I SA/Ol 158/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2014 postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżący podniósł, że do uchybienia terminowi wniesienia skargi na wyżej wymienioną decyzję doszło bez jego winy. Decyzja ta doręczona została w jednej kopercie wraz z decyzją Nr "[...]" Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Zatem wniósł od doręczonych decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie uważając, że właściwie je zaskarżył łącznie, skoro łącznie były dostarczone. Skarżący podkreślił, że dopiero w dniu 27 stycznia 2016 r. w związku z rozprawą w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, w sprawie sygn. akt I SA/Ol 719/15 okazało się, że Sąd rozpoznaje tylko skargę na decyzję Nr "[...]", choć powołał w swej skardze oba numery widniejące na kopercie i argumenty dotyczyły obu spraw. To oznacza, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi w sprawie niniejszej (jeśli uznać, że wniesiona wcześniej skarga tej sprawy nie dotyczyła), nastąpiło bez winy skarżącego, a było następstwem wprowadzenia w błąd przez sam fakt łącznego doręczenia obu decyzji w jednej kopercie. Zważywszy na to, że o fakcie iż uchybił terminowi do wniesienia skargi w sprawie niniejszej od decyzji Nr "[.1.]" Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" dowiedział się dopiero w dniu 27 stycznia 2016 r., zachowany został też termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, skarżący dopełnił czynności, co do której termin został uchybiony i złożył skargę na decyzję Nr "[.1.]" Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 tej ustawy, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Oceniając w pierwszej kolejności warunki formalne wniosku, należy stwierdzić, że wnioskodawca nie naruszył terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., skoro wniosek o przywrócenie uchybionego terminu złożył 3 lutego 2016 r., a więc w ciągu 7 dni od dnia 27 stycznia 2016 r. – rozprawy, na której dowiedział się o zaskarżeniu decyzji nr "[...]". Skarżący spełnił też przesłankę wynikającą z art. 87 § 4 p.p.s.a., bowiem równocześnie z wnioskiem dokonał czynności, której nie dokonał w terminie – wniósł skargę na decyzję nr "[.1.]". Spełnienie warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej umożliwia zbadanie w dalszej kolejności, czy uchybienie tego terminu nie nastąpiło z winy strony. W tym zaś zakresie w uzasadnieniu złożonego w niniejszej sprawie wniosku strona wskazała na brak wiedzy, że zaskarżyła tylko jedną z decyzji z dnia "[...]", bo została wprowadzona w błąd przez doręczenie obu decyzji w jednej kopercie. Przystępując do rozpatrzenia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkiem sine qua non do przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie niejednokrotnie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. post. NSA z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 465/10). W przedmiotowej sprawie Sąd nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a.. Oceniając przedstawione okoliczności faktyczne w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu Sąd doszedł do wniosku, że strona nie wykazała podstawowej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, jaką jest brak winy w jego uchybieniu. Należy wyjaśnić, że wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest niezbędną przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie, który podlega ocenie sądu (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt II FZ 353/07). Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na obowiązku dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt I OZ 997/10 kryterium należytej staranności należy rozumieć obiektywnie - takiej staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest także możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy nagłą chorobę. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym, bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Odnosząc się merytorycznie do złożonego wniosku Sąd uznał, że skarżący nie uwiarygodnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W realiach rozpatrywanej sprawy skarżący wskazywał, że uchybienie terminu spowodowane było faktem, że przesłana do niego korespondencja zawiera dwie odrębne decyzje administracyjne. W tym miejscu podkreślić należy, że w świetle zasad doświadczenia życiowego każdy należycie dbający o swoje interesy winien z pełną uwagą i skrupulatnością zapoznawać się z treścią wszelkich kierowanych do tego podmiotu dokumentów urzędowych. W realiach rozpatrywanej sprawy uznać należy, że skarżący mający świadomość występowania w charakterze strony w dwóch odrębnych postępowaniach dotyczących płatności dopuścił się swoistego niedbalstwa w dbałości o swoje interesy skoro pominął treść załączonego dokumentu (to jest kolejnej decyzji ARiMR). Nie można bowiem na tle podawanych przez niego okoliczności przyjąć, że skarżący dochował należytej staranności, skoro nie zapoznał się z treścią wszystkich rozstrzygnięć, jakie zostały do niego przesłane. Doręczenie dwóch pism prawidłowo oznaczonych, jednej osobie w jednej przesyłce, nie stanowi zdaniem Sądu okoliczności, która mogła stanowić taką przeszkodę w dochowaniu terminu, której skarżący nie mógł w żaden sposób usunąć. W ocenie Sądu dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw - w świetle powołanych na wstępie uwag - wyłącza możliwość uwzględnienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Skoro taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, która stanowiłaby podstawę do jego przywrócenia. Powyższa konstatacja prowadzić musiała do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.