II SA/Ol 1190/16

WyrokWSA w Olsztynie2016-11-03

Skład orzekający: Janina Kosowska, Tadeusz Lipiński, Alicja Jaszczak-Sikora

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odwołanie dyrektora szkoły w trybie "szczególnie uzasadnionym" (art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty) wymaga uprzedniego uzyskania zgody rady powiatu, jeśli odwołany dyrektor jest radnym tego powiatu?
Ratio decidendi
Odwołanie dyrektora szkoły ze stanowiska kierowniczego nie jest rozwiązaniem stosunku pracy i nie prowadzi do niego, a jedynie przekształca treść stosunku pracy. W związku z tym, przepis art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, który wymaga zgody rady powiatu na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, nie ma zastosowania do odwołania dyrektora ze stanowiska kierowniczego. Takie odwołanie nie może być interpretowane jako utrata pracy, a jedynie jako zmiana warunków pracy i płacy.
Stan faktyczny
Wójt Gminy Łukta odwołał dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego z powodu zarzutów dotyczących niewłaściwego gospodarowania środkami finansowymi. Wojewoda Warmińsko-Mazurski stwierdził nieważność tego zarządzenia, uznając, że przyczyny odwołania nie spełniały wymogów "przypadku szczególnie uzasadnionego" ani nie zachowano właściwej procedury. Dodatkowo, Wojewoda wskazał, że odwołanie nastąpiło bez zgody Rady Powiatu, której odwołany dyrektor był radnym, co naruszało przepisy ustawy o samorządzie powiatowym. Gmina Łukta zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody. WSA w Olsztynie oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę oceny zarzutów dotyczących postawy dyrektora oraz błędnej wykładni przepisów o zgodzie rady powiatu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 roku sprawy ze skargi Gminy Łukta na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 20 października 2015 roku nr PN.4131.282.2015 w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Łukcie - oddala skargę. Z przekazanych akt sprawy wynika, że Zarządzeniem Nr "[...]" z dnia "[...]" Wójt Gminy, działając na podstawie art. 5c pkt 2 i art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1515, dalej jako: u.s.g.), po zasięgnięciu opinii Kuratora Oświaty, odwołał W. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego z dniem 14 września 2015 r., bez wypowiedzenia. Z uzasadnienia zarządzenia wynikało, że za odwołaniem dyrektora przemawiały szczególne okoliczności, tj. drastyczne przekroczenia w wykonywaniu planu finansowego i przyznanych środków budżetowych; nieopłacanie w terminie składek ZUS; brak odprowadzania środków na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych; występowanie zobowiązań wobec dostawców; nieterminowa wypłata wynagrodzeń za godziny nadliczbowe dla nauczycieli; nieprawidłowość wydatkowania dotacji w wysokości 6.054 zł; uchybienia w terminowym przedkładaniu wymaganych sprawozdań; nieprawidłowe i nierzetelne sporządzanie sprawozdań pod względem formalno - rachunkowym. Nadto Wójt wskazał na trudności w komunikacji między Zespołem Szkolno – Przedszkolnym, a skarbnikiem gminy, a także na brak współpracy i lekceważący stosunek dyrektora do organu prowadzącego. Jak wynikało z uzasadnienia zarządzenia Wójta, większość zarzutów dotyczyła niewłaściwego gospodarowania środkami finansowymi i nieprawidłowego oraz nieterminowego sporządzania sprawozdań finansowych. Z przedłożonych przez Wójta Gminy dokumentów wynikało, że występowały rozbieżności między danymi zawartymi w sprawozdaniach z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej. Potwierdzona została także okoliczność nieodprowadzenia środków na ZFŚS oraz występowania zaległości wobec dostawców. Odwołany Dyrektor wyjaśnił, że błędy w sprawozdaniach wynikają ze złej współpracy ze skarbnikiem gminy, przy czym odpowiedzialnością za taki stan rzeczy obciążył organ prowadzący. W wyjaśnieniach Dyrektor podniósł, że nieterminowe odprowadzanie składek ZUS i zaległości w zapłacie dostawcom wynikają z tego, iż z opóźnieniem otrzymywał środki finansowe z budżetu gminy. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia "[...]" Wojewoda, na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. stwierdził nieważność zarządzenia Nr "[...]" z dnia "[...]" Wójta Gminy. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie o systemie oświaty organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie złożenia przez nauczyciela rezygnacji (za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia), w razie ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli (bez wypowiedzenia), w razie złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a. Z kolei, zgodnie z art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, organ może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Wskazał, że o ile przyczyny określone w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy mają charakter przyczyn zwyczajnych, to przypadki, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 mają charakter wyjątkowy. Z przedłożonych przez Wójta Gminy dokumentów wynika, że występowały rozbieżności między danymi zawartymi w sprawozdaniach z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej. Potwierdzona jest także okoliczność nieodprowadzenia środków na ZFŚS oraz występowania zaległości wobec dostawców. Odwołany dyrektor wyjaśnił, że błędy w sprawozdaniach wynikają ze złej współpracy ze skarbnikiem gminy, przy czym odpowiedzialnością za taki stan rzeczy obciąża organ prowadzący. W swoich wyjaśnieniach dyrektor podniósł również, że nieterminowe odprowadzanie składek ZUS i zaległości w zapłacie dostawcom wynikają z tego, iż z opóźnieniem otrzymywał środki finansowe z budżetu gminy. Przyjmując, że występowały uchybienia w zakresie gospodarowania środkami budżetowymi, organ prowadzący winien zastosować tryb odwołania dyrektora wskazany w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o systemie oświaty, z zachowaniem przewidzianych w nim procedur. Przepis ten stanowi bowiem, że odwołanie dyrektora jest możliwe w przypadku negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonania zadań określonych w art. 34a ust. 2, tj. prawidłowości dysponowania przyznanymi szkole środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem. Takie okoliczności jak negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej szkoły nie mieści się w pojęciu "przypadków szczególnie uzasadnionych", o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty i nie uzasadnia odwołania dyrektora szkoły w trybie tego przepisu. Dodatkowo Wojewoda podniósł, że kwestia przekroczenia w planie finansowym wydatków szkoły była znana organowi prowadzącemu od stycznia 2015 r., kiedy to przeprowadzono w Zespole Szkolno - Przedszkolnym kontrolę w zakresie gospodarowania finansami publicznymi. Z dniem 16 marca 2015 r., dokonano przeniesienia księgowości Zespołu Szkolno – Przedszkolnego do Urzędu Gminy. Trudno zatem mówić o wystąpieniu we wrześniu 2015 r. nagłej i niespodziewanej sytuacji w zakresie naruszeń gospodarowania środkami budżetowymi przez dyrektora szkoły, uzasadniającej natychmiastowe usunięcie z funkcji dyrektora. Niezależnie od powyższego Wojewoda zauważył, iż z dokumentacji zebranej w sprawie wynika, że W. P. pełni funkcję radnego Powiatu A. W myśl art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.), rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady powiatu, której radny jest członkiem. Wójt Gminy zwrócił się w dniu 17 sierpnia 2015 r. do Rady Powiatu z wnioskiem o wyrażenie zgody na zwolnienie W. P. z pełnienia funkcji Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego. Ponieważ do wniosku nie dołączono żadnego uzasadnienia, Rada Powiatu podjęła w dniu 16 września 2015 r. uchwałę, w której nie wyraziła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym W. P.. O podjęciu wyżej wymienionej uchwały zawiadomiono Wójta Gminy pismem z dnia 22 września 2015 r. Tymczasem już w dniu 14 września 2015 r. Wójt Gminy wydał zarządzenie Nr "[...]’ w sprawie odwołania W. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego. Odwołanie nastąpiło zatem bez uprzedniego uzyskania zgody Rady Powiatu, której W. P. jest radnym. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wywiódł do tut. Sądu Wójt Gminy, zarzucając mu naruszenie: 1. Art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty poprzez przyjęcie, że podstawą odwołania Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego nie był szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w przywołanym przepisie. 2. Art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym poprzez przyjęcie, że Wójt Gminy jako organ prowadzący jednostkę oświatową, zobligowany był do uzyskania uprzedniej zgody Rady Powiatu, której odwołany Dyrektor był członkiem, na odwołanie go ze stanowiska. Wyrokiem z 11 lutego 2016 r., II SA/Ol 1373/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z "[...]" w przedmiocie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole, dla której organem prowadzącym jest gmina następuje w formie zarządzenia organu gminy. Obsada stanowiska dyrektora jest formą zarządzania szkołą publiczną. Nie można przyjąć, że akt odwołania dyrektora szkoły (tak jak akt powierzenia stanowiska dyrektora szkoły) należy włącznie do czynności ze sfery prawa pracy, a w sprawach tego rodzaju właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. Mamy tu do czynienia z aktem prawnym o podwójnym charakterze, wywołującym, skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie Wojewody okazało się zasadne. Wójt, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie wykazał, aby w niniejszej sprawie w wyniku działań podejmowanych przez W. P. zostały spełnione przesłanki uzasadniające odwołanie go z funkcji dyrektora bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego. Przede wszystkim zaskarżone zarządzenie dotknięte jest wadami materialnoprawnymi. Z uzasadnienia zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły powinno bezpośrednio wynikać, jakie okoliczności poparte stosowną dokumentacją stanowiły przyczynę odwołania, jak również z jakich powodów organ wydający ten akt zakwalifikował te okoliczności do kategorii przypadków szczególnie uzasadnionych. Z kolei argumenty przedstawione w uzasadnieniu zarządzenia nie stanowią przypadków szczególnie uzasadnionych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Gmina, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie wadliwych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie istoty zarzutu wywiedzionego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, tj. przyjęcie, że podstawą zarządzenia Wójta Gminy w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt. 2 u.s.o., były przyczyny przywołane przez Sąd (tj. negatywna ocena działalności dyrektora zespołu szkolno- przedszkolnego oraz inne wymienione na s. 11, ostatni akapit uzasadnienia wyroku), podczas gdy skarżący podkreślał, że podstawą jego działań była ocena zachowań i postaw dyrektora, prezentowanych po wszczęciu procedury oceny jego pracy i podjęciu decyzji o przeprowadzeniu audytu finansowego placówki, polegających na uniemożliwieniu przeprowadzenia oceny pracy dyrektora placówki oświatowej poprzez odmowę wydania dokumentacji), które to uchybienie, skutkowało nierozpoznaniem istoty zarzutów skarżącego wywiedzionych w skardze do WSA w Olsztynie i miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 38 ust. 1 pkt. 2 u.s.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie będące następstwem wadliwego ustalenia stanu faktycznego i przyjęcie, że ujawnione w zarządzeniu Wójta Gmin przyczyny nie stanowiły przypadku szczególnie uzasadnionego umożliwiającego odwołanie dyrektora zespołu szkolno-przedszkolnego ze stanowiska w trybie powołanego artykułu, b) art. 38 ust. 1 pkt u.s.o. i art. 22 ust. 2 u.s.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że odwołanie ze stanowiska dyrektora zespołu szkolno-przedszkolnego, w trybie art. 38 ust. 1 pkt. 2 u.s.o. wymaga uprzedniego uzyskania zgody organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, którego dyrektor jest członkiem. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 września 2016r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie. NSA stwierdził, że sąd I instancji nie dokonał oceny twierdzeń skarżącego, że był on zmuszony podjąć decyzję o odwołaniu dyrektora ze stanowiska w trybie nadzwyczajnym ze względu na prezentowaną przez niego postawę przejawiającą się w sabotowaniu działań Wójta Gminy, polegającą na tym, że dyrektor zespołu szkolno-przedszkolnego w A W. P., już po podjęciu przez organ prowadzący decyzji o przeprowadzeniu audytu finansowego placówki oraz procedury oceny pracy dyrektora W. P. w trybie przepisów o ocenie pracy nauczycieli odmówił wydania dokumentacji odnoszącej się do przeprowadzonych postępowań w zakresie zamówień publicznych, a następnie wystosował do Wójta Gminy wezwanie do zaprzestania naruszeń jego dóbr osobistych i złożył doniesienie na Policję o rzekomym zaborze w/w dokumentacji zamówień publicznych przez Wójta Gminy. Skoro zarzuty te zostały podniesione w skardze, to obowiązkiem Sądu była weryfikacja, czy te zachowania stanowią część stanu faktycznego, a następnie ocena, czy w istocie mogły one być uznane za "przypadek szczególnie uzasadniony", a więc stanowić podstawę odwołania dyrektora ze stanowiska w trybie art. 38 ust. 1 pkt. 2 u.s.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy podnieść, że rozpoznawana sprawa była już raz przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie natomiast z art. 190 zd. pierwsze ustawy ppsa, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa, pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia. Zakres dokonanej oceny prawnej musi też być oceniany w kontekście ustrojowej funkcji sądu administracyjnego, który nie orzeka in merito, a dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kontrola ta dokonywana jest na podstawie stanu faktycznego i stanu prawnego istniejącego w dacie podjęcia danego aktu. Przyjęte założenie ma istotne znaczenie, gdyż w przypadku zmiany stanu prawnego, bądź zmiany stanu faktycznego, zmianie może ulec związanie przyjętą oceną prawną. Przy czym zmiana stanu prawnego lub zmiana stanu faktycznego tylko wtedy będzie miała wpływ na przyjętą ocenę prawną, jeżeli zmiana stanu prawnego uczyni pogląd sądu administracyjnego nieaktualnym, a zmiana stanu faktycznego będąca następstwem wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, dotyczyć będzie istotnych jego elementów (por. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3065/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia. nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). W orzecznictwie powszechnie akceptowany pozostaje pogląd, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, odmiennych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się jemu w pełnym zakresie. Jak już wyżej podniesiono, ocena prawna traci moc obowiązującą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych (zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i ocenionych już faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1328/10, dostępne w CBOSA). Z uwagi na powyższe, rozpoznając niniejszą skargę Sąd był związany oceną stanu prawnego i faktycznego zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1168/16. Sąd II instancji wskazał, że nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Według tego przepisu w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, można odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W wyroku NSA stwierdzono, że rozpoznając sprawę, Sąd I instancji przeprowadził prawidłową wykładnię art. 38 ust. 1 pkt 2, wyznaczającego przesłanki dopuszczalności odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Oparcie pierwszej przesłanki na przedmiotowym ograniczeniu negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań na "przypadkach szczególnie uzasadnionych", wymaga przyjęcia wykładni zawężającej do kwalifikowanych sytuacji, w których ze względu na stopień naruszeń obowiązków nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczych i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Zasadnie Sąd wywiódł, że powołane przez niego zdarzenia w prowadzeniu szkoły przez Dyrektora nie dawały podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W jednoznacznej ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet, gdyby się zgodzić, że W. P. w okresie sprawowania funkcji dyrektora szkoły dopuścił się wszystkich uchybień wymienionych w uzasadnieniu Sądu I instancji, to i tak nie można przyjąć, że którekolwiek z nich lub wszystkie łącznie stanowiły przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Sąd I instancji nie dokonał natomiast według NSA oceny twierdzeń skarżącego, że był on zmuszony podjąć decyzję o odwołaniu dyrektora ze stanowiska w trybie nadzwyczajnym ze względu na prezentowaną przez niego postawę przejawiającą się w sabotowaniu działań Wójta Gminy, polegającą na tym, że dyrektor zespołu szkolno-przedszkolnego w A W. P., już po podjęciu przez organ prowadzący decyzji o przeprowadzeniu audytu finansowego placówki oraz procedury oceny pracy dyrektora W. P. w trybie przepisów o ocenie pracy nauczycieli, odmówił wydania dokumentacji odnoszącej się do przeprowadzonych postępowań w zakresie zamówień publicznych, a następnie wystosował do Wójta Gminy wezwanie do zaprzestania naruszania jego dóbr osobistych i złożył doniesienie na Policję o rzekomym zaborze w/w dokumentacji zamówień publicznych przez Wójta Gminy. Zasadny jest też zdaniem NSA zarzut naruszenia art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. i art. 22 ust. 2 u.s.p. przez błędną wykładnię, że odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. wymaga uprzedniego uzyskania zgody organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie Sądu zakaz rozwiązania z radnym stosunku pracy bez zgody rady powiatu przewidziany w art. 22 ust. 2 u.s.p,. nie obejmuje odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły. Odwołanie takie niewątpliwie nie jest rozwiązaniem stosunku pracy, ani do rozwiązania stosunku pracy nawet pośrednio nie prowadzi. Odwołany dyrektor pozostaje dalej nauczycielem – pracownikiem szkoły. Odwołanie nie wywołuje żadnych innych skutków prawnych, poza pozbawieniem stanowiska, a więc oznacza jedynie przekształcenie treści stosunku pracy nauczyciela. Nie ma natomiast w zamiarze i nie grozi definitywnym pozbawieniem pracy. Taka jak odwołanie – jednostronna zmiana warunków pracy i płacy na niekorzyść pracownika, nie może być zatem kojarzona z wypowiedzeniem zmieniającym. Nie ma dostatecznych podstaw prawnych do sięgania w tym przypadku do art. 22 ust. 2 u.s.p. poprzez art. 42 § 1 w zw. z art. 69 Kodeksu pracy. Ustawodawca chroni kategorycznie niektóre osoby, pełniące określone funkcje publiczne, wyłącznie przed utratą pracy. Ta ochrona, stanowiąca wyjątkowe i daleko idące ograniczenie "przyrodzonych" pracodawcy kompetencji do zatrudniania pracowników, nie może być interpretowana w sposób rozszerzający, szczególnie wtedy, gdy uzyskuje wymiar ingerencji w sferę władczych działań administracyjnych gminy i w konsekwencji prowadzi do oddania innym podmiotom (w tym przypadku powiatowi) części władzy publicznej. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie to, że dyrektor zespołu szkolno-przedszkolnego w A – W. P., już po podjęciu przez organ prowadzący decyzji o przeprowadzeniu audytu finansowego placówki oraz procedury oceny pracy dyrektora w trybie przepisów o ocenie pracy nauczycieli, odmówił wydania dokumentacji odnoszącej się do przeprowadzonych postępowań w zakresie zamówień publicznych, a następnie wystosował do Wójta Gminy wezwanie do zaprzestania naruszania jego dóbr osobistych i złożył doniesienie na Policję, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej jego odwołanie w myśl przepisu art. art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Zauważyć trzeba w tym kontekście, że organ prowadzący nie zwrócił w sposób formalny o wydanie rzeczonej dokumentacji, brak sformalizowanego wezwania potwierdził obecny na rozprawie w Sądzie Wójt Gminy. Telefoniczne wezwanie do przekazania dokumentacji nie mogło w sposób precyzyjny wyszczególniać żądanej dokumentacji, ani powoływać się również na konkretną podstawę prawną obligującej dyrektora do wydania określonych dokumentów, pod rygorem poniesienia ewentualnych konsekwencji prawnych. Panujący w tym przedmiocie zwyczaj w Gminie nie powinien i nie może skutkować odwołaniem danej osoby ze stanowiska dyrektora i to bez wypowiedzenia. Z uwagi na brak pisemnego wyszczególnienia żądanej dokumentacji trudno jest oceniać, czy wydana ona została w całości, ale przecież nie można nie dostrzec tego, że po tym jak po bezskutecznym wezwaniu telefonicznym Wójt udał się do szkoły to dokumenty zostały mu przekazane przez pracowniczkę sekretariatu. Dostrzec trzeba jednocześnie, że postępowania prowadzone w sprawie zamówień publicznych odbywają się w specjalnym trybie regulowanym ustawą o zamówieniach publicznych i jako takie podlegają ścisłym regułom i kontroli prawnej. Natomiast wzywanie do zaprzestania naruszania dóbr osobistych czy też zawiadomienie organów ścigania ma charakter i znamiona działań prywatnych, dotyczących dóbr cywilnych. Dla ich ochrony zaś każdy człowiek uprawniony jest we własnym zakresie podejmować niezbędne środki. Trudno zatem w takiej sytuacji czynić dyrektorowi z tego tytułu zarzut tej wagi, który uzasadniałby jego zwolnienie i to w nadzwyczajnym trybie. Przypomnieć zaś należy w tym kontekście jeszcze raz, że szczególne przypadki uzasadniające odwołanie dyrektora w myśl przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu funkcji kierowniczej dyrektora musi być podjęta natychmiast. Z taką sytuacją nie mamy w ocenie Sądu do czynienia w niniejszej sprawie. Uwzględniony zaś przez NSA zarzut naruszenia art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. i art. 22 ust. 2 u.s.p. przez błędną wykładnię, że odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt. 2 u.s.o. wymaga uprzedniego uzyskania zgody organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, w kontekście rozpoznania pozostałych zarzutów, nie ma wpływu na wynik sprawy. Z przedstawionego bowiem materiału dowodowego w sprawie wynika, że nie było podstaw do odwołania dyrektora z jego funkcji w myśl przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zarzuty, które Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do oceny tut. Sądowi przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie miały tej wagi, która uzasadniałaby konieczność uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody, w istocie są to zarzuty mniej ważkie, niż te co do których wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, przesądzając o ich niezasadności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło