I SA/Ol 197/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2015-03-03
Skład orzekający: Andrzej Błesiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo wielokrotnych wezwań, skarżący nie przedstawił wyczerpujących dokumentów źródłowych, w szczególności wyciągów z rachunków bankowych, które umożliwiłyby pełną weryfikację jego sytuacji materialnej i możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący W. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca podawał, że uzyskuje emeryturę w wysokości ok. 2.000-2.100 zł miesięcznie, posiada ½ mieszkania, ponosi wydatki na alimenty, opłaty mieszkaniowe, leki i bieżące zobowiązania. Pomimo wielokrotnych wezwań, nie przedstawił wyczerpujących dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, w tym wyciągów z rachunków bankowych. Wcześniejsze wnioski o prawo pomocy były odrzucane, a zażalenia oddalane, również przez NSA.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]’ Nr "[...]’ w przedmiocie: odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej i umorzenia odsetek za zwłokę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Wnioskiem z dnia 11 marca 2014r. ( data wpływu do sądu) W. Z. (dalej jako wnioskodawca , strona, skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia wynika, że posiada ½ części 60m mieszkania oraz uzyskuje miesięczny dochód brutto z emerytury w wysokości 2.000 zł miesięcznie. Z kwoty tej musi dokonywać opłat za mieszkanie, opłacać alimenty w kwocie 600 zł a także spłacać pozostałe zobowiązania.
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 2 kwietnia 2014r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika – radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika – radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazano, że złożone przez wnioskodawcę oświadczenia zarówno w formularzu wniosku PPF, jak i w udzielonej odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) nie mogą zostać uznane za rzetelne, dające podstawę do ustalenia jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Łączne stałe wydatki wnioskodawcy wynoszą ok. 950 zł, tym samym do dyspozycji wnioskodawcy pozostaje kwota 1100 zł. Wnioskodawca pomimo wezwania nie przedstawił wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, które umożliwiłyby ustalenie sposobu gospodarowania posiadanymi przez skarżącego środkami finansowymi.
Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014r., sygn. akt II FZ 759/14, oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 22 kwietnia 2014r. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu NSA wskazał, że zasadnie WSA odmówił skarżącemu prawa pomocy, gdyż nie przedłożył on pomimo wezwania wymaganych wyjaśnień. Skarżący zaprezentował swoją sytuację w sposób niezupełny. Z tego powodu naraził się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy.
Nowym wnioskiem z dnia 9 lipca 2014r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia wynika, że posiada ½ części 60m mieszkania oraz uzyskuje miesięczny dochód brutto w wysokości 2.100 zł miesięcznie. Ponosi wydatki: 600 zł alimenty, 500 zł opłaty za mieszkanie, 800 zł koszty wyżywienia, 350 zł zakup leków. Dodatkowo wskazał, że pojawiły się nowe okoliczności, gdyż otrzymał emeryturę oraz pogorszył się stan jego zdrowia co uniemożliwia mu wykonywanie jakichkolwiek dodatkowych prac zarobkowych.
Postanowieniem z dnia 17 lipca 2014r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę wniesioną przez skarżącego z uwagi na jej nieopłacenie w terminie.
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 25 lipca 2014r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika – radcy prawnego.
Od powyższego postanowienia skarżący, w dniu 5 sierpnia 2014r., wniósł do sądu zażalenie w uzasadnieniu którego wskazał, że zaskarża postanowienie z dnia 25 lipca 2014r. w całości i wnosi o ponowne merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo wskazał, że obecnie jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura ( zamknął prowadzoną firmę) oraz prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Środki uzyskane ze sprzedaży pojazdów ( ze względu na wiek i stan techniczny nie przedstawiały one znacznych wartości) zostały przeznaczone na spłatę zobowiązań względem pracowników. Odnosząc się do relacji ze współmałżonką podniósł, że pozostaje z nią w faktycznej separacji, czego efektem jest nałożony na niego obowiązek alimentacyjny oraz fakt, że prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, pomimo tego, że zamieszkują razem.
Z uwagi na treść wniesione zażalenie zostało uznane za sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 25 lipca 2014r.
W dniu 1 sierpnia 2014r. skarżący wniósł do sądu skargę kasacyjną, w której zawarł także wniosek o przyznanie na jego rzecz pełnomocnika z urzędu celem podpisania sporządzonej przez skarżącego skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 9 września 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną strony z uwagi na sporządzenie jej przez nieuprawniony podmiot, tj. samego skarżącego.
Postanowieniem z dnia 9 września 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Olsztynie po rozpoznaniu wniosków strony o przyznanie prawa pomocy z dnia 9 lipca i 18 sierpnia 2014r. odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazując w uzasadnieniu, że pomimo wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a. do złożenia dokumentów, wnioskodawca nie przedłożył dodatkowych dokumentów źródłowych obrazujących jego sytuację materialną i życiową i to pomimo faktu, że okoliczność ta była już powodem poprzednich odmów wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie.
Postanowieniem z dnia 29 września 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Olsztynie odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, z uwagi na niedopuszczalność zażalenia sporządzonego przez nieuprawniony podmiot, tj. samego skarżącego.
Na postanowienie z dnia 29 września 2014r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia skarżący wniósł zażalenie. Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2014r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł od zażalenia na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2014r., sygn. akt II FZ 1892/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 września 2014r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Pismem z dnia 8 grudnia 2014r. strona zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez przyznanie na jej rzecz pełnomocnika procesowego z urzędu. Wniosek swój argumentowała zawiłością sprawy oraz brakiem środków pieniężnych niezbędnych do opłacenia pełnomocnika z wyboru. Podniosła również, iż pojawiły się nowe okoliczności dotyczące jej sytuacji materialnej, które nie istniały w chwili rozpatrywania jego wcześniejszych wniosków o przyznanie prawa pomocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oraz Naczelny Sąd Administracyjny
w Warszawie, przemawiające za pozytywnym rozpatrzeniem przedmiotowego wniosku.
Pismem z dnia 17 grudnia 2014r. wezwano skarżącego do złożenia wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie wezwano skarżącego do przedstawienia jego sytuacji materialnej i finansowej w sposób wyczerpujący i całkowity tj. poprzez przedłożenie wszystkich dokumentów źródłowych do których był wzywany wezwaniami z dnia 13 marca 2014r. i 21 sierpnia 2014r. (tj. wykazów i wyciągów z rachunków bankowych w tym kart kredytowych, dokumentów potwierdzających egzekucję i jej stan, dokumentów potwierdzających pogorszenie się stanu zdrowia i związane z tym dodatkowe koszty oraz oświadczenia w jaki sposób małżonkowie partycypują w kosztach utrzymania wspólnie zamieszkiwanego mieszkania).
We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu (PPF), skarżący wniósł
o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości 2.000 zł netto miesięcznie. Ponadto ze złożonego formularza wniosku wynika, iż skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 60 m2. Innego majątku nie posiada. Wskazał, że ponosi opłaty za mieszkanie w wysokości około 1.000 zł, wypłaca alimenty w wysokości 600 zł miesięcznie, a na leki przeznacza kwotę 500 zł miesięcznie.
Argumentując wniosek wskazał, iż w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi, a jednocześnie jego zły stan zdrowia uniemożliwia mu skuteczną reprezentację przed Sądem.
Do wniosku nie zostały załączone dodatkowe dokumenty źródłowe, do których przedłożenia zobligowano wnioskodawcę wezwaniem z dnia 17 grudnia 2014r.
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 21 stycznia 2015r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika – radcy prawnego.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw w uzasadnieniu, którego wskazał, że uzupełnił wszystkie dokumenty i wskazał, że w chwili obecnej jedyny źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w kwocie 2.000 zł , z którego musi dokonywać opłat związanych z utrzymaniem mieszkania w wysokości około 800 zł, ponadto musi opłacać alimenty na rzecz swojej małżonki w wysokości 600 zł, dokonywać zakupu niezbędnych leków za około 300 zł, spłacać bieżące zobowiązania oraz zakupić podstawową żywność i środki czystości.
Wskazał, że nie posiada żadnych lokat bankowych. Jeżeli chodzi o relacje z małżonką to pozostają w stanie separacji faktycznej i dlatego został nałożony na niego obowiązek alimentacyjny i tym samym prowadzą oni oddzielne gospodarstwa domowe pomimo wspólnego zamieszkiwania.
Dodatkowo podniósł, że w chwili obecnej zostało przeciwko niemu wszczęte postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego co skutkuje pogorszeniem się jego sytuacji materialnej.
Pismem z dnia 12 lutego 2015r., w trybie art. 255 p.p.s.a., wezwano skarżącego do uzupełnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- wskazanie szczegółowo wydatków ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy na utrzymanie własne i rodziny (rachunki za gaz, energie elektryczną, wodę, telefon, TV, Internet, ogrzewanie domu, wywóz odpadów komunalnych) oraz przedłożenie dokumentów je potwierdzających ,
- złożenie oświadczenia co do posiadanych pojazdów i kosztów ich utrzymania,
- wskazania posiadanych rachunków bankowych, zobowiązań finansowych, spłacanych kredytów,
- przedłożenie rachunków i innych dowodów dotyczących kosztów leczenia z ostatnich trzech miesięcy,
- podanie wysokości uzyskiwanych przychodów miesięcznych i przedłożenie dokumentów je potwierdzających (między innymi decyzje dotyczące emerytur),
- złożenie dokumentów potwierdzających prowadzoną przeciwko skarżącemu egzekucję,
- przedłożenie wszelkich innych dokumentów i oświadczeń istotnych według wnioskodawcy dla określenia jego obecnej sytuacji materialnej.
Odpowiadając na wezwanie skarżący wskazał, że z żoną posiada jedynie wspólnie na zasadach współwłasności nieruchomość przy ul. "[...]’. Nie posiada żadnych polis ubezpieczeniowych na życie. W chwili obecnej jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w kwocie 2.040 zł. Z czego zmuszony jest opłacać alimenty na żonę, przy czym na chwilę obecną posiada zaległość w kwocie około 6.000 zł. Do pisma załączył dowód wpłaty opłaty za mieszkanie za luty 2015r., trzy zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia 11.02.2015r., zaświadczenie lekarskie, dowód wpłaty za śmieci za styczeń i luty 2015r., fakturę VAT za telewizję , fakturę VAT za prąd i za telefon oraz protokół z zawartej ugody i postanowienie o umorzeniu postępowania o alimenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Generalną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest konieczność ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie.
Wyjątek od powyższej zasady wprowadza instytucja prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd może przyznać prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Przy czym podkreślenia wymaga, że już z literalnego brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, iż całkowite zwolnienie może nastąpić tylko w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazać należy, że prawo pomocy wywodzi swoją genezę z tzw. prawa ubogich, określanego też prawem ubóstwa lub nawet prawem o wspieraniu ubogich. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Burzy bowiem konstytucyjny obowiązek wynikający z art. 84 Konstytucji RP świadczenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się daniny publiczne w postaci kosztów sądowych na zasadzie równości i powszechności. Koszty procesu przerzucane są bowiem na innych i z tego tytułu instytucja prawa pomocy winna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. (vide: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013r., sygn. akt I FZ 385/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl)
Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Stosując prawo pomocy nie można chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. (vide postanowienia: NSA z dnia 29 listopada 2013r., sygn. akt II FZ 773/13; WSA w Poznaniu z dnia 16 października 2008r., sygn. akt I SA/Po 1433/07 ) .
Dodatkowo podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użycia w tych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika niezbicie, że to na stronie wnioskującej spoczywa obowiązek przekonania sądu, iż w jej przypadku zachodzą ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że to strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 9 września 2004r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., z dnia 7 marca 2006r., sygn. akt OZ 211/06, niebubl.).
To zatem strona ma przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), ma przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Wybór żądanych dokumentów źródłowych uzależniony jest od indywidualnych okoliczności rozpoznawanej sprawy i pozostawiony został uznaniu rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić również należy, iż art. 255 p.p.s.a. stanowi podstawę do wezwania strony, a nie organów państwowych, czy też jakichkolwiek instytucji, do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych.
Zwrócić należy także uwagę, że przepis art. 255 p.p.s.a. jest nie tylko podstawą prawną dla działań Sądu umożliwiających prawidłową ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy, ale regulacja ta pozwala także ubiegającemu się o przyznanie prawa pomocy na uzupełnienie wniosku w przypadku, kiedy okoliczności wskazane we wniosku nie okażą się wystarczające do stwierdzenia przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. O ile zatem nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, w przypadku, gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postanowienia skutkującą jego uchyleniem, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku informacji o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (vide: postanowienie NSA z 10 stycznia 2008 r., sygn. II FZ 540/07, niepubl.).
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że przesłana przez skarżącego dokumentacja nie jest wystarczająca do przyjęcia, że istnieją podstawy do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślenia wymaga również fakt, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności obrazujące jego sytuację życiową są w zasadzie powtórzeniem okoliczności wykazywanych przy poprzednio składanych wnioskach o prawo pomocy.
Dodatkowo podkreślenia wymaga fakt, że na obecnym etapie postępowania skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu o zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 września 2014r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia, w wysokości 100 zł.
Skarżący pomimo wskazań zawartych w ww. postanowieniach odmawiających przyznania mu prawa pomocy, a także pomimo wezwań , ostatnie z dnia 12 lutego 2015r. (k. 244, Tom II), w trybie art. 255 p.p.s.a., do złożenia dokumentów potwierdzający ponoszone wydatki na utrzymanie z okresu ostatnich trzech miesięcy; dokumentów potwierdzających prowadzoną egzekucję i jej stan; wykazu i wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, zobowiązań finansowych, spłacanych kredytów, przedłożenia rachunków i innych dowodów dotyczących ponoszonych kosztów leczenia z ostatnich trzech miesięcy, przedłożenia dokumentów potwierdzający wysokość uzyskiwanych dochodów m.in. decyzje dotyczące emerytury, oświadczeń co do posiadanych pojazdów i kosztów ich utrzymania, ewentualnie innych dowodów i oświadczeń istotnych wg wnioskodawcy do określenia jego sytuacji nadesłał ponownie jedynie dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki.
Z podanego przez wnioskodawcę oświadczenia wynika, że osiąga miesięczny dochód z emerytury w wysokości 2.040 zł. Natomiast ponosi wydatki na: alimenty w wysokość 600 zł, przy czym na chwilę obecną posiada zaległość w kwocie 6.000 zł, opłaty za mieszkanie w wysokości 800 zł, koszty leczenia w wysokości 300 zł, musi zakupić podstawową żywność oraz środki czystości. Podał, że musi również spłacać bieżące zobowiązania, nadesłał trzy zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego , w których kwota dochodzonych należności wynosi razem 26.398,34 zł; 26.627,94 zł i 26.627,94 zł. Wnioskodawca na wezwanie sądu nadesłał także dowody zapłaty za mieszkanie, telewizję, energię elektryczną, wywóz śmieci, telefon. Jednakże podkreślenia wymaga fakt, że nie wskazał on w jakim zakresie obciążają one jego osobiście a w jakim ponosi je łącznie z żoną, z którą co prawda prowadzą odrębne gospodarstwa domowe jednak zamieszkują w jednym mieszkaniu, tym samym opłacają razem rachunki m.in. za mieszkanie, energię elektryczną, wywóz śmieci. Nie wiadomo tym samym, czy wspólnie wydatkowane kwoty są dzielone np. po połowie na odboje małżonków, czy też z uwagi na zawartą ugodę w sprawie alimentów, płacona kwota alimentów zawiera już w sobie wspólne opłaty za mieszkanie, prąd, wodę, itp. O ile wnioskodawca przedkłada dodatkowe dokumenty źródłowe mające obrazować jego trudną sytuację majątkową, to pomimo kilkukrotnych wezwań nie przedstawił wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Tymczasem, okoliczność ta była głównym powodem poprzednich odmów wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Zatem stwierdzić należy, że wnioskodawca co najmniej winien zdawać sobie sprawę z konsekwencji nieprzedłożenia, pomimo wezwania wskazywanych dokumentów źródłowych. Analiza tego rodzaju dokumentów umożliwiałaby ustalenie np. sposobu gospodarowania posiadanymi przez skarżącego środkami finansowymi, co jest ważne dla ustalenia czy skarżący ewentualnie miałby możliwość zaoszczędzić konieczne środki pieniężne na koszty sądowe, czy ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wskazywałaby również na rodzaj i wysokość kosztów, które skarżący ponosi. Mogłaby również potwierdzić, że skarżący faktycznie opłaca alimenty, spłaca inne zobowiązania i ewentualnie czy rzeczywiście sytuacja finansowa skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Nieprzedłożenie natomiast wyciągów z rachunków bankowych rodzi wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń, a tym samym uniemożliwia uwzględnienie wniosków. Wskazywane przez wnioskodawcę okoliczności prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie mogą stanowić również automatycznie podstawy do przyznania prawa pomocy.
Tymczasem, co już podkreślano dopiero analiza całokształtu sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy w powiązaniu ze wskazywanymi trudnościami finansowymi mogą stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazanie wszystkich tych okoliczności spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie jej prawa pomocy.
Dlatego też, również na tym etapie postępowania nie jest możliwe stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w całości lub w części tj. wpisu sądowego od zażalenia oraz ustanowienia pełnomocnika w niniejszej sprawie.
Zauważyć należy, iż skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem
w kwocie przekraczającej kwoty najniższych świadczeń emerytalno-rentowych, a to jak przyjąć należy co do zasady powinno umożliwiać, przy rozsądnym gospodarowaniu, nie tylko zabezpieczenie środków na niezbędne koszty utrzymania, ale również poczynienie oszczędności, które można byłoby przeznaczyć na partycypowanie w kosztach postępowania. Wobec braku możliwości zweryfikowania w pełnym zakresie twierdzeń skarżącego dotyczących jego sytuacji finansowej nie jest natomiast możliwe ustalenie, czy i w jakim ewentualnie zakresie poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie mogłoby nastąpić z uszczerbkiem dla jego utrzymania.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Dodatkowo wskazać należy, że toczące się w niniejszej sprawie postępowanie sądowe dotyczące odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej i umorzenia odsetek za zwłokę, które na obecnym etapie zakończyło się wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olszynie postanowienia z dnia 29 września 2014r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, w żadnej mierze nie wpływa negatywnie na możliwość złożenia przez skarżącego nowego wniosku o udzielenie ulgi płatniczej (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty) w zapłacie zaległości podatkowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło