III SAB/Lu 18/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej postanawia: odrzucić skargę. . Pismem z 8 lutego 2014 r. R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej. Stan sprawy, ustalony na podstawie akt administracyjnych, skargi i odpowiedzi organu na skargę, przedstawia się następująco: Rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] 2009 r. R.P. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy na skutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego. Termin wypowiedzenia upłynął z dniem 31 marca 2010 r. W dniu 13 lipca 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w L. zawarł z R.P. umowę nr [...] o wypłatę odprawy mieszkaniowej. W piśmie z 7 grudnia 2012 r. R. P. oświadczył, że odwołuje swoje oświadczenie woli złożone w dniu 13 lipca 2010 r., ponieważ działał pod wpływem błędu. W jego ocenie sprawa wypłaty odprawy powinna być rozstrzygnięta poprzez wydanie decyzji administracyjnej, a nie zawarcie umowy. W odpowiedzi udzielonej pismem z 9 stycznia 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w L. stwierdził, że umowa została zawarta prawidłowo. Pismem z 12 lutego 2013 r. R. P. wezwał Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w L. do usunięcia naruszenia prawa, na co otrzymał odpowiedź podtrzymującą dotychczasowe stanowisko organu w sprawie (pismo z 26 lutego 2013 r.). Pismem z tej samej daty R. P. wniósł zażalenie na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM do Prezesa WAM w W.. Postanowieniem z dnia [...] 2013 r., znak: [...], Prezes WAM uznał zażalenie za nieuzasadnione. Na powyższe postanowienie R. P. wniósł skargę do sądu administracyjnego, jednak została ona odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 722/13, zaś skarga kasacyjna od tego postanowienia została oddalona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1425/13. Pismem z 3 kwietnia 2013 r. R.P. wniósł odwołanie od pisma Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w L. z 26 lutego 2013 r. W odpowiedziach udzielonych pismami z 29 kwietnia 2013 r. i z 16 maja 2013 r. Prezes WAM podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Na pismo z 16 maja 2013 r. R. P. wniósł skargę do WSA w Warszawie, która została odrzucona postanowieniem tego Sądu z dnia 10 września 2013 r. (sygn. akt II SA/Wa 1211/13), zaś skarga kasacyjna od tego postanowienia została oddalona postanowieniem NSA z dnia 18 listopada 2013 r. (sygn. akt I OSK 2661/13). Pismem z 30 października 2013 r. R. P. ponownie wezwał Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w L. do usunięcia naruszenia prawa, na co otrzymał odpowiedź pismem z 28 listopada 2013 r., w której organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Pismem z 14 grudnia 2013 r. R. P. wniósł zażalenie na bezczynność do Prezesa WAM w W. W odpowiedzi udzielonej pismem z 10 stycznia 2014 r. Prezes WAM powołał się na swoje wcześniejsze stanowisko, w którym uznał zażalenie za nieuzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. P.zarzucił Dyrektorowi Oddziału Regionalnego WAM w L. bezczynność polegającą na niewydaniu przez ten organ w terminie ustawowym decyzji w przedmiocie wypłaty odsetek ustawowych od odprawy mieszkaniowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w L.wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Wniosek o odrzucenie skargi został uzasadniony faktem, że kwestie związane z wypłaconą na podstawie umowy cywilnoprawnej odprawą mieszkaniową nie należą do kategorii spraw administracyjnych, nie podlegają zatem kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Należy przypomnieć, że działalność sądów administracyjnych polega na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działań administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269; art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) Przedmiotem kontroli sądu są określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. lub przepisach odrębnych przejawy (formy) działalności organów administracji publicznej. Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pozwala również na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jeśli miał on zająć stanowisko w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Z powyższych regulacji wynika, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez stronę skarżącą działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej, postanowienia, czynności materialno-technicznej lub indywidualnej interpretacji podatkowej. Żądania skarżącego dotyczą wypłaty odprawy mieszkaniowej w trybie regulowanym przepisami ustawy z dnia z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r., nr 206, poz. 1367, ze zm.). Podstawą prawną roszczeń skarżącego jest art. 47 ustawy, należy jednak zwrócić uwagę na kluczową dla badanej sprawy kwestię zmiany trybu przyznawania odprawy. Zgodnie z treścią art. 47 ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. odprawę mieszkaniową wypłacano na podstawie umowy zawartej między dyrektorem oddziału regionalnego Agencji a osobą uprawnioną zwalniającą kwaterę, w przypadku jej zajmowania. Z dniem 1 lipca 2010 r. weszła w życie nowelizacja ustawy (ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. nr 28, poz. 143), obejmująca m.in. art. 47 ustawy o zakwaterowaniu SZ RP. W myśl nowego przepisu dyrektor oddziału regionalnego (Wojskowej Agencji Mieszkaniowej) wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, nie później jednak niż w terminie dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia. Kluczowe dla sprawy jest zatem ustalenie, jakie przepisy miały zastosowanie do wniosku R. P. o wypłatę odprawy mieszkaniowej. W orzecznictwie został wyrażony pogląd, że uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwalniania żołnierza ze służby (por. postanowienie NSA z 29.03.2012 r., I OSK 598/12, postanowienia WSA w Lublinie z 29.11.2011 r., sygn. akt III SAB/Lu 35/11 oraz z 5.02.2014 r., III SAB/Lu 2/14; www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten, w pełni akceptowany przez sąd orzekający w niniejsze sprawie, znajduje oparcie w treści art. 23 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu przed jego nowelizacją z 2010 r. odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Odprawa przysługuje również żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Ponadto odprawa przysługuje żołnierzowi zawodowemu pełniącemu zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby terminowej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami tej służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Wspomniana wyżej nowelizacja ustawy z 2010 r. nie zmieniła podstawowej zasady powiązania prawa do powstania odprawy z datą zwolnienia żołnierza ze służby. Bezspornym w sprawie jest fakt, że skarżący zakończył służbę z dniem 31 marca 2010 r., co więcej w dniu 13 lipca 2010 r. zawarł z Wojskową Agencją Mieszkaniową umowę o wypłatę odprawy mieszkaniowej. W badanej sprawie roszczenia skarżącego podlegały zaspokojeniu poprzez zawarcie stosownej umowy cywilnoprawnej, w myśl przepisów miarodajnych na dzień powstania tych roszczeń. Złożenie nowego wniosku w dniu 7 grudnia 2012 r. nie mogło niczego zmieniać, skoro wniosek dotyczył uprawnienia powstałego w dacie zwolnienia ze służby tj. 31 marca 2010 r., co więcej – roszczenia zaspokojonego poprzez zawarcie stosownej umowy. W badanej sprawie nie było żadnej podstawy prawnej do wydania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM decyzji administracyjnej, postanowienia lub podjęcia innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Żądania podniesione w skardze nie dotyczą bezczynności odnoszącej się do czynności, do których podjęcia zobowiązany jest organ administracji publicznej w formach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W związku z tym sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy. Brak właściwości sądu administracyjnego stanowi podstawę do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jeśli skarżący kwestionuje zawartą z nim umowę w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej, roszczeń na jej tle powinien dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.