I SA/Ol 407/17
PostanowienieWSA w Olsztynie2017-09-04
Skład orzekający: Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, pomimo wykazywanej straty, ale posiadająca znaczny majątek i generująca wysokie przychody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, pomimo wykazywanej straty w działalności gospodarczej, posiada znaczny majątek i generuje przychody pozwalające na pokrycie kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów sądowych i powinna być stosowana jedynie w sytuacjach obiektywnej niemożności ich pokrycia, a nie jako sposób na przerzucenie kosztów wynikających z indywidualnych decyzji gospodarczych na Skarb Państwa.Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał znaczące zadłużenie, straty w działalności gospodarczej oraz wysokie miesięczne wydatki. Starszy Referendarz Sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący posiada majątek i generuje przychody pozwalające na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że jego zobowiązania i wydatki uniemożliwiają pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i działalności.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Starszego Referendarza Sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 4 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 407/17 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2007 r. postanawia : utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie WSA/post.1-sentencja postanowienia
R. P. (dalej powoływany m.in. jako skarżący, wnioskodawca), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., z dnia "[...]", w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2017r.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego formularza PPF o stanie rodzinnym, majątku
i dochodach wynikało, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe
z pełnoletnimi dziećmi, które uczą się i pozostają na jego utrzymaniu. Z prowadzonej działalności gospodarczej skarżący w okresie 1.2017 r. – 3.2017 r. poniósł stratę w wysokości 29.562,61 zł. Wnioskodawca jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 68 m2, obciążonego hipoteką na rzecz banku oraz Urzędu Miasta. Innego majątku nie posiada. Wskazał, iż z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej, a także że toczy się sprawa o rozwód. Podniósł, iż posiada zobowiązania wobec Urzędu Miasta w kwocie 642.6660,22 zł. Ponadto posiada zobowiązania wobec A. Banku w wysokości 83.343 zł z tego tytułu spłaca miesięczne raty w wysokości 2.170 zł, wobec banku E. posiada zadłużenie 87.061,78 zł z tego tytułu spłaca miesięczne raty w wysokości 3.549 zł. Wskazał, że Urząd Skarbowy zajął wierzytelność (VAT-7) w wysokości 19.940 zł. Dodał, że opłaty za mieszkanie wynoszą 391,16 zł miesięcznie i od lutego 2017r. nie są spłacane, koszty związane z energią elektryczną wynoszą 1.369 zł (za kwiecień 2017r.).
Do złożonego wniosku załączył: kopię zeznania podatkowego PIT – 36L oraz PIT/B za 2016r., z których wynika, iż skarżący w ubiegłym roku podatkowym poniósł stratę w wysokości 27.772,35 zł, przychód wyniósł 335.983,40 zł, natomiast koszty uzyskania przychodu wyniosły 363.755,75 zł (k. 12-17), kopię podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres 01.01.2017r. – 31.03.2017r. (k.18), kopię skierowania na badania diagnostyczne z dnia 22 lipca 2016r. (k.19), kopię dokumentów w języku niemieckim (k. 20-23), kopię pisma "PHU B." (k. 24), kopie pism do najemców lokali informujące o złym stanie budynku wynajmowanego przez skarżącego (k. 25-31, 33) oraz kopię pisma dotyczącego wypowiedzenia umowy najmu (k. 32).
W odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej cyt. jako "p.p.s.a."), skarżący wyjaśnił, że jego miesięczne wydatki
w zakresie utrzymania własnego, spłaty rat pożyczki wobec C. oraz D. za telefon komórkowy, zaliczek na podatek dochodowy, tytułem składek ZUS, opłat za energię elektryczną, opłat za stałą obsługę prawną wynoszą od 8.959 zł do 10.009 zł. Ponadto skarżącego obciąża kwota 13.304,60 zł tytułem zaległości w podatku VAT, natomiast kwota wskazana w formularzu PPF (19.940 zł) została już spłacona. Wyjaśnił, iż nie korzysta z niczyjej pomocy finansowej. Żona skarżącego zatrudniona jest w Niemczech na podstawie umowy o pracę, jednakże wnioskodawca nie zna wysokości jej zarobków, nie posiada też wiedzy na temat innych jej dochodów, nie zna numerów jej rachunków bankowych. Małżonkowie żyją w nieformalnej separacji, a żona złożyła pozew o rozwód. W skład majątku wnioskodawcy wchodzą: udział ½ w prawie własności lokalu mieszkalnego szacunkowa wartość 200.000 zł, udział ½ w prawie własności działki nr "[...]" o powierzchni 6.161 m2 zabudowanej budynkiem o powierzchni użytkowej 3.048,80 m2 (szacunkowa wartość gruntu wraz z budynkiem 2.000.000,00 zł), lokal użytkowy o powierzchni 102,38 m2 o szacunkowej wartości 300.000,00 zł, dom jednorodzinny o powierzchni 250 m2 o szacunkowej wartości 320.000 zł, działka o powierzchni 1.100m2 o szacunkowej wartości 80.000 zł, nieużytki rolne o powierzchni 1,31 ha o szacunkowej wartości 20.000 zł. Ponadto skarżący jest właścicielem samochodu ciężarowego Mercedes "[...]" rok prod. 2002, samochodu osobowego Hyundai "[...]’ rok produkcji 2012, samochodu ciężarowego Renault "[...]" rok prod. 1998. Wskazał, że nie posiada przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych. Środki pozyskane z działalności gospodarczej w całości przeznacza na bieżącą działalność firmy, spłacanie zobowiązań oraz zaspokajanie potrzeb życiowych. W okresie od 1 stycznia 2015r. nie nabywał żadnych składników majątkowych. Odnośnie nieruchomości, w której prowadzona jest działalność gospodarcza skarżący wyjaśnił, że nie ujął jej w formularzu wniosku PPF z powodu pośpiesznego wypełniania formularzy. Nieruchomość ma powierzchnię 6.161 m2 i zabudowana jest budynkiem o powierzchni użytkowej 3.048,80 m2. Pełnomocnik skarżącego w ramach umowy o obsługę prawną otrzymuje ryczałtowe wynagrodzenie w kwocie 2.460 zł miesięcznie, opłacane ze środków z bieżącej działalności gospodarczej skarżącego.
Do złożonych oświadczeń załączono kopie dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość i rodzaj kosztów i zobowiązań skarżącego w zakresie: własnego utrzymania, utrzymania mieszkania, nieruchomości, w której prowadzona jest działalność gospodarcza, obsługi prawnej, spłat rat pożyczek, spłat do US, ZUS (k.48-69). Ponadto przedłożono kopie: upomnienia do zapłaty kwoty 13.304,60 zł z US (k.70), elektronicznego zestawienia operacji na rachunku bankowym za okres od 01.04.2017r. do 11.07.2017r. (k.71-72), tabeli środków trwałych-tabeli amortyzacyjnej na rok 2017 (k.73), zawiadomienia Prezydenta O. o stanie zaległości na dzień 10.07.2017r., z którego wynika zaległość w wysokości 603.914,88 zł, odsetki 59.797,10 zł, koszty upomnienia 116 zł oraz koszty egzekucyjne 28.834,05 zł (k. 74-75), tytułu wykonawczego na kwotę 17.942,00 zł (k.76-77), tytułu wykonawczego na kwotę 565 zł (k.78-79), zajęcia wierzytelności na kwotę należności głównej 32.965,36 zł (k.80-81).
Postanowieniem z dnia 27 lipca 2017 r., Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy wskazał m.in., że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która pomimo wykazywanej straty pozwala na spłatę zobowiązań i opłatę kosztów utrzymania. Rozpoznający wniosek referendarz, na podstawie przedstawionych dokumentów uznał, że prowadzona działalność gospodarcza umożliwia skarżącemu poniesienie kosztów sądowych. Pomimo wykazywanej strat, skarżący posiada środki na systematyczne regulowanie swoich zobowiązań, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest dla niego opłacalna. Podkreślono, że miesięczne wydatki skarżącego oscylują w granicach od 8.959 zł do 10.009 zł, w kwocie tej nie zostały ujęte kwoty kredytów wykazane w formularzu PPF, których miesięczna rata wynosi łącznie 5.719 zł. Dodatkowo poza stałymi miesięcznymi wydatkami skarżący uregulował kwotę 19.940 zł tytułem zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Ponoszenie wskazanych w oświadczeniu kosztów, referendarz ocenił jako możliwość opłacania swoich zobowiązań.
Odnosząc się do posiadanych przez wnioskodawcę zobowiązań referendarz podniósł, iż ich wysokość i rodzaj jest efektem podjętych przez skarżącego decyzji dotyczących m.in. zaciągnięcia kredytów, zakupu oraz posiadania nieruchomości, prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazano również, iż zobowiązania skarżącego są na bieżąco regulowane.
Referendarz sądowy zwrócił również uwagę na znaczny majątek skarżącego, który wyklucza możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem skarżący wniósł sprzeciw,
w którym wskazał m.in., że z uwagi na rozmiar ciążących na nim zobowiązań oraz ponoszonych przez niego miesięcznych wydatków zasadne jest udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym lub co najmniej zwolnienia go w części od kosztów sądowych. Nie zgodził się ze stanowiskiem rozpoznającego wniosek, iż nie wykazał, że nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Zdaniem skarżącego ciążące na nim zobowiązania oraz prowadzone egzekucje powodują brak środków , które mógłby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych (wpisu od skargi) bez daleko posuniętych negatywnych skutków dla niego samego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Wskazał, że abstrakcyjne rozważania o potencjalnych możliwościach uzyskania dochodu z posiadanych nieruchomości nie wpływa na fakt, że cały przychód z działalności gospodarczej przeznaczany jest na zaległe i bieżące zobowiązania, których wysokość skarżący uwiarygodnił. Stwierdził, że w zaskarżonym postanowieniu błędnie przyjęto, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może być rozpoznawany "niejako w oderwaniu od rzeczywistej sytuacji finansowej w chwili składania wniosku". Reasumując stwierdził, iż oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zamyka mu drogę do obrony jego interesów na drodze sądowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, m. in. od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpatrując sprzeciw od takowego postanowienia sąd - jak stanowi art. 260 § 1 p.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od rzeczonego postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2 w/w przepisu). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3 tegoż przepisu). Wobec powyższego art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a § 2-3 p.p.s.a., że sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji. W komentowanej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny działa jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. W myśl art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy
w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego,
a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245 § 2 i 3 p.p.s.a.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów dochodzenia swych praw przed sądem (postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 201/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach,
w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Burzy bowiem konstytucyjny obowiązek wynikający z art. 84 Konstytucji RP świadczenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się daniny publiczne w postaci kosztów sądowych na zasadzie równości i powszechności. Koszty procesu przerzucane są bowiem na innych i z tego tytułu instytucja prawa pomocy winna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. (por: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013r., sygn. akt I FZ 385/13, publ. CBOSA)
Brzmienie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przesłanką przyznania pomocy prawnej jest wykazanie braku środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny. Według przywołanej regulacji to na stronie spoczywa ciężar dowodu, a użyte określenie: "gdy wykaże" oznacza, że jej obowiązkiem jest przekonanie Sądu, iż znajduje się w sytuacji opisanej w dyspozycji przywołanego przepisu.
W ocenie Sądu, strona nie wykazała zaistnienia przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego wynika, że zbadał on szczegółowo sytuację materialną strony i dokonał porównania wysokości kosztów sądowych z jej możliwościami finansowymi. Zdaniem Sądu, referendarz sądowy słusznie uznał, że przedstawione w sprawie okoliczności uzasadniają twierdzenie o rentowności prowadzonego przez stronę przedsiębiorstwa, pomimo wykazywanej straty za okres od stycznia do marca 2017 r. jak i za rok 2016 i nie wskazują na konieczność zakwalifikowania jej do osób wymagających pomocy w zakresie ponoszenia kosztów sądowych. Z zestawienia przedstawionego we wniosku oraz złożonej do akt sprawy dokumentacji wynika bowiem, że za 2016r. skarżący poniósł stratę w wysokości 27.772,35 zł przy czym przychód z działalności gospodarczej wyniósł 335.983,40 zł, koszty prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły 363.755,75 zł. W bieżącym roku tj. w okresie od 1 stycznia 2017 do 31 marca 2017r. poniósł stratę w wysokości 29.562,61 zł. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami, a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2011r., sygn. akt II FZ 542/11). Fakt ponoszenia kosztów działalności gospodarczej jest związany z istotą aktywności gospodarczej nastawionej na zysk, nie ma zatem podstaw do przerzucania konieczności ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa tylko z tego powodu, że koszty działalności są wysokie, generowane aktualną postawą przedsiębiorcy.
Z przedstawionych dokumentów wynika, że prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżącego dostarcza i może dostarczyć środków umożliwiających poniesienie również kosztów sądowych. O powyższym zdaniem, Sądu, świadczy również fakt ponoszenia wysokich kosztów utrzymania w wysokości około 14.000 -15.000 zł miesięcznie oraz poniesienie pozostałych kosztów związanych ze spłatą zobowiązań tj. spłata 19.940 zł tytułem zobowiązania podatkowego w podatku VAT. W tych opisanych wyżej okolicznościach prawidłowe jest stanowisko referendarza sądowego, że możliwość ponoszenia wskazanych w oświadczeniu kosztów i zobowiązań, a także ich wysokość i rodzaj świadczy o tym, że skarżący posiada środki na opłacenie swoich zobowiązań. W tej sytuacji nie ma podstaw, aby były one traktowane priorytetowo przed kosztami należnymi Skarbowi Państwa. Koszty sądowe nie mogą być bowiem stawiane na ostatnim miejscu, za wszystkimi innymi wydatkami i obciążeniami gospodarstwa domowego, czy przedsiębiorstwa skarżącego.
Jak trafnie wskazał referendarz sądowy - nie podważając przy tym faktu, że skarżący posiada liczne zobowiązania, w tym zaległości publicznoprawne - kwestia spłacania zaciągniętych kredytów czy pożyczek oraz wysokości powstałych zobowiązań jest indywidualną sprawą podatnika i fakt ten nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego. Okoliczność tak znacznych zobowiązań skarżącego jest wynikiem podjętych przez niego decyzji. Skarżący posiada kredyt w banku E.. (pozostało do spłaty 87.061,78 zł) oraz w A. Banku (83.343 zł). Konieczność regulowania rat z tytułu zaciągniętych kredytów nie należy do nieprzewidywalnych następstw ich zaciągnięcia i skarżący miał świadomość ponoszenia z tego tytułu wydatków (miesięczne raty w wysokości 5.719 zł). Z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji nie wynika, aby umowy kredytowe zostały wypowiedziane jak również, aby skarżący zalegał z płatnościami. Wysokość spłacanych rat kredytu wskazuje na zdolności finansowe jakie posiada wnioskodawca, a tym samym w sposób obiektywny pokazuje jego stan majątkowy. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że obciążenia finansowe powstałe poprzez zaciągnięcie zobowiązań kredytowych są indywidualną decyzją strony i konieczność ponoszenia kosztów powstałych z tego tytułu nie może skutkować automatycznie przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów postępowań sądowych zainicjowanych przez strony, z wyjątkiem sytuacji związanych z zagrożeniem bytu skarżącego i jego rodziny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 2016 r., sygn. akt I FZ 190/16, publ. CBOSA).
Wysokość zaległości wobec Urzędu Miasta wynika natomiast
z nieregulowania zobowiązań. Zgodzić należy się ze stanowiskiem referendarza sądowego, że zobowiązania podatkowe nie mają charakteru wyjątkowego czy nieprzewidywalnego dla przedsiębiorcy i są następstwem wyżej wskazanych okoliczności.
Dodatkowo w złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, że posiada majątek.
W przedmiotowej sprawie wykazał bowiem nieruchomość w postaci mieszkania
o powierzchni 68 m2, nieruchomość przy ul "[...]" w O. o powierzchni 6.161 m2 zabudowanej budynkiem o powierzchni 3.048,80 m2 (o wartości szacunkowej 2.050.000,00 zł), nieruchomości rolnej a także dwa samochody ciężarowe i jeden samochód osobowy. W orzecznictwie zaś sądów administracyjnych przyjmuje się, że posiadanie majątku, wyklucza możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych. Stan majątkowy to nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym. Przedstawione przez skarżącego dokumenty wskazują, że dysponuje on znacznej wartości majątkiem ruchomym oraz nieruchomym, co czyni niewiarygodnym jego oświadczenie o trudnej sytuacji materialnej i braku środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu.
Należy również podkreślić, że przedsiębiorca w ramach ryzyka prowadzenia działalności powinien liczyć się z możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej. Tym samym w przypadku wystąpienia na drogę sądową powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych
i przeznaczenia, z bieżącej działalności lub zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne, czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2013 r., II GZ 42/13, CBOSA).
Zdaniem Sądu, referendarz sądowy w sposób prawidłowy zbadał sytuację finansową wnioskodawcy pod kątem zdolności poniesienia przez niego kosztów sądowych przyjmując, że osoba posiadająca znaczny majątek, regulująca swoje zobowiązania, ponosząca wysokie miesięczne koszty utrzymania, prowadząca działalność gospodarczą przynoszącą znaczne przychody, nie może być utożsamiana z osobami ubogimi, do których adresowane jest prawo pomocy. W oparciu o powyższe informacje, należy stwierdzić, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oceny tej skarżący nie podważył w złożonym sprzeciwie, który stanowi jedynie gołosłowną polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem referendarza sądowego.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że nie było podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymał w mocy.
Sąd oceniając sytuację skarżącego wziął również pod uwagę konieczności poniesienia kosztów sądowych w pozostałych sprawach.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło