Starosty naniósł odpowiednie poprawki w dokumentacji geodezyjnej będącej podstawą wydania decyzji i przywrócił tym działkom dotychczasową numerację.
Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu niezgodności wprowadzonych zmian w ewidencji z treścią księgi wieczystej, należy wskazać, że artykuł 5 ustawy z 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece stanowi, iż "w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi wieczystej rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych)". Rękojmia dotyczy więc jedynie ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego nieruchomości i nie ma charakteru niewzruszalnego (art. 10). Inne elementy nieruchomości składające się na jej identyfikację oznacza się na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków (art. 26 ust. 1). Stosownie do art. 27 tej ustawy w razie niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości, wieczystego użytkownika lub z urzędu - na skutek zawiadomienia jednostki prowadzącej taką ewidencję - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji. Nie istnieje więc rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w zakresie dokonanego w niej oznaczenia nieruchomości, ani jakikolwiek jej prymat nad danymi z ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 sierpnia 2007 r., VIII SA/Wa 215/07). Bezsporne jest w sprawie, że powierzchnia działki nabytej przez skarżącego według stanu uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów i budynków, była następstwem błędu popełnionego podczas odnowienia ewidencji w 1988 r. i nie odzwierciedlała stanu prawnego wynikającego z aktu własności ziemi nr [...] oraz stanu użytkowania na gruncie.
Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione.
Sąd nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zostało przeprowadzone rzetelne postępowanie dowodowe, którego wyniki są rezultatem zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego. Z materiału tego wyciągnięto wnioski odpowiadające logice i zasadom doświadczenia życiowego. Organy geodezyjne nie działały również w sposób utrudniający budowanie zaufania obywateli do organów państwa – zapewniły bowiem stronie oraz uczestnikom czynny udział w każdym stadium kontrolowanego postępowania. Sama zaś okoliczność, że ustalenia zapadłe w wyniku tego postępowania nie odpowiadają oczekiwaniom skarżącego nie przesądza o tym, aby organy dopuściły się naruszenia wspomnianej zasady.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2015 r. była prawidłowa i w żaden sposób nie naruszała interesu prawnego skarżącego, gdyż w ewidencyjnym postępowaniu organ nie zajmował się prawem własności skarżącego do działki nr [...].
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło