I SA/Ol 653/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r. odrzucił skargę W.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przyczyną odrzucenia skargi było uiszczenie wpisu sądowego po upływie wyznaczonego terminu. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 5 listopada 2015 r. (k. 35 akt sąd.). W dniu 12 listopada 2015 r. strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zwracając się również o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. We wniosku o przywrócenie terminu, pełnomocnik skarżącej podniosła, że w dniu 19 października 2015 r. odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, po czym 23 października 2015 r. zleciła sekretariatowi poinformowanie strony o płatności z tego tytułu. Podała również, że w dniu 26 października 2015 r. przesłano skarżącemu na jego adres e-mail zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Wiadomość ta została jednak błędnie zrozumiana przez skarżącego, który uznał, że może uiścić opłatę w dniu następnym. Odwołując się do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II UZ 39/12, pełnomocnik stwierdziła, że podjęła wszelkie działania zmierzające do skutecznego złożenia skargi, a wiedzę o uchybieniu terminu powzięła dopiero po doręczeniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Wyjaśniła, że skarżący pozostawał w błędnym przeświadczeniu, iż w sprawie dokonano wszystkich niezbędnych czynności w odpowiednim czasie, mających służyć ochronie jego interesów. Pełnomocnik była zaś przekonana, że skarga została opłacona w dniu 26 października 2015 r.. Po tej dacie oczekiwała wyznaczenia terminu rozprawy. Dodała, że treść wiadomości e-mail mogła wprowadzić w błąd jej klienta, czego jednak nie sposób było przewidzieć. Podniosła, że nie była właściwym adresatem wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, a strona została poinformowana o konieczności wniesienia opłaty dopiero 26 października 2015 r.. Wpis od skargi uiściła zatem w terminie, bo 27 października 2015 r.. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 965/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 listopada 2015 r., którym odrzucono skargę na ww. decyzję organu, uznając ustalenia Sądu pierwszej instancji w kwestii uchybienia przez stronę terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, za prawidłowe. NSA ocenił, że prawidłowo skierowano do pełnomocnika strony wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Z przepisu art. 49 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", wynika bowiem, iż pismo uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. Skoro zaś w niniejszej sprawie brak formalny w postaci pełnomocnictwa został uzupełniony, skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika już w dniu wniesienia skargi. NSA dodał, że podniesione w zażaleniu i wniosku o przywrócenie terminu okoliczności mające świadczyć, iż skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu, będą ocenione przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 tej ustawy, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Oceniając w pierwszej kolejności warunki formalne wniosku, należy stwierdzić, że została spełniona przesłanka z art. 87 § 4 p.p.s.a., bowiem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu uiszczono wpis sądowy od skargi. Ponadto został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), skoro, co podnosiła pełnomocnik we wniosku, wiedzę o uchybieniu terminu powzięła ona w dniu 5 listopada 2015 r., z chwilą doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi,. Rozważenia wymagało zatem, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W judykaturze i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (post. NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 196/11, http://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które uniemożliwiły terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226). Zauważyć przy tym należy, że co do zasady w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, ustanowione w art. 86 § 1 p.p.s.a. kryterium braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane poprzez pryzmat czynności podjętych przez pełnomocnika, gdyż to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (p. post. NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, strona nie uprawdopodobniła. W świetle wyjaśnień pełnomocnik skarżącej, uchybienie to nastąpiło na skutek błędnego przeświadczenia skarżącego co do daty wykonania obowiązku nałożonego wezwaniem Sądu z dnia 9 października 2015 r.. Tymczasem prawidłowo doręczone pełnomocnik strony wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego jednoznacznie określiło 7 – dniowy termin wykonania nałożonego na stronę obowiązku i konsekwencję niezastosowania się do tego obowiązku w postaci odrzucenia skargi. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że błędne przekonanie strony o jej obowiązkach w postępowaniu i nieznajomość prawa nie jest nadzwyczajną okolicznością przemawiającą za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (post. NSA z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 597/08, Lex nr 493589, wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 153/97, Lex nr 37127, post. NSA z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, LEX nr 302279). Podzielając ten pogląd zauważyć należy, że w wezwaniu Sądu z dnia 9 października 2015 r. obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz skutki jego niewykonania w wyznaczonym terminie, zostały określone w sposób jasny i wyczerpujący. Wskazanie przez stronę na niewłaściwe zrozumienie tego wezwania nie może więc stanowić podstawy do uznania, że zaistniała nadzwyczajna, nie dająca się przezwyciężyć przeszkoda, wyłączająca winę strony w uchybieniu terminu. Wręcz przeciwnie, pozostawanie w takim błędzie, wskazuje na brak należytej staranności we właściwym prowadzeniu swoich spraw. Argumentacja rozpoznawanego wniosku nie zasługuje na uwzględnienie również z tego względu, że w postępowaniu sądowym reprezentuje stronę profesjonalna pełnomocnik, której powinnością było zadbanie o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu nie uzasadnia zaś niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (post. NSA z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 135/12, Lex nr 1121266). Brak porozumienia między stroną a jej pełnomocnikiem, czy trudności w przepływie informacji pomiędzy nimi nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu. Od profesjonalnej pełnomocnik - radcy prawnego, wymagana jest bowiem szczególna staranność w zakresie dokonywanych czynności na rzecz mocodawcy. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że w sprawie nie zaistniała żadna obiektywna i zewnętrzna przeszkoda, której strona skarżąca nie mogłaby uniknąć przy dochowaniu należytej staranności. W konsekwencji uchybienie terminu nastąpiło na skutek zaniedbania w prowadzeniu jej spraw. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.