I SA/Ol 568/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca),, sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 21 września 2017r. sprawy ze skarg K. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2009-2013, 1.uchyla zaskarżone decyzje, 2.zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 3.097 (trzy tysiące dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Pięcioma decyzjami z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Prezydenta z dnia "[...]" w sprawie wymiaru K.M. podatku od nieruchomości za lata 2009 – 2013. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż podatniczka nabyła w dniu 10 lipca 2009 r. pawilon handlowy w O. przy ul. "[...]", posadowiony na dzierżawionym od dnia 1 września 2009 r. gruncie Gminy. W podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości strona zadeklarowała związane z prowadzoną działalnością gospodarczą: grunt o powierzchni 40 m2 oraz budynek o powierzchni 35 m2 oraz od 2012 r. budynek o powierzchni 14,40 m2. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że podatniczka prowadzi działalność gospodarczą od dnia 1 września 2009 r.. Gmina oddała jej w dzierżawę teren o powierzchni 40 m2 na czas określony odpowiednio od dnia 1 września 2009 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r. oraz od dnia 1 września 2012 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r.. Na gruncie tym znajduje się pawilon handlowy o pow. 35 m2. Podatniczka nabyła nakłady poniesione na budowę pawilonu handlowego za cenę 100.000 zł. Obiekt spełnia uwarunkowania techniczne do zakwalifikowania go jako obiekt budowlany, jest trwale połączony z gruntem poprzez fundament, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych: ścian i dachu. Nie jest przeznaczony do krótkotrwałego używania, nie spełnia typowych wymogów dla jego kompletnego przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, nie jest także obiektem małej architektury albo urządzeniem budowlanym. W wyniku oględzin ustalono, że jego powierzchnia użytkowa wynosi 17,20 m2. Powołując brzmienie treść art. 1a ust. 1 pkt 1 – 3 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej jako u.p.o.l.) oraz art. 3 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 w brzmieniu obowiązującym w 2009r.), organ zaznaczył, że pojęcie budynku zostało zdefiniowane jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z kolei przez pojęcie budowla należy rozumieć taki obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który nie jest budynkiem, ani obiektem małej architektury. Konieczne jest zatem ustalenie w pierwszej kolejności, czy dany obiekt nie stanowi budynku lub obiektu małej architektury. Zdaniem organu, obiekt będący przedmiotem niniejszej sprawy nie należy do kategorii obiektów budowlanych. Z definicji budynku zawartej w prawie budowlanym, warunkiem uznania obiektu budowlanego za budynek jest m.in. trwałe związanie z gruntem oraz konieczność posiadania fundamentów. Zdaniem Kolegium, posiadanie przez obiekt budowlany fundamentów oznacza faktyczne i fizyczne związanie obiektu z gruntem, natomiast zwrot "trwale związane z gruntem" oznacza związanie obiektu z gruntem w ujęciu cywilistycznym. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne. Jeżeli zatem obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem to stanowi jego część składową. Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego (art. 47 § 2 k.c.). Przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych (art. 47 § 3 k.c.). Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że za trwale z gruntem związany budynek można uznać tylko taki, który spełnia następujące warunki: - nie można go od gruntu oderwać bez jego uszkodzenia, - nie można go od gruntu oderwać bez istotnej zmiany całości, - nie jest to obiekt wzniesiony do tzw. przemijającego użytku. W ocenie organu, w niniejszej sprawie choć pawilon handlowy posiada fundamenty, to cechuje go tymczasowość. Został posadowiony na gruncie dla przemijającego użytku, na co wskazuje tytuł uprawniający do zajęcia gruntu i wskazana w nich okresowość zajęcia. Skoro zaś obiekt budowlany został posadowiony dla przemijającego użytku, to nie można uznać go za części składowe gruntu i że jest trwale związane z gruntem. W konsekwencji zdaniem organu nie stanowi budynku w rozumieniu u.p.o.l.. Tym samym, opodatkowany obiekt budowlany należy zaliczyć do budowli, gdyż nie jest on budynkiem ani obiektem małej architektury. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że na dzień powstania obowiązku podatkowego wartość obiektu wynosiła 100.000 zł i tę wartość przyjęto jako podstawę opodatkowania. W złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargach na powyższe decyzje strona, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji zarzuciła im: 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na zakwalifikowaniu obiektu budowlanego jako budowlę wzniesioną do przemijającego użytku, podczas gdy budynek ten spełnia wszystkie ustawowe znamiona definicji budynku; 2) naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającej na uznaniu, że obiekt stanowi budowlę wzniesioną do przemijającego użytku, podczas gdy dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa wynika, że pawilon handlowy stanowi budynek trwale połączony z gruntem poprzez fundament, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych: ścian i dachu i nie jest przeznaczony do krótkotrwałego używania; 3) naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do organów oraz zasadą równości obywateli wobec prawa poprzez zróżnicowane traktowanie podmiotów w tożsamej sytuacji faktycznej i prawnej; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt. 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że pawilon handlowy stanowi budowIę, podczas gdy stanowi budynek i powinien być opodatkowany według stawek właściwych dla budynków, tj. od jego powierzchni; 5) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 § 3 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pawilon handlowy nie stanowi części składowej nieruchomości gruntowej w rozumieniu art. 47 § 3 k.c.. W uzasadnieniu podniesiono, że SKO bezzasadnie przyjęło, za organem podatkowym, iż pawilon handlowy stanowi w zasadzie budowlę, a tym samym niejako wyodrębniło nową kategorię obiektów, tj. obiektów trwale związanych z gruntem, posiadających ściany, fundamenty i dach, które jednak ze względu na wzniesienie dla "przemijającego użytku" nie są budynkami. W ocenie skarżącej brak definicji "przemijającego użytku" powoduje, że nie jest wiadome, jak długi musi być okres dysponowania gruntem, aby możliwe było uznanie, że posadowiony na tym gruncie budynek mógłby być uznany za budynek w rozumieniu u.p.o.l. Jej zdaniem, trudno mówić o przemijającym użytku w przypadku, gdy nieruchomość jest w jej władaniu od 2009r. na podstawie umowy najmu, organ przedłużył tę umowę na kolejny okres, a grunt, na którym posadowiony jest sporny pawilon jest przedmiotem umów najmu już co najmniej od dwudziestu lat. W ocenie strony, "trwałość" związania z gruntem oznacza coś innego niż spełnienie obydwu przesłanek z art. 47 § 2 i 3 k.c.. Poza tym trzeba odróżnić "trwałość" od "stałości" związku z gruntem. Mimo że w cywilistyce brak jest jednolitego poglądu na cechę trwałości związku obiektu z gruntem, to można przyjąć za dominujący pogląd, że trwałe związanie oznacza tylko aspekt fizyczny związku i bez znaczenia jest tu aspekt "stałości" połączenia, o którym mowa w art. 47 k.c. Jej zdaniem, pawilon handlowy stanowi budynek, bowiem spełnia wszystkie ustawowe znamiona definicji budynku, gdyż jest on trwale związany z gruntem poprzez fundament. W ocenie skarżącej, organ II instancji niewłaściwe zastosował art. 47 § 3 k.c. i uznał, że pawilon handlowy nie stanowi części składowej nieruchomości gruntowej. Organ dopuścił się również naruszenia art. 7 i 8 k.p.a., bowiem w tożsamej sytuacji faktycznej i prawnej wydał odmienne decyzje w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości, wymierzając poprzedniemu najemcy podatek na 2011r. według powierzchni pawilonu handlowego. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie oraz podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Na rozprawie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/OI 826/14, SA/OI 827/14, SA/OI 828/14, SA/OI 829/14, SA/OI 830/14 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Oddalając skargi wyrokiem z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 826/14, Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż skoro przepisy u.p.o.l. i ustawy – Prawo budowlane nie wyjaśniają wprost co należy rozumieć przez "trwały związek z gruntem", to zasadne jest odwołanie się do pojmowania trwałego związku budynku z gruntem funkcjonującym w systemie prawa cywilnego. Sąd wskazał na regulacje zawarte w art. 48, art. 47 § 2 i § 3 K.c. oraz powołał orzecznictwo Sądu Najwyższego. Podniósł, iż o tym czy ma miejsce połączenie dla przemijającego użytku, decyduje wola stron (wyrok SN z dnia 4 listopada 1963 r., sygn. akt I CR 855/62). Z powyższego Sąd wywiódł, że nie jest częścią składową budynek połączony z gruntem tylko dla przemijającego użytku. W ocenie Sądu "trwały związek z gruntem" obiektów budowlanych występuje jedynie wówczas, gdy nie zostały one wzniesione na określony czas. Jeśli nawet budynek był w sensie fizycznym mocno związany z gruntem (miał fundamenty), ale został wybudowany jako tymczasowy, to przynajmniej do chwili zmiany przeznaczania nie może być traktowany jako trwale związany z gruntem. Zdaniem Sądu, należący do skarżącej pawilon handlowy nie stanowi części składowych gruntu i nie jest z nim trwale związany. W konsekwencji, w świetle przepisów u.p.o.l. nie stanowi on budynku lecz budowlę. Sąd pierwszej instancji uznał za właściwe ustalenie podstawy opodatkowania spornego punktu handlowego z uwzględnieniem wartości budowli z daty jej nabycia. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1249/15, uchylił opisany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Podzielając stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3891/14 oraz z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 630/15, wskazano, że przedmiot podatku od nieruchomości obejmuje również obiekty budowlane, które nie muszą stanowić nieruchomości w rozumieniu cywilistycznym, jak np. trwale z gruntem związane urządzenia reklamowe. Każdy bowiem obiekt budowlany (za wyjątkiem obiektów małej architektury) podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nawet wówczas, gdy nie stanowi nieruchomości ani też jej części składowej. Zatem część składowa nieruchomości może być opodatkowana podatkiem od nieruchomości, bez względu na to, że w świetle postanowień art. 47 § 1 K.c. część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Niezasadne jest zatem ustalanie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości posiłkując się przepisami Kodeksu cywilnego w zakresie kryterium trwałego związania z gruntem. W ocenie NSA, przez trwałe związanie z gruntem należy rozumieć takie połączenie danej budowli (budynku) z gruntem, które ma charakter techniczno – użytkowy, uwzględniający z jednej strony związek budynku z podłożem, a z drugiej to, że jako konstrukcja przestrzenna musi oprzeć się czynnikom mogącym zniszczyć jego konstrukcję ustawioną na fundamencie. Zatem to, czy budynek jest, czy nie jest częścią składową gruntu, czy jego właściciel jest dzierżawcą nieruchomości gruntowej, na której posadowiony jest budynek nie ma istotnego znaczenia dla identyfikacji przedmiotu opodatkowania. Oznacza to, że budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane może być nawet taki obiekt budowlany, który nie stanowi części składowej gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone decyzje naruszają prawo. Na wstępie wskazać należy, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że rozpoznawana sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Wobec tego modyfikacji ulegają granice sprawy sądowoadministracyjnej, których nie wyznaczają już jedynie art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., ale również art. 168 § 3, art. 183 § 1 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05, Lex nr 238489). Zakres badania sprawy limitowany jest bowiem zasięgiem rozpoznania skargi kasacyjnej. Ponadto zastosowanie znajduje art. 190 p.p.s.a., w myśl którego wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawę przekazano pozostaje związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązek przyjęcia wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma wprawdzie charakteru bezwzględnego, bowiem orzecznictwo oraz doktryna dopuszcza od niego odstępstwa, jednak w bardzo ograniczonym zakresie, nie powodującym uszczuplenia istoty przepisu. Przepis art. 190 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Omawiane wyjątki mogą występować jedynie wówczas, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, publ. OSNAP z 1999 r., nr 15, poz. 486), lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny (B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 481). W niniejszej sprawie wyjątki takie jednak nie miały miejsca. Stan faktyczny ustalony w sprawie nie uległ żadnej zmianie, nie uległ też zmianie stan prawny w sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wymiaru skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na lata 2009 – 2013. Spór pomiędzy stronami postępowania sprowadzał się do zakwalifikowania spornego obiektu budowlanego do kategorii budynku lub budowli w rozumieniu przepisów u.p.o.l. oraz zastosowania w sprawie art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2017 r., o sygn. akt II FSK 1249/15, wskazał, iż art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. zawiera legalną definicję budynku na gruncie tej ustawy, stanowiąc, że użyte w niej określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że pojęcie nieruchomości występujące w u.p.o.l. należy rozumieć zgodnie z art. 46 k.c., w swoich wywodach prawnych odnoszących się do powyższego przepisu u.p.o.l., skupił się jedynie na uregulowaniach zawartych w Kodeksie cywilnym i wyłącznie na ich podstawie uznał, iż sporny obiekt budowlany nie jest budynkiem. Tymczasem, w ocenie NSA, nieruchomość zdefiniowana w art. 46 k.c. nie jest tożsama z przedmiotem podatku od nieruchomości. Przedmiot tego podatku obejmuje bowiem również obiekty budowlane, które nie muszą stanowić nieruchomości w rozumieniu tego przepisu. Każdy obiekt budowlany (za wyjątkiem obiektów małej architektury) podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nawet wówczas, gdy nie stanowi nieruchomości ani też jej części składowej. W istocie rzeczy przedmiotem tego podatku są budynki, budowle i grunty, bez względu na to czy stanowią nieruchomość w rozumieniu art. 46 k.c. W ocenie prawnej, którą jest związany Sąd w niniejszej sprawie, NSA wyraził pogląd, że definicja budynku na gruncie u.p.o.l. zbieżna jest z rozumieniem tego samego pojęcia w przepisach Prawa budowlanego. Artykuł 3 pkt 2 tej ustawy stanowi bowiem, że ilekroć w ustawie jest mowa o budynku należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast w świetle art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, o tym czy obiekt budowlany ma charakter tymczasowy nie decyduje to, czy jest on trwale związany z gruntem. Obiekt budowlany trwale związany z gruntem również może zostać postawiony do przemijającego użytku, czy z zamiarem jego rozebrania. Nie oznacza to jednak, że w takiej sytuacji obiekt budowlany przestaje być budynkiem z uwagi na treść art. 46, art. 47 § 2 i art. 48 k.c.. Tym samym cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy też przemieszczenie na inne miejsce (wyroki NSA: z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; z dnia 11 maja 2012 r.. sygn. akt II OSK 323/11). Trwałość połączenia budynku z gruntem musi być oceniana jako kwestia faktu. Decyduje o tym konstrukcja techniczna budynku, a połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, że pozwala na pobyt ludzi w celach mieszkalnych i opiera się czynnikom (np. atmosferycznym) mogącym zniszczyć tę konstrukcję. Podobny pogląd wyraził NSA w wyrokach z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3891/14 oraz z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 630/15. NSA stwierdził, że w ujęciu WSA o identyfikacji dla celów podatkowych rodzaju obiektu budowlanego nie decydowałyby zatem cechy konstrukcyjne tego obiektu, lecz kwestia ta pozostawiona byłaby całkowicie uznaniu stron zawierających umowę cywilną odnoszącą się do tego obiektu. W takiej sytuacji wystarczyłoby zawarcie w umowie dzierżawy gruntu, na którym posadowiony jest określony obiekt budowlany, postanowień zobowiązujących jedną ze stron tej umowy do usunięcia tego obiektu (po upływie okresu dzierżawy), aby nie wnikając w ogóle w kwestie dotyczące jego konstrukcji, uznać, że nie jest on budynkiem. Tymczasem, to techniczna konstrukcja całego obiektu powinna stanowić miarodajne kryterium i punkt odniesienia dla ustalenia czy dany obiekt budowlany – dla celów jego opodatkowania – jest czy nie jest budynkiem, nie zaś przyjęte na bazie swobody kontraktowej postanowienia umów cywilnych. Reasumując, należy przyjąć, że użyte w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, określenie "trwale związany z gruntem" nie powinno być rozumiane w znaczeniu, o którym mowa w art. 47 § 2 i 3 w związku z art. 48 k.c., lecz w znaczeniu językowym. Ponownie rozpoznając sprawę, organ podatkowy zobowiązany jest dokonać ponownej oceny spornego budynku, biorąc pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko oraz wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.. Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd, będąc stosownie do art. 190 p.p.s.a. związany ocena prawną wyrażoną w wyroku NSA, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z § 2 pkt 2) i 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz.U. z 2013r. poz. 490), w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015r. poz. 1804), w myśl którego, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Na łączną kwotę 3097 zł przysługujących stronie kosztów postępowania do zwrotu, Sąd zaliczył 500 zł (5x100) tytułem uiszczonych wpisów stosunkowych od pięciu skarg, 2580 zł (4x600 + 180) tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 złotych opłaty od udzielonego pełnomocnictwa.