I SA/Ol 204/22

WyrokWSA w Olsztynie2022-06-02

Skład orzekający: Przemysław Krzykowski, Ryszard Maliszewski, Katarzyna Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowej, mimo uznania istnienia przesłanki "ważnego interesu podatnika", poprzez skupienie się na braku przesłanki "interesu publicznego" i nieuwzględnienie sytuacji finansowej i zdrowotnej podatnika w ramach uznania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej naruszył art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, ponieważ mimo stwierdzenia istnienia przesłanki "ważnego interesu podatnika", nie rozważył jej w kontekście sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącej w ramach uznania administracyjnego. Organ skupił się na braku przesłanki "interesu publicznego", podczas gdy przepis ten przewiduje przesłanki alternatywne. Ocena organu nosiła cechy dowolności, gdyż została dokonana w oderwaniu od ustalonego stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. z powodu trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, uznając istnienie "ważnego interesu podatnika", ale brak "interesu publicznego". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, również uznając "ważny interes podatnika", ale brak "interesu publicznego", wskazując na świadome działanie podatniczki przy powstawaniu zaległości oraz posiadanie majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 24 stycznia 2022 r. nr 2801-IEW.4261.46.2021 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz skarżącej M. B. 597 ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. B. (dalej skarżąca, podatnik, wnioskodawca, strona), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej DIAS) z 24 stycznia 2022 r. nr 2801-IEW.4261.46.2021 o utrzymaniu w mocy decyzji z 25 października 2021 r. nr 2813-SEW1.4261.455.2021 Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie (dalej NUS) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie 1.638,43 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Jak wynika z nadesłanych akt sprawy i treści zaskarżonej decyzji, skarżąca, reprezentowana przez adwokata, w zwróciła się do NUS z wnioskiem z 19.07.2021 r., uzupełnionym pismem z 16.09.2021 r., o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. (karty nr 10-12 i 49 akt NUS). W uzasadnieniu wskazała, że znajduje się obecnie w trudnej sytuacji finansowej. Jedynym źródłem utrzymania jest renta chorobowa w wysokości 916,07 zł, były mąż nie wywiązuje się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, przez co zmniejszyły się miesięczne dochody o 400 zł. Gdyby nie pomoc finansowa najbliższych, w szczególności siostry, nie starczałoby jej środków na zakup niezbędnych artykułów spożywczych, czy produktów higieny osobistej. Lekarz rzeczoznawca Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) po przeprowadzonych badaniach i analizie dokumentacji leczenia stwierdził, że stopień naruszenia sprawności organizmu strony powoduje całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym do [...] 2022 r.. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną z uwagi na schorzenia [...]. Do wniosku załączono kopię potwierdzenia wypłaty świadczenia z tytułu renty za czerwiec 2021 r., pokwitowanie zapłaty należności za gaz, energię elektryczną i czynsz oraz kopię wypisu z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy KRUS z 24.07.2020 r.. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że strona jest właścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2, dla którego Sąd Rejonowy w Olsztynie prowadzi księgę wieczystą nr KW [...]. Powyższa nieruchomość jest obciążona hipoteką umowną kaucyjną w wysokości 200.000 zł na rzecz Banku S. w N. oraz hipoteką przymusową w wysokości 29.484,15 zł na rzecz Dyrektora ZUS. Strona posiada również nieruchomość gruntową o powierzchni [...] ha położoną w miejscowości R., obciążoną hipoteką przymusową w wysokości 5.417 zł (za zaległości podatkowe objęte niniejszym postępowaniem) na rzecz NUS (k. 47-48 akt NUS). Decyzją z 25 października 2021 r. NUS odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi kierując się uznaniem administracyjnym. Powołał art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) - dalej O.p.. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka "ważnego interesu podatnika", jednakże nie wystąpiła przesłanka "interesu publicznego". W odwołaniu strona wniosła o zmianę ww. decyzji NUS poprzez umorzenie zaległości podatkowej obciążającej skarżącą wraz z odsetkami za zwłokę, ewentualnie o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozstrzygnięcia. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy: art. 187 § 1, art. 191 i art. 67a O.p., powtórzone następnie w petitum skargi do tut. Sądu. DIAS ww. decyzją z 24 stycznia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał w uzasadnieniu, że dotychczas NUS decyzją z 21 lutego 2020 r. nr 2813-SEW1.4261.334.2019 odmówił skarżącej umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie 2.651,13 zł. Następnie DIAS decyzją z 17 lipca 2020 r. nr 2801-IEW.4261.11.2020 utrzymał w mocy wskazaną decyzję NUS, a wobec wniesienia skargi na decyzję organu drugiej instancji WSA w Olsztynie wyrokiem z 3 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/OI 591/20 oddalił skargę podatnika (bez uzasadnienia). Wyrok jest prawomocny od 14 maja 2021 r.. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika" ze względu na trudną sytuację finansową i zdrowotną wnioskodawcy. Świadczy o tym normalna sytuacja ekonomiczna, w tym uzyskiwana przez stronę renta w wysokości 916,07 zł miesięcznie oraz konieczność ponoszenia wydatków w kwocie 1.093,39 zł, co wskazuje na niedobór środków finansowych w wysokości 177,32 zł miesięcznie, a tym samym, brak możliwości zapłaty należności podatkowych w kwocie 1.638,43 zł z bieżących dochodów. Strona znajduje się również w trudnej sytuacji zdrowotnej, jest osobą niepełnosprawną z uwagi na schorzenia [...]. Z wypisu z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy KRUS wynika, że stronę uznano za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym do [...] 2022 r.. Natomiast nie wystąpiła przesłanka "interesu publicznego". DIAS przypomniał, że zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych strony i jej byłego męża, wynika z nieuiszczonego zobowiązania podatkowego wykazanego w zeznaniu podatkowym o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36. W zeznaniu wykazano przychód podatnika (męża) z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 155.000 zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości 94.587,67 zł oraz dochód podatnika w wysokości 60.412,33 zł. Strona nie wskazała aby brak wykonania ww. obowiązku wynikał z wystąpienia nagłych, nadzwyczajnych okoliczności. Z konstrukcji podatku dochodowego od osób fizycznych wynika, że jest on płacony od osiągniętego w danym roku podatkowym dochodu. Natomiast strona wraz z byłym mężem nie zabezpieczyła środków finansowych na zapłatę zobowiązania podatkowego, mimo uzyskanego dochodu. Niejako więc świadomie strona dokonała wyboru między zabezpieczeniem środków pieniężnych na zapłatę zobowiązania podatkowego, a przeznaczeniem ich na inne, niepodatkowe cele (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 22 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/OI 704/13). Z nieprawidłowego, świadomego zachowania strony nie może powstać prawo do umorzenia zaległości podatkowych. Taki sposób działania nie może przemawiać za udzieleniem wnioskowanych ulg i ze względu na ważny interes Skarbu Państwa nie może zostać zaakceptowany jako pozytywne kryterium wyboru. Sposób, w jaki podatnicy dysponują posiadanymi środkami finansowymi, nie jest i nie może być podstawą do ulgowego ich traktowania, bowiem obowiązkiem każdego podatnika jest w pierwszej kolejności uregulowanie należności wobec Skarbu Państwa. Zatrzymując środki należne z mocy prawa budżetowi państwa strona doprowadziła do powstania zaległości i uruchomiła mechanizm naliczania odsetek za zwłokę. Pomimo zatem zaistnienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" ze względu na trudną sytuację finansową, zdrowotną i życiową strony, nie jest zasadne w ocenie organu odwoławczego umorzenie należności podatkowych w łącznej wysokości 1.638,43 zł wraz z odsetkami za zwłokę, ponieważ przyczyny powstania przedmiotowych zaległości podatkowych nie charakteryzowały się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania wnioskodawcy (zob. wyrok NSA z 24 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SA/Ka 498/00). Dodatkowo DIAS wskazał, że [...].2014 r. strona dokonała sprzedaży udziału w wysokości [...] części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] o powierzchni [...] ha za kwotę 20.000 zł, natomiast [...].2016 r. - sprzedaży niezabudowanej nieruchomości o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości T. za kwotę 40.000 zł. Czynności tych dokonano po powstaniu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r.. Skutkowały one uzyskaniem środków finansowych w wysokości przekraczającej wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe organ zestawił z obowiązkiem strony podjęcia wszelkich działań w kierunku wywiązania się z obowiązku uiszczenia podatku w terminie ustawowym, wykorzystując w tym celu także posiadany majątek (zob. wyrok NSA z 5 października 2007 r. sygn. akt I FSK 1150/06). DIAS wywiódł, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, że kryterium zagrożenia egzystencji zostało spełnione, skoro strona posiada majątek oraz zaspokaja swoje wszystkie podstawowe potrzeby życiowe, takie jak jedzenie, ubranie czy mieszkanie (zob. wyrok NSA z 22 maja 2003 r. sygn. akt I SA/Ka 959/02), nawet przy czynnej pomocy bliskich. Aktualnie pomimo trudnej sytuacji finansowej, strona nie korzysta z pomocy społecznej. Dodatkowo zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a) Rozporządzenia Rady Ministrów z 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1296), kryterium dochodowe uprawniające do skorzystania ze świadczeń pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 776 zł. W przedmiotowej sprawie ustalono, że dochody strony przekraczają tę kwotę. Organ podkreślił, że nie jest uzasadnione udzielanie ulg w spłacie zaległości podatkowych podatnikom, których sytuacja majątkowa pozwala na uregulowanie zaległości w całości wraz z odsetkami za zwłokę, a brak zapłaty nastąpił wskutek suwerennych decyzji podatnika. W skardze do WSA w Olsztynie strona, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie w całości decyzji z 24 stycznia 2022 r. i z 25 października 2021 r., wydanych w obu instancjach, ewentualnie o uchylenie tych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzucono naruszenie: 1. przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, tj.: a) art. 187 § 1 O.p. poprzez nierozważenie w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w wyniku czego wobec skarżącej nie została umorzona przedmiotowa zaległość podatkowa pomimo wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika, b) art. 191 O.p. poprzez uznanie przez organ podatkowy, że pomimo wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika, nie ma podstaw do umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji, gdy sytuacja zdrowotna i materialna skarżącej uniemożliwia uiszczenie przez nią przedmiotowej należności, c) art. 67a O.p. poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że organ podatkowy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, że zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika, 2. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie przez organ pierwszej instancji, co zostało następnie powielone przez organ odwoławczy, że: a) brak jest podstaw do przyjęcia, że kryterium zagrożenia egzystencji wobec skarżącej zostało spełnione w sytuacji, gdy skarżąca od kilku już lat musi korzystać z pomocy finansowej swojej siostry, nie jest bowiem w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych w sposób samodzielny, b) pomimo wystąpienia w sprawie skarżącej "ważnego interesu podatnika" ze względu na trudną sytuację finansową, zdrowotną i życiową, nie jest zasadne umorzenie należności podatkowych w łącznej wysokości 1.638,43 zł wraz z odsetkami za zwłokę, z uwagi na to, że przyczyny powstania przedmiotowej zaległości nie charakteryzowały się nieprzewidywalnością i niezależnością, w sytuacji, gdy z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że przy ocenie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu podatnika uwzględnia się nie tylko sytuacje nadzwyczajne, nieprzewidywalne czy losowe, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika. W treści skargi podniesiono, że aktualna sytuacja życiowa skarżącej zarówno pod względem materialnym, jak i zdrowotnym, jest wyjątkowa trudna, dlatego nie można zgodzić się z twierdzeniem organu drugiej instancji, że wobec wnioskującej nie zostało spełnione kryterium zagrożenia egzystencji skoro podstawowe potrzeby życiowe udaje się jej zaspokoić przy czynnej pomocy osób bliskich. Renta chorobowa w niewielkiej wysokości 916,07 zł nie jest wystarczająca do jednoczesnego wywiązywania się przez skarżącą ze wszystkich ciążących na niej zobowiązań oraz zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Tym samym niedopuszczalne jest uznanie za rzecz całkowicie normalną faktu, że od kilku już lat skarżąca jest silnie uzależniona finansowo od swojej siostry, dzięki której to pomocy skarżąca wciąż jeszcze funkcjonuje. Analizując stanowisko DIAS autor skargi ocenił, że nie da się nie zauważyć, że dąży on w tym przypadku do wyegzekwowania należności podatkowych kosztem trudnej sytuacji podatnika. Ponadto powołując wyrok WSA w Łodzi z 27 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 230/21, na tle trudnej sytuacji egzystencjalnej skarżącej i korzystania z pomocy siostry podniesiono w skardze, że w trakcie rozpoznawania sprawy organy podatkowe powinny położyć szczególny nacisk na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika. Analizy tej organy dokonały w sposób wyczerpujący, jednakże wyciągnięte wnioski wydają się być za daleko idące i mocno krzywdzące dla skarżącej. Organy powinny rozważyć czy rzeczywiście egzekucja prowadzona wobec skarżącej będzie na tyle skuteczna, że przedmiotowa należność zostanie w pełni uiszczona czy też może koszty poniesione przez organ, a związane z prowadzoną egzekucją, okażą się zbyt wysokie i pożądanym działaniem okazałoby się jednak umorzenie należności podatkowej. Innymi słowy czy można było w sprawie doszukiwać się zaistnienia przesłanki interesu publicznego. Sytuacja materialna, w jakiej znajduje się skarżąca powoduje, że egzekucja należności pieniężnej potrwa jeszcze przez dłuższy czas. Skarżąca nie pracuje, a przewidywane możliwości podjęcia pracy są znacznie ograniczone ze względu na schorzenia [...] skarżącej. Z tego też powodu prowadzona egzekucja będzie uciążliwa zarówno dla samego organu ponoszącego koszty z tym związane, jak również dla skarżącej, która nadal będzie zmuszona prosić swoją siostrę o pomoc w codziennym funkcjonowaniu. Organy rozpoznające przedmiotową sprawę nie rozważyły zatem w sposób prawidłowy wszystkich okoliczności dotyczących skarżącej, co spowodowało, że wnioski wyciągnięte przez organy podatkowe są zbyt daleko idące i nie korespondują z faktyczną sytuacją materialną skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zwrócił się o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, o co także wniósł pełnomocnik skarżącej w piśmie z 6 kwietnia 2022 r. (k. 13 i 20 akt sądowych). Strona skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie 100 zł (k. 22). Zarządzeniem z 9 maja 2022 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Olsztynie skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (k. 23). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika" ze względu na trudną sytuację finansową i zdrowotną wnioskodawcy. O tym przesądziły okoliczności dotyczące sytuacji zdrowotnej i ekonomicznej strony skarżącej. Natomiast Organ uznał, że nie wystąpiła przesłanka "interesu publicznego". Stosownie do treści art. 67a. § 1 pkt 3 Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W pierwszym etapie postępowania z wniosku o umorzenie zaległości podatkowych organ podatkowy bada, czy w ogóle występują przesłanki do umorzenia tych zaległości (ważny interes podatnika lub interes publiczny). Jeśli żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania ulgi. W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika, która pozwalała na umorzenie należności podatkowej. W przypadku ustalenia zaistnienia którejś z przesłanek umorzenia należności, postępowanie wchodzi w drugi etap - uznania administracyjnego, tj. możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia. Dopiero na tym etapie postępowania organ korzysta z uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie organu nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 O.p.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.. W orzecznictwie wskazuje się też na granice uznania administracyjnego w obrębie których może poruszać się organ podatkowy (zob. np. wyroki NSA: z 2 marca 2016 r. II FSK 2474/15, z 3 sierpnia 2016 r. II FSK 3507/14, z 14 października 2016 r. II FSK 2427/14, z 5 września 2018 r. II FSK 3325/15, z 27 marca 2019 r. II FSK 3734/18, z 3 grudnia 2019 r. II FSK 1341/19, czy też z 14 stycznia 2020 r. II FSK 819/19 - te oraz pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Mając na względzie powyższe rozważania prawne Sąd uznał zarzut skargi w przedmiocie naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, tj.: art. 187 § 1 O.p. poprzez nierozważenie w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, art. 191 O.p. poprzez uznanie przez organ podatkowy, że pomimo wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika, nie ma podstaw do umorzenia zaległości podatkowej. W gruncie rzeczy DIAS nie rozważył czy ustalona sytuacja zdrowotna i materialna skarżącej umożliwia uiszczenie przez nią przedmiotowej należności. Natomiast DIAS skupił się na braku wystąpienia przesłanki "interesu publicznego", choć w omawianym przepisie te przesłanki zostały sformułowane w sposób alternatywny. Z kolei przesłanka interesu publicznego nakazuje mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korektę błędnych decyzji. Istnienia przesłanki interesu publicznego nie można wiązać wyłącznie z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, uzależniać jej ziszczenia od nadzwyczajności powstania zaległości podatkowej, ani też przeciwstawiać jej przesłance ważnego interesu podatnika. Wnioskowana ulga, stanowiąc wyłom od zasady terminowego płacenia podatków jest też formą pomocy publicznej udzielonej podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do podatnika oraz osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo (jednostka samorządu terytorialnego) nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w przypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych i rozważań prawnych, ocena dokonana przez DIAS w aspekcie przyznania ulgi podatkowej i stwierdzenie braku przesłanek dla umorzenia zaległości nosi cechy dowolności. Oceny tej DIAS dokonał, w oderwaniu od sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącej, ustalonej na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w ramach przeprowadzonego postępowania. Zatem DIAS naruszył przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p.. Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy DIAS uwzględni fakt, że zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika, która pozwalała na umorzenie należności podatkowej. Pojęcie decyzji, w ramach uznania administracyjnego, powinno być dokonane z uwzględnieniem sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącej. Natomiast istnienie przesłanki interesu publicznego DIAS nie może wiązać wyłącznie z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, uzależniać jej ziszczenia od nadzwyczajności powstania zaległości podatkowej, ani też przeciwstawiać jej przesłance ważnego interesu podatnika. O zwrocie kosztów procesu rozstrzygnięto na podstawie art. 205 i 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło