I SA/Ol 579/08
WyrokWSA w Olsztynie2009-11-04
Skład orzekający: Zofia Skrzynecka, Wojciech Czajkowski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, doręczona tylko jednemu z małżonków będących współwłaścicielami, jest skuteczna wobec drugiego małżonka?Ratio decidendi
Decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, doręczona tylko jednemu z małżonków będących współwłaścicielami, nie jest skuteczna wobec drugiego małżonka, ponieważ narusza to rygorystyczne zasady doręczania pism określone w Ordynacji podatkowej. Skuteczne doręczenie decyzji jest warunkiem powstania zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza uchylającą ostateczną decyzję w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2007 r. i wymierzającą nowe zobowiązanie. Podatnicy kwestionowali sposób ustalenia podatku, wskazując na remont warsztatu i częściowe zawieszenie działalności gospodarczej. Kluczowym zarzutem w skardze do WSA było wadliwe doręczenie decyzji organów podatkowych, które miało nastąpić tylko jednemu z małżonków, a także wątpliwości co do wieku osoby odbierającej pisma. Dodatkowo podnoszono zarzuty dotyczące braku odniesienia się organów do wszystkich argumentów strony w uzasadnieniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r., sprawy ze skargi K. C. i M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2007 r. i wymierzenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania K. i M.C., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia "[...]" i ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2007 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że skarżoną decyzją organ podatkowy I instancji uchylił w całości własną decyzję z dnia "[...]" w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 2.718 zł i jednocześnie ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2007 r. w kwocie 4.094 zł.
Z akt podatkowych sprawy wynikało, że w dniu 2 kwietnia 2007 r. do organu I instancji wpłynęła korekta informacji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2007, którą dokonano zmniejszenia powierzchni nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W piśmie z dnia 21 kwietnia 2007 r., stanowiącym uzupełnienie do korekty informacji, K. i M.C. wskazywali, że przyczyną złożenia korekty była okoliczność, że M.C. od grudnia 2006 r. nie prowadzi warsztatu mechaniki pojazdów, a do prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystuje jedynie pomieszczenia biurowe.
W dniu 17 września 2007 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie wielkości powierzchni oraz sposobu wykorzystywania znajdującej się w posiadaniu podatników działki gruntu oraz budynków położonych w M. przy ul. "[...]". W protokole kontroli wskazano, że na działce o nr "[...]" o pow. 1962 m² jest prowadzony parking, na którym znajdowały się samochody osobowe i ciężarowe, również stanowiące własność strony. Na działce o nr "[...]" o pow. 960 m² znajdował się budynek mieszkalny w trakcie budowy. Z kolei na działce o nr "[...]" o pow. 879 m² mieścił się budynek, w którym usytuowany był warsztat z biurem. Kontrolujący stwierdzili, że przed warsztatem stały samochody osobowe, jak również karoserie samochodów, samochody rozebrane, opony, felgi, zawieszenia. Ponadto, w warsztacie na podnośniku kolumnowym stał samochód osobowy. Według twierdzeń podatników, samochód ten został sprowadzony na polecenie Policji po zdarzeniu w dniu 16 września 2007 r. w celu ustalenia uszkodzeń pojazdu. Ponadto pracownicy organu podatkowego dokonali pomiaru budynku.
W dniu 27 września 2007 r. podatnicy ponownie złożyli korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2007 r. W dołączonym do niej piśmie z dnia 17 września 2007 r. K.C. wyjaśniła, że jej mąż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu krajowego i międzynarodowego, parkingu, sprzedaży używanych części do pojazdów oraz handlu używanymi pojazdami. W związku z zaprzestaniem w listopadzie 2006 r. prowadzenia warsztatu samochodowego podatnicy podjęli decyzję o przeprowadzeniu kapitalnego remontu pomieszczenia warsztatowego. Strona podniosła, iż w ramach remontu małżonkowie wyczyścili, a następnie pomalowali ściany i sufit oraz położyli płytki na ścianach. Wylali również częściowo posadzkę. Dodała, że z uwagi na to, że remont ze względów finansowych jest wykonywany we własnym zakresie, trwa on już kilka miesięcy. W okresie tym podatnicy nie wykorzystywali powierzchni warsztatu do prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem powinna ona być wyłączona z opodatkowania podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla tej działalności.
Mając na uwadze ustalenia przeprowadzonej kontroli podatkowej, organ I instancji działając z urzędu, postanowieniem z dnia "[...]" wznowił postępowanie w sprawie ustalenia wysokości ustalenia podatku od nieruchomości za 2007 r. Postanowienie to zostało odebrane w dniu 26 października 2007 r. przez O.C. – córkę podatników.
Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz uchylił w całości decyzję ostateczną z dnia "[...]" i wymierzył zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2007 r. w kwocie 4.094 zł. Decyzja ta została wysłana w jednym egzemplarzu na adres podatników i odebrana w dniu 20 listopada 2007 r. przez ich córkę – O.C. W ocenie organu, przeprowadzona kontrola podatkowa nie potwierdziła faktu zaprzestania bądź ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej.
Rozpatrując złożone w powyższej sprawie odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia "[...]" wskazało, że istota sporu sprowadza się do ustalenia czy zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej w części dotyczącej usług warsztatowych może mieć wpływ na wysokość stawek, którym opodatkowany został budynek i część gruntu.
Organ podkreślił, iż podatnicy w toku postępowania wskazywali, że w związku z przeprowadzaniem remontu kapitalnego w budynku warsztatowym spełniają oni warunki, o którym mowa w przepisie art. 1a ust 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 1991 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zgodnie z którym grunty, budynki i budowlane związane z prowadzeniem działalności to grunty, budynki i budowlane będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Organ odwoławczy zaznaczył, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, a zatem nie nawiązuje w swojej konstrukcji do efektów ekonomicznych uzyskiwanych poprzez wykorzystanie nieruchomości. Decydujące znaczenie ma to, że podstawę opodatkowania gruntów i budynków stanowi ich powierzchnia, a nie jest istotne, jak intensywnie jest ona wykorzystywana i jakie przynosi efekty gospodarcze. Związek danej nieruchomości gospodarczej oznacza związek pośredni i służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany z działalnością faktyczną.
Jak podkreślił organ II instancji, występowanie względów technicznych nie zwalnia podatnika od płacenia podatku, ale obliguje do płacenia podatku według innych stawek, które nie dotyczą związania z prowadzeniem działalności gospodarczej. Następnie, organ stwierdził, że względy techniczne będą miały miejsce wówczas, gdy zostanie wydana przez organ nadzoru budowlanego właściwa decyzja związana z koniecznością opróżnienia budynku bądź wyłączenia budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Z akt sprawy nie wynikało natomiast, aby takie decyzje w niniejszej sprawie zostały wydane. Przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości służącej do wykonywania działalności gospodarczej, w ocenie organu, nie dawało zaś podstaw do uznania, że do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały być zastosowane stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wskazał, że również przeprowadzenie remontu w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższą decyzję, podatnicy zarzucili jej naruszenie art. 2 ust. 2 pkt 3, art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej oraz art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe, wnieśli o jej uchylenie i wydanie merytorycznego orzeczenia w sprawie, wyłączenie z podstawy opodatkowania wskazanych powierzchni gruntów zajętych na potrzeby Spółki A i Przedsiębiorstwa B, a ponadto o umożliwienie podatnikom spłaty podatku w czterech ratach bez naliczania odsetek za zwłokę.
W uzasadnieniu skarżący przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Zaznaczyli, że M.C. zaczął ponownie świadczyć usługi warsztatowe, a w dniu 7 listopada 2007 r. zatrudnili mechaników. Podatnicy zakwestionowali pogląd, iż mieli obowiązek poinformować organ o częściowym zawieszeniu działalności gospodarczej. Wskazali, że w toku postępowania odwoławczego złożyli obszerne wyjaśnienia, w których powołali się na fakt, że w 2007 r. brak było w ustawodawstwie regulacji prawnej odnoszącej się do pojęcia zawieszenia działalności gospodarczej. Wskazali, że przedłożyli organowi II instancji kopie księgi przychodów i rozchodów za okres 9 lutego – 22 listopada 2007 r. na dowód, iż nie świadczyli usług warsztatowych. Przedstawili również deklarację DRA na poparcie twierdzenia, iż nie zatrudniali w omawianym okresie pracowników. Dodali, iż niezasadnie zostali obarczeni obowiązkiem podatkowym w zakresie tej części nieruchomości, na której usytuowane zostały budowle Spółki A i Przedsiębiorstwa B, ograniczające swobodę zagospodarowania działki. Podnieśli, że organy podatkowe nie ustosunkowały się do podnoszonych w tym zakresie zarzutów. Ponadto zarzucili przewlekłość prowadzonego w sprawie postępowania podatkowego.
Następnie skarżący zakwestionowali przyjęcie przez organ odwoławczy, że jedynie decyzja wydana przez organ nadzoru budowlanego jest podstawą wykazania, że w budynku nie może być prowadzona działalność gospodarcza ze względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie podatników, przeprowadzenie remontu, bez potrzeby uzyskiwania stosownych zezwoleń organów administracji publicznej, również mieści się w definicji "względów technicznych". Zdaniem skarżących, celem przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy jest ustalenie metody przyporządkowania właściwej stawki podatkowej do poszczególnych przedmiotów opodatkowania. W ich ocenie, o tym, czy budynek jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej świadczy natomiast faktyczny sposób jego wykorzystywania w roku podatkowym.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skardze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie i podtrzymało argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli akty wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżony akt. Artykuł 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., określa, kiedy decyzja administracyjna podlega uchyleniu.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanym zakresie, należy stwierdzić, że nie odpowiadała ona prawu, a złożona skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć tylko w części z powodu przyczyn w niej wskazanych.
Przedmiotem toczącego się na skutek wznowienia postępowania w sprawie było ustalenie podatku od nieruchomości ciążącego na małżonkach – współużytkownikach wieczystych działek gruntu. Ze względu na powyższe, kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegał m.in. sposób zastosowania przez organy podatkowe art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z przepisem ust. 4 powołanego artykułu jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Treść tego przepisu zyskała przytoczone powyżej brzmienie na skutek nowelizacji ustawy, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym, jeżeli nieruchomość stanowiła współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich, obowiązek podatkowy ciążył łącznie na obojgu małżonkach (art. 2 ust. 3 ustawy). Obecnie, jak podkreślają autorzy komentarza do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych {Komentarz do art. 3 [w:] L.Etel, S.Presnarowicz, G.Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, 2008}, małżonków traktuje się tak jak innych współwłaścicieli. Powyższe rodzi ściśle określone konsekwencje w zakresie obowiązku dopełnienia warunków, jakim powinna odpowiadać wydana na imię obojga małżonków decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości oraz jej doręczenia w prawidłowy sposób, zgodnie z określonymi w Ordynacji podatkowej zasadami.
Treść przepisu art. 3 ust. 4 ustawy, wskazująca na solidarność obowiązku podatkowego wszystkich współwłaścicieli lub posiadaczy nieruchomości lub obiektu budowlanego, i związane z tym implikacje, nie tylko natury technicznej, dotyczące praktyki wydawania decyzji przez organy podatkowe, była już przedmiotem licznych wypowiedzi sądów administracyjnych (p. wyrok NSA z dnia 13 października 2000 r., I SA/Gd 399/00, wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., II FSK 244/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2005 r., III SA/Wa 2288/04, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 października 2007 r., I SA/Sz 874/06, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 listopada 2005 r., I SA/Ol 334/05, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 września 2008 r., I SA/Ol 294/08). W powołanych orzeczeniach wyraźnie wskazywano, że w myśl przepisu art. 3 ust. 4 ustawy w decyzji wymiarowej dotyczącej nieruchomości wspólnej sporządzonej w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach powinni być wykazani jako podatnicy oboje małżonkowie, podatek winien być podany w jednej kwocie, zaś każdy z małżonków winien otrzymać decyzję. Ponadto, jak wskazywano również w doktrynie przedmiotu, jeżeli decyzja zostanie doręczona tylko jednemu z małżonków, tylko na nim będzie ciążyło zobowiązanie podatkowe. Od drugiego z nich, do czasu doręczenia mu decyzji, nie będzie można wymagać i egzekwować podatku (B.Pahl, Jak opodatkować grunty i budynki zakupione przez współmałżonków, w sytuacji gdy jeden z nich prowadzi działalność gospodarczą, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 2007, nr 6, [za:] L.Etel, Podatki i opłaty lokalne (...)). W wyżej wymienionym wyroku z dnia 28 czerwca 2005 r. WSA w Warszawie wyraźnie podkreślił, że wymierzanie podatku od nieruchomości w jednej decyzji doręczonej dowolnemu małżonkowi jest niezgodne z wymogami Ordynacji podatkowej, nie tylko w zakresie doręczeń, ale również oznaczania stron postępowania podatkowego i określania odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe podatników będących małżonków.
Przeprowadzona przez Sąd analiza akt sprawy wykazała, że w niniejszej sprawie nie znalazły odzwierciedlenia określone powyżej obowiązki organów podatkowych, formułowane w zakresie wymogów, jakim powinno odpowiadać wydanie i doręczenie małżonkom decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości. Wskazać w tym miejscu należy, że organ I instancji prawidłowo wydał decyzję na imię obojga małżonków. Jednakże wniosków o słuszności postępowania organu nie sposób odnieść już do etapu doręczenia tej decyzji. W aktach sprawy znajduje się bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji w jednym egzemplarzu (k. 27 akt podatkowych), z którego nie wynika, by doręczono dwa egzemplarze decyzji, po jednym dla każdego z małżonków. Powyższe uwagi należy odnieść także do pozostałej korespondencji kierowanej do podatników w toku postępowania, nie wyłączając postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia "[...]", jak również decyzji organu odwoławczego. Dodatkowych wątpliwości w zakresie doręczania nastręczył ponadto fakt odbioru decyzji organu I instancji przez domownika adresatów – ich córkę O. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, wobec doręczenia tylko jednego egzemplarza decyzji, nie sposób bowiem ustalić w czym imieniu – K. czy M.C. – dokonano odbioru decyzji i od kogo ewentualnie może być dochodzone wykonanie zobowiązania podatkowego ustalonego tą decyzją. Podobny problem występuje jeśli chodzi o decyzję organu odwoławczego adresowaną łącznie do obojga małżonków, której odbiór pokwitowała również córka strony – tym razem K.
Tymczasem, Ordynacja podatkowa w bardzo rygorystyczny sposób określa zasady wydawania i doręczania decyzji. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Stosownie zaś do art. 211 Ordynacji podatkowej decyzję doręcza się stronie na piśmie. Z kolei przepis art. 212 Ordynacji podatkowej przewiduje, że organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia.
Treść powołanych regulacji prawnych, jak również szczegółowych zasad doręczania pism w postępowaniu, ujętych w art. 144 – 154c Ordynacji podatkowej, wskazuje na gwarancyjny charakter przepisów o doręczaniu. Powyższe oznacza, że tylko prawidłowe doręczenie, tzn. dokonane zgodnie z zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej, zapewnia skuteczność czynności podejmowanych przez organ. Brak efektywnego doręczenia decyzji w przypadku decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego powoduje zaś, że nie występuje skutek określony w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tzn. obowiązek podatkowy nie przekształca się w zobowiązanie podatkowe. W przypadku solidarnej konstrukcji obowiązku podatkowego, skutek ten nie powstaje w stosunku do tego podatnika, któremu nie dokonano prawidłowego doręczenia.
Uznając powyższą argumentację, wskazać należy, że w każdym przypadku, gdy podatnikami podatku od nieruchomości są małżonkowie, brak skutecznego doręczenia decyzji jednemu z nich, czy też – jak to było w niniejszej sprawie – niemożność określenia, komu dokonano doręczenia decyzji, powoduje, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje w stosunku do tej osoby, której nie doręczono decyzji. W tym miejscu można byłoby zastanowić się, czy niedoręczenie decyzji jednemu z posiadaczy wywiera wpływ na ocenę skutku w postaci powstania zobowiązania podatkowego w stosunku do pozostałych posiadaczy, którym w prawidłowy sposób doręczono decyzję. Jednakże, sytuacja ta nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, a konsekwencje nieprawidłowości w zakresie doręczeń pism sięgają o wiele głębiej. W niniejszej sprawie niemożliwym jest bowiem wskazanie choć jednego z posiadaczy, któremu można byłoby przypisać skutek w postaci powstania zobowiązania podatkowego.
W ocenie Sądu, już same braki postępowania w powyższym zakresie stanowiły o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Ponadto Sąd dostrzegł zarazem potrzebę zwrócenia uwagi na inne popełnione przez organy orzekające uchybienia o charakterze procesowym.
W realiach rozpoznawanej sprawy zwrócić należy bowiem również uwagę, że w świetle zgromadzonych w aktach dokumentów powstają uzasadnione, niewyjaśnione przez organy podatkowe, wątpliwości co do okoliczności, czy osoba, która odebrała przesyłki pocztowe, zawierające postanowienie o wznowieniu postępowania oraz decyzję organu I instancji, podpisująca się jako "O.C.", była pełnoletnim domownikiem w rozumieniu art. 149 Ordynacji podatkowej. Zgodnie ze wskazanym przepisem w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, zaś zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Wyjaśnić należy, że w złożonym w toku postępowania sądowego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 marca 2009 r. podatnicy podali datę urodzenia córki A. C. – 25 stycznia 1992 r. oraz wyjaśnili, że jest ona uczennicą. Powyższe wskazywało zatem, że w dniach doręczenia powołanych wyżej pism, osoba ta nie była pełnoletnia. Sąd wziął pod uwagę, że organy podatkowe nie dysponowały powyższymi informacjami w toku prowadzonego postępowania, a sami skarżący nie kwestionowali faktu doręczenia im przesyłek w odpowiednim terminie. Ponadto małżonkowie K. i M.C. w ustawowym terminie dokonali czynności procesowych w postaci złożenia odpowiednich środków zaskarżenia. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, już sam podpis "O.C." na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pism, w sytuacji, gdy w formalnej korespondencji urzędowej funkcjonuje zwyczaj posługiwania się pełnymi imionami, a nie ich zdrobnieniami, mógł zrodzić wątpliwości co do wieku osoby podejmującej się dostarczenia przesyłki adresatowi. Konkludując, mając na uwadze omówione wyżej nieprawidłowości w zakresie doręczenia wyłącznie jednego egzemplarza postanowienia o wznowieniu postępowania i decyzji pierwszoinstancyjnej oraz powzięte przez Sąd wątpliwości co do wieku osoby, której dokonano tego doręczenia, nie sposób było uznać doręczenia tych pism za skuteczne.
Sąd dokonał oceny decyzji organu I i II instancji również z punktu widzenia wymagań statuowanych przez art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z ostatnim z wymienionych przepisów uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Niewątpliwie, na gruncie tego przepisu bezsprzeczne jest, że warunkiem sporządzenia prawidłowego uzasadnienia decyzji jest m.in. odniesienie się do wszystkich argumentów powoływanych przez stronę. Tymczasem uzasadnienie decyzji organów obu instancji składa się głównie z opisu stanu faktycznego sprawy, przytoczenia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ogólnych uwag odnoszących się do charakteru podatku od nieruchomości. W motywach rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do przedstawionych w toku postępowania odwoławczego zarzutów, dotyczących wykorzystywania nieruchomości przez inne podmioty, tj. Spółkę A i Przedsiębiorstwo B. Ponadto uzasadnienie decyzji organu I instancji jest bardzo lakoniczne w zakresie odnoszącym się do przesłanki niepodlegania opodatkowaniu, jaką jest w myśl przepisu art. 1a ust 1 pkt. 3 ustawy sytuacja, w której przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W ocenie Sądu, organy podatkowe w uzasadnieniu decyzji powinny były ustosunkować się do wymienionych powyżej okoliczności i ocenić je w aspekcie ustawowych przesłanek. W sytuacji uznania, że argumenty, na które powoływali się skarżący nie mogły odnieść skutku w postaci uchylenia decyzji organu I instancji, organ odwoławczy powinien był dać wyraz temu w treści uzasadnienia decyzji. Niewskazanie zaś w treści rozstrzygnięcia, iż powoływane przez strony okoliczności nie mogą odnieść zamierzonego skutku mogło je bowiem utrzymywać w przekonaniu o zasadności powoływanych argumentów i w konsekwencji poprzez brak świadomości, co ma istotne znaczenie w sprawie pozbawiać prawa do czynnego udziału w sprawie. Uznać należy za zasadne stanowisko, że podmiot, do którego jest adresowana decyzja ma prawo wiedzieć, jakimi przesłankami kierował się organ, który wydał zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie (art. 124 Ordynacji podatkowej), a nie domyślać się co było tego przyczyną, nawet w przypadku gdy miał dostęp do akt w związku z prawidłowym zastosowaniem dyspozycji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Zauważyć również należy, że braki w postaci nieustosunkowania się do zarzutów skarżących bądź lakoniczność argumentacji organu uniemożliwiają sądową kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia organów, gdyż Sądowi nie są znane powody przyjęcia takiego, a nie innego stanowiska.
Ponadto Sąd zwrócił również uwagę na omyłkę organu I instancji, który w treści rozstrzygnięcia, stanowiącego decyzję podatkową, posłużył się sformułowaniem "postanawiam". Tymczasem używanie terminologii typowej dla innych niż decyzja aktów administracyjnych, jakimi są postanowienia, jest niepożądane ze względu na to, że może bowiem wprowadzać w błąd co do charakteru prawnego wydanego przez organ aktu.
Na marginesie sprawy wskazać należy, że sprawowanie ustrojowej roli sądów administracyjnych, jaką jest kontrola działalności administracji publicznej, w rozpoznawanej sprawie udaremniał również brak w aktach sprawy uchwały rady gminy w przedmiocie wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2007 r., w oparciu o które dokonano wymiaru podatku. Co prawda, uchwały rady gminy podejmowane w tym przedmiocie należą do kategorii aktów prawa miejscowego i wobec tego, że są publikowane w wojewódzkich dziennikach urzędowych, dotarcie do tych aktów prawnych przy podjęciu odrobiny wysiłku nie jest skomplikowane. Jednakże, mając na uwadze wyrażone w art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych oraz uzupełniającą ją zasadę obowiązku udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego, wskazać należy na szczególną troskę, jaką organ podatkowy powinien objąć dbałość o skompletowanie akt sprawy. Brak w aktach kopii uchwały w przedmiocie stawek podatku może mieć natomiast wpływ na możliwość sprawdzenia przez podatnika prawidłowości wyliczenia podatku.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy stosownie do art. 153 p.p.s.a., zobowiązany jest do uwzględnienia przy orzekaniu przedstawionej w niniejszym uzasadnieniu oceny prawnej.
Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło